Jamiyat
“Saviyasiz millat o‘zini o‘zi yo‘q qiladi” – Qozoqboy Yo‘ldoshev
Kun podkastiʼning bu galgi sonida pedagogika fanlari doktori, professor Qozoqboy Yo‘ldoshev bilan suhbat tayyorlandi. Professor bilan o‘zbek adabiyotining bugungi holati, orzularimizning naqadar kichrayib ketgani, o‘zbek tilini o‘zimizdan himoya qilish, kitob o‘qimaslik qanday oqibatlarga olib borishi, kino, teatr va jurnalistikamizning ayni darajasi adabiyot rivojiga to‘siq bo‘lishi, qolaversa, kitobxonlikni targ‘ib etuvchi tanlovlarning ahamiyati va boshqa masalalarda podkast shaklida ko‘rsatuv tayyorladik.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Adabiyot bir jamiyatning tarixi, buguni, kelajagi o‘laroq yashaydi va bugungi kungacha adabiyot garchi biz unga ta’sir eta olmaydigan darajada bo‘lsak ham, ya’ni yaxshi ma’noda rivojlantira olmaydigan bo‘lsak ham, bir joyda to‘xtab qolmaydi va u ketaveradi. U millat qalbidagi o‘y-hislarini bir zamondan boshqa bir zamonga ko‘chirib boraveradi. Lekin bugungi kunda biz o‘zimizning haqiqatda adabiyotga mehrli ekanimizni ko‘rsata olyapmizmi yoki o‘zimizni adabiyotni shunchaki o‘qigandek qilib ko‘rsatib beryapmizmi, Qozoqboy aka?
– Endi savol ancha o‘ylashga majbur qiladiganroq savol bo‘ldi. Adabiyot shunday hodisaki, u lahzani mangulikka muhrlaydi. Deylik, ijodkorning ko‘nglini bezovta qilgan, ijodkorning tuyg‘ularini muvozanatdan chiqargan u yoki bu hayotiy bir tuyg‘u o‘sha iste’dodli odamning mahorati bilan hech qachon eskirmaydigan yo‘sinda muhrlab qo‘yiladi. Hech qachon unutilmaydigan yo‘sinda. Shunisi bilan adabiyot, yaxshi ta’kidladingiz, u o‘tmishda qanday xizmat qilgan bo‘lsa, bugun ham, ertaga ham eskirmaydi va o‘sha xizmatini qilaveradi. Mana u “Oh urarman, oh urarman, ohlarim tutgay seni, Ko‘z yoshim daryo bo‘lib, baliqlar yutgay seni”. Tasvirning nozikligi, mubolag‘aning qudrati va tuyg‘ularining samimiyligiga qoyil qolasiz. Ha, endi bugun afsuski, adabiyot degan hodisa o‘qigan odam uchungina bor. O‘qimagan odam uchun adabiyot yo‘q. Va bugun jamiyatning juda katta qismi o‘zi yaratilayotgan badiiy asarlardan xabari yo‘q, o‘qishga o‘zida kuch topa olmaydi. “Adabiyotimiz o‘lgan, adabiyotimiz tanazzulni boshidan kechiryapti, kechagi adabiyot qayoqqa ketib qoldi?” deganday ayblovlarni qo‘yadi-da, holbuki u o‘zidan xabari yo‘q. Pasternak degan rusning katta yozuvchisi aytadi: “Katta o‘quvchi bo‘lmagan joyda katta adabiyot bo‘lmaydi” deydi. Bu juda shunchaki chiroyli aytib qo‘yilgan gap emas, bu haqiqat. Endi bu bilan nima demoqchiman? Demoqchimanki, adabiyotga talab qo‘yishdan oldin, adabiyotga ayb taqashdan oldin uning darajasidan xabardor bo‘lish kerak. Shundagina sening aytgan gapingda salmoq bo‘ladi. O‘zi xabardor bo‘lmagan hodisa haqida xulosa chiqarishdan odam tortinishi kerak.
Pasternakning ham yaxshi fikrini aytib o‘tdingiz. Endi xayolimga bir fikr keldi. Mana shu adabiyotga bo‘lgan bir tomonlama e’tiborsizlik nimaga ishora qilyapti? Kelajakdagi qanaqa xavflardan xabar beryapti?
– Yaxshi bir fakt esimga tushdi. Amerikada turma qurish eng yaxshi samarali biznes hisoblanar ekan. Shuning uchun o‘sha biznesmenlar tomonidan 11-15 yoshli o‘smirlar o‘rtasida har yili so‘rovnoma o‘tkazilar ekan. Agar million boladan so‘rov o‘tkazilgan bo‘lsa, shuning qanchasi “badiiy asar o‘qimayman” desa, shuncha miqdorda qamoqxona qurilar ekan. Bu bog‘liqlikka e’tibor qilyapsizmi? Ya’ni bugun badiiy asar bilan shug‘ullanmagan odamlardan, o‘qimaydigan odamlardan potensial jinoyatchi chiqadi va turmani o‘shalarning miqdoriga qarab to‘ldirishimiz kerak, degan xulosaga kelishar ekan. Demak bugun bizning o‘zbek millatiga judayam xos bo‘lmagan ko‘p xususiyatlarning, illatlarning paydo bo‘lishiga sabab ana shu biz ildizimizdan uzilib boryapmiz. Chinakam milliy ruhoniy ildiz adabiyot va tilda saqlanadi va o‘zbek o‘zini uning badiiy adabiyotida ko‘radi. Ana shu badiiy adabiyotida ko‘rmagan, boshqa o‘zbekning ruhiy dunyosi qanday unsurlardan, tizim va tag tizimlardan iboratligini bilmagan odam o‘zi istamagan holda potensial jinoyatchi bo‘laveradi. O‘shanga qarab, stixiyali tarzda shu tomonga qarab boraveradi. Chunki odamni nojoiz, kelishimsiz xatti-harakatlardan tiyib turadigan qudrat bu ma’naviy dunyodir. Ezgu ma’naviy sifatlardir. Adabiyotning qudrati shundaki, u yaxshi bo‘linglar, yaxshi bo‘lsalaring yaxshi bo‘ladi, degan nasihat bilan emas, balki yomonlikning yomon ekanini ko‘rsatib qo‘yish bilan, yaxshilikning yaxshi ekanini ko‘rsatib qo‘yish bilan tarbiyalaydi. U kitobni o‘qish bilan odam birdaniga yaxshi bo‘lib qolishi juda qiyindir. Lekin o‘zi xatti-harakat qilayotgan vaqtda, o‘sha birovlarning siymosida, birovlarning obrazida ko‘rgan yaxshilikni o‘ziga singdirsa, yomonlikdan tiyilmoqchi, tiyilmoqqa chorlaydiki, adabiyotning kuchi shunda.
Atrofimiz bugun gadjetlar, zamonaviy texnologiyalar bilan o‘ralgan, bizning o‘rnimizda qaysidir ma’noda sun’iy intellekt fikrlab beryapti va bunga monand tarzda biz rivojlanishimiz o‘rniga, aksincha, biz ularga suyanib qolyapmiz-da, ya’ni sun’iy intellektlar, texnologiyalar insonni qay darajada qoloq qilib qo‘ya oladi?
Men endi bu fikrni unchalik ham qo‘llamagan bo‘lar edim, chunki o‘zi aslida o‘sha boyagi sun’iy intellektdan foydalanishning, foydalana bilishning o‘zi uchun ham odam muayyan darajada rivojlangan bo‘lishi kerak. To‘g‘ri aytyapsiz, lekin bizning qoloqligimizga texnologiyalar, axborot to‘rlari sabab emas, balki aslida o‘sha sun’iy intellektni ham odamning intellekti undan balandroq bo‘lib, uni o‘zining ortidan ergashtirishi kerak. Biz endi hozir agar shu ketishda ketsak, sizning gapingizdan kelib chiqadigan ma’no, bu millat sun’iy intellektning yetovida qolib ketadigan bo‘lib qoladi. Biz hali u texnologiyalarning Xudo biladi, bir 100 ming imkoniyatidan nechtasidan foydalanayotgan ekanmiz, lekin texnologiyalar haddan tashqari takomillashgan, deylik, Amerikaday, Yaponiyaday, Xitoyday, mana bu kun botish mamlakatlaridagiday joylarda shu kishi boshiga chiqayotgan badiiy asarlarning miqdori, keyin adabiy, adabiy ommaviy jurnallarning miqdori, gazetalar miqdori, oy bitiklarining miqdori avvalgi zamonlardan oshsa oshdiki, kamaygani yo‘q. Faqat bu bizning yalqovligimiz tufayli va bir 25-30 yillar davomida o‘qigan, bilimli odamlardan ko‘ra o‘qimagan, lekin uddali odamlar e’tiborda bo‘lgani uchun o‘qimaslik bir milliy belgiga aylanib qoldi. Bu dunyoda yaxshi yashash uchun boshni qotirib o‘qib o‘tirish shart emas ekan, deydigan katta bir avlod shakllandi. Chinakam bilim odamning orzularini to‘xtovsiz ravishda yuksaltiradi. Orzular moddiy chegaralardan balandroq bo‘ladi. Kattaroq orzular, nomus degan, sha’n degan, e’tirof degan tuyg‘ularni yuzaga chiqaradi. Bizning orzularimiz pasayib qoldi. Omon Matjon bundan bir 50 yillar oldin “orzulari bo‘yidan past” deb yozgan edi. Shu orzularimiz deylik anavi qorin to‘ydirish, yaxshi kiyim kiyish, mashina minish, uy solishdan balandroqqa chiqish kerak bo‘ladi. Bir odamning ichki dunyosini yuksaltiradigan, odamning, shaxsning boshqa shaxslar tomonidan e’tirofiga sabab bo‘ladigan, ana shunday yuksak orzulari bo‘lmagani uchun nihoyatda katta mansablarda turgan odamlar faqat nima qilib bo‘lsa ham boylik to‘plasam degan darajaga tushib qoladi. Holbuki ular millatning bugungi bosqichi meni ana shunday yuksak bir lavozimlarga chiqardi, deb o‘ylashi kerak edi. Bu dunyoda bunday imkoniyat, 40 million odamning ichidan menga nasib qildi. Men ana shunday bir esda qoladigan, millatga bir foyda keltiradigan ishlar qilishim kerak, deyishning o‘rniga nima qilib bo‘lsa ham ko‘proq, kattaroq bir moddiy boylikka intilishim kerak deb o‘ylay boshladi. Chunki orzu shu bilan tugadi. Yana bir narsa borki shuni men nima bilan tushuntirish, izohlash mumkin ekanini hech o‘ylab topa olmayman. Uyida har hafta bo‘lmaganda ikki marta osh qiladigan o‘zbek qayerdadir tekin osh tarqatilyapti desa, shaharning u chetidan bu chetiga kelib, talashib, bir-birini yakson qilib osh yemoqchi bo‘lishini tushunolmayman, biz uchun hech bir qiziq narsa emas-ku tekin osh yeyish. Demak, mana shu ichimizdagi o‘sha ma’naviy borliq qashshoqlashib ketadi. Tizimlarni, ma’naviy unsurlarni bir tozalash kerak bo‘ladi-da. Nima qilyapman o‘zi, deb savol qo‘ya bilish kerak. Mening har bitta xatti-harakatim nimaga olib boradi, demak endi, katta maqsadlar qo‘ymoq uchun, katta orzular qilmoq uchun, katta yuksak xayollar parvoziga erishmoq uchun, yuksak darajadagi adabiyot bilan oshno bo‘lish kerak.
To‘liq suhbatni Kun podkasti Youtube kanalida tomosha qilishingiz mumkin.
Tagida patrul xizmat mashinasi, egnida forma va cho‘ntakda “ichki ishlar xodimi” degan guvohnoma. Bular odatda qonun himoyachisining atributlari. Ammo Samarqandda bu vositalar millionlab dollarlik firibgarlik quroliga aylandi.
Toyloq tumanida o‘nlab, balki yuzga yaqin inson bir odamga ishonib aldanib qolgan – u ichki ishlar boshqarmasi yo‘l harakati xavfsizligi xodimi, leytenant Bunyod Yazdonov. Xodim Buxoroda qurilish loyihasi borligini aytib, odamlardan pul olgan.
Va’da oddiy bo‘lgan: pulingiz yoki mulkingizni berasiz, foydasi bilan qaytarib olasiz. Ammo voqealar rivoji butunlay jiddiylashib ketdi, leytenant to‘xtashni unutib qo‘ydi.
Kun.uz holat bo‘yicha surishtiruv olib bordi.
Leytenant Bunyod Yazdonovdan eng ko‘p jabrlanganlardan biri – mashina savdosi bilan shug‘ullanuvchi Shahriyor Obloqulov. Uning aytishicha, Yazdonovga avvalo qishloqdoshi ekani va ichki ishlar tizimida ishlashi sababli ishongan.
Dastlab inspektor olgan qarzlarini o‘z vaqtida qaytarib kelgan. Bu esa ishonchni yanada mustahkamlagan. Obloqulov avval o‘zining bir nechta avtomobillarini, keyin esa tanishlaridan ham pul va mashinalar olib, Yazdonovga bergan.
Biroq 2025 yil kuziga kelib vaziyat o‘zgargan, qarzlarni qaytarish muddati cho‘zila boshlagan. Shu orada Yazdonov boshqa ko‘plab odamlardan ham xuddi shu tarzda qarz olgani ma’lum bo‘lgan.
“Yazdonov va uning “opaxoni” Shahnoza Xushmurodova menga garov sifatida uy va do‘kon hujjatlarini bergandi. Keyin ularning barchasi soxta ekani aniqlandi. Oldi-berdilarimizni Bunyodning o‘zi tasvirga olib bergan, gaplarimga asosim bor. Hozir mendan Bunyodning 258 ming, Shahnoza Xushmurodovaning esa 35 ming AQSh dollari qarzi bor”, – deydi Obloqulov.
Jabrlanuvchilarning aytishicha, ishonch aynan uning formasi va lavozimi orqali paydo bo‘lgan. Odamlar uni oddiy odam emas, davlat tizimi vakili sifatida qabul qilgan.
Jabrlanuvchilardan biri Afzal G‘aniyevning aytishicha, Yazdonov qarz oldi-berdilarida hatto o‘z xizmat guvohnomasini ham ishlatib, undan garov sifatida foydalangan.
“Yaqingacha Bunyodning xizmat guvohnomasi qo‘limda edi – qarzini bermagani uchun hujjatni olgandim. Keyin yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasidan qo‘ng‘iroq qilib, guvohnomani topshirishimni, aks holda javobgarlikka tortilishim mumkinligini aytishdi. Shundan so‘ng hujjatni qaytardim.
Hozir Bunyodning mendan qarzi 70 ming AQSh dollarini tashkil qiladi”, – deydi G‘aniyev.
Tilga olingan raqamlar bu ishning haqiqiy ko‘lamini ko‘rsatadi. 120 ming dollar… 70 ming dollar… Va yana o‘nlab shunday holatlar. Shu kabi qarzlar yig‘ilib, umumiy summa dollarda millionlarga yetgani aytilmoqda. Aniq raqamlar hozircha ma’lum emas.
Bunyod 2025 yilning sentabr oylarida ham pul yig‘ishda davom etgan. Ammo aynan shu paytdan boshlab vaziyat o‘zgargan. Pullar qaytarilmagan, natijada haqdorlarda savollar ko‘payib borgan. Qarz berganlar shubhalana boshlaydi va vaziyat oydinlashadi: ular katta ehtimol bilan pullarini qaytarib ololmasligini anglab yetishadi. Bu vaqtga kelib Bunyodning “piramidasi”ga allaqachon o‘nlab odamlar ilinib bo‘lgandi.
Ushbu voqeada yana bir qahramon bor. Jabrlanuvchilar uni Bunyodning “opaxoni” deb ataydi. Jabrlanuvchilar bilan bo‘lgan muloqotlardan anglashilishicha, ayrimlar uni bu ishda asosiy odam deb hisoblaydi.
Taqdim etilgan audiolarda “opaxon” qarzlar bo‘yicha mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishini aytgan: “Men sizga pul beraman… Bunyod qochib ketsa, qarzini men to‘layman”.
Biroq keyingi suhbatlarda u yana mablag‘ izlash va “riskli” kelishuvlarga kirishganini ham tan oladi: “Hozir bitta riskovanniy ish qilyapman… 100 ming usti bor deyapti…”
Yana bir o‘rinda ayol: “Agar Bunyod kirsa, men birovga bir tiyin bermayman”, deganini eshitish mumkin.
Jabrlanuvchilarning aytishicha, o‘sha ayol leytenantning tergov ishini Toshkentga ko‘chirishi, uning ustidan ariza qilingani uchun pul bermasligini bildirgan. “Opaxon” ochiqda va u tergovga qay darajada jalb etilgani hozircha bizga noma’lum.
Voqea Samarqandda sodir bo‘lgan bo‘lsa-da, ish Toshkent viloyatida ko‘rilmoqda. Rasmiylar bu harakat xolislikni ta’minlash uchun qilinganini aytmoqda. Ammo jabrlanuvchilar uchun bu qaror qo‘shimcha qiyinchiliklar tug‘dirmoqda.
Samarqand viloyati Ichki ishlar boshqarmasining ma’lum qilishicha, 2025 yil 12 noyabr kuni Bunyod Yazdonov xizmatdan bo‘shatilgan. 2026 yil yanvar oyida esa unga nisbatan Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan va tergov harakatlari olib borilmoqda.
Tergov boshlanganiga 3 oydan oshib ketganiga qaramay, jabrlanuvchilarga haligacha aniq gap aytilmayapti. Qarz berganlar daromadidan ayrilgan, sog‘lig‘ini yo‘qotgan, oilasida notinchlik yuzaga kelmoqda.
Kun.uz voqealar rivojini kuzatishda davom etadi va mavzuga yana qaytadi.
Tagida patrul xizmat mashinasi, egnida forma va cho‘ntakda “ichki ishlar xodimi” degan guvohnoma. Bular odatda qonun himoyachisining atributlari. Ammo Samarqandda bu vositalar millionlab dollarlik firibgarlik quroliga aylandi.
Toyloq tumanida o‘nlab, balki yuzga yaqin inson bir odamga ishonib aldanib qolgan – u ichki ishlar boshqarmasi yo‘l harakati xavfsizligi xodimi, leytenant Bunyod Yazdonov. Xodim Buxoroda qurilish loyihasi borligini aytib, odamlardan pul olgan.
Va’da oddiy bo‘lgan: pulingiz yoki mulkingizni berasiz, foydasi bilan qaytarib olasiz. Ammo voqealar rivoji butunlay jiddiylashib ketdi, leytenant to‘xtashni unutib qo‘ydi.
Kun.uz holat bo‘yicha surishtiruv olib bordi.
Leytenant Bunyod Yazdonovdan eng ko‘p jabrlanganlardan biri – mashina savdosi bilan shug‘ullanuvchi Shahriyor Obloqulov. Uning aytishicha, Yazdonovga avvalo qishloqdoshi ekani va ichki ishlar tizimida ishlashi sababli ishongan.
Dastlab inspektor olgan qarzlarini o‘z vaqtida qaytarib kelgan. Bu esa ishonchni yanada mustahkamlagan. Obloqulov avval o‘zining bir nechta avtomobillarini, keyin esa tanishlaridan ham pul va mashinalar olib, Yazdonovga bergan.
Biroq 2025 yil kuziga kelib vaziyat o‘zgargan, qarzlarni qaytarish muddati cho‘zila boshlagan. Shu orada Yazdonov boshqa ko‘plab odamlardan ham xuddi shu tarzda qarz olgani ma’lum bo‘lgan.
“Yazdonov va uning “opaxoni” Shahnoza Xushmurodova menga garov sifatida uy va do‘kon hujjatlarini bergandi. Keyin ularning barchasi soxta ekani aniqlandi. Oldi-berdilarimizni Bunyodning o‘zi tasvirga olib bergan, gaplarimga asosim bor. Hozir mendan Bunyodning 258 ming, Shahnoza Xushmurodovaning esa 35 ming AQSh dollari qarzi bor”, – deydi Obloqulov.
Jabrlanuvchilarning aytishicha, ishonch aynan uning formasi va lavozimi orqali paydo bo‘lgan. Odamlar uni oddiy odam emas, davlat tizimi vakili sifatida qabul qilgan.
Jabrlanuvchilardan biri Afzal G‘aniyevning aytishicha, Yazdonov qarz oldi-berdilarida hatto o‘z xizmat guvohnomasini ham ishlatib, undan garov sifatida foydalangan.
“Yaqingacha Bunyodning xizmat guvohnomasi qo‘limda edi – qarzini bermagani uchun hujjatni olgandim. Keyin yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasidan qo‘ng‘iroq qilib, guvohnomani topshirishimni, aks holda javobgarlikka tortilishim mumkinligini aytishdi. Shundan so‘ng hujjatni qaytardim.
Hozir Bunyodning mendan qarzi 70 ming AQSh dollarini tashkil qiladi”, – deydi G‘aniyev.
Tilga olingan raqamlar bu ishning haqiqiy ko‘lamini ko‘rsatadi. 120 ming dollar… 70 ming dollar… Va yana o‘nlab shunday holatlar. Shu kabi qarzlar yig‘ilib, umumiy summa dollarda millionlarga yetgani aytilmoqda. Aniq raqamlar hozircha ma’lum emas.
Bunyod 2025 yilning sentabr oylarida ham pul yig‘ishda davom etgan. Ammo aynan shu paytdan boshlab vaziyat o‘zgargan. Pullar qaytarilmagan, natijada haqdorlarda savollar ko‘payib borgan. Qarz berganlar shubhalana boshlaydi va vaziyat oydinlashadi: ular katta ehtimol bilan pullarini qaytarib ololmasligini anglab yetishadi. Bu vaqtga kelib Bunyodning “piramidasi”ga allaqachon o‘nlab odamlar ilinib bo‘lgandi.
Ushbu voqeada yana bir qahramon bor. Jabrlanuvchilar uni Bunyodning “opaxoni” deb ataydi. Jabrlanuvchilar bilan bo‘lgan muloqotlardan anglashilishicha, ayrimlar uni bu ishda asosiy odam deb hisoblaydi.
Taqdim etilgan audiolarda “opaxon” qarzlar bo‘yicha mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishini aytgan: “Men sizga pul beraman… Bunyod qochib ketsa, qarzini men to‘layman”.
Biroq keyingi suhbatlarda u yana mablag‘ izlash va “riskli” kelishuvlarga kirishganini ham tan oladi: “Hozir bitta riskovanniy ish qilyapman… 100 ming usti bor deyapti…”
Yana bir o‘rinda ayol: “Agar Bunyod kirsa, men birovga bir tiyin bermayman”, deganini eshitish mumkin.
Jabrlanuvchilarning aytishicha, o‘sha ayol leytenantning tergov ishini Toshkentga ko‘chirishi, uning ustidan ariza qilingani uchun pul bermasligini bildirgan. “Opaxon” ochiqda va u tergovga qay darajada jalb etilgani hozircha bizga noma’lum.
Voqea Samarqandda sodir bo‘lgan bo‘lsa-da, ish Toshkent viloyatida ko‘rilmoqda. Rasmiylar bu harakat xolislikni ta’minlash uchun qilinganini aytmoqda. Ammo jabrlanuvchilar uchun bu qaror qo‘shimcha qiyinchiliklar tug‘dirmoqda.
Samarqand viloyati Ichki ishlar boshqarmasining ma’lum qilishicha, 2025 yil 12 noyabr kuni Bunyod Yazdonov xizmatdan bo‘shatilgan. 2026 yil yanvar oyida esa unga nisbatan Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan va tergov harakatlari olib borilmoqda.
Tergov boshlanganiga 3 oydan oshib ketganiga qaramay, jabrlanuvchilarga haligacha aniq gap aytilmayapti. Qarz berganlar daromadidan ayrilgan, sog‘lig‘ini yo‘qotgan, oilasida notinchlik yuzaga kelmoqda.
Tergov tafsilotlari haqida ma’lumot olishga ko‘p urindik. Afsuski, Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibi Shohruh G‘iyosovdan bu haqida izoh olib bo‘lmadi.
Bu holat birinchisi emas. Kun.uz kuni kecha Andijon viloyati Ichki ishlar boshqarmasi yo‘l harakati xavfsizligi xodimi, inspektor Bekzod G‘oyibnazarov bilan bog‘liq holat bo‘yicha surishtiruv e’lon qilgandi. Unda xodim bir necha shaxslarni avtomobil sotuvi bahonasida aldagani, xizmat mavqeyidan foydalanib ishonch qozongani hamda o‘z nomiga o‘tmagan mashinalarni sotib yuborib, mablag‘larni onlayn qimorga tikib yuborgani haqida so‘z boradi.
Kun.uz voqealar rivojini kuzatishda davom etadi va mavzuga yana qaytadi.
“Poytaxtdagi aksariyat teatrlarning moddiy-texnik bazasi davlat ko‘magiga o‘ta muhtoj. Vaziyatni shaxsan o‘zim nazoratga oldim”, dedi Prezident administratsiyasi rahbari. Uning qo‘shimcha qilishicha, Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyiga ham alohida e’tibor qaratiladi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Toshkentdagi teatrlar faoliyati bilan tanishdi.
“Toshkent teatrlarida hayot har doim qizg‘in qaynagan. Ammo, shu bilan birga, aksariyat poytaxt teatrlarining moddiy-texnik bazasi davlat ko‘magiga o‘ta muhtoj.
Poytaxtdagi uchta teatrni ko‘zdan kechirdik. Muqimiy nomidagi akademik teatr, Yoshlar teatri hamda “Arena” yotoqxonasi binolari anchadan buyon jiddiy ta’mirtalab holatda.
Biz hamma sharoitni yaratsakkina, repertuarlar yangilanib turadi, tomoshabin ko‘nglidan joy oladigan, dolzarb mavzulardagi spektakllar sahnalashtiriladi”, – deya yozdi Mirziyoyeva Telegram-kanalida.
Uning qayd etishicha, nodir qo‘lyozmalarni raqamlashtirib, kitobxonlarga taqdim etayotgan Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyiga ham alohida e’tibor qaratilmoqda.
“Moliyalashtirish masalalarini hal qilish uchun mas’ul shaxslar tayinlangan. Vaziyatni shaxsan o‘zim nazoratga oldim”, – dedi Administratsiya rahbari.
Jamiyat
Buxoro va Surxondaryoda Afg‘onistondan kontrabanda qilingan opiyning katta partiyasi aniqlandi
Buxoroda haydovchi Lacetti mashinasining motor qismiga qariyb 1 kg opiy yashirgani fosh bo‘ldi. U giyohvand moddani Termiz tumanida yashovchi, xalqaro yuk tashish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi shaxsdan olgani aniqlanib, tadbir davom ettirilgan. Ikkinchi shaxsning yonidan muqaddam Afg‘onistondan kontrabanda qilingan 5 kg va yashash xonadonidan esa 7 kg opiy topilgan.
Buxoro va Surxondaryoda qariyb 13 kg giyohvand moddaning noqonuniy aylanmasiga chek qo‘yildi. Bu haqda Davlat xavfsizlik xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, DXXning Buxoro va Surxondaryo viloyatlari bo‘yicha boshqarmalari hamda bojxona idoralari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazilgan. Unda Buxoro shahrida yashovchi 32 yoshli shaxs shaxs boshqaruvidagi Lacetti “Surxondaryo–Buxoro” yo‘nalishida harakatlanayotgan vaqtida Kogon tumani hududida to‘xtatilgan.
Mashina xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirilganda uning motor qismidagi havo filtri ostiga 993 gr opiy yashirib qo‘yilgani fosh etilgan.
Muqaddam ham narkojinoyat sodir etgani uchun sudlangan haydovchi narkotik moddani Termiz tumanida yashovchi, xalqaro yuk tashish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi 46 yoshli shaxsdan olgani aniqlangan.
Tezkor tadbir davom ettirilib, ikkinchi shaxs ham ushlangan. Uning yonidan muqaddam Afg‘onistondan kontrabanda qilingan 5 kg va yashash xonadonidan esa 7 kg opiy topilgan.
Hozirda mazkur shaxslarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Avvalroq Afg‘onistondan olib kelingan qariyb 9 kg opiy musodara qilingandi.
Kelayotgan may oyida kutilayotgan ob-havo ma’lumoti e’lon qilindi.
Bu yil may oyi beqaror ob-havo bilan boshlanadi. Birinchi besh kunlikda respublika hududi bo‘yicha ba’zi joylarda momaqaldiroq va kuchli shamol bilan qisqa muddatli yomg‘irlar yog‘adi. Havo harorati asosan kechalari 13-18 daraja, kunduz kunlari 22-27 daraja bo‘ladi.
Keyinchalik, oyning oxirigacha harorat kechalari 13-18 darajadan 18-23 darajagacha, kunduz kunlari 25-30 darajadan 30-35 darajagacha, shimolda, janubda va cho‘l hududlarda 36-38 darajagacha o‘zgarib turadi. Ushbu davrning ayrim kunlarida ba’zi joylarda qisqa muddatli momaqaldiroqli yomg‘irlar yog‘ishi mumkin.
2026-yil may oyida o‘rtacha oylik harorat iqlimiy me’yordan 1,5-2 darajaga yuqori bo‘lishi kutilmoqda.
Iqlimiy xususiyatlarga ko‘ra (ko‘p yillik davr uchun o‘rtacha qiymatlar), may oyi aprel oyiga nisbatan 4–6 darajaga iliqroq bo‘ladi.
Respublika hududining katta qismida kunduzgi o‘rtacha harorat oyning birinchi yarmida 24-27 darajani, ikkinchi yarmida esa 28-31 darajani tashkil etadi. Deyarli har yili may oyida yozga xos issiq davrlar harorat 34-37 darajagacha ko‘tarilishi kuzatiladi.
Meterologik kuzatuvlarning barcha yillari uchun may oyi haroratining mutlaq maksimumlari 38-41 darajani, shimolda, janubda va cho‘l hududlarda esa ba’zi joylarda 43-45 darajani tashkil etadi. Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Xorazm, Buxoro viloyatlari va Navoiy viloyati cho‘l hududlarida may oyidagi harorat rekordlari yaqin orada – 2020, 2021 va 2025-yillarda yangilandi.
May oyida yomg‘irlar, ko‘pincha, qisqa muddatli tavsifga ega bo‘lib, deyarli har doim momaqaldiroq va kuchli shamol bilan kuzatiladi.
O‘zbekiston va Singapur savdo va investitsiyalarni kengaytirish istiqbollarini ko‘rib chiqmoqda
Qo’shma Shtatlar Hormuz bo’g’ozida yangi koalitsiya tuzishni taklif qildi
191 nafar AQSh fuqarosi O‘zbekistonga o‘qish maqsadida keldi
-
Dunyodan5 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Siyosat3 days agoToshkentda yirik hududlarda issiq suv taʼminoti 5 kunga toʻxtatilganini maʼlum qildi
-
Jamiyat4 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Siyosat3 days agoFransiya va Oʻzbekiston taʼlim va madaniyat yoʻli bilan aloqalarni chuqurlashtirmoqda – Elchi Valid Xouk
-
Jamiyat5 days ago
Toshkentda uy-joy ijarasi narxlari qariyb 11 foizga qimmatlagan
-
Jamiyat2 days agoNavoiyda maktab o‘quvchilari boshqaruvidagi mashina YTHga uchradi
-
Dunyodan4 days agoPrezident Tramp delegatsiya parvozini bekor qildi
-
Mahalliy2 days ago
Jurnalistlar o‘rnini robotlar egallaydimi? Samarqanddagi “Media haftalik“da bilib olasiz!