Iqtisodiyot
The old and New Edition cast comes together to perform
Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi.
Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo.
Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur.
At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos ducimus qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti quos dolores et quas molestias excepturi sint occaecati cupiditate non provident, similique sunt in culpa qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga.
“Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat”
Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur.
Temporibus autem quibusdam et aut officiis debitis aut rerum necessitatibus saepe eveniet ut et voluptates repudiandae sint et molestiae non recusandae. Itaque earum rerum hic tenetur a sapiente delectus, ut aut reiciendis voluptatibus maiores alias consequatur aut perferendis doloribus asperiores repellat.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.
Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt.
Et harum quidem rerum facilis est et expedita distinctio. Nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio cumque nihil impedit quo minus id quod maxime placeat facere possimus, omnis voluptas assumenda est, omnis dolor repellendus.
Nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.
Iqtisodiyot
Fitch O‘zbekistonning reytingi bo‘yicha prognozni “barqaror”dan “ijobiy”ga oshirdi
Fitch Ratings O‘zbekistonning suveren kredit reytingini yana “BB” darajasida tasdiqladi, ammo bu safar prognozni “barqaror”dan “ijobiy”ga yaxshiladi. Agentlik bu qarorni iqtisodiy siyosat samarasi, makroiqtisodiy barqarorlikning mustahkamlanishi, budjet taqchilligining rejadan past bo‘lishi va xalqaro zaxiralarning sezilarli o‘sishi bilan izohladi.
Fitch Ratings xalqaro reyting agentligi O‘zbekistonning uzoq muddatli suveren kredit reytingi bo‘yicha prognozini “barqaror”dan “ijobiy”ga o‘zgartirdi va reytingni “BB” darajasida tasdiqladi.
Agentlikka ko‘ra, prognozning yaxshilanishi mamlakatda islohotlar izchil davom etayotgani va makroiqtisodiy barqarorlikni saqlashga qaratilgan siyosat natijasida o‘rta muddatli istiqbolda iqtisodiy o‘sish yuqori darajada saqlanishi kutilayotgani bilan bog‘liq.
Fitch’ning qayd etishicha, davlat qarzining yalpi ichki mahsulotga nisbatan past darajada ekani, katta tashqi zaxiralar va yuqori o‘sish salohiyati kabi omillar O‘zbekistonning “BB” reytingiga asos bo‘lgan.
Shu bilan birga, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromadning nisbatan pastligi, iqtisodiyotning xomashyo tovarlariga qaramligi va inflatsiyaning hali ham yuqori ekani reytingni cheklab turibdi.
Agentlik izohiga ko‘ra, hukumatning davlat korxonalarini xususiylashtirish, pul-kredit siyosati samaradorligini oshirish va budjet boshqaruvini takomillashtirishga qaratilgan islohotlari davom etmoqda. 2021–2025 yillarda davlat aktivlarini xususiylashtirishdan taxminan 5,1 mlrd dollar tushum olingan bo‘lib, shundan 1,6 mlrd dollari 2025 yilga to‘g‘ri keladi.
Fitch hisob-kitoblariga ko‘ra, iqtisodiy o‘sish 2026 yilda 6 foizgacha sekinlashadi, ammo 2027–2028 yillarda o‘rtacha 6,4 foizlik o‘sish kutilmoqda. O‘rta muddatli istiqbolda esa o‘sish sur’ati taxminan 6,3 foiz darajasida bo‘lishi prognoz qilingan.
Agentlik Eron atrofidagi mojaro tashqi xavflardan biri bo‘lib qolayotganini qayd etgan. O‘zbekistonning Eron bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri savdo aloqalari cheklangan bo‘lsa-da, importning taxminan 8 foizi va eksportning 4 foizi Eron portlari orqali amalga oshiriladi.
Shuningdek, Rossiya ham iqtisodiyot uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lib qolmoqda: 2025 yilda eksportning 12,8 foizi ushbu mamlakat hissasiga to‘g‘ri kelgan, pul o‘tkazmalarining esa qariyb 70 foizi Rossiyadan kelgan.
Shu bilan birga, 2025 yilda konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligi YaIMga nisbatan 2,1 foizni tashkil etib, belgilangan 3 foizlik chegaradan past bo‘lgan. Bunga asosan soliq va boshqa budjet tushumlarining rejadan yuqori bo‘lgani, jumladan oltin narxlarining o‘sishi hissa qo‘shgan.
Agentlik davlat qarzining YaIMga nisbati 2025 yildagi 32 foizdan 2027–2028 yillarda taxminan 28 foizgacha pasayishini prognoz qilmoqda. Bu ko‘rsatkich davlat qarzi uchun belgilangan 60 foizlik limitdan ancha past bo‘lib qoladi.
Inflatsiya bo‘yicha, Fitch Markaziy bankning qat’iy pul-kredit siyosati davom etayotganini ta’kidlagan. Asosiy stavka 2025 yil mart oyidan beri 14 foiz darajasida saqlanmoqda. 2026 yil aprelida yillik inflatsiya 7 foizni tashkil etgan bo‘lib, bu bir yil avvalgi 10,1 foizdan past, ammo Markaziy bankning 5 foizlik maqsadli ko‘rsatkichidan yuqori.
Agentlik O‘zbekistonning xalqaro valuta zaxiralari o‘sishda davom etishini ham qayd etgan. Fitch prognoziga ko‘ra, zaxiralar hajmi 2025 yildagi 66 mlrd dollardan 2026 yilda 71 mlrd dollargacha oshadi. Zaxiralarning katta qismi oltin hissasiga to‘g‘ri keladi.
Xalqaro agentlikning ta’kidlashicha, O‘zbekistonning reytingi kelgusida makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlaydigan islohotlarning izchil davom etishi, davlat moliyasi boshqaruvining yaxshilanishi va boshqaruv sifati ko‘rsatkichlarining o‘sishi natijasida oshirilishi mumkin.
Aksincha, islohotlar sur’atining sekinlashishi, tashqi moliyaviy vaziyatning yomonlashishi yoki davlat qarzining sezilarli o‘sishi reytingga bosim o‘tkazishi mumkin.
Eslatib o‘tamiz, Fitch O‘zbekistonning suveren reytingini bundan oldin 2025 yil iyun oyida qayta ko‘rib chiqqan va mamlakatning uzoq muddatli kredit reytingini “BB-“dan “BB”ga oshirib, prognozni “barqaror” deb belgilagan edi.
Iqtisodiyot
Mobiuz aloqa operatori 351 mln dollarga sotildi
AQShning “McKim and Company” kompaniyasi boshchiligidagi moliyaviy investorlar va sohaviy texnologik hamkor “JVR Enterprises LLC” ishtirokidagi konsorsium O‘zbekistondagi Mobiuz aloqa operatorining 100 foiz ulushini 351 mln dollarga sotib oldi. Ular telekommunikatsiya infratuzilmasiga 500 mln dollargacha investitsiya kiritishi ham ko‘zda tutilgan.
“Universal Mobile Systems” MChJ (Mobiuz) ustav kapitalidagi 100 foiz davlat ulushi xususiylashtirildi.
Davlat aktivlarini boshqarish agentligi xabariga ko‘ra, AQShning “McKim and Company” kompaniyasi boshchiligidagi moliyaviy investorlar va sohaviy texnologik hamkor “JVR Enterprises LLC” (DBA – “JVR Capital Group”) ishtirokidagi konsorsium taklifi g‘olib deb topilgan.
Ushbu taklifga muvofiq, MobiUz kompaniyasi 351 mln dollarga baholangan. Shuningdek, telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirishga 500 mln dollargacha investitsiya kiritish rejalashtirilgan.
“Mazkur taklifning sotish samaradorligini ko‘rsatuvchi EV/EBITDA multiplikatori 7,4x ni tashkil etib, bitimning yuqori samaradorligini aks ettiradi. Mazkur ko‘rsatkich qiyosiy bitimlar bilan solishtirganda biznesning raqobatbardosh baholanganini kshrsatadi hamda mustaqil baholovchi tomonidan aniqlangan qiymatdan sezilarli darajada yuqoridir”, – deyiladi Davaktiv bayonotida.
Bitimni yakunlash uchun tegishli tartibga soluvchi organlarning zarur ruxsatnomalarini olish, shuningdek belgilangan korporativ va huquqiy tartib-taomillarni bajarish talab etiladi.
Mobiuz’ni sotish bo‘yicha xalqaro savdo jarayoni 2025 yil iyun oyida boshlangan edi. Rasmiy axborotga ko‘ra, bu jarayonda AQSh, Yaponiya, Fors ko‘rfazi mamlakatlari, Yevropa hamda Kavkazorti mintaqalaridan 15 dan ziyod (aksariyati xorijiy) investor ishtirok etgan.
10 nafar ishtirokchi dastlabki narx taklifini bergan, ulardan faqat 6 tasi majburiyatga ega takliflar bilan chiqqan. 2026 yil yanvariga kelib, hukumat qat’iy taklif bildirgan 6 ta talabgor orasidan eng jozibali deb topilgan 3 tasiga o‘z taklifini yaxshilash uchun 23 yanvargacha muddat berilganini ma’lum qilgandi.
Xususiylashtirish jarayonida Rothschild & Co xalqaro investitsiya banki strategik konsultant, katta to‘rtlikka kiruvchi “KPMG moliyaviy konsultant hamda Deloitte mustaqil baholovchi sifatida ishtirok etdi.
Iqtisodiyot
Yil oxirigacha Buxoro-Urganch-Xiva yo‘nalishida zamonaviy elektropoyezdlar qatnovi yo‘lga qo‘yiladi – transport vaziri
Transport vaziri Ilhom Mahkamov bir qator yangi temiryo‘l qatnovlari yo‘lga qo‘yilishini ma’lum qildi, Xususan, Buxoro–Urganch–Xiva yo‘nalishida elektropezd qatnovi joriy yilda ishga tushadi. Toshkent–Samarqand yo‘nalishida alohida yuqori tezlikdagi temiryo‘l liniyasi loyihasi 2030 yilga qadar yakunlanadi. Yana 4 ta “Jaloddin Manguberdi” tezyurar poyezdlari olib kelinadi. Chexiyaning Skoda kompaniyasidan 10 ta zamonaviy elektropoyezd xarid qilinadi.
Foto: Qonunchilik palatasi
3 iyun kuni transport vaziri Ilhom Mahkamov Qonunchilik palatasida temiryo‘l transporti sohasi bo‘yicha hisobot berdi.
Vazirning ma’lum qilishicha, Toshkent–Samarqand yo‘nalishida alohida yuqori tezlikdagi temiryo‘l liniyasi loyihasining texnik-iqtisodiy asoslari yakuniy tahriri ishlab chiqilgan. 2030 yilga qadar loyihani yakunlab, mazkur yo‘nalishda poyezdlar harakatini yo‘lga tushirish bo‘yicha ishlar amalga oshirilyapti.
“Bundan tashqari, Urganch xalqaro aeroportidan Urganch shahriga yo‘nalishda bo‘lgan temiryo‘l liniyasiga tutashtiruvchi 10,8 kilometr uzunlikdagi temiryo‘l liniyasi qurish ishlari jadal sur’atlarda olib borilmoqda. Joriy yil 1 avgust kuniga qadar mazkur Urganch–Xiva temiryo‘l liniyasi elektrlashtirilgan temiryo‘l bo‘lib qurib bitkaziladi va zamonaviy elektropoyezdlar qatnovi yo‘lga qo‘yiladi”, – dedi vazir.
Uning qayd etishicha, joriy yil yakuniga qadar Buxoro–Urganch–Xiva yo‘nalishida zamonaviy elektropoyezdlar qatnovi ham yo‘lga qo‘yiladi.
Bundan tashqari, joriy yil yakuniga qadar Toshkent aglomeratsiyasiga poyezdlardan kirib keladigan elektropoyezdlarni jamoat transporti bilan integratsiya qiluvchi transport bog‘lamalari yaratiladi. Xususan, “Choshtepa”, “Shahriston” va “Turon” metro bekatlari yaqinida temiryo‘l to‘xtash punktlari quriladi. “To‘xtash punktlari qurilishi natijasida yo‘lovchilarga jamoat transportidan foydalanish xavfsiz, qulay va tezkor amalga oshiriladi”, – dedi vazir.
Mahkamovning eslatishicha, 2024 yilda Rossiya Federatsiyasining ikkita EP3D rusumli shahar atrofi yo‘nalishida harakatlanuvchi zamonaviy elektropoyezdi olib kelinib, Toshkent–Hojikent–Chirchiq yo‘nalishida yo‘lga qo‘yilgandi. Joriy yilda xorijiy hamkorlar bilan birgalikda ikkita zamonaviy elektropoyezd ishlab chiqarilgan. Ulardan biri joriy yil 30 aprelidan boshlab Farg‘ona vodiysida aylana halqa yo‘nalishida harakatlanishni boshlagan. Joriy yil iyul oyidan boshlab Toshkent–G‘azalkent–Xo‘jakent va yangi qurib bitkazilgan Toshkent–Parkent yo‘nalishlarida zamonaviy elektropoyezdning ikkinchi qatnovlari yo‘lga qo‘yiladi.
Shu bilan bir qatorda, joriy yilning o‘tgan davrida ikkita yuqori tezlikda harakatlanuvchi “Jaloliddin Manguberdi” elektropoyezdi olib kelingandi. Soha rahbari bu poyezdlardan yana 4 ta olib kelinishini ma’lum qildi.
“Bugungi kunda Toshkent–Xiva–Toshkent yo‘nalishida elektropoyezdlarning sinov jarayonlari amalga oshirilayotgan bo‘lib, sinovlar muvaffaqiyatli yakunlangach, muntazam qatnovlar yo‘lga qo‘yiladi. Shu bilan bir qatorda, hozirgi Toshkent–Andijon hamda Toshkent–Termiz yo‘nalishlaridagi temiryo‘l liniyalarini qayta modernizatsiya qilish va bu yo‘nalishlarga Xitoyning CRRC kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan sakkizta tezyurar elektropoyezdlarni qatnovga yo‘lga qo‘yish masalasi ko‘rib chiqilmoqda. Ya’ni Toshkent–Andijon va Toshkent–Termizda, xabaringlar bor, tog‘li hududlardan perevallardan harakatlanadigan maxsus agregat tarkiblari olib kelinadi va Jaloliddin Manguberdi yuqori tezlikda harakatlanadigan poyezdlarining yana qo‘shimcha to‘rttasi olib kelinadi”, – dedi vazir.
Shuningdek, Chexiyaning Skoda Transportation kompaniyasidan 10 ta zamonaviy elektropoyezd xarid qilish hamda talab yuqori bo‘lgan yo‘nalishlarda harakatini yo‘lga qo‘yish orqali yiliga qo‘shimcha 5,2 million nafar yo‘lovchi tashish imkoniyati yaratiladi.
“Skoda Transportation bilan elektropoyezdlarni ishlab chiqarishni boshlash to‘g‘risida memorandum imzolangan. 2027 yildan boshlab elektropoyezdlar yurtimizga olib kelinib boshlanadi va quyidagi yo‘nalishlarda bosqichma-bosqich qatnovlar tashkil etiladi: Termiz–Samarqand, Urganch–Nukus, Toshkent–Angren, Toshkent–Bekobod, Toshkent–Boysun–Qo‘rg‘on, Samarqand–Qarshi–Shahrisabz, Toshkent–Angren, Toshkent–Hojikent–Chirchiq kabi, ya’ni viloyat markazlari aglomeratsiyalar bilan yo‘lovchi tashish xizmatlari bilan bog‘lanadi. Bunga qo‘shimcha yana 10 ta zamonaviy elektropoyezd xarid qilish masalasida boshqa Yevropaning kompaniyalari bilan muzokaralar olib borilmoqda”, – dedi Ilhom Mahkamov
Iqtisodiyot
QQS chegarasi 5 mlrd so‘m bo‘ldi. Erkinlashgan biznes nima demoqda?
Prezident farmoni bilan QQSga o‘tish mezoni qariyb 5 mlrd so‘mga yetkazilib, BHMga bog‘landi; savdo, xizmat ko‘rsatish va umumiy ovqatlanish sohalari uchun QQSning sodda shakli joriy etildi. Shu munosabat bilan Savdo-sanoat palatasi o‘tkazgan “Biznes uchun yangi imkoniyatlar” forumi 400 dan ziyod tadbirkorni qamrab oldi. Ular Kun.uz bilan suhbatda farmondagi yangiliklardan mamnun ekanini bildirdi.
Farmondagi takliflar Savdo-sanoat palatasi hamda Prezident huzuridagi Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha jamoatchilik kengashi tomonidan ilgari surilgan.
Kengash a’zosi, soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonovning aytishicha, QQS to‘lashga o‘tishdagi 1 mlrd so‘mlik chegaraning kengayishi biznesni “oq”da ishlashiga stimul beradi.
Soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonovning aytishicha, bu takliflar Prezident huzuridagi Kengash tomonidan bildirilgan. Mutaxassisning tushuntirishicha, 1 mlrdlik chegaraning o‘zgarishi biznes “oq”da ishlashiga stimul beradi.
“Biznes qo‘rqmasdan oqqa o‘ta oladi, chunki 1 milliardlik chegara 5 milliardga oshirildi, bu budjet tushumlari ham besh baravar oshishiga sabab bo‘lishi mumkin. Nafaqat budjet tushumi, oldin kichkinagina biznes bilan cheklanayotgan odam endi 5 milliardgacha biznesini bemalol kengaytira oladi.
Yana bir qadam – qo‘shilgan qiymat solig‘ining 6 foizlik soddalashtirilgan mexanizmining joriy qilinishi. Tasavvur qiling, 4 foiz to‘lab turgan odam oldingi rejimda 1 milliarddan keyin 12 foizga o‘tib ketishi kerak edi. Hozir endi 5 milliardgacha 4 foizda turadi. 5 milliarddan keyin 12 foizga o‘tadimi desa, yo‘q, endi 6 foizga o‘tishga haqqi bor. Ya’ni, og‘irlik qilmasdan, bosqichma-bosqich biznesni kengaytirish imkoniyati paydo bo‘ladi. Bu esa tadbirkorlarning juda ko‘pchiligini oqqa kirishiga sabab bo‘ladi deb o‘ylaymiz”, – deydi u.
Muhammadjonov umumiy ovqatlanish korxonalaridagi xodimlar mehnatini rasmiylashtirish imkoniyati paydo bo‘lganini ham e’tirof etdi.
“Kafe-restoranda xodim kelib, bir hafta ishlaydi-yu, keyin ketib qoladi, shu sabab ko‘pchilik ular bilan mehnat shartnomasi tuza olmasdi. Hozir mana aynan mehnat shartnomasi tuzilishini soddalashtirish mexanizmi joriy qilinishi ko‘p mehnat munosabatlarini tartibga solishda katta rol o‘ynab beradi, Xudo xohlasa. Bu – ish beruvchilarning ham, xodimlarning ham huquqiy himoyasiga xizmat qiladi”, – dedi mutaxassis.
Tadbir avvalida biznes ombudsman Abdumannop Bo‘riyev so‘zga chiqib, hozir biznes vakillari mulk huquqi himoyasidan ko‘ra ko‘proq tadbirkorlikni kengaytirish borasida murojaat qilayotgani haqida fikr bildirdi.
Soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonovning aytishicha, bu takliflar Prezident huzuridagi Kengash tomonidan bildirilgan. Mutaxassisning tushuntirishicha, 1 mlrdlik chegaraning o‘zgarishi biznes “oq”da ishlashiga stimul beradi.
“Bundan 10 yil avval ham tadbirkorlarni himoya qilish yo‘nalishida ishlaganmiz. Undan avval Adliya vazirligi tizimida ham tadbirkorlar himoyasida ishlaganmiz-da. O‘sha paytdagi tadbirkorlar himoyasi bilan hozirgi davrdagi himoyaning oldida yer bilan osmoncha farq bor. Sababi, o‘sha paytlarda, 2015–2016-yillarda tadbirkorlarimiz ko‘proq boshqa masalalarda murojaat qilishardi bizga, ya’ni birinchi navbatda mulk huquqi bo‘yicha: “bino buzildi, kompensatsiya to‘lanmayapti”. Yoki noqonuniy tekshirishlar ko‘pligi, yoki qaysidir davlat tashkiloti tomonidan pul mablag‘lari to‘lab berilmayotganligi, shunga o‘xshagan masalalar bo‘lar edi-da.
Endi esa tadbirkorlarning muammosi o‘zgardi. Asosiy masala – biznesni rivojlantirish, kreditlar olish, shunga o‘xshagan masalalar bo‘lyapti. Bu – juda ham yaxshi tendensiya”, – dedi biznes vakil.
Forum davomida Kun.uz bir nechta tadbirkorlar bilan gaplashdi.
“Farovon Khiva” mehmonxonasi rahbari Lola Mirzayeva:
— Restoran biznesida, mehmonxona biznesida xodimlar tez-tez almashib turadi. Bizda oldin o‘sha tomonlama muammo bor edi. Endi umuammo ham yo‘q. Bemalol xohlagan odam keladi, bir hafta ishlaydi, yoqmasa almashadi. QQSga bo‘lgan imkoniyatlar ham juda yaxshi bo‘ldi.
“Layner” mehmonxonasi rahbari Hojiakbar Sobirov:
— Biz 200 nafar atrofida ishchi ishlatamiz. Bu qilingan yengilliklar juda bizga qulay bo‘ldi. Chunki QQS stavkasi kamaytirilgani, uni hisoblash oson bo‘lgani, undan tashqari foyda solig‘i 0 foiz bo‘lgani bizga juda qulay bo‘ldi. Umuman, tadbirkorlikda yangiliklar ko‘p bo‘lyapti va tadbirkorchilik rivojlanishi yanada kuchliroq bo‘ladi, degan umiddaman. Bizga ham juda qulay keldi, ancha oson bo‘ldi.
Xorazmlik tadbirkor Sarvar Bekchanov:
— Mehmonxona, xizmat ko‘rsatish sohasi, umumiy ovqatlanish – bu sohalar uchun 12 foizlik QQS sal noqulaylik tug‘dirardi. Bu o‘zgarishlarni katta bir strategik stimul deb qabul qilamiz. Tadbirkorlar mana bu o‘zgarishning natijasini yaqin orada his qilishadi. Soliqlar yengillashgani uchun biznes ixtiyorida qolayotgan mablag‘ni investitsiya sifatida yo‘naltirishga imkoniyat paydo bo‘ladi.
Tadbirdan to‘liq reportaj va boshqa ko‘plab biznes egalari fikrlari bilan yuqoridagi video orqali tanishishingiz mumkin.
Iqtisodiyot
Mikromoliya tashkilotlarining islomiy xizmatlari hajmi 8 barobarga oshdi
O‘zbekistondagi mikromoliya tashkilotlari 2026 yilning I choragida 11,2 mlrd so‘mlik islomiy mikromoliya xizmatlarini ko‘rsatdi, bu – yillik nisbatda 8 karra o‘sishni ko‘rsatadi. Umumiy moliyalashtirish hajmining qariyb 70 foizi murobaha bitimlariga to‘g‘ri kelmoqda.
Sun’iy intellekt yaratgan surat
2026 yilning I choragida mikromoliya tashkilotlari tomonidan ko‘rsatilgan islomiy moliyalashtirish xizmatlari hajmi 11,2 mlrd so‘mni tashkil etdi. Bu – o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 8 barobarga ko‘p, deya ma’lum qildi O‘zbekiston Markaziy banki.
Mikromoliya tashkilotlari tomonidan ko‘rsatilayotgan islomiy moliyalashtirish xizmatlari tarkibida murobaha asosiy ulushni egallab, jami hajmning 69 foizini yoki 7,7 mlrd so‘mni tashkil etdi.
Hisobot davrida muzoraba xizmatlari hajmi 2,1 mlrd so‘m (19 foiz), islomiy ijara xizmatlari esa 1,4 mlrd so‘m (12 foiz)ga teng bo‘lgan.
Murobaha hajmi o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 20 barobarga oshgan bo‘lsa, islomiy ijara 300 barobarga o‘sgan.
Ma’lumot uchun:
Murobaha bitimida moliyaviy tashkilot mijoz xohlagan tovarni sotib oladi va keyin uni mijozga o‘z tannarxi va ustiga qo‘shilgan foyda miqdorini ochiq ko‘rsatgan holda sotadi.
Muzoraba – sherikchilikka asoslangan moliyalashtirish shakli bo‘lib, bir tomon kapital beradi, ikkinchi tomon esa mehnat, bilim va boshqaruv bilan ishtirok etadi.
Islomiy ijara – islom moliyasidagi lizing yoki ijaraga berish modeli bo‘lib, unda moliyaviy tashkilot muayyan aktivni sotib oladi va uni mijozga ma’lum haq evaziga foydalanish uchun beradi.
Markaziy bank hisobotiga ko‘ra, 2026 yil I choragida islomiy moliyalashtirish xizmatlarining asosiy qismi 4 ta mikromoliya tashkiloti hissasiga to‘g‘ri keldi:
“Apex Moliya” MMT – 8,4 mlrd so‘m;
“Ael” MMT” – 2,1 mlrd so‘m;
“Enterprise Finance” MMT – 670 mln so‘m;
“Biznesni rivojlantirish” tashkiloti – 9 mln so‘m.
Yanvar–mart oylarida ko‘rsatilgan islomiy moliyalashtirish xizmatlarida yuridik shaxslar ulushi 46 foizni tashkil etib, ular tomonidan jami 5,2 mlrd so‘mlik xizmatlardan foydalanildi.
Jismoniy shaxslar hissasiga 2,9 mlrd so‘m (26 foiz), yakka tartibdagi tadbirkorlar hissasiga esa 3,1 mlrd so‘m (28 foiz) to‘g‘ri keldi.
Hududlar kesimida xizmatlarning asosiy qismi Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, bu yerda jami 10,6 mlrd so‘mlik islomiy moliyalashtirish xizmatlari ko‘rsatildi. Bu – jami hajmning 94 foiziga teng. Namangan viloyatida esa 670 mln so‘mlik xizmatlar ko‘rsatilib, bu hududning ulushi 6 foizni tashkil etdi.
Eslatib o‘tamiz, joriy yil 27 mart kuni O‘zbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy qilishga qaratilgan qonun imzolandi. Qonun 2026 yil 29 iyundan kuchga kiradi.
-
Dunyodan3 days ago
Myanmadagi portlash 46 kishining hayotiga zomin bo’ldi: tafsilotlar
-
Sport4 days agoParijda «PSJ» fanatlari tartibsizlik keltirib chiqardi – fotolar YeChLdagi g‘alabani nishonlash chog‘ida ko‘chalarda mashinalar yoqib yuborilgan, politsiyachilar bilan to‘qnashuvlar ro‘y bergan va yuzlab fanatlar qo‘lga olingan.
-
Jamiyat4 days ago
Onani norozi qilib baxtga erishib bo‘lmaydi
-
Iqtisodiyot3 days agoXitoyning ikki yirik kompaniyasi O‘zbekiston bozoriga kirish niyatida
-
Iqtisodiyot3 days agoMetan-shoxobchalarda gaz narxi ko‘tarildi
-
Siyosat4 days agoPutin Armanistonga jiddiy tahdid qildi
-
Dunyodan3 days agoEron va AQSh barcha muzokaralarni to’xtatdi
-
Jamiyat1 day agoTrackerʼdan 8,9 kg gashish topildi
