Iqtisodiyot
Tramp Rossiya neft kompaniyalariga sanksiya kiritishi Moskvaning neftdan daromadiga bosim o‘tkazadi – Reuters
AQSh prezidenti Donald Trampning Rossiyaning eng yirik ikki neft kompaniyasiga sanksiyalari ortidan Xitoyning davlatga qarashli neft gigantlari vaqtincha Rossiya neftini xarid qilishni to‘xtatgan. Rossiya dengiz yo‘li orqali neft eksportining eng katta xaridori bo‘lgan Hindiston esa import hajmini keskin kamaytirishga tayyorlanmoqda.
AQSh prezidenti Donald Tramp Ukraina urushi borasida Moskvaga nisbatan siyosatini keskin o‘zgartirib, Rossiyaning eng yirik ikki neft kompaniyasiga sanksiyalar joriy qildi. Bu esa jahon bozorida neft narxlarining deyarli 5 foizga oshishiga va Hindistonning Rossiyadan import hajmini kamaytirishni ko‘rib chiqishiga sabab bo‘ldi. Bu haqda Reuters agentligi xabar bermoqda.
Sanksiyalar Rosneft va Lukoyl kompaniyalariga qaratilgan. Ular birgalikda jahon neft ishlab chiqarishining 5 foizdan ortig‘ini tashkil etadi. Bu Tramp uchun keskin burilish bo‘ldi — u atigi bir hafta oldin Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan Budapeshtda Ukraina urushini to‘xtatish bo‘yicha sammit o‘tkazishni rejalashtirayotganini aytgandi.
Garchi qisqa muddatda bu Rossiya iqtisodiyotiga kuchli zarba bo‘lmasa-da, bu qadam Trampning Rossiya moliyasini siqish va Kremlni tinchlik kelishuviga majbur qilish niyatini yaqqol ko‘rsatadi.
Savdo manbalarining Reuters’ga aytishicha, bu sanksiyalar ortidan Xitoyning davlatga qarashli neft gigantlari vaqtincha Rossiya neftini xarid qilishni to‘xtatgan. Rossiya dengiz yo‘li orqali neft eksportining eng katta xaridori bo‘lgan Hindiston esa import hajmini keskin kamaytirishga tayyorlanmoqda.
Rossiyaning ikki eng yirik mijozidan talabning pasayishi Moskva neft daromadlariga bosim o‘tkazadi, dunyoning asosiy importchilari esa muqobil manbalarni izlashga majbur bo‘ladi — bu esa global narxlarning oshishiga olib keladi.
Tramp o‘zining navbatdagi siyosiy burilishida chorshanba kuni shunday dedi: “Putin bilan rejalashtirilgan sammit bekor qilindi, chunki u kutilgan natija bermaydi”. U, shuningdek, Putin bilan bo‘lgan “ko‘p yaxshi suhbatlari” hech qanday amaliy natija bermaganidan shikoyat qildi.
“Biz prezident Putin bilan uchrashuvni bekor qildik — bu menga to‘g‘ri kelmagandek tuyuldi. Biz kerakli natijaga erisha olmasdik deb o‘yladim. Shu bois bekor qildim, ammo kelajakda albatta uchrashamiz”, — dedi Tramp Oq uyda jurnalistlarga.
Rossiya esa AQSh sanksiyalarini samarasiz deb atadi.
Uchrashuv bekor qilingan paytda Bryusselda Yevropa Ittifoqi rahbarlari va Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Ukraina uchun moliyalashtirish masalasini muhokama qildi, muzlatilgan Rossiya aktivlarini Kiyevga 140 milliard yevrolik (163 milliard dollar) kredit sifatida berish tashabbusi ko‘tarildi. Moskva esa, agar bu aktivlar musodara qilinsa, “og‘riqli javob” berishini aytdi.
Rossiya daromadini qisqartirish maqsadida Yevropa Ittifoqi ham yangi, 19-paket sanksiyalarni ma’qulladi. Ular Rossiya suyultirilgan tabiiy gazining importini taqiqlashni o‘z ichiga oladi.
Yevropa Ittifoqi 2022 yildan beri Rossiyaga bog‘liqligini taxminan 90 foizga kamaytirgan bo‘lsa-da, joriy yilning dastlabki sakkiz oyida hali ham 11 milliard yevrodan ortiq Rossiya energiya mahsulotlarini import qilgan.
Yevropa Ittifoqi, shuningdek, uchta Xitoy kompaniyasini Rossiyaning sanksiyalar ro‘yxatiga qo‘shib, ular Rossiya xom neftining muhim xaridorlari ekanligini va Moskvaga “katta” daromad keltirayotganini aytdi.
AQSh moliya vaziri Skott Bessent neft sanksiyalarini oshkor qilar ekan, Vashington Ikkinchi jahon urushidan beri Yevropadagi eng yirik quruqlik urushiga aylangan Rossiyani moliyalashtirish qobiliyatini maqsad qilganini va bundan keyin ham chora ko‘rishga tayyorligini aytdi.
Hozirda yiliga 21 foizga kamaygan Rossiyaning neft va gaz daromadi budjetining chorak qismini tashkil etadi va Moskvaning Ukrainadagi urushi uchun to‘rtinchi yil bo‘lgan eng muhim pul manbai hisoblanadi.
Biroq Moskvaning asosiy daromad manbai eksportga emas, ishlab chiqarishga soliq solishdan kelib chiqadi, bu esa sanksiyalarning davlat moliyasiga bevosita ta’sirini yumshatishi mumkin.
Rossiya Tashqi ishlar vazirligini qo‘llab-quvvatlagan Mariya Zaxarova Moskvada bunday cheklovlarga nisbatan “kuchli immunitet” yaratilganini aytdi.
Iqtisodiyot
Ro‘yxatga olish natijasida O‘zbekiston aholisi soni 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi
O‘zbekistonda mustaqillik yillarida ilk marta o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, mamlakat aholisi allaqachon 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi.
Ro‘yxatga olishning dastlabki natijalari O‘zbekiston aholisi soni 39 047 321 nafar ekanini ko‘rsatdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi raisi Behzod Hamroyev ma’lum qildi.
Ro‘yxatga olish natijasidagi aholi soni rasmiy statistikadan 810,6 ming nafarga farq qilmoqda.
Aholi soni 1989 yildagi ro‘yxatga olish natijalariga nisbatan 2 barobarga oshgan.
Ro‘yxatga olishda aholining 97,3 foizi qamrab olindi
Qayd etilishicha, aholini ro‘yxatga olishda umumiy aholining 97,3 foizi ro‘yxatga olingan.
Aholining 2,7 foizi esa turli sabablarga ko‘ra ro‘yxatga olish jarayonlarida ishtirok etmagan.
Ta’kidlanishicha, mazkur ko‘rsatkich xalqaro me’yorlar bo‘yicha normal holat hisoblanadi. Ayrim davlatlar tajribasida ro‘yxatga olish jarayonida qamrab olinmagan aholi ulushi 10 foiz va undan yuqori bo‘lgan holatlar ham kuzatilgan.
Eslatib o‘tamiz, aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish 2026 yil yanvar-fevral oylarida bo‘lib o‘tgan edi.
2026 yilning yanvar-may oylarida jami 5 351 868 nafar chet el fuqarolari turistik maqsadlarda O‘zbekistonga tashrif buyurgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Mazkur davrda O‘zbekistonga jami 203 ta davlatdan turistlar tashrifi qayd etilgan.
Shundan:
erkaklar – 2 974 327 nafar;
ayollar – 2 377 541 nafar.
Ularning yosh bo‘yicha taqsimoti quyidagicha:
0-18 yosh – 584 171 nafar;
19-30 yosh – 892 166 nafar;
31-55 yosh – 2 791 843 nafar;
56 yosh va undan kattalar – 1 083 688 nafar.
Akmal Valiyev Surxondaryo viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Akmal Hamzayevich Valiyev 1975-yilda Samarqand viloyatining Ishtixon tumanida tug‘ilgan. 1998-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan, mutaxassisligi — iqtisodiyot va ishlab chiqarishni boshqarish. U soliq xizmatining 2-darajali maslahatchisi maxsus unvoniga ega.
Uzoq yillar Samarqand viloyati soliq organlarida turli mas’ul lavozimlarda mehnat qilgan. Tayinlovga qadar 2024-yildan Samarqand viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari sifatida faoliyat yuritib kelgan, deyiladi xabarda.
«Volkswagen» Germaniyadagi to‘rtta ishlab chiqarish maydonini yopish va umumiy ish o‘rinlari qisqarishini 100 ming nafargacha yetkazish masalasini muhokama qilmoqda. «Reuters» manbalariga ko‘ra, ushbu rejalar 9-iyul kuni bo‘lib o‘tadigan kuzatuv kengashi yig‘ilishida ko‘rib chiqiladi.
Manbalarning aytishicha, Gannover, Svikkau, Emden zavodlari hamda «Audi»ning Nekkarzulmdagi korxonasi yopilishi mumkin. Bu qaror 45 mingdan ortiq ish o‘rniga xavf tug‘diradi. Agar reja amalga oshsa, 2024-yil oxirida kasaba uyushmalari bilan kelishilgan 50 ming ish o‘rni qisqartirilishiga yana qo‘shimcha qisqartirishlar qo‘shiladi.
Kompaniya bosh direktori Oliver Blyume ushbu takliflarni haftaning boshida yuqori rahbariyatga taqdim etgan. Uning maqsadi boshqaruv jamoasini chuqur islohotlar atrofida birlashtirishdan iborat. Biroq rejalar kasaba uyushmalari va kompaniyaning ikkinchi yirik aksiyadori hisoblangan Quyi Saksoniya hukumati qarshiligiga uchrashi kutilmoqda.
«Manager Magazin» xabariga ko‘ra, kompaniya kelasi besh yillik investitsiya dasturini taxminan 15 foizga qisqartirib, uni 130 milliard yevrodan sal ko‘proq miqdorda belgilashni ham rejalashtirmoqda.
Nashr ma’lumotiga ko‘ra, Oliver Blyume va moliya direktori Arno Antlits «Volkswagen»ning asosiy brendi hamda ehtiyot qismlar biznesini alohida tuzilmalarga ajratish imkoniyatini ham ko‘rib chiqmoqda.
Kompaniya rasmiy vakili maxfiy hujjatlarga izoh berishdan bosh tortdi. Shu bilan birga, u «butun guruh, barcha brendlar va shuba korxonalar chuqur o‘zgarishlardan o‘tishi shart», deya ta’kidladi. «Volkswagen» ishchilar kengashi va «IG Metall» kasaba uyushmasi esa bunday rejalarga qarshi keskin kurashishini ma’lum qildi.
«Volkswagen» so‘nggi yillarda import bojlari, elektromobillarga o‘tish xarajatlari hamda xitoylik ishlab chiqaruvchilarning kuchayib borayotgan raqobati bosimi ostida qolmoqda.
«AlixPartners» ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoyda xorijiy avtomobil ishlab chiqaruvchilarning bozor ulushi 2020-yildagi 57 foizdan 2025-yilda 32 foizgacha qisqargan. «Volkswagen» esa 2024-yilda mamlakatdagi yetakchilikni «BYD»ga boy bergan va 2025-yilda uchinchi o‘ringa tushib qolgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29 iyun kuni Jahon banki ta’sischi davlatlarining “Shveytsariya guruhi” yig‘ilishida ishtirok etish uchun mamlakatimizda bo‘lib turgan bankning Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasi bo‘yicha vitse-prezidenti Antonella Bassani boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Jahon banki guruhi bilan strategik hamkorlikni O‘zbekistonda olib borilayotgan tarkibiy islohotlarning ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha keng miqyosda rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
So‘nggi yillarda ushbu nufuzli xalqaro moliyaviy institut bilan ikki tomonlama aloqalar va konstruktiv sheriklik misli ko‘rilmagan darajaga ko‘tarilgani mamnuniyat bilan qayd etildi.
O‘tgan yil sentabr oyida Nyu-York shahrida Jahon banki prezidenti bilan erishilgan oliy darajadagi kelishuvlar izchil amalga oshirilmoqda.
Qo‘shma loyihalar portfeli 15 milliard dollardan oshdi. Toshkent shahrida Jahon bankining mintaqaviy ofisi muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda. Moliyalashtirishning yangi mexanizmlari samarali joriy etilmoqda.
Joriy yilda bo‘lib o‘tadigan Jahon banki oliy rahbariyatining tashriflari va qo‘shma tadbirlarga puxta tayyorgarlik ko‘rish muhimligi ta’kidlandi.
Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning eng asosiy yo‘nalishlarini qamrab oluvchi yangi uzoq muddatli Mamlakat dasturini ishlab chiqish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Kichik va o‘rta biznesni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash, kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlarini amalga oshirish, davlat korxonalarini xususiylashtirish bo‘yicha qo‘shma dasturlarni ilgari surish hamda iqtisodiyot tarmoqlariga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishda Jahon banki guruhining moliyaviy vositalaridan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi.
Suv xo‘jaligi sohasini moliyalashtirish, inson kapitalini rivojlantirish, shuningdek, O‘zbekistonning xalqaro reytinglardagi o‘rnini yaxshilashga ko‘maklashish masalalarida yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘yish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida qayd etildi.
Saida Mirziyoyeva Fransiya tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro bilan uchrashdi
Oshadigan pensiya, yoshlarga yangi dastur va “kvartplata”dan qarzdorlarga “jazo”: 1 iyuldan nimalar o‘zgaradi?
JCh kundaligi. Yaponlarda drama, Marokashda kambek, Paragvaydan sensatsiya Niderlandiya va Germaniya penaltilar seriyasida yutqazib, turnirni tark etdi, Braziliya yurishini davom ettiradi.
-
Jamiyat5 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan5 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Sport4 days agoDo‘stlar sharafiga Lamin Yamal deb nomlangan bola – jahon futbol yulduzi haqida
-
Jamiyat5 days agoMehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi
-
Iqtisodiyot5 days agoQurilish materiallari tarmog‘ida kreditini to‘lolmayotgan korxonalar uchun 50 mln dollar ajratiladi