Connect with us

Jamiyat

Olmazorda ayol kamida 80 kundan beri asossiz hibsda o‘tiribdi

Published

on


Konstitutsiyada hech kim qonunga asoslanmagan holda qamoqda saqlanishi mumkin emasligi belgilab qo‘yilganiga qaramay firibgarlikda gumonlanayotgan ayol Olmazor tumani prokurorining beparvoligi sabab 1 yoki 2 emas, kamida 80 kundan buyon asossiz qamoqda qolmoqda. Inson huquqlari himoyasiga mas’ul Ombudsman bu boradagi shikoyatni tergov organiga yuborish bilan cheklangan.      

Qonunchilikda shaxsni qamoqda saqlab turish asoslari va muddatlari aniq belgilab qo‘yilgan. Hatto mamlakat konstitutsiyasida qamoqda saqlashga faqat sud qaroriga ko‘ra yo‘l qo‘yilishi, shaxs sudning qarorisiz 48 soatdan ortiq muddat ushlab turilishi mumkin emasligi aniq va tiniq qilib ko‘rsatib o‘tilgan. Ammo bu qoidalar Olmazor tumani prokuraturasi va tuman ichki ishlar tergovida ochiqchasiga buzilmoqda: firibgarlikda gumonlanayotgan ayol asos bo‘lmagan holda kamida 80 kundan buyon qamoqda ushlab turilibdi. 

PS: Maqola ayolning jinoyat sodir qilishda aybi bor yoki yo‘qligi haqida emas, buni sud hal qiladi.

Bir boshidan…

Hammasi fuqaro Nozima Davronovaga nisbatan ikki hududda “delo” ochilib, sanksiya qo‘llanganidan boshlangan. Bu qanday bo‘lgan?

Angren shahar IIBdagi tergov doirasida jinoyat ishlari bo‘yicha Angren shahar sudining 2024 yil 22 apreldagi ajrimi bilan Nozima Davronovaga nisbatan sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llangan.

Nozima Davronovaga Olmazor tumanidagi boshqa bir “delo” doirasida jinoyat ishlari bo‘yicha shu tuman sudining 2024 yil 11 maydagi ajrimi bilan ham sirtdan qamoqqa olish ehtiyot chorasi qo‘llangan.

Firibgarlikda gumonlanayotgan ayol 2024 yil 28 iyul kuni ushlangan hamda Angrendagi jinoyat ishi bo‘yicha tergovga topshirilgan.   

Ushbu tergov yakunlanib, ish jinoyat ishlari bo‘yicha Ohangaron tuman sudiga oshirilgan va shu sudning 2024 yil 26 dekabrdagi hukmi bilan Nozima Davronovaga 2 yil 6 oy muddatga ahloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan. Mazkur ish Toshkent viloyati sudi jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati apellyatsiya instansiyasida ham ko‘rib chiqilib, 2025 yil 14 maydagi ajrim bilan hukm o‘zgarishsiz qoldirilgan. Shikoyat yoki protest kelib tushmagani bois apellyatsiya sudida hukmning Nozima Davronovaga oid qismi muhokama qilinmagan.

Olmazorni “xotirjam” qilgan hukm

JIB Ohangaron tuman sudining 2024 yil 26 dekabrdagi hukmida Nozima Davronovaga 2 yil 6 oy muddatga ahloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan. Jazoni ijro etish va ijrosini nazorat qilish u doimiy ro‘yxatdan o‘tgan Angren shahar IIB zimmasiga yuklatilgan. Ayolga nisbatan qo‘llangan “qamoqqa olish” ehtiyot chorasi bekor qilinib, JIB Olmazor tuman sudining 2024 yil 11 maydagi ajrimiga asosan N.Davranovaga nisbatan boshqa jinoyat ishi bo‘yicha “sirtdan qamoqqa olish” tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llanilganligi inobatga olingan.

Toshkent viloyat sudi raisining o‘rinbosari – jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati raisi Umid Rasulberdiyev Kun.uz’ga tushuntirishicha, ayni shu sana (2024 yil 26 dekabr)da N.Davranova Olmazor tuman IIB TB ixtiyoriga o‘tgan va JIB Olmazor tuman sudining 2024 yil 11 maydagi sirtdan qamoqqa olish haqidagi ajrimi kuchga kirib, muddati o‘ta boshlagan.

Shunga asoslanilsa Nozima Davronovani qamoqda saqlab turish muddati 2025 yil 26 mart kuni tugagan bo‘ladi  (maxbusning advokatlari qamoq muddati hukm chiqqan sana – 2024 yil 26 dekabrda tugagan bo‘lishi kerak, deb hisoblamoqda). Ushbu muddat tergov organi tomonidan uzaytirilmagan. Demak, Nozima Davronova 2025 yil 26 martdan boshlab hisoblansa (maqola e’lon qilingan sana – 13 iyungacha) 80 kundan buyon asossiz ravishda qamoqda ushlab turilgan bo‘ladi.

Prokurorning yolg‘oni

Bunga qadar ayolning advokatlari turli idoralarga qamoqda ushlab turishning asossiz ekanini asoslab, uni darhol ozod etilishini so‘ragan holda 40dan ziyod shikoyatlar yo‘llagan. Ammo deyarli barcha arizalar Olmazor prokurori yoki tergovchisiga yuborilavergan.

Shu shikoyatlardan biriga Olmazor tumani prokurori Ahror Axunov nomidan 2025 yil 20 may kuni javob xati berilgan.

Nozima Davronova qanday asos bo‘yicha qamoqda ushlab turilgani haqidagi so‘rovga javoban yozilgan xatda “Chirchiq shahar IIB Tergov bo‘limi ish yurituvida mavjud bo‘lgan jinoyat ishi bo‘yicha ayblanuvchi N.Davronovaga nisbatan bir nechta ayblov bilan ayblov e’lon qilinib, unga sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi tanlangan hamda qidiruv e’lon qilingani” haqida gap boradi.

Ammo Nozima Davronovaga nisbatan Chirchiq shahar IIBda hech qanday “delo” qo‘zg‘atilmagan va unga sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llanmagan. Buni Chirchiq shahar IIB hamda jinoyat ishlari bo‘yicha Chirchiq shahar sudi rasmiy xat bilan tasdiqlagan.   

 

Nozima Davronovaga nisbatan Chirchiq shahar IIBda “delo” qo‘zg‘atilib, sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llangani Olmazor tumani IIB FMB boshlig‘i o‘rinbosari A.Itolmasovning 2025 yil 29 mart kuni Olmazor tuman prokurori Ahror Axunovga yuborilgan xatida ham keltirilgan. Bu yolg‘onga prokuror Ahror Axunov ham, tuman prokuraturasidagi xodimlar ham ishongan bo‘lsa kerak, xato ma’lumotni advokatga javob xati sifatida berib qutilishgan.

Bu bir inson taqdiriga qay darajada beparvolik bilan munosabatda bo‘linayotgani belgisi bo‘lsa ajab emas.

Tergovchining bahonasi: “Sud ruxsat bermadi” 

Kun.uz holatga oydinlik kiritish maqsadida Olmazor tuman prokuraturasida bo‘ldi. Tuman prokurori o‘rinbosari bu holatni “tergov ko‘p bora to‘xtatib turilgani, sababi Angren shahridagi “delo” bo‘yicha ishni ko‘rayotgan apellyatsiya sudi tergov harakatlari olib borish uchun ruxsat bermagani, shu sabab mahbusni tergovga olib kelish imkoni bo‘lmagani” bilan izohladi.

Ammo e’tiborli jihati shundaki, “sud ruxsat bermagani uchun tergov qila olmadik” degan paytda Olmazor IIB tergovchisi Nozima Davronovaga nisbatan tergov harakatlarini davom ettirgan. Jinoyat ishi materiallarining Kun.uz muxbiri guvohi bo‘lgan sahifalaridan birida 2025 yil 15 yanvar kuni (hukm chiqqanidan 22 kun o‘tib) Nozima Davronova Olmazor tuman IIB tergov bo‘limi tergovchisining xizmat xonasida so‘roq qilingan va bu haqida bayonnoma rasmiylashtirilganini ko‘rish mumkin.  

“Ruxsat so‘rashga hojat yo‘q edi”

Kun.uz vaziyatga oydinlik kiritish maqsadida Toshkent viloyat sudi bilan bog‘landi. Viloyat sudi raisi o‘rinbosari – jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati raisi Umid Rasulberdiyevning izohlashicha, apellyatsiyada hukmning Nozima Davronovaga oid qismi muhokama qilinmagan. Shu sababli Nozima Davronova 2024 yil 26 dekabrdan boshlab unga nisbatan qo‘llangan ikkinchi sanksiyaga doirasida Olmazor tumani IIB ixtiyoriga o‘tgan. “Mahbusni tergovga jalb etish tartib-qoidalari qonunlarda aniq tiniq belgilab qo‘yilgan, tergovchi vakolatlari doirasida protsessual harakatlarni amalga oshirishi kerak edi, Davronova bilan tergov harakatlari olib borilishi uchun bizdan ruxsat so‘rashga hojat ham bo‘lmagan” deya fikrlarini yakunladi Umid Rasulberdiyev. 

“Pochtalon” Ombudsman

Nozima Davronovaning qamoqda asossiz ushlab turilgani haqida Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi va ombudsmanga murojaatlar jo‘natilgan.

Asosiy vazifalaridan biri ushlab turilgan, qamoqqa olingan va ozodlikdan mahrum etilganlarning murojaatlarini ko‘rib chiqish bo‘lgan Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili – ombudsman o‘ziga jo‘natilgan murojaatni hatto o‘qib ko‘rmagan bo‘lishi mumkin. Chunki murojaat ayolning asossiz ushlab turilgani haqida bo‘lsa-da “tergov jarayonidan norozi bo‘lib yozgan murojaati” deya uni Bosh prokuraturaga koptok qilib “tepib yuborgan”.

“Ajrimni mendan so‘ramang”

IIV huzuridagi JIEDga qarashli markaziy tergov hibsxona boshlig‘i Eshqobil Dusanov advokatning Nozima Davronova qamoqda asossiz ushlab turilgani haqidagi murojaatiga qisqa va lo‘nda qilib shunaqa mazmunda javob bergan:

“Markaziy tergov hibsxonasida saqlanishiga asos bo‘lgan ajrim nusxasini olish masalasida N.Davronovaga oid jinoyat ishini yuritayotgan tergov yoki sud organiga murojaat qilishingiz tavsiya etiladi”.  

“Jinoyat ishini yuritish chog‘ida qamoqda saqlash to‘g‘risida”gi qonunning 53-moddasiga ko‘ra, surishtiruvchi, tergovchi, prokuror qarori yoki sud qarori, shuningdek, ushlab turish yoki qamoqda saqlashning Jinoyat-protsessual kodeksida nazarda tutilgan muddati tugashi ushlab turilganlar va qamoqqa olinganlarni qamoqdan ozod qilishga asos bo‘ladi.

Mazkur qonunning 54-moddasiga muvofiq, qamoqda saqlash joyining boshlig‘i ushlab turish muddati tugashidan 12 soat oldin va qamoqda saqlash muddati tugashidan 7 sutka oldin bu haqda jinoyat ishini yuritayotgan mansabdor shaxsni yoki organni, shuningdek, prokurorni yozma shaklda xabardor qilishi shart. Agar ushlab turish yoki qamoqda saqlashning Jinoyat-protsessual kodeksida belgilangan muddatlari tugaganidan keyin ushlab turilganni yoki qamoqqa olinganni ozod qilish, ushlab turish muddatini uzaytirish, ushlab turilganga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qo‘llash yoxud qamoqda saqlash muddatini uzaytirish to‘g‘risida surishtiruvchi, tergovchi, prokurorning qarori yoxud sudning qarori kelib tushmagan bo‘lsa, qamoqda saqlash joylarida qonunlar ijrosi ustidan nazorat qiluvchi prokuror yoxud qamoqda saqlash joyining boshlig‘i ushlab turilganni yoki qamoqqa olinganni o‘z qarori bilan darhol ozod qiladi.

Nozima Davronovani qamoqda saqlab turish muddati kunlar emas, oylar o‘tib ketgan. Biroq markaziy tergov hibsxona boshlig‘i Eshqobil Dusanov na qamoqda saqlash muddati tugashidan 7 sutka oldin bu haqda tegishli organni yozma shaklda xabardor etgan, na biror asos kelib tushmagani ortidan uni o‘z qarori bilan ozod qilgan. 

Kimdir nazoratga oladimi? 

Nozima Davronovaning qonunlar emas, tergovchi, prokuror yoki uning o‘rinbosarining “ichki tuyg‘ulari” asosida 80 kundan buyon qamoqda saqlab turilishi kichik masala emas. Bu keys ortida insonning erki, shaxsiy hayoti daxlsizligi turibdi. Shu sababli bunga yo‘l qo‘ygan mas’ullarning harakati yoki harakatsizligiga huquqiy baho berilishi zarur. Yo‘qsa bu boshqa insonlar taqdirida ham takrorlanishi mumkin.

Ruslan Saburov,

Kun.uz  



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi

Published

on


Ramazon oyida Buxoro tumanida ijtimoiy himoyaga muhtoj aholini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan amaliy tashabbus ro‘yobga chiqarildi. Mahalliy tadbirkorlar tomonidan qurilgan ikki qavatli turar-joy majmuasi 5 ta ehtiyojmand oilaga topshirilib, ularning uy-joy sharoitini yaxshilash hamda bandligini ta’minlashga xizmat qiluvchi infratuzilma yaratildi.

Tumanning «Bog‘idasht» mahallasida avval qarovsiz yotgan, tashlandiq ahvoldagi yer maydoni bugun mutlaqo yangi qiyofaga kirgan. Mahalliy tadbirkor, «Jannat ishqida» MChJ rahbari Feruz To‘rayev boshchiligidagi saxovatpesha insonlar sa’y-harakatlari bilan bu yerda barcha qulayliklarga ega bo‘lgan ikki qavatli mo‘’jaz turar joy majmuasi barpo etilgan.

Mazkur xayrli ish tashabbuskori bo‘lgan tadbirkor urinishlarimizga qaramay, o‘z mehnati haqida gapirishni istamadi. U bu ishni faqat yaxshilik uchun qilinganini, odamlar duosi uning uchun muhimligini ta’kidladi.

«Xabar.uz» to‘plagan ma’lumotlarga ko‘ra, bu uy-joyni tiklash bir necha oy davom etgan. Ma’lum bo‘lishicha, Ramazon kunlariga yaqin vaqtda qurilish ishlari yakuniga yetayotganda, quruvchi mazkur xonadonlarni ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan 5 ta oilaga topshirishni maqsad qilganini bildirgan.

Haqiqatan ham bu uy-joylar shu paytgacha og‘ir sharoitlarda, ayrimlari esa umuman boshpanasiz holda, ijaradan-ijaraga ko‘chib yurib, turmushning sinovlariga bardosh berib kelgan, nogironligi bor, boquvchisini yo‘qotgan, serfarzand oilalarga berilgan.

Rabotiqalmoq mahallasida yashovchi Komila G‘oyibova ko‘z yoshlarini to‘xtata olmay:

– Yillar davomida farzandlarim bilan juda qiyin ahvolda yashadik. Qishda sovuq, yozda issiq uylarda, ba’zan esa boshpanasiz qolgan kunlarimiz ham bo‘ldi. Bugun esa o‘z uyimiz bor. Alloh rozi bo‘lsin, shunday savobli ishlarni qilgan insonlardan,-deydi.

Sitora Sharipova esa dilidagi minnatdorlikni shunday izhor etdi:

– Bizning ahvolimizni so‘rab, qo‘l cho‘zadigan odamlarning borligiga ishonish ham qiyin edi. Endi esa farzandlarim bilan tinch, xavfsiz uyda yashaymiz. Bu biz uchun bir mo‘’jiza.

E’tiborli jihati, yangi xonadonlar faqat yashash uchun emas, yashashni ta’minlash uchun ham mo‘ljallangan. Turar joyning yerto‘la qismida tashkil etilgan kichik qadoqlash sexi orqali uy egalari doimiy ish bilan ta’minlangan. Bu esa ularning o‘z mehnati orqali daromad topishi, turmush darajasini yaxshilashi uchun muhim qadam bo‘ldi.

Ramazon oyining ruhiga mos ravishda amalga oshirilgan bu xayrli ish 5 ta oilaning qalbiga iliqlik ulashdi. Bu aholini qo‘llab-quvvatlash, kam ta’minlangan qatlamlarni manzilli himoya qilish borasida amalga oshirilayotgan ijtimoiy siyosatning amaliy ifodasi sifatida ham namoyon bo‘ldi.

 



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Islom sivilizatsiya markazi faoliyatini boshladi

Published

on


Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev 2017-yil 19-sentyabrda BMT Bosh assambleyasining 72-sessiyasida so‘zlagan nutqida Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazi bunyod etilayotgani haqida to‘xtalib, muqaddas dinimiz ezgulik va tinchlikka, asl insoniy fazilatlarni asrab-avaylashga, ilm-ma’rifat yo‘liga da’vat etishini, uni zo‘ravonlik va qon to‘kish bilan bir qatorga qo‘yadiganlar bilan murosa qilib bo‘lmasligini alohida ta’kidlagan edi.

 Ana shu yuksak g‘oya va maqsadlar asosida bunyod etilgan mazkur markaz xalqimizning uch ming yillik tarixi, bunyodkorlik salohiyati, jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasi, buyuk ajdodlarimizning madaniy-ma’rifiy merosini chuqur o‘rganish va keng ommalashtirishga xizmat qiladi.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi o‘zining mahobati, maydoni va qamroviga ko‘ra, dunyoda islom tarixi, madaniyati va sivilizatsiyalarini o‘rganish hamda targ‘ib etishga qaratilgan yirik majmualardan biri hisoblanadi.

U Toshkentning mashhur Hazrati Imom majmuasi hududidagi 10 gektar maydonda barpo etilgan. Bino uch qavatdan iborat bo‘lib, uzunligi 161 metr, eni 118 metrni tashkil etadi. Gumbazining balandligi 65 metr, umumiy foydalanish hududi esa 42 ming kvadrat metrdan ziyod. Bu kabi noyob ko‘rsatkichlar uni “Ginnessning rekordlar kitobi”ga kiritish uchun ham asos bo‘lmoqda.

Markaz binosi Prezident Shavkat Mirziyoyevning me’moriy g‘oya va takliflari asosida loyihalashtirilgan. Bunyod etish jarayonida davlatimiz rahbari ushbu majmuaga bir necha bor tashrif buyurib, uning mazmunan va shaklan yanada mukammal bo‘lishi yuzasidan qimmatli tavsiya va maslahatlarini ulashdi. Xususan, 2025 yilning o‘zida Prezidentimiz markazga bir necha marta kelib, ekspozitsiyalar, infratuzilma, ma’rifiy va ilmiy yo‘nalishlarni takomillashtirish bo‘yicha muhim ko‘rsatmalar berdi.

Markaz qadimiy va milliy me’morchilik an’analari asosida qurilgan bo‘lib, unga to‘rt tomondan – to‘rt asosiy portal orqali kirish mumkin. Ushbu portallar va binoning tashqi ravoqlari ilm-ma’rifat, bag‘rikenglik, insoniylik va ota-onaga hurmat mazmunidagi Qur’on oyatlari hamda hadislar bilan bezatilgan.

Quyi qavatda bolalar uchun maxsus platforma, restavratsiya hamda elektron nusxa olish laboratoriyasi, muzey eksponatlari va nodir qo‘lyozmalarni saqlash fondlari, zamonaviy kafeteriy va muzey vestibyullari joylashgan.

Birinchi qavatdan qariyb 8 ming 350 kvadrat metrlik ko‘rgazma zaliga ega muzey va 550 o‘rinli anjumanlar zali o‘rin olgan. Ikkinchi qavatda esa qo‘lyozma va toshbosma manbalar, bosma va elektron adabiyotlar fondiga ega kutubxona, o‘quv zallari, shuningdek, xalqaro tashkilotlar va ilmiy muassasalar uchun sharoit yaratilgan.

Bugun Prezident Shavkat Mirziyoyev ana shunday ulkan ma’naviy-ma’rifiy ahamiyatga ega majmuaga yana bir bor tashrif buyurib, yaratilgan sharoitlar, boy ekspozitsiyalar va yangi tashabbuslar bilan tanishdi.

Dastlab davlatimiz rahbari Qur’oni karim zaliga kirib, mazkur maskanda yaratilgan ma’naviy muhit va noyob ekspozitsiyalarni ko‘zdan kechirdi. Ushbu zal, ta’bir joiz bo‘lsa, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ma’naviy qalbi hisoblanadi.

Gumbaz ostida maxsus mepping gologrammasi yaratilgan bo‘lib, unda avval koinot tasviri namoyon bo‘ladi, osmondagi yulduzlar jilolanadi. E’tiborlisi, gumbaz ostidagi yulduzlar kompozitsiyasi Toshkent osmonida tunda ko‘rinadigan yulduzlar xaritasi asosida shakllantirilgan. Ularni ifoda etish uchun 90 dona “svarovskiy” toshi va 650 dan ortiq chiroqlardan foydalanilgani mazkur zalga alohida ulug‘vorlik bag‘ishlagan.

Bu yerda Usmon Mushafi bilan bir qatorda yurtimizga tegishli bo‘lgan, turli sulolalar davrida yaratilgan 114 ta nodir Qur’on qo‘lyozmasi jamlangan. Ular orasida somoniylar, qoraxoniylar, g‘aznaviylar, temuriylar, shayboniylar va boshqa davrlarga mansub noyob nusxalar bor. Bu qo‘lyozmalar Sharq kitobat san’atining yuksak namunalari sifatida nafaqat diniy, balki ulkan tarixiy, ilmiy va badiiy qimmatga ham ega. Zaldagi zamonaviy vitrinalarda xalqimiz orasida asrab-avaylab saqlanib kelingan va markaz fondiga taqdim etilgan asl qo‘lyozmalar ham munosib o‘rin olgan.

Qayd etilganidek, markaz tamal toshi qo‘yilganidan 2025 yilga qadar uning fondidagi qadimiy manbalar soni 2 mingdan oshdi, nodir Qur’on qo‘lyozmalari esa 60 tadan ziyodga yetdi. Ularning barchasi xalqimizdan jamlangan va xalqaro auksionlar orqali xarid qilingan. Bu borada amalga oshirilgan ishlar milliy va diniy merosimizni qayta tiklash, tarqoq holda saqlanayotgan bebaho manbalarni Vatanga qaytarish, ularni ilmiy muomalaga kiritish va kelajak avlod uchun asrab qolish yo‘lidagi teran yondashuvni yaqqol namoyon etmoqda.

Prezidentimizga ekspozitsiyadan o‘rin olgan ayrim alohida qimmatli qo‘lyozmalar haqida ham ma’lumot berildi. Jumladan, 1589 yilda xattot Sulton Muhammad tomonidan sakkiz burchak shaklida ko‘chirilgan va tumor sifatida ham ishlatilgan “Bozuband” Qur’on qo‘lyozmasi, XVII asrga mansub, safaviylar davri xattotlik va kitobat san’atining yetuk bosqichini aks ettiruvchi juda nafis bezakli nusxa, 1872 yilda xattot Muhammad ibn Abd al-Hadi tomonidan mag‘ribiy xat uslubida ko‘chirilgan noyob qo‘lyozma, shuningdek, XII-XIII asrlar chegarasida saljuqiylar davrida xattot Muhammad Sodiq ibn Muhammad Shafiy tomonidan nasx xatida ko‘chirilib, satrlar orasiga forsiy tarjimasi berilgan nodir nusxa shular jumlasidandir. Ayrim qo‘lyozmalarda Samarqand, Hirot va Buxoro kitobat maktablarining an’analari yaqqol namoyon bo‘lishi qayd etildi.

Shundan so‘ng Prezidentga muzeyga tashrif buyuruvchi mehmonlarga yuqori sifatli xizmat ko‘rsatishni tashkil etish ishlari taqdimot qilindi.

Markaz qisqa muddat ichida xalqaro nufuzli tashkilotlar va nashrlar tomonidan e’tirof etilayotgani ta’kidlandi. Xususan, markaz Fransiyaning Avitsenna mukofotiga sazovor bo‘lgan, AQShdagi Smitson institutining “Smithsonian Magazine” nashri talqiniga ko‘ra, 2026 yilda dunyoda eng katta qiziqish bilan kutilgan 10 ta muzeydan biri sifatida e’tirof etilgan. Shuningdek, “Condé Nast Traveler” nashri uni 2026 yil iyun oyida tashrif buyurish mumkin bo‘lgan muzeylar ro‘yxatiga kiritgan, BBC Travel esa dunyodagi eng ko‘p kutilgan muzeylar qatoriga qo‘shgan.

Markazda tashrif buyuruvchilarga xalqaro standartlar asosida xizmat ko‘rsatish uchun tarqatma materiallar, broshyuralar va kitoblar tayyorlangan. O‘zbekiston muzey amaliyotida ilk bor xalqaro ekspertlar jalb etilgan holda zamonaviy kimyo-fizik laboratoriyada barcha muzey ashyolarining kimyoviy tarkibi va yaratilganlik vaqti aniqlanib, ularning texnologik pasportlari tayyorlangan.

Xalqaro ISO standartlari asosida eksponatlar raqamlashtirilib, yagona elektron platformaga joylashtirilgan. YuNESKO va IKOM talablari, shuningdek, jahonning eng mashhur muzeylari tajribasi asosida eksponatlarning 8 yo‘nalishdagi etiketaj etalonlari va tasniflari yaratilgan. Har bir eksponatga QR-kodlar joylashtirilishi natijasida tashrif buyuruvchilar mobil telefon yoki planshet orqali ularning video va audio kontenti bilan dastlab 3 tilda, keyinchalik esa 8 tilda tanishish imkoniga ega bo‘ladi.

Taqdimotda “Har kim uchun ochiq muzey” konsepsiyasi asosida markazni ijtimoiy integratsiya maydoniga aylantirish masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Kelgusida barcha eksponatlarga maxsus elektron chiplar o‘rnatish, ko‘zi ojiz insonlar eksponatga yaqinlashganda audiogid orqali ma’lumotni avtomatik eshitish tizimini joriy etish, Bluetooth mayoqchalari yordamida bino ichida mustaqil harakatlanish imkoniyatini yaratish rejalashtirilgan.

Shuningdek, Britaniya, Luvr va Metropolitan muzeylaridagi kabi robotgidlar, planshetlar orqali video va audio tanishuv, audiogidlar, radiogidlar va yo‘nalish ko‘rsatuvchi quloqchinlardan foydalanish ko‘zda tutilgan.

Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, markazga bir kunda o‘rtacha 5 ming nafarga yaqin tashrif buyuruvchi kelishi kutilmoqda. Markaz va muzeyning xalqaro standartlar asosida to‘laqonli faoliyat yuritishi uchun 400 dan ziyod xodim talab etilishi, ayni paytda maxsus tayyorgarlikdan o‘tgan 100 dan ortiq nazoratchi va 30 dan ziyod ekskursovodlar faoliyat yuritayotgani, 10 ta davlatdan tashrif buyuruvchi sayyohlar uchun alohida gid matnlari ishlab chiqilgani ham qayd etildi.

Shundan keyin davlatimiz rahbari markaz binosining ikkinchi qavatida O‘zbekiston musulmonlari idorasi faoliyati uchun yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi.

Tashrifning navbatdagi qismida Prezidentimiz markaz kutubxonasini ko‘zdan kechirdi.

Kutubxonaning umumiy maydoni 3 ming 105 kvadrat metrni tashkil etadi. Hozirgi vaqtda uning fondi 45 ming 150 tadan ziyod adabiyotni qamrab olgan bo‘lib, shundan 2 ming 609 tasi nodir nashrlardan iborat. Bundan tashqari, kutubxonada 350 mingta elektron adabiyot mavjud. U bir vaqtning o‘zida 310 nafar foydalanuvchiga xizmat ko‘rsatish imkoniyatiga ega. Olimlar va professorlar uchun alohida 4 ta xona tashkil qilinib, ularning ilmiy faoliyat olib borishi uchun barcha zamonaviy texnika va qulayliklar yaratilgan.

Kutubxona bo‘limlaridan biri 22 nafar ma’rifatparvar jadid bobolarimizning merosiga bag‘ishlangan. Jadidlarning fotoportretlari joylashtirilgan kitob javonlarida esa ular tomonidan yaratilgan va faoliyatiga oid nodir adabiyotlar o‘rin olgan.

Shuningdek, kutubxona fondini O‘zbekistonning ulug‘ mutafakkir olimlari hayoti va ijodi, ular tashkil etgan ilmiy maktablar to‘g‘risidagi noyob nashrlar bilan boyitish bo‘yicha qator chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Xususan, buyuk allomalarimizning qo‘lyozma va toshbosma asarlarining ilk nashrlari, ularning ilmiy merosini o‘rganishga bag‘ishlangan noyob tadqiqotlar va sharhlar xarid qilinib, fondga qo‘shilgan. Bu ishlar xorijiy auksionlar, ilmiy muassasalar, xususiy kolleksiyalar hamda xalqimiz tomonidan keltirilgan manbalar hisobiga muntazam davom ettirilmoqda.

Kutubxonadan Yevropa nodir nashrlari ham o‘rin olgan bo‘lib, ularda lotin tilidagi musulmon sulolalari, turkiy xalqlar tarixi, Sharq xalqlariga oid ensiklopediyalar, Xuroson va Movarounnahrga bag‘ishlangan sayohatnomalarning XX asrgacha bo‘lgan davrda chop etilgan nusxalari mavjud. Shu bilan birga, shaxsiy kolleksiyalardan xarid qilingan qo‘lyozmalar, Nosiruddin Rabg‘uziyning “Qisas ul-anbiyo” asari, Alisher Navoiyning XIX asr boshlarida Toshkentda ko‘chirilgan devonlari, Mavlono Jaloliddin Rumiy asarlarining turkiy tildagi tarjimalari kabi nodir manbalar ham kutubxona mazmunini yanada boyitgan.

Kutubxonada imkoniyati cheklangan foydalanuvchilar uchun ham alohida sharoit yaratilgani haqida axborot berildi. Xususan, ko‘rish qobiliyati cheklangan yoki zaif ko‘ruvchi insonlar uchun maxsus xonalar, ixtisoslashgan dasturlar, printer va qurilmalar o‘rnatilgan, ular uchun Brayl yozuvidagi 1000 dan ortiq adabiyot keltirilgan. O‘zbekistonda ilk bor aynan shu kutubxonada ovozdan xoli kabinalar tashkil etilgan bo‘lib, ular foydalanuvchilarning onlayn muloqot olib borishida atrofdagilarga xalaqit bermaslik, shu bilan birga, suhbat va shaxsiy ma’lumotlar maxfiyligini ta’minlashga xizmat qiladi. Shuningdek, “Sonic chair” audio resurslar uchun zamonaviy qurilmasi nafaqat mamlakatimizda, balki Markaziy Osiyoda ham birinchi marta shu yerda joriy etilgan.

Kutubxona hududida kitobxonlar uchun yashil maydon, nusxa ko‘chirish xizmati, individual shug‘ullanish uchun maxsus xonalar va bolalar uchun alohida maydon ham tashkil etilgan.

Shundan keyin Prezidentimiz markaz huzurida tashkil etilgan xalqaro ilmiy-ma’rifiy platforma faoliyati bilan tanishdi.

Ma’lum qilinganidek, platforma doirasida bir qator nufuzli xalqaro tuzilmalar bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilmoqda. AYSESKO, IRSIKA, Oksford islom tadqiqotlari markazi, Fransiyadagi Temuriylar jamiyati, TURKSOY kabi xalqaro tashkilotlar bilan birgalikda ular uchun ofis xonalari tashkil etilgan. Bu mahalliy olimlar va xorijiy tashkilotlar vakillarining hamjihatlikda tadqiqot olib borishi, qo‘shma loyihalar ishlab chiqishi va ma’rifiy tashabbuslarni amalga oshirishi uchun qulay muhit yaratadi.

Tashrif davomida davlatimiz rahbari markazga hadya etilgan va xorijdan xarid qilingan qimmatbaho tarixiy artefaktlar ko‘rgazmasi bilan ham tanishdi.

Qayd etilganidek, Prezidentimiz topshirig‘iga muvofiq, xorijdagi madaniy boyliklarni O‘zbekistonga qaytarish ishlari izchil olib borilmoqda. O‘tgan yilda Buyuk Britaniyadagi “Sotheby’s” va “Christie’s” kabi auksion uylari, art-dilerlar va shaxsiy kolleksionerlardan 700 dan ortiq artefaktlar sotib olingan. Shuningdek, turli muassasalar, tashkilotlar va homiylar tomonidan 1000 dan ortiq buyumlar hadya qilingan. Ularning asosiy qismi birinchi qavatdagi muzeyga joylashtirilgan.

Ekspozitsiyada somoniylar, qoraxoniylar, g‘aznaviylar, temuriylar va boshqa davrlarga mansub ko‘plab nodir artefaktlar namoyish etilgan. Xususan, X asr oxirlarida ishlangan, oltin suvi yuritilgan va somoniy sarkardasi Abu Mansur Sabuktekin nomi bitilgan kumush barkash, somoniylar davriga oid kumush piyola va mis siyohdon, Oltin O‘rda hukmdori O‘zbekxon davrida yasalgan, firuza toshlar bilan bezatilgan ayollar kamari, XIX asr usmoniylar davriga mansub “Alloh” va “Muhammad” ismlari bitilgan zardo‘zi kashtalar alohida e’tiborga molik ekani aytildi.

Prezidentimizga temuriylar davri kulolchilik namunalari, Madina shahrida Payg‘ambarimiz qabrlari ustiga yopilgan XIX asrga mansub ipak yopinchiq, Ka’ba eshigi ustida osilgan xizomaning tarixiy namunasi, katta hajmli “ona-so‘zana”, Amir Temur davrida ko‘chirilgan yirik Umar Aqto‘ Qur’onining parchalari, temuriylar davri arxitektura yodgorliklariga tegishli koshin bo‘laklari, boburiylar davriga mansub qurol-aslaha, dubulg‘a, qalqon, qilich va sovut parchalari haqida ham axborot berildi.

Shuningdek, Amudaryo xazinasiga oid topilmalar haqida ham ma’lumot taqdim qilindi. 1877 yilda Buxoro amirligi hududidan topilgan va bugun Britaniya muzeyida saqlanayotgan ushbu betakror xazinaning ayrim qismlarini Londondagi savdo uylari orqali O‘zbekistonga olib kelishga muvaffaq bo‘lingan. Ular orasida VIII-IX asrlarda ishlangan so‘g‘d chavandozi tasvirlangan oltin pektoral, Baqtriya davriga mansub og‘irligi 666 gramm bo‘lgan ilon shaklidagi bilaguzuklar kabi noyob buyumlar bor.

Ekspozitsiyada markazga hadya qilingan artefaktlar ham munosib o‘rin olgan. Xususan, Amerikada yashovchi sharqshunos olim Aleksandr Naymark Pahlavon Mahmud qo‘lyozmasini markazga tuhfa qilgani, bu qo‘lyozma Xiva xoni Muhammad Rahimxon Feruzning shaxsiy dastxati bilan ko‘chirilgani va uni o‘rganish jarayonida 70 dan ortiq yangi ruboiylar aniqlangani aytildi. Shuningdek, turli davrlarga mansub tangalar, taqinchoqlar, medalonlar va boshqa tarixiy ashyolar, jumladan, Mayskiy xazinasi topilmalari ham ko‘rgazmadan joy olgan.

Umuman, tashrif chog‘ida mazkur markazning yurtimiz tarixi va madaniy merosini chuqur o‘rganish, asrab-avaylash va keng targ‘ib etish, islom dinining haqiqiy insonparvarlik va ma’rifatparvarlik mohiyatini ochib berish, ajdodlarimiz qoldirgan ulkan ilmiy va ma’naviy boylikni xalqaro miqyosda namoyon etish borasidagi ulkan salohiyati yana bir bor yaqqol namoyon bo‘ldi.

– Bugun o‘zligimizni anglash yo‘lida katta tantana bo‘ldi. Ming shukrki, to‘qqiz yil davomida niyat qilib, izlanib, harakat qilib, xalqimizning kimligini, tariximizni haqqoniy aks ettiradigan majmuani barpo etdik. Bu yerga kelgan har bir inson, ayniqsa yoshlarimiz, qanday ajdodlar avlodi ekanimizni bilishi, anglashi kerak.

Bu ulkan loyiha oddiy bir chizma emas. Uni yurak chizgan, mehr chizgan, orzu va armonlar chizgan. Qur’oni karim saqlanadigan muqaddas zal ham shunchaki yaratilgan emas. U yurakdan tug‘ilgan, xalqimizning orzu-intilishlari va buyukligini namoyon etish istagidan paydo bo‘lgan maskandir. Bu loyiha buyuk xalqimizning asl qiyofasini ro‘yobga chiqarishga qaratilgan ezgu niyatlar mahsulidir, – dedi Prezidentimiz.

Tashrif yakunida davlatimiz rahbari Islom sivilizatsiyasi markazining Faxriy mehmonlar kitobiga dastxat qoldirdi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Hayit kuni Toshkent shahrida jamoat transporti o‘z ishini soat 4 dan boshlaydi

Published

on


Prezident qarori bilan, O‘zbekiston musulmonlari idorasining shu haqdagi axboroti qabul qilinib, 20 mart – Ramazon hayiti bayrami sifatida keng nishonlanishi belgilandi.

Ramazon hayiti bayrami munosabati bilan 20 mart kuni Toshkent shahri jamoat transporti (avtobus va metropoliten) ish faoliyatini ertalabki soat 04:00 dan boshlaydi. Bu haqda Transport vazirligi xabar berdi.

“Ushbu qaror jamoat transporti orqali hayit namozida ishtirok etishni rejalashtirayotgan fuqarolar uchun qulaylik yaratish, yo‘llarda tirbandliklarni oldini olish hamda Ramazon hayiti bayramida sifatli, xavfsiz jamoat transporti xizmatini ko‘rsatish maqsadida qabul qilindi”, deyiladi xabarda.

Prezident qarori bilan, O‘zbekiston musulmonlari idorasining shu haqdagi axboroti qabul qilinib, 20 mart – Ramazon hayiti bayrami sifatida keng nishonlanishi belgilandi.

Hayit va Navro‘z bayramlari munosabati bilan dam olish kunlari quyidagicha bo‘ldi:

20 mart (juma) – Ramazon hayiti kuni – barcha uchun dam olish kuni;

21 mart (shanba) – Navro‘z bayrami kuni – barcha uchun dam olish kuni;

22 mart (yakshanba) – dam olish kuni;

23 mart (dushanba) – 5 kunlik ish haftasidagi xodimlar uchun dam olish kuni (ishlanmaydigan bayram kuni dam olish kuniga to‘g‘ri kelganligi sababli, bayramdan keyingi ish kuniga ko‘chirilgan dam olish kuni), 6 kunlik ish haftasidagi xodimlar uchun odatiy ish kuni.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

“Jazoni og‘irlashtirishga ehtiyoj va talabni sezdik” – administratsiya rahbari o‘rinbosari 

Published

on


Endi O‘zbekistonda ayollar va bolalarning himoyasi yanada kuchaytiriladi. Prezident imzolagan yangi farmon bilan bundan bu yog‘iga tazyiq holatlariga jamiyatda murorasiz kayfiyat shakllanishi kerak. Kun.uz bilan suhbatlashgan farmon ijrosiga mas’ul prezident administratsiyasi rahbari o‘rinbosari Nodira Hakimovaning aytishicha, ayollar va bolalar bilan bog‘liq salbiy statistikalar jiddiy o‘sib borgani sabab jazolarni og‘irlashtirishga talab ortgan.

O‘zbekiston prezidenti imzolagan farmon – jamiyatda ayollar va bolalarning har tomonlama himoyasini yaxshilash, ularga tazyiq, zo‘ravonlik holatlariga uzil-kesil javob qaytarish va murosasizlik kayfiyati shakllanishiga xizmat qilishi kerak. Hujjat bir nechta bandlardan iborat bo‘lib, unda erta nikohlarning oldini olishdan tortib, xotin-qizlarning ijtimoiy himoyasi hamda moliyaviy savodxonligi, ularni hayotga tayyorlash loyihalari, ta’lim imtiyozlarigacha qamrab olingan.

 Ushbu farmonda keltirilgan vazifalar ijrosini ta’minlashga mas’ullardan biri, O‘zbekiston prezidenti administratsiyasi rahbarining sud tizimini isloh qilish bo‘yicha o‘rinbosari Nodira Hakimovaning aytishicha, oxirgi yillarda yosh qizlarning farzand ko‘rish statistikasi, ayollarga zo‘ravonlik bo‘yicha hisob-kitoblar – vaziyat salbiy tomonga rivojlanayotganini ko‘rsatgan. 

“Erta tug‘uruq, maishiy va voyaga yetmaganlarga nisbatan zo‘ravonlik, ajrim va boshqa statistikalar oshgani sabab o‘zgarish qilish payti aslida bugun emas, kecha ekanligi o‘z isbotini topdi. Qisqa qilib aytganda zo‘ravon va pedofillarga qarshi urush, jang e’lon qildik”, deydi administratsiya rahbari o‘rinbosari. 

Ma’lum qilinishicha, farmon bilan ayollar va bolalarga nisbatan zo‘ravonlik holatlariga tezkor javob qaytarish uchun SOS tugmachalari ishga tushirilmoqda hamda mobil ilova orqali endi ichki ishlar organlariga xabar berish imkoni kengayadi. 

“Ichki ishlar organlari xodimlari SOS tugmachasi orqali xabar berilganda uzog‘i 10 daqiqada yetib keladigan tizim ishlab chiqyapmiz”, deydi administratsiya vakili Nodira Hakimova. 

Erta nikohlarning oldini olish – prezident farmonida alohida urg‘u berilgan jihatlardan biri. Buni har tomonlama targ‘ibot qilish uchun 21 yoshdan keyin ro‘yxatga olingan nikohlarga rag‘bat tizimi ham ishlab chiqiladi.

“18 yoshdan turmush qurish emas, 21 yoshdan keyingi nikohlarni trendga olib chiqishimiz kerak. Prezident ham shuni aytyaptilar, hayotning ma’nosini anglab, o‘qib, keyin oila qurishni yoshlarga targ‘ib qilish asosiy vazifamizga aylanmoqda”, deydi Nodira Hakimova. 

Farmon bilan pedofil va zo‘ravonlarga qarshi uzil-kesil choralar ishlab chiqiladi. O‘zbekistonda endi voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan qilingan pedofiliya jinoyatlari uchun umrbod qamoq jazosi berilishi boshlanmoqda. Administratsiya rahbari o‘rinbosarining aytishicha, bu qarorga kelish oson bo‘lmagan va juda ko‘plab variantlar ichkarida muhokama qilingan. 

“Oson bo‘lmadi, qaysidir ma’noda umrbod bir insonni qamash va uni ushlab turish ham davlat uchun ma’lum xarajat. Lekin yosh qizlarimiz, farzandlarimiz umri va sha’ni biz uchun hamma narsadan ustun edi. Kimyoviy kastratsiya varianti ham bor edi, lekin u tibbiy jihatdan qiyin amaliyot va natijadorligi kam bo‘lgani bois biz undan voz kechdik”, deydi administratsiya rahbari o‘rinbosari. 

Bundan tashqari, farmon bilan ayollar va qizlarning har tomonlama himoyasini kuchaytirishni ta’minlash uchun ularga ta’lim ta’tillari yoki farzand ko‘rgan xotin-qizlarga masofadan o‘qish imkoniyatlari ham taqdim qilinmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Farg‘ona va Navoiyda yirik miqdordagi giyohvandlik vositalari musodara qilindi

Published

on


Davlat xavfsizlik xizmati va huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar natijasida Farg‘ona va Navoiy hududlarida yirik miqdordagi giyohvandlik vositalari aniqlanib, qonunbuzarlar qo‘lga olindi.

Farg‘ona shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirda 1989 yilda tug‘ilgan mahalliy fuqaroga tegishli sumka xolislar ishtirokida tekshirildi. Natijada, sumka ichida 5 bo‘lakdan iborat jami 4 kg 463 gramm “gashish” moddasi borligi aniqlanib, ashyoviy dalil sifatida rasmiylashtirib olindi.

Tekshiruvlar davomida mazkur noqonuniy faoliyatga aloqador bo‘lgan uning 1990 yilda tug‘ilgan, muqaddam giyohvandlik jinoyati uchun sudlangan ukasi ham protsessual tartibda ushlandi. Ma’lum bo‘lishicha, aka-ukalar ushbu giyohvandlik vositasini Afg‘onistondan kontrabanda yo‘li bilan olib kirib, Farg‘ona viloyati hududida sotishni rejalashtirishgan.

Shuningdek, Navoiy shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirda 2000 yilda tug‘ilgan mahalliy fuqaro to‘xtatilib tekshirildi. Undan 8 ta ampulada gashish moyi va 10 dona folga qog‘ozga o‘ralgan gashish moddasi olindi.

Tezkor tadbir davomida uning yashash xonadoni ko‘zdan kechirilganda, u yerda narkolaboratoriya tashkil etilgani aniqlandi. Manzildan 34 dona izolentaga o‘ralgan gashish, 63 ta ampulada 88 gramm gashish moyi, 2 ta shpritsda 25 milligramm gashish moyi, shuningdek, 640 gramm gashish moyi va 2 gramm qo‘lbola usulda tayyorlangan gashish hamda qadoqlash uchun mo‘ljallangan vositalar — tarozi, ampula, shprits va boshqa jihozlar ashyoviy dalil sifatida olindi.

Hozirda mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, gumonlanuvchilarga nisbatan “qamoq” ehtiyot chorasi qo‘llangan.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.