Iqtisodiyot
2025 yilda aholi daromadlarining oshishi tezlashdi. Asosiy omil – xorijdan yuborilgan pul o‘tkazmalari
O‘tgan yil yakunlariga ko‘ra O‘zbekistonda aholi umumiy daromadlarining real o‘sishi 9,2 foizni, jon boshiga daromadlarning real o‘sishi esa 7,2 foizni tashkil etdi. Aholining umumiy daromadlarida xorijdan pul o‘tkazmalarining ulushi 21 foiz bo‘ldi va respublikaning barcha hududlarida bu ko‘rsatkich sezilarli darajada oshdi.
2025 yil yakunlariga ko‘ra O‘zbekiston aholisining umumiy daromadlari 1 kvadrillion 134 trillion so‘mga yetdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi hisobotida keltirib o‘tilgan.
O‘tgan yilda aholi daromadlarining nominal ko‘rinishdagi o‘sishi 18,9 foizni, real o‘sish sur’ati esa 9,2 foizni tashkil etdi. O‘tgan yilning mos davrida bu ko‘rsatkich mos ravishda 18,5 va 8,1 foiz bo‘lgandi.
Aholi jon boshiga umumiy daromadlar esa nominal qiymatda 16,6 foizga (2024 yilda – 16,1 foiz), real ko‘rinishda 7,2 foizga (5,9 foiz) ko‘paydi. Natijada 2025 yilda aholi jon boshiga o‘rtacha daromad 29,9 mln so‘mga (24,1 mln so‘m) yetgan.
Hududlar kesimida daromadlarning eng yuqori ko‘rsatkichi Toshkent shahri (73 mln 910 ming so‘m), Navoiy (44 mln 694 ming so‘m), Buxoro (35 mln 176 ming so‘m) va Xorazm (31 mln 136 ming so‘m) viloyatlarida qayd etilgan. Poytaxt va 3 ta viloyatda aholi jon boshiga umumiy daromadlar respublikadagi o‘rtacha ko‘rsatkichdan baland bo‘lgan.
Bu boradagi eng quyi ko‘rsatkichlar Qoraqalpog‘iston Respublikasi (20 mln 656 ming so‘m), Namangan (21 mln 304 ming so‘m) va Surxondaryo (22 mln 572 ming so‘m) viloyatlarida qayd etilgan. Poytaxt va Qoraqalpog‘istondagi daromadlar farqi 3,5 barobarni tashkil etyapti.
Aholi jon boshiga daromadlarning eng yuqori real o‘sishi Farg‘ona viloyati (14,8 foiz), Toshkent shahri (8,5 foiz) va Qashqadaryo viloyatida (8,5 foiz) kuzatilgan. Aksincha, Andijon (0,6 foiz), Qoraqalpog‘iston Respublikasi (3,8 foiz) va Toshkent viloyatida (4,4 foiz) aholining real daromadlari nisbatan kam miqdorda o‘sdi.
Aholining umumiy daromadlari tarkibi
Hisobot davrida aholi umumiy daromadlarining katta qismi mustaqil ravishda band bo‘lishdan olingan daromadlarni o‘z ichiga olgan mehnat faoliyatidan olingan – 34 foiz. Shuningdek, transfertlardan olingan daromadlar (29,6 foiz), yollanma ishchilarning daromadlari (26,4 foiz) ham salmoqli ulushni egallaydi.
Transfertlardan olingan daromadlarning ulushi Samarqand (38,5 foiz), Andijon (38,5 foiz), Xorazm (39,1 foiz) va Farg‘ona viloyatlarida (42,2 foiz) aholi umumiy daromadlariga nisbatan 38 foizdan yuqori ko‘rsatkichni tashkil etgan bo‘lsa, Navoiy viloyatida mazkur daromad turining ulushi eng past – 13,6 foiz bo‘lgan.
Xususan, aholining umumiy daromadlarida (boshqa joriy transfertlarni hisobga olgan holda) xorijdan pul o‘tkazmalarining ulushi 21 foizga yetgan.
Pul o‘tkazmalariga eng katta bog‘liqlik Farg‘ona (32,5 foiz), Xorazm (31,1 foiz) hamda Andijon viloyatlarida (30 foiz) kuzatilgan.
Hududlar kesimidagi umumiy daromadlarda respublika tashqarisidan kelib tushgan pul o‘tkazmalari ulushining o‘zgarishi
2025 yilda respublikaning barcha hududlarida xorijdan amalga oshirilgan pul o‘tkazmalari aholi umumiy daromadlarining ko‘payishida asosiy omillardan biri bo‘lgan.
Eskrou orqali tuzilgan bitimlar soni 40 mingdan oshdi
Source link
O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari aprel oyida yana o‘sib, qariyb 71 milliard dollarga yetdi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 1-may holatida mamlakatning xalqaro aktivlari 70,89 milliard dollarni tashkil etgan. Bu mart oyiga nisbatan 1,9 milliard dollarga yoki 2,76 foizga ko‘pdir.
Asosiy ulush yana oltin hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Regulyator omborlaridagi oltin qiymati aprel davomida 743,6 million dollarga oshib, 61,59 milliard dollarga yetgan. Shu bilan birga, oltinning jismoniy hajmi qisqarib, 13,3 million troy unsiyasi yoki taxminan 413,7 tonnani tashkil etdi.
Markaziy bank 2025-yil sentyabridan beri ilk bor tashqi bozorda oltin sotgani qayd etildi. Aprel oyida zaxiralar qariyb 0,1 million unsiyaga, ya’ni 3,1 tonnaga kamaygan. Bu davrda jahon bozorida oltin narxi yuqori darajada saqlangani fond aktivlari qiymatining o‘sishiga ta’sir qildi.
Aprel oyida mamlakatning valyuta zaxiralari ham sezilarli ko‘paydi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, valyuta aktivlari 1,15 milliard dollarga yoki 15,2 foizga oshib, 8,72 milliard dollarga yetgan.
Xususan, xorijiy markaziy banklar va Xalqaro valyuta jamg‘armasida saqlanayotgan mablag‘lar 1,24 milliard dollargacha ko‘tarilgan. Xorijiy banklardagi valyuta mablag‘lari esa 5,92 milliard dollarni tashkil etgan.
Markaziy bankning xorijiy qimmatli qog‘ozlarga kiritgan investitsiyalari ham oshdi. Qimmatli qog‘ozlar portfeli qiymati 1,549 milliard dollarga yetgan bo‘lsa-da, ularning umumiy zaxiralardagi ulushi 2,2 foizgacha pasaygan.
Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Bankdan shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarsiz 500 dollargacha naqd chet el valutasini olishga ruxsat beriladi. Adliya vazirligi tashabbusi bilan ishlab chiqilgan bu haqdagi idoraviy hujjat 2026 yil 8 mayda davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.
Qayd qilinishicha, endi mijozlar bankdan 500 AQSh dollarigacha bo‘lgan naqd chet el valutasini pasport, ID-karta yoki ularning o‘rnini bosadigan boshqa hujjatlarsiz olishi mumkin. Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Mazkur tartib 3 oydan keyin kuchga kiradi.
2026-yilning birinchi choragida O‘zbekistonda elektron xizmat ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 65,7 milliard so‘m soliq to‘landi. Soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p.
Eng katta soliq to‘lovchisi sifatida «Apple» qayd etildi. Kompaniya uch oyda O‘zbekiston budjetiga 16,1 milliard so‘m soliq o‘tkazgan. Keyingi o‘rinlarni «Google» — 14,9 milliard so‘m va «Meta» — 13,9 milliard so‘m bilan egalladi.
Shuningdek, «Valve Corp.» 8 milliard so‘m, sun’iy intellekt texnologiyalari bilan tanilgan «OpenAI» esa 2,5 milliard so‘m soliq to‘lagan. «Anthropic» kompaniyasi hissasi 1,5 milliard so‘mni tashkil etdi.
Ro‘yxatdan «Midasbuy» — 1,3 milliard so‘m, «TikTok» — 868,3 million so‘m, «Booking.com» — 694,7 million so‘m va «Netflix» — 570,4 million so‘m soliq to‘lagani ham o‘rin olgan.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonliklarning xorijiy bigtex kompaniyalar pulli xizmatlaridan foydalanishi 80 foizga oshdi
Iqtisodiyot | 18:27
344
2 daqiqa o‘qiladi
2026 yilning I choragida O‘zbekistonda Apple 16,1 mlrd so‘m, Google 14,9 mlrd so‘m, Meta korporatsiyasi (Facebook, Instagram, WhatsApp egasi) 13,9 mlrd so‘m soliq to‘ladi.
O‘zbekistonda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 2026 yilning I choragida 65,7 mlrd so‘m soliq to‘langan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p, deya xabar berdi Soliq qo‘mitasi.
Eng ko‘p soliq Apple tomonidan to‘langan – 16,1 milliard so‘m.
To‘langan soliqlarning qariyb 92 foiz qismi elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 10 ta xorijiy kompaniya hissasiga to‘g‘ri keladi:
Apple – 16,1 mlrd so‘m;
Google – 14,9 mlrd so‘m;
Meta – 13,9 mlrd so‘m;
Valve Corp. – 8 mlrd so‘m;
OpenAI – 2,5 mlrd so‘m;
Anthropic – 1,5 mlrd so‘m;
Midasbuy – 1,3 mlrd so‘m;
TikTok – 868 mln so‘m;
Vooking.com – 694 mln so‘m;
Netflix – 570 mln so‘m.
Eslatib o‘tamiz, 2026 yil 1 yanvardan O‘zbekistonda soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tmay faoliyat yuritayotgan xorijiy onlayn kompaniyalarga cheklovlar qo‘llash tartibi ishga tushdi.
“Xarakter to‘g‘ri kelmadi” – oilaviy ajrimlarning haqiqiy sabablari qayerda?
«Siti» poygaga qaytdi. Kun o‘yinlari «Manchester Siti» yirik g‘alabaga erishgan o‘yinda Husanov qaydnomaga ham kiritilmadi, Turkiyada esa Shomurodov va Fayzullayev bittadan gol urdi.
Odamlarga nima bo‘lgan o‘zi?..
-
Siyosat3 days agoOliy sud 161 nafar Sovet repressiyasi qurbonlarini reabilitatsiya qiladi
-
Dunyodan4 days agoXitoyda pirotexnika zavodining portlashi oqibatida 26 kishi halok bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago
budjet tarkibida qaysi soliqlarning ulushi ko‘proq?
-
Siyosat3 days agoOʻzbekistonda Mudofaa vazirligi tarkibida sunʼiy intellekt boʻlimi va kiberxavfsizlik instituti tashkil etildi
-
Dunyodan4 days agoTahlilchilar neft haqida xavotirli ma’lumotlarni e’lon qilishdi
-
Jamiyat3 days ago
Askiya nozikfahm zakiylar bahsi, «tor» hazillar emas!
-
Jamiyat3 days ago
Farg‘onada sohalar rivoji: sanoat, IT va turizm
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar to‘xtovsiz o‘sib bormoqda