Jamiyat
Ehtiyojmand oilalarni baholash, ishlaydigan onalarga nafaqa va vaucher tizimi — ijtimoiy himoyada qanday o‘zgarishlar kutilmoqda?
2027 yil 1 yanvardan boshlab aholini ijtimoiy yordam va xizmatlarga muhtojligini aniqlash hamda oilalarni Ijtimoiy reyestrga kiritishda yangi ko‘p o‘lchovli baholash tizimi joriy etiladi. Bunda oilalarning moliyaviy holati bilan bir qatorda surunkali kasalliklar, nogironlik, tashqi mehnat migratsiyasi va oilada bolalar soni kabi omillar ham hisobga olinadi. Bu prezidentning tegishli farmonida ko‘zda tutilgan.
Yangi tizimda oilalarning ijtimoiy-iqtisodiy holati balli skoring tizimi orqali baholanadi. Natijaga ko‘ra, oilalar tegishli toifalarga ajratilib, ularga ijtimoiy yordam va xizmatlar ko‘rsatiladi.
Ijtimoiy himoya milliy agentligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda 2026 yil 1 dekabrgacha oilalarni ko‘p o‘lchovli baholash tizimi orqali Ijtimoiy reyestrga kiritish, toifalarga ajratish va tegishli xizmatlarga yo‘naltirishning yangi tizimini amaliyotga joriy etish bo‘yicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini Prezident Administratsiyasiga kiritishi belgilangan.
Shuningdek, 2027 yil 1 yanvardan boshlab mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan xotin-qizlarga homiladorlik va tug‘ish ta’tili tugagan kundan boshlab farzandi bir yoshga to‘lgunga qadar Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi tomonidan bolani parvarishlash nafaqasi to‘lash tartibi joriy etiladi. Ayrim davlat ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash choralari esa vaucher orqali taqdim etiladi.
Vaucher tizimi — davlat ijtimoiy yordamini oluvchi fuqaroga xizmat yoki to‘lovdan foydalanish huquqini elektron shaklda taqdim etish mexanizmi. Vaucher «mahalla yettiligi» tavsiyasi asosida shakllantiriladi va belgilangan muddat davomida amal qiladi. U orqali bolalarni bog‘chaga joylashtirish, o‘quvchilar uchun qo‘shimcha ta’lim, davolanish va boshqa ijtimoiy xizmatlardan foydalanish xarajatlari qoplanishi nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, Ijtimoiy reyestrga kirgan xodimlar uchun ayrim soliq imtiyozlarini joriy etish rejalashtirilmoqda. Xususan, korxonalar xodimlari, birinchi navbatda Ijtimoiy reyestrga kirgan xodimlar uchun amalga oshirgan ayrim xarajatlarini foyda solig‘i bazasidan chegirish hamda yer va mol-mulk soliqlaridan ozod etish nazarda tutilmoqda.
Ushbu xarajatlarga korxona o‘z xodimlarining farzandlari uchun maktabgacha ta’lim obyektlarini qurish va ular topshirilgandan keyin uch yil muddatgacha saqlash, shuningdek, xodimlar uchun korxonada ishlagan davrida vaqtinchalik yashash uchun uy-joylar qurish va ulardan foydalanish xarajatlari kiritilishi mumkin.
Jamiyat
Kichik hikoyalar: Ko‘cha, yomg‘irda qolgan kelin-kuyov
Sinov
Ular bir-birlarini juda uzoq kutishdi. Bir-birlarini bilmagan, tanimagan holda baxt onlarini kutishdi. Har ikki tomonda necha bor to‘y harakatlari boshlandi, ammo visol oqshomi hadeganda tutqich beravermadi. Umid uchqunlari so‘na boshlaganida ikki yosh avtobus bekatida uchrashib qolishdi. Qisqa tanishuv qat’iy ahdga aylandi. To‘y…
To‘y kuyovning hovlisida, ochiq osmon ostida bo‘ldi. Havo ochiq, ammo yozga xos bo‘lmagan dilgirroq shabada esib turar, kelinning ko‘ylagiga tegajog‘lik qilayotganday edi.
Birdan ko‘k gumburladi, chaqmoq to‘yxonani ko‘zni olgudek darajada yoritdi. Yomg‘ir sharros quya boshladi. Hamma o‘zini ayvonga urdi.
Kelin-kuyov joylarida qolishdi, o‘rinlaridan turishsa, ayvonga qochishsa, baxt qushlari uchib ketadiganday, visol taxtini kimdir egallab oladiganday jim o‘tirishdi. Kiyim-boshlari shalabbo bo‘ldi, yomg‘ir ich-ichlariga o‘tdi. Buni hatto sezishmadi ham. Uzoq davom etgan kutish zahmatlari yuvildi. Bekatda tug‘ilgan ahdlari shu kuniyoq sinovdan o‘tdi. Yomg‘ir chekinishga majbur bo‘ldi. Ko‘kda yana quyosh charaqladi.
Ko‘cha
Keksayish bolalik xotiralarini eslashdan boshlanadi shekilli…
Ming yillik tarixga ega qishlog‘imizda sunnat to‘ylari qish-qirovli kunlari o‘tar, so‘qim so‘yilib, dosh qozonlarda osh damlanar, yurt oldiga dasturxon yozilardi. Yozda bo‘lsa hashar avjiga chiqar, kattalarga qo‘shilib, biz bolalar ham bu marosimda qatnashar edik.
Ota-ona uylangan o‘g‘liga uy qurmoqchi bo‘lsa, qarindosh-urug‘, do‘st-qadrdonlarini hasharga chorlar, ular ustalarga qo‘shilib, bir-ikki kun ichida ikki-uch xonali uyning devorini ko‘tarib, ustini yopvorishardi. Ayollarning hashari – ustalarga yo‘qlov oshi jo‘natishdan iborat edi, tanish-bilishi, qarindoshlari ko‘plarnikidagi hashar quyuq ziyofatga aylanib ketar, hasharchilar bir-birlariga ma’noli qarab, «Oh-oh, hashar emas, oshar bo‘ldi-ku», deyishardi.
Bir gal dadam bilan qo‘shni qishloqdagi qarindoshimiznikiga hasharga bordik. Ustalar quriladigan uyning to‘rt burchagiga qoziq qoqib, ish boshlashayotgan ekan. Dadam o‘zlaricha bir nimalarni chamalab ko‘rdilar-da, quyuq qoshlari bir oz chimirilib, qarindoshimizni oldilariga chaqirdilar, «Jiyanim, uyning tashqi devori ko‘chaga chiqib ketibdi, yarim quloch ichkariga olish kerak», dedilar. Bu gap jiyanlariga ham, ustalarga ham yoqmadi. Devorning tagiga tosh terish boshlanib ketdi.
Biz tushlikni kutmay, uyga qaytdik. Xafa bo‘lganlarini sezib turibman, ammo sababini bilmayman. Dadam bo‘lsa o‘zlariga o‘zlari: «Eh, jiyan, jiyan, qabristonning yerini qo‘shib ol – mayli, masjidning yerini qo‘shib ol – mayli, ammo ko‘chaning haqiga tegma», degan gapni eshitmagan ekansan-da, Parvardigor, o‘zing kechir», derdilar, xolos.
Uy kuzga qolmay bitdi. Ammo… bahorda kuchli sel kelib, tashqi devorini yuvib ketdi.
Silkinish
Avtobus o‘ydim-chuqur yo‘lda borayotib bir silkingan edi, tik turgan ikki kishi bir-biriga durustgina turtilib ketdi. Birining qo‘lidagi tugun yerga sochildi, ikkinchisining ko‘zoynagi uchib ketdi. Ikkovi ham nordon, kesatiq gaplarga usta ekan, bir-birlarini rosa «siylashdi», keyin dag‘allik qilishga o‘tishdi. Yoshrog‘i po‘pisani qoyillatdi. Kattarog‘i: «Zo‘r bo‘lsang, qani tush, avtobusdan, kuchingni ko‘rsat», dedi.
Manzilga yetguncha avtobus yana bir-ikki silkindi. Odam siyraklashdi. Oxiri ma’lum bo‘ldiki, har ikkala urishqoq olis safardan omon-eson qaytib kelgan do‘stlarini ko‘rgani bitta xonadonga kelishayotgan ekan…
Ahmadjon Meliboyev
Jamiyat
Murojaatlar bilan ishlashdagi kamchilik sabab 150 dan oshiq mansabdor ishdan olindi
Murojaatlarni ko‘rib chiqishda mas’uliyatsizlikka yo‘l qo‘ygan 151 amaldor ishdan olindi.
2026-yilning yanvar-avgust oylarida Prezident Xalq qabulxonalari tomonidan murojaatlar bilan ishlashda yo‘l qo‘ygan kamchiliklari yuzasidan davlat organlari va tashkilotlariga ta’sir choralari ko‘rish bo‘yicha jami 5 486 ta hujjat kiritildi.
2026-yilning yanvar-avgust oylari davomida fuqarolar va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlashda ijro intizomini ta’minlash hamda qonunbuzilish holatlarining oldini olish borasida tizimli tadbirlar amalga oshirildi.
Hisobot davrida soha bo‘yicha jami 1 386 ta taqdimnoma, 642 ta talabnoma, 495 ta axborot hamda 2 963 ta ko‘rsatma kiritildi.
O‘tkazilgan tahlillarga ko‘ra, kiritilgan hujjatlarning asosiy qismi quyidagi vazirlik va idoralar hissasiga to‘g‘ri keladi:
Eng ko‘p taqdimnomalar:
Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi (233 ta), Mahallalar uyushmasi (218 ta) hamda Majburiy ijro byurosi (158 ta) tizimlariga kiritilgan.
Eng ko‘p ko‘rsatmalar: Mahallalar uyushmasi (246 ta), Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi (212 ta) va Sog‘liqni saqlash vazirligi (210 ta) tizimlariga berilgan.
Eng ko‘p talabnomalar: Mahalliy hokimliklar (62 ta), Sog‘liqni saqlash vazirligi (59 ta) hamda Ijtimoiy himoya milliy agentligi (47 ta) tizimlariga yuborilgan.
Murojaatlarni ko‘rib chiqishda mas’uliyatsizlikka yo‘l qo‘ygan va qonunbuzilish holatlarini sodir etgan mansabdor shaxslarga nisbatan qat’iy ta’sir choralari ko‘rildi:
Rasman ogohlantirish: 1 335 ta
Hayfsan: 833 ta
Lavozimidan ozod etish: 151 ta
Ma’muriy javobgarlik: 150 ta
Jarima: 89 ta
Lavozimi pasaytirilishi: 8 ta
Ma’naviy ziyon uchun kompensatsiya: 3 ta
Moddiy zarar qoplanishi: 1 ta
Murojaatlar bilan ishlash sohasida ijro intizomini mustahkamlash va fuqarolar huquqlarini ishonchli himoya qilish borasidagi nazorat tadbirlari davom ettirilmoqda.
Jamiyat
Sud hokimiyatiga oid muhim qonun qabul qilindi
Sud hokimiyati organlari faoliyatini moliyalashtirish sohasidagi munosabatlar tartibga solindi.
«Sud hokimiyati organlari faoliyatini moliyalashtirish to‘g‘risida»gi Qonun (O‘RQ–1177-son, 11.09.2026-y.) qabul qilindi.
Ushbu Qonunning maqsadi sud hokimiyati organlari faoliyatini moliyalashtirish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Qonunga ko‘ra, sudlar faoliyatini moliyalashtirish faqat O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjetidan amalga oshiriladi.
Navbatdagi yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida quyidagilarning faoliyatini moliyalashtirish uchun mablag‘lar nazarda tutiladi:
– O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining;
– O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining;
– O‘zbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashining.
Sudlar faoliyatini moliyalashtirish odil sudlovni to‘liq va mustaqil amalga oshirish imkoniyatini ta’minlashi kerak.
Sudlar faoliyatini moliyalashtirish uchun ajratilgan mablag‘larni taqsimlash:
– O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi uchun – O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi tomonidan;
– O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi uchun – O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan;
– O‘zbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi uchun – O‘zbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi tomonidan;
– harbiy sudlar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi ma’muriy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar ma’muriy sudlari, fuqarolik ishlari bo‘yicha tumanlararo, tuman, shahar sudlari, jinoyat ishlari bo‘yicha tuman, shahar sudlari, tumanlararo iqtisodiy sudlar, tumanlararo ma’muriy sudlar uchun – O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi huzuridagi Sudlar faoliyatini ta’minlash departamenti tomonidan amalga oshiriladi.
Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Jamiyat
Toshkent va Haydarobod o‘rtasida muntazam aviaqatnov yo‘lga qo‘yiladi
Joriy yilning 28 sentyabridan boshlab Toshkent–Haydarobod–Toshkent yo‘nalishi bo‘yicha haftasiga ikki marta muntazam aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yiladi.
Hindistonning Haydarobod shahrida O‘zbekiston elchixonasi, aviakompaniya vakillari hamda ikki mamlakatning turizm va ishbilarmon doiralaridan iborat vakil ishtirokida yangi yo‘nalish taqdimoti bo‘lib o‘tdi.
Tadbir davomida O‘zbekiston–Hindiston munosabatlari jadal rivojlanib, keng qamrovli strategik sheriklik darajasiga ko‘tarilgani ta’kidlandi.
O‘zbekiston elchisi Sardor Rustamboyev Toshkent–Haydarobod aviaqatnovining yo‘lga qo‘yilishi Hindiston Bosh vazirining 29–30 avgust kunlari Toshkentga tashrifi chog‘ida erishilgan kelishuvlar ijrosi ekanini qayd etdi.
Parvozlar haftasiga ikki marta Airbus A320neo samolyotlarida amalga oshirilishi aytib o‘tildi.
Taqdimotda O‘zbekistonning turizm salohiyati, mehmonxona infratuzilmasi va dam olish maskanlari ham tanishtirildi. So‘nggi besh-olti yil ichida Hindistondan kelayotgan sayyohlar soni bir necha barobarga oshgani qayd etildi.
Ikki mamlakat sayyohlik kompaniyalari o‘rtasida B2B formatidagi uchrashuvlar ham bo‘lib o‘tdi. Ularda hindistonlik vakillar O‘zbekiston tomoni bilan hamkorlikni kengaytirishdan manfaatdor ekanini bildirib, tegishli kelishuvlarga erishdi.
Jamiyat
Murojaatlar bilan ishlashdagi kamchiliklar uchun 151 nafar xodim lavozimidan ozod etildi
2026-yilning yanvar–avgust oylarida Prezident Xalq qabulxonalari tomonidan aholi murojaatlari bilan ishlashda kamchiliklarga yo‘l qo‘ygan davlat organlari va tashkilotlariga nisbatan ta’sir choralarini ko‘rish bo‘yicha jami 5 ming 486 ta hujjat kiritildi.
Shundan 1 ming 386 tasi taqdimnoma, 642 tasi talabnoma, 495 tasi axborot va 2 ming 963 tasi ko‘rsatmadan iborat.
Ko‘rilgan choralar natijasida 151 nafar xodim lavozimidan ozod etilgan, 833 nafariga hayfsan berilgan, 150 nafar xodim ma’muriy javobgarlikka tortilgan. Shuningdek, 89 nafar xodim jarimaga tortilgan, 8 nafarining lavozimi pasaytirilgan, 3 holatda ma’naviy ziyon uchun kompensatsiya undirilgan, 1 holatda moddiy zarar qoplangan va 1 ming 335 nafar xodim rasman ogohlantirilgan.
Eng ko‘p taqdimnoma Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi tizimiga — 233 ta, Mahallalar uyushmasi tizimiga — 218 ta hamda Majburiy ijro byurosi tizimiga — 158 ta kiritilgan.
Eng ko‘p ko‘rsatma esa Mahallalar uyushmasi tizimiga — 246 ta, Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi tizimiga — 212 ta va Sog‘liqni saqlash vazirligi tizimiga — 210 ta berilgan.
Xalq qabulxonalari ma’lumotiga ko‘ra, kamchiliklarni bartaraf etish maqsadida eng ko‘p murojaat tushayotgan 10 ga yaqin tashkilotda amaliy o‘quv seminarlari ham tashkil etilgan. Aholi murojaatlari bilan ishlashda ijro intizomini nazorat qilish davom ettiriladi.
-
Jamiyat4 days ago
Kelasi yil barcha OTMlarda yangi nazorat tizimi yo‘lga qo‘yiladi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev Nikol Pashinyan bilan muloqot o‘tkazdi: tafsilotlar
-
Sport5 days ago
Samarqandda 46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi boshlanadi
-
Jamiyat4 days ago
Qichqiriq mahallasidagi o‘zgarishlar ko‘zdan kechirildi
-
Iqtisodiyot4 days ago«O‘zmilliybank» AJ O‘zbekiston emitentlari orasida birinchi bo‘lib Xitoy kapital bozoriga 250 mln dollarlik obligatsiyalar chiqarmoqchi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev rafiqasi hamrohligida Seulga keldi (foto)
-
Jamiyat3 days ago
Prezident O‘zbekiston Milliy muzeyi qurilishini ko‘zdan kechirdi (foto)
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston mahsulotlarini eng ko‘p sotib oluvchi mamlakatlar ma’lum bo‘ldi
