Jamiyat
u uch oyda ikki bor sudlandi
44 yoshli erkak Qarshi tumanidagi xonadonida eshak so‘yib, go‘shtini turli bozorlarda sotib kelgan. Uning xonadonidan 247 kg iste’molga yaroqsiz go‘sht va qariyb 100 ta eshak terisi topilgan. 2026 yil fevral oyida ham eshak go‘shti sabab sudlanib, ozodligi cheklangan erkakka sudya “marhamat ko‘rsatib” yana shu turdagi jazoni tayinladi.
Qashqadaryoda eshak so‘yib sotish bilan shug‘ullanib kelgan shaxs jinoiy jazoga tortildi. U 3 oyda ikkinchi bor shunday qilmishi uchun sudlandi. Sudning unga nisbatan tayinlagan jazosi esa biroz bahsli.
Xonadondagi kushxona
1982 yilda tug‘ilgan I.X. Qashqadaryo viloyatining turli hududlaridan eshaklarni sotib olib, ularni Qarshi tumanidagi xonadonida so‘ygan. Go‘shtini esa turli bozorlarda sotib kelgan.
Sud hujjatiga ko‘ra, I.X. umumiy hisobda 5 marta sudlangan. Shundan bittasi o‘g‘rilik, yana bittasi bosqinchilik bo‘lsa, uchtasi Jinoyat kodeksining 186-moddasi, ya’ni xavfsizlik talablariga javob bermaydigan tovarlarni o‘tkazish maqsadini ko‘zlab ishlab chiqarish, saqlash, tashish yoxud o‘tkazish, ishlar bajarish yoki xizmatlar ko‘rsatish jinoyatiga aloqador.
I.X. 2026 yilning o‘zida ikki marta eshak go‘shti sabab sudlangan.
1-holat
2025 yil 22 oktyabr kuni Qashqadaryo viloyati IIB va Qarshi tumani IIB xodimlari tomonidan tezkor tadbir o‘tkazilgan. Unda I.X.ning yashash xonadonidan iste’molga yaroqsiz bo‘lgan 61 kg go‘sht, 112 ta eshak terisi va 15 ta eshak qovurg‘alari topilgan.
Qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi JIB Kasbi tuman sudida ko‘rib chiqilgan. Ushbu sudning 2026 yil 20 fevraldagi hukmi bilan I.X. Jinoyat kodeksining 186-moddasi 1-qismida nazarda tutilgan jinoyatni sodir etishda aybli deb topilgan. Unga 2 yil ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan.
2-holat
2025 yil 28 dekabrda ichki ishlar xodimlari I.X.ning xonadonida yana tezkor-tadbir o‘tkazgan. Bu safar iste’molga yaroqsiz 247 kg go‘sht, eshak suyaklari va 99 ta teri topilgan.
Ayni shu kuni Qarshi tumanining Paxtazor mahallasidagi mol bozorida go‘sht sotish bilan shug‘ullanib kelgan fuqaro Yu.A.dan (ayol kishi) 127 kg eshak go‘shti rasmiylashtirib olingan. U ushbu go‘shtni I.X.dan kilosini 60 ming so‘mdan sotib olgan bo‘lgan.
Holat yuzasidan qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi JIB Qarshi tuman sudida ko‘rib chiqilgan. Ushbu sudning 2026 yil 13 maydagi hukmi bilan I.X.ga Jinoyat kodeksining 186-moddasi 2-qismi “v” bandi bo‘yicha 3 yil ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan. Fevral oyidagi sud hukmi bilan tayinlangan jazoning o‘talmay qolgan qismini qisman qo‘shish orqali jazo muddati 3 yil 25 kunga keltirilgan.
Mazkur jinoyat ishi bo‘yicha Yu.A. ham sudlangan bo‘lib, u Jinoyat kodeksining 186-moddasi 1-qismi bilan 1,5 yil muddatga ozodlikni cheklash jazosiga tortilgan.
“Xotinim kasal”
I.X. sudda aybiga qisman iqror bo‘lgan va xasta turmush o‘rtog‘ini davolatish uchun shu ishga qo‘l urganini aytgan.
“2025 yil avgust oyida hovlimning to‘ridan molxona qurdim. So‘ng Surxondaryoga borib, bir kishidan pulini bo‘lib to‘lash sharti bilan 75 mln so‘mga Ford mashinasini sotib oldim.
Ushbu mashinada Koson va Qamashi tumanlaridagi mol bozorlariga borib, har safar 6-7 ta eshak olib keldim. Keyin ularni so‘yib, go‘shtini Toshkent shahriga qatnovchi haydovchilar bilan kelishgan holda Chorsu bozoriga olib borib, it boquvchi shaxslarga sotib keldim.
Ford mashinasini 2025 yil oxirida sotib yubordim. So‘yilgan eshaklarning teri va ichaklarini Toshkent yo‘lida joylashgan Qo‘ng‘irtog‘ atrofidagi chiqindixonaga olib borib tashladim.
Turmush o‘rtog‘im miya saratoni kasalligiga chalingan. Uni har oy davolatish uchun ko‘p pul kerak bo‘ldi. Shu sababli bu ishlarni qilganman”, degan I.X. ko‘rsatmasida.
U qilmishidan chin ko‘ngildan pushaymonligini aytib, suddan yengillik so‘ragan.
“Qozog‘istonniki dedi”
Yu.A. Qarshi tumanidagi molbozorda kalla-pocha va go‘sht sotib kelgan. U sudda tezkor tadbirda topilgan eshak go‘shtini I.X.dan sotib olganini bildirgan.
“O‘sha kuni mol bozoriga chiqqanimda oldindan tanish bo‘lmagan shaxs kelib, “bu go‘sht Qozog‘istonniki, halol go‘sht, 60 ming so‘mdan sotaman”, dedi. Undan avval ham 20-30 kg go‘sht sotib olganim sababli bu safar yangi yil oldi sotishni maqsad qilib, yig‘ib qo‘ygan pulimga kilosini 60 ming so‘mdan 100 kg go‘sht sotib oldim”, degan ayol o‘z ko‘rsatmasida.
U I.X. bilan oldindan jinoiy til biriktirmaganini aytgan.
“Haftada 2 marta Toshkentda sotib kelardi”
Sudda guvoh sifatida I.X.ning turmush o‘rtog‘i ham so‘ralgan. U o‘z ko‘rsatmasida shunday degan:
“2023 yilda miya saratoni kasalligiga chalinib qoldim. Bundan tashqari, Qarshi shahrida yashovchi qaynotamning ham yurak kasalligi bor. 2024 yil Qarshi tumani G‘ubdin mahallasiga ko‘chib keldik. Turmush o‘rtog‘im meni va qaynotamni davolatish uchun hovliga molxona qurdi. So‘ngra viloyatning turli tumanlaridan eshak olib kelib, shu molxonada so‘ygan holda go‘shtini haftada 2 marta Toshkent shahriga olib borib, sotib kela boshladi. Ularni kimlarga sotayotganini so‘ramaganman”.
Jazo bahsli
JIB Qarshi tuman sudining I.X.ga nisbatan tayinlagan jazosi biroz bahsli.
I.X.ning qilmishi takror sodir etilgani sababli Jinoyat kodeksining 186-moddasi 2-qismi “v” bandi bilan malakalangan. Sud unga ushbu modda bo‘yicha 3 yil ozodlikni cheklash jazosi qo‘llagan.
Jinoyat kodeksiga ko‘ra, ushbu modda uchun BHMning 200 baravaridan 400 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash yoxud 3 yildan 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi berilishi nazarda tutilgan. Ammo fevral oyida ayni shunday qilmishi uchun jazoga tortilganiga qaramay, oradan 3 oy o‘tib yana jinoyatga qo‘l urgan sudlanuvchi bu safar ham ochiqda qoldirilgan.
Hukmda keltirilishicha, sud I.X.ga jazo turi va miqdorini belgilashda uning “aybiga iqror va qilmishidan chin ko‘ngildan pushaymonligini, turmush o‘rtog‘i og‘ir kasallikka chalingani, oilaviy ahvolini” jazoni yengillashtiruvchi holatlar deb topgan. Jazoni og‘irlashtiruvchi holatlar esa e’tirof etilmagan, ya’ni topilmagan.
I.X. 3 oy avval ham eshak go‘shti sabab sudlanganida “aybiga iqror va qilmishidan chin ko‘ngildan pushaymon” bo‘lgan.
Shuningdek, I.X. turmush o‘rtog‘ini davolatish maqsadida pul zarurligi sabab shu ishga qo‘l urganini aytgan. Lekin uning suddagi ko‘rsatmasida “2025 yil 28 dekabr kuni soat 7:00 larda o‘ziga tegishli bo‘lgan Malibu mashinasida Qarshi tumanidagi mol bozoriga yangi yil bayramida so‘yib yeyish uchun qo‘zichoq olgani chiqqani” haqida gap bor. Bu I.X. ayolini davolatish uchun Malibu mashinasini sotib ishlatishdek iqtisodiy imkoniyatga ega bo‘lganini anglatadi.
Biroq u Malibu’sini emas, iste’molga yaroqsiz eshak go‘shtini aldab sotishni afzal bilgan hamda bu orqali odamlar sog‘lig‘i va hayotini xavf ostiga qo‘ygan.
Hukmning muhim nuqtasi yashirilgan
I.X.ga nisbatan chiqarilgan sud hukmi Oliy sudning interaktiv xizmatlari portalida e’lon qilingan. Ammo uning asosiy qismi negadir yashirib qo‘yilgan.
Eshak so‘yib sotish bilan bog‘liq jinoyat ishlari oldin ham bo‘lgan. Masalan, o‘tgan yili 47 yoshli erkak Toshkent viloyatining Piskent va O‘rta Chirchiq tumanlari hududida mahalliy aholidan 100-200 ming so‘mga eshak sotib olib, go‘shtini Parkentdagi somsapazning o‘g‘liga pullab kelgani uchun sudlangandi. U Jinoyat kodeksining 186-moddasi 2-qismi “b, v” bandlari bo‘yicha aybli deb topilgan. 3 nafar voyaga yetmagan farzandi bo‘lgan, muqaddam sudlanmagan erkakka Jinoyat kodeksining 57-moddasi qo‘llangan holatda 2 yil ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangandi.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
