Jamiyat
Olmazorda ayol kamida 80 kundan beri asossiz hibsda o‘tiribdi
Konstitutsiyada hech kim qonunga asoslanmagan holda qamoqda saqlanishi mumkin emasligi belgilab qo‘yilganiga qaramay firibgarlikda gumonlanayotgan ayol Olmazor tumani prokurorining beparvoligi sabab 1 yoki 2 emas, kamida 80 kundan buyon asossiz qamoqda qolmoqda. Inson huquqlari himoyasiga mas’ul Ombudsman bu boradagi shikoyatni tergov organiga yuborish bilan cheklangan.
Qonunchilikda shaxsni qamoqda saqlab turish asoslari va muddatlari aniq belgilab qo‘yilgan. Hatto mamlakat konstitutsiyasida qamoqda saqlashga faqat sud qaroriga ko‘ra yo‘l qo‘yilishi, shaxs sudning qarorisiz 48 soatdan ortiq muddat ushlab turilishi mumkin emasligi aniq va tiniq qilib ko‘rsatib o‘tilgan. Ammo bu qoidalar Olmazor tumani prokuraturasi va tuman ichki ishlar tergovida ochiqchasiga buzilmoqda: firibgarlikda gumonlanayotgan ayol asos bo‘lmagan holda kamida 80 kundan buyon qamoqda ushlab turilibdi.
PS: Maqola ayolning jinoyat sodir qilishda aybi bor yoki yo‘qligi haqida emas, buni sud hal qiladi.
Bir boshidan…
Hammasi fuqaro Nozima Davronovaga nisbatan ikki hududda “delo” ochilib, sanksiya qo‘llanganidan boshlangan. Bu qanday bo‘lgan?
Angren shahar IIBdagi tergov doirasida jinoyat ishlari bo‘yicha Angren shahar sudining 2024 yil 22 apreldagi ajrimi bilan Nozima Davronovaga nisbatan sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llangan.
Nozima Davronovaga Olmazor tumanidagi boshqa bir “delo” doirasida jinoyat ishlari bo‘yicha shu tuman sudining 2024 yil 11 maydagi ajrimi bilan ham sirtdan qamoqqa olish ehtiyot chorasi qo‘llangan.
Firibgarlikda gumonlanayotgan ayol 2024 yil 28 iyul kuni ushlangan hamda Angrendagi jinoyat ishi bo‘yicha tergovga topshirilgan.
Ushbu tergov yakunlanib, ish jinoyat ishlari bo‘yicha Ohangaron tuman sudiga oshirilgan va shu sudning 2024 yil 26 dekabrdagi hukmi bilan Nozima Davronovaga 2 yil 6 oy muddatga ahloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan. Mazkur ish Toshkent viloyati sudi jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati apellyatsiya instansiyasida ham ko‘rib chiqilib, 2025 yil 14 maydagi ajrim bilan hukm o‘zgarishsiz qoldirilgan. Shikoyat yoki protest kelib tushmagani bois apellyatsiya sudida hukmning Nozima Davronovaga oid qismi muhokama qilinmagan.
Olmazorni “xotirjam” qilgan hukm
JIB Ohangaron tuman sudining 2024 yil 26 dekabrdagi hukmida Nozima Davronovaga 2 yil 6 oy muddatga ahloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan. Jazoni ijro etish va ijrosini nazorat qilish u doimiy ro‘yxatdan o‘tgan Angren shahar IIB zimmasiga yuklatilgan. Ayolga nisbatan qo‘llangan “qamoqqa olish” ehtiyot chorasi bekor qilinib, JIB Olmazor tuman sudining 2024 yil 11 maydagi ajrimiga asosan N.Davranovaga nisbatan boshqa jinoyat ishi bo‘yicha “sirtdan qamoqqa olish” tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llanilganligi inobatga olingan.
Toshkent viloyat sudi raisining o‘rinbosari – jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati raisi Umid Rasulberdiyev Kun.uz’ga tushuntirishicha, ayni shu sana (2024 yil 26 dekabr)da N.Davranova Olmazor tuman IIB TB ixtiyoriga o‘tgan va JIB Olmazor tuman sudining 2024 yil 11 maydagi sirtdan qamoqqa olish haqidagi ajrimi kuchga kirib, muddati o‘ta boshlagan.
Shunga asoslanilsa Nozima Davronovani qamoqda saqlab turish muddati 2025 yil 26 mart kuni tugagan bo‘ladi (maxbusning advokatlari qamoq muddati hukm chiqqan sana – 2024 yil 26 dekabrda tugagan bo‘lishi kerak, deb hisoblamoqda). Ushbu muddat tergov organi tomonidan uzaytirilmagan. Demak, Nozima Davronova 2025 yil 26 martdan boshlab hisoblansa (maqola e’lon qilingan sana – 13 iyungacha) 80 kundan buyon asossiz ravishda qamoqda ushlab turilgan bo‘ladi.
Prokurorning yolg‘oni
Bunga qadar ayolning advokatlari turli idoralarga qamoqda ushlab turishning asossiz ekanini asoslab, uni darhol ozod etilishini so‘ragan holda 40dan ziyod shikoyatlar yo‘llagan. Ammo deyarli barcha arizalar Olmazor prokurori yoki tergovchisiga yuborilavergan.
Shu shikoyatlardan biriga Olmazor tumani prokurori Ahror Axunov nomidan 2025 yil 20 may kuni javob xati berilgan.
Nozima Davronova qanday asos bo‘yicha qamoqda ushlab turilgani haqidagi so‘rovga javoban yozilgan xatda “Chirchiq shahar IIB Tergov bo‘limi ish yurituvida mavjud bo‘lgan jinoyat ishi bo‘yicha ayblanuvchi N.Davronovaga nisbatan bir nechta ayblov bilan ayblov e’lon qilinib, unga sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi tanlangan hamda qidiruv e’lon qilingani” haqida gap boradi.
Ammo Nozima Davronovaga nisbatan Chirchiq shahar IIBda hech qanday “delo” qo‘zg‘atilmagan va unga sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llanmagan. Buni Chirchiq shahar IIB hamda jinoyat ishlari bo‘yicha Chirchiq shahar sudi rasmiy xat bilan tasdiqlagan.
Nozima Davronovaga nisbatan Chirchiq shahar IIBda “delo” qo‘zg‘atilib, sirtdan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llangani Olmazor tumani IIB FMB boshlig‘i o‘rinbosari A.Itolmasovning 2025 yil 29 mart kuni Olmazor tuman prokurori Ahror Axunovga yuborilgan xatida ham keltirilgan. Bu yolg‘onga prokuror Ahror Axunov ham, tuman prokuraturasidagi xodimlar ham ishongan bo‘lsa kerak, xato ma’lumotni advokatga javob xati sifatida berib qutilishgan.
Bu bir inson taqdiriga qay darajada beparvolik bilan munosabatda bo‘linayotgani belgisi bo‘lsa ajab emas.
Tergovchining bahonasi: “Sud ruxsat bermadi”
Kun.uz holatga oydinlik kiritish maqsadida Olmazor tuman prokuraturasida bo‘ldi. Tuman prokurori o‘rinbosari bu holatni “tergov ko‘p bora to‘xtatib turilgani, sababi Angren shahridagi “delo” bo‘yicha ishni ko‘rayotgan apellyatsiya sudi tergov harakatlari olib borish uchun ruxsat bermagani, shu sabab mahbusni tergovga olib kelish imkoni bo‘lmagani” bilan izohladi.
Ammo e’tiborli jihati shundaki, “sud ruxsat bermagani uchun tergov qila olmadik” degan paytda Olmazor IIB tergovchisi Nozima Davronovaga nisbatan tergov harakatlarini davom ettirgan. Jinoyat ishi materiallarining Kun.uz muxbiri guvohi bo‘lgan sahifalaridan birida 2025 yil 15 yanvar kuni (hukm chiqqanidan 22 kun o‘tib) Nozima Davronova Olmazor tuman IIB tergov bo‘limi tergovchisining xizmat xonasida so‘roq qilingan va bu haqida bayonnoma rasmiylashtirilganini ko‘rish mumkin.
“Ruxsat so‘rashga hojat yo‘q edi”
Kun.uz vaziyatga oydinlik kiritish maqsadida Toshkent viloyat sudi bilan bog‘landi. Viloyat sudi raisi o‘rinbosari – jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati raisi Umid Rasulberdiyevning izohlashicha, apellyatsiyada hukmning Nozima Davronovaga oid qismi muhokama qilinmagan. Shu sababli Nozima Davronova 2024 yil 26 dekabrdan boshlab unga nisbatan qo‘llangan ikkinchi sanksiyaga doirasida Olmazor tumani IIB ixtiyoriga o‘tgan. “Mahbusni tergovga jalb etish tartib-qoidalari qonunlarda aniq tiniq belgilab qo‘yilgan, tergovchi vakolatlari doirasida protsessual harakatlarni amalga oshirishi kerak edi, Davronova bilan tergov harakatlari olib borilishi uchun bizdan ruxsat so‘rashga hojat ham bo‘lmagan” deya fikrlarini yakunladi Umid Rasulberdiyev.
“Pochtalon” Ombudsman
Nozima Davronovaning qamoqda asossiz ushlab turilgani haqida Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi va ombudsmanga murojaatlar jo‘natilgan.
Asosiy vazifalaridan biri ushlab turilgan, qamoqqa olingan va ozodlikdan mahrum etilganlarning murojaatlarini ko‘rib chiqish bo‘lgan Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili – ombudsman o‘ziga jo‘natilgan murojaatni hatto o‘qib ko‘rmagan bo‘lishi mumkin. Chunki murojaat ayolning asossiz ushlab turilgani haqida bo‘lsa-da “tergov jarayonidan norozi bo‘lib yozgan murojaati” deya uni Bosh prokuraturaga koptok qilib “tepib yuborgan”.
“Ajrimni mendan so‘ramang”
IIV huzuridagi JIEDga qarashli markaziy tergov hibsxona boshlig‘i Eshqobil Dusanov advokatning Nozima Davronova qamoqda asossiz ushlab turilgani haqidagi murojaatiga qisqa va lo‘nda qilib shunaqa mazmunda javob bergan:
“Markaziy tergov hibsxonasida saqlanishiga asos bo‘lgan ajrim nusxasini olish masalasida N.Davronovaga oid jinoyat ishini yuritayotgan tergov yoki sud organiga murojaat qilishingiz tavsiya etiladi”.
“Jinoyat ishini yuritish chog‘ida qamoqda saqlash to‘g‘risida”gi qonunning 53-moddasiga ko‘ra, surishtiruvchi, tergovchi, prokuror qarori yoki sud qarori, shuningdek, ushlab turish yoki qamoqda saqlashning Jinoyat-protsessual kodeksida nazarda tutilgan muddati tugashi ushlab turilganlar va qamoqqa olinganlarni qamoqdan ozod qilishga asos bo‘ladi.
Mazkur qonunning 54-moddasiga muvofiq, qamoqda saqlash joyining boshlig‘i ushlab turish muddati tugashidan 12 soat oldin va qamoqda saqlash muddati tugashidan 7 sutka oldin bu haqda jinoyat ishini yuritayotgan mansabdor shaxsni yoki organni, shuningdek, prokurorni yozma shaklda xabardor qilishi shart. Agar ushlab turish yoki qamoqda saqlashning Jinoyat-protsessual kodeksida belgilangan muddatlari tugaganidan keyin ushlab turilganni yoki qamoqqa olinganni ozod qilish, ushlab turish muddatini uzaytirish, ushlab turilganga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qo‘llash yoxud qamoqda saqlash muddatini uzaytirish to‘g‘risida surishtiruvchi, tergovchi, prokurorning qarori yoxud sudning qarori kelib tushmagan bo‘lsa, qamoqda saqlash joylarida qonunlar ijrosi ustidan nazorat qiluvchi prokuror yoxud qamoqda saqlash joyining boshlig‘i ushlab turilganni yoki qamoqqa olinganni o‘z qarori bilan darhol ozod qiladi.
Nozima Davronovani qamoqda saqlab turish muddati kunlar emas, oylar o‘tib ketgan. Biroq markaziy tergov hibsxona boshlig‘i Eshqobil Dusanov na qamoqda saqlash muddati tugashidan 7 sutka oldin bu haqda tegishli organni yozma shaklda xabardor etgan, na biror asos kelib tushmagani ortidan uni o‘z qarori bilan ozod qilgan.
Kimdir nazoratga oladimi?
Nozima Davronovaning qonunlar emas, tergovchi, prokuror yoki uning o‘rinbosarining “ichki tuyg‘ulari” asosida 80 kundan buyon qamoqda saqlab turilishi kichik masala emas. Bu keys ortida insonning erki, shaxsiy hayoti daxlsizligi turibdi. Shu sababli bunga yo‘l qo‘ygan mas’ullarning harakati yoki harakatsizligiga huquqiy baho berilishi zarur. Yo‘qsa bu boshqa insonlar taqdirida ham takrorlanishi mumkin.
Ruslan Saburov,
Kun.uz
Jamiyat
Afg‘onistonga O‘zbekiston xalqining navbatdagi insonparvarlik yordami yetkazildi
200 tonnaga yaqin oziq-ovqat mahsuloti ortilgan navbatdagi insonparvarlik yordami yuklari Afg‘onistonning Balx viloyatiga yetkazildi.
Qayd etilishicha, mazkur yuk «Qurbon hayiti» munosabati bilan va Afg‘onistonning sel-suv toshqinlaridan jabr ko‘rgan aholisiga ko‘mak ko‘rsatish maqsadida O‘zbekiston xalqining bag‘rikenglik va qo‘llab-quvvatlash ramzi sifatida jo‘natilgan.
Insonparvarlik yuklari Hayraton shahrida Prezidentning Afg‘oniston bo‘yicha maxsus vakili Ismatilla Ergashev va Surxondaryo viloyati hokimi Ulug‘bek Qosimov hamda Balx viloyati gubernatorining o‘rinbosari Nurulhodi Abuidris, shuningdek, ikki tomon rasmiylari ishtirokida topshirildi.
Insonparvarlik yordami tarkibidan un, guruch, shakar, makaron va qandolat mahsulotlari, o‘simlik yog‘i, no‘xot, tez tayyorlanadigan taomlar o‘rin olgan.
Afg‘oniston rasmiylari O‘zbekiston Prezidenti va xalqiga ko‘rsatayotgan insonparvarlik yordami uchun minnatdorchilik bildirib, Qurbon hayiti munosabati bilan samimiy tabriklarini yo‘llashdi.
Jamiyat
poyezd halokatida salkam ellik kishi halok bo‘ldi
Pokistonning Balujiston viloyatida 24 may kuni yo‘lovchi poyezdi portlashi oqibatida 47 kishi halok bo‘ldi, 98 kishi jarohat oldi. Bu haqda «Sinxua» agentligi qutqaruv xizmatlariga asoslanib xabar berdi.
Halok bo‘lganlar orasida 20 nafar harbiy xizmatchi ham bor.
Hodisa 24-may kuni mamlakatning janubi-g‘arbiy Balujiston viloyatidagi Kvetta shahrida sodir bo‘lgan. Portlovchi moddalar bilan to‘la vagon temir yo‘l kesishmasida poyezdga urilgan. Lokomotivni o‘z ichiga olgan uchta vagon relsdan chiqib ketgan va yana ikkitasi ag‘darilgan.
Pokiston temir yo‘llari vaziri Muhammad Hanif Abbosi voqeani «terrorchilik harakati» deb nomladi. Mintaqaviy hukumat hujum uchun mintaqaning Pokistondan mustaqilligi uchun kurashayotgan va Xitoy kompaniyalari tomonidan uning resurslaridan foydalanishga qarshi bo‘lgan jangari etnik guruh bo‘lgan Balujiston Ozodlik Armiyasini aybladi.
Eslatib o‘tish joizki, Balujiston mamlakat hududining taxminan 42 foizini egallaydi.
Jamiyat
Qashqadaryoda «hojatbaror» IIB tezkor vakili qo‘lga olindi
Tekshiruvni «bosdi-bosdi» qilishni va’da bergan IIB xodimining noqonuniy harakatiga chek qo‘yildi.
Davlat xavfsizlik xizmati va Bosh prokuratura huzuridagi Departament xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirda korrupsiya bilan bog‘liq holat fosh etildi.
Xususan, Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumanida yashovchi, 1983-y.t. ayol va uning 2009-y.t. qizini telefonlarida diniy mazmundagi ta’qiqlangan materiallar aniqlanganligi holati yuzasidan viloyat IIB tomonidan o‘tkazilayotgan tekshiruv harakatlarini tanishlari orqali ularning foydasiga hal qilib berish evaziga 3 mln so‘m olgan vaqtida mazkur tumanda istiqomat qiluvchi, 1978-y.t. shaxs ushlandi.
So‘ngra tezkor tadbir davom ettirilib, ushbu masalani ijobiy hal qilib berish evaziga vositachidan 2,5 mln so‘m olgan vaqtida Qashqadaryo viloyati Ichki ishlar boshqarmasi Tezkor qidiruv xizmati tezkor vakili ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Hozirda IIB xodimiga nisbatan Jinoyat Kodeksining 210-moddasi (pora olish) bilan, vositachilik qilgan shaxsga nisbatan esa JKning 212-moddasi (pora olish-berishda vositachilik qilish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Jamiyat
Raqobat qo‘mitasi Centrum Air va Qanot Sharq reyslaridagi kechikishlar bo‘yicha so‘rov yubordi
Centrum Air va Qanot Sharq aviakompaniyalari ustidan e’tirozlar ko‘paygan. Xususan, zarar ko‘rgan yo‘lovchilarga parvozgacha yoki boshqa transportga o‘tkazilgunga qadar kutish vaqtida oziq-ovqat va ichimlik suvi berilmagan. Bundan tashqari, chiptada ko‘rsatilgan tutash reyslarga kechikish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplash kabi xizmatlar ham yetarli darajada bajarilmagan.
Raqobat qo‘mitasi Centrum Air va Qanot Sharq xususiy aviakompaniyalar faoliyatida ortiqcha chiptalar sotilishi va iste’molchilar huquqlarini ta’minlash holati yuzasidan Fuqaro aviatsiyasi agentligiga (O‘zaviatsiya) so‘rov yubordi.
Qo‘mitaga aviaqatnovlar bo‘yicha iste’molchilardan tushgan murojaatlarning tahlili 2025 yilda 127 tani, 2026 yilning o‘tgan 4 oyida esa 145 tani tashkil etib, ularning soni ortib boryapti.
O‘rganishlarda ko‘rsatilmagan xizmat uchun haq olinish (110 ta), belgilangan vaqt oralig‘iga rioya etmaslik (90 ta) va sifatsiz xizmat ko‘rsatilishi (72 ta) holatlari aniqlangan. Ushbu murojaatlarda asosan quyidagi e’tirozlar bildirilgan:
· xizmat ko‘rsatuvchi iste’molchiga o‘zi ko‘rsatayotgan xizmatlari haqida o‘z vaqtida zarur, to‘g‘ri va tushunarli ma’lumot taqdim etilmasligi;
· rasmiylashtirilgan chipta va oldindan band qilingan joyga ega bo‘lgan yo‘lovchiga tashuvchi tomonidan havo kemasidan joy berishni rad etilishi;
· parvozlarni bir necha soatlab kechikishi yo‘lovchilarning aeroportlarda qolib ketishi, vaqti, mablag‘i hamda rejalariga jiddiy ta’sir ko‘rsatayotgani;
· aviakompaniya tomonidan yetkazilgan zarar belgilangan tartib va miqdorda kompensatsiya yoki bepul qo‘shimcha xizmatlar bilan qoplanmayotganligi.
O‘rganishlarda yuqori aviakompaniyalar tomonidan “Iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi qonun, shuningdek, “Havo transportida yo‘lovchi va bagaj tashish” qoidalari, “Havo kodeksi” va “Fuqarolik kodeksi” to‘g‘risidagi qator qoidalarga yetarlicha rioya qilinmayotganligi aniqlangan.
Xususan, zarar ko‘rgan yo‘lovchilarga parvozgacha yoki boshqa transportga o‘tkazilgunga qadar kutish vaqtida oziq-ovqat va ichimlik suvi berilmagan.
Kutish vaqti tashuvchi qoidalarida belgilangan muddatdan oshgan hollarda mehmonxona bilan ta’minlash, aeroportdan vaqtinchalik yashash joyiga olib borish va qaytarish xizmatlari ham bajarilmagan.
Bundan tashqari, chiptada ko‘rsatilgan tutash reyslarga kechikish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplash kabi xizmatlar ham yetarli darajada qilinmagan.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2025−2026 yillarda aviakompaniyalar reyslari kechikishi, sabablari va kompensatsiyalar yuzasidan o‘rganish olib borayotgani va yakunlar bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot berilishi ma’lum qilindi.
Jamiyat
Suv va sel-suv omborlarida suvdan bo‘shagan yerlar ijaraga beriladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev suv fondi yerlari hamda sel suvlaridan foydalanish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari yuzasidan yig‘ilish o‘tkazdi.
Mamlakatimizda suv resurslaridan oqilona foydalanish, irrigatsiya tarmoqlarini modernizatsiya qilish va suv tejamkorligini ta’minlash davlat siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biriga aylangan. Bu borada amalga oshirilayotgan ishlar o‘z samarasini bermoqda.
Xususan, yurtimizdagi 150 ming kilometr daryo va kanal o‘zanlarini betonlash ishlarining boshlangani natijasida yiliga 1,3 milliard kub metr suv tejalmoqda. Bu Navoiy viloyatining bir yillik suv iste’moliga teng. Shu kunga qadar 2 ming kilometr magistral kanal betonlashtirildi, 721 kilometr kanal, 525 kilometr lotok va yopiq tarmoqlar qurildi. Ushbu maqsadlarga 3 trillion so‘m ajratildi. Natijada 858 ming gektarda suv ta’minoti yaxshilanib, 51 ming gektar yer qayta foydalanishga kiritildi.
Yig‘ilishda suv infratuzilmasini nafaqat texnik obyekt, balki iqtisodiy aktiv sifatida ko‘rish zarurligi ta’kidlandi. Bugun dunyoda daryo, kanal, suv omborlari va ko‘llar bo‘yida turizm, dam olish, xizmat ko‘rsatish va tadbirkorlik hududlarini tashkil etish katta iqtisodiy yo‘nalishga aylangan.
Bunday loyihalar ko‘chmas mulk va yer uchastkalari qiymatini oshirish, tuman va shaharlar iqtisodiyotini jonlantirish, ichki turizm va xizmatlar sohasini rivojlantirish, investitsiyalarni jalb etish, yangi ish o‘rinlari yaratish hamda ekologik barqarorlikni yaxshilashga xizmat qiladi.
Jahon tajribasida suv infratuzilmasi atrofidagi turizm loyihalariga kiritilgan 1 dollar sarmoyaning iqtisodiy qaytimi 3-10 dollar atrofida baholanadi.
Shu bois, mutasaddilar va hokimlar suv infratuzilmasini iqtisodiy samara beradigan loyihalarga aylantirish ustida tizimli ishlashi zarurligi qayd etildi.
Buning uchun qator yangi imkoniyatlar yaratiladi. Jumladan, qirg‘oqlar yuvilishi va suv bosishiga sabab bo‘layotgan qum-shag‘alni qazib olishga ruxsat beriladi. Suv va sel-suv omborlari, kanal, kollektor, tabiiy ko‘l va gidrotexnika inshootlarini tuproqdan tozalash ishlariga tadbirkorlar tendersiz jalb qilinadi. Suv va sel-suv omborlarida suvdan bo‘shagan yerlar ekin ekish uchun auksion orqali ijaraga beriladi.
Shu bilan birga, ayrim hududlarda mazkur imkoniyatlardan yetarlicha foydalanilmayotgani ko‘rsatib o‘tildi. Suv fondiga tegishli uchastkalarda tadbirkorlik, turistik va ko‘ngilochar obyektlar qurish imkoniyati bo‘lgan 100 ming gektar yer maydoni aniqlangan. Ushbu yerlarda 100 ming aholining bandligini ta’minlab, yiliga 220 milliard so‘m qo‘shimcha daromad manbaini yaratish mumkin.
Mutasaddilarga suv fondi yerlarini ijaraga berish, monitoring qilish, shartnomalar tuzish va hisobotini onlayn yuritish bo‘yicha axborot tizimini ishga tushirish topshirildi. Kosmik tadqiqotlar agentligiga daryo o‘zanlari va suv xo‘jaligi obyektlaridan qazib olinadigan qum-shag‘al hajmini aniq hisoblash va tegishli idoralarga taqdim etish vazifasi qo‘yildi.
Yig‘ilishda sel-toshqin suvlaridan foydalanish masalasi ham atroflicha ko‘rib chiqildi.
Iqlim o‘zgarishi tufayli so‘nggi yillarda qisqa vaqtda kuchli yomg‘irlar ko‘paymoqda. Bu esa sel-toshqinlar xavfini oshirmoqda. Ayniqsa, Samarqand, Jizzax va Toshkent viloyatlarining tog‘li va tog‘oldi hududlarida sel xavfi yuqori hisoblanadi.
Sel-toshqinlar infratuzilma va qishloq xo‘jaligigagina emas, balki sanoat, sug‘urta, logistika va tashqi savdoga ham zarar yetkazadi. Qolaversa, sel suvlari xavf manbai bo‘lish bilan birga suv zaxiralarini to‘ldirish uchun ham katta imkoniyatdir.
Mamlakatimizda sel xavfi mavjud 60 ta yirik soy orqali yiliga 690 million kub metr suv samarasiz oqib ketmoqda. Undan samarali foydalanish orqali 13 ming gektar yerni qayta foydalanishga kiritish, suv ta’minotini yaxshilash va baliqchilikni rivojlantirish imkoniyati borligi ta’kidlandi.
Shu bois, sel suvlarini boshqarishda faqat to‘g‘on qurish bilan cheklanmasdan, integral yondashuvni ham joriy etish zarurligi qayd etildi. Bunda sel xavfini kamaytirish, suvni to‘plash, qishloq xo‘jaligi, energetika, baliqchilik, turizm va xizmatlar sohasi bilan bog‘liq loyihalarni birgalikda amalga oshirish nazarda tutiladi.
Davlatimiz rahbari tomonidan mutasaddilarga suv infratuzilmasini iqtisodiy faollik manbaiga aylantirish, sel-toshqin xavflarini kamaytirish, suv zaxiralaridan samarali foydalanish va mazkur yo‘nalishda xususiy sektor ishtirokini kengaytirish yuzasidan qator topshiriqlar berildi.
-
Siyosat4 days agoBirlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Markaziy Osiyodagi chegaralarni tinch yoʻl bilan tartibga solish boʻyicha rezolyutsiyani qabul qildi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev YeXHT bosh kotibini qabul qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekistonda IPO investorlari huquqini himoya qilish bo‘yicha qonun ishlab chiqilmoqda
-
Dunyodan2 days agoPrezident Trampning Gʻazo boʻyicha 15 banddan iborat rejasi eʼlon qilindi
-
Jamiyat4 days ago
Kontent markazida «Yurt qayg‘usida 365 kun» nomli kitob taqdimoti bo‘lib o‘tdi
-
Mahalliy3 days ago
Yoshlar umrini sotgan jinoyatchilar qo‘lga olindi
-
Iqtisodiyot4 days agoOLX onlayn reklama bozorida ustun mavqega ega deb topildi
-
Dunyodan2 days agoYashil kartani topshirish shartlari yanada qattiqlashdi
