Mahalliy
Immunitetni mustahkamlashning 15 usuli
Immunitet – bu organizmning kasallik qo‘zg‘atuvchilar (virus, bakteriya, zamburug‘, parazit), zaharli moddalar va hatto ayrim saraton hujayralariga qarshi himoya tizimidir. U inson tanasidagi eng murakkab va aqlli tizimlardan biri hisoblanadi. Immunitet ikki asosiy turga bo‘linadi. Tug‘ma immunitet – inson tug‘ilganidan mavjud bo‘lgan himoya. Masalan, teri, shilliq qavatlar, oshqozon kislotasi. Orttirilgan immunitet – hayot davomida shakllanadi. Masalan, kasallikdan keyin yoki vaksina orqali.
Insonning immun tizimi zaiflashsa, tez-tez shamollash, charchoq, jarohatlarning sekin bitishi, allergiya, infeksiyalarga moyillik kuchayadi. Quyida immunitetni mustahkamlashning ilm-fan tomonidan tasdiqlangan 15 ta samarali usulini keltiramiz.
Uyqu
Olimlar aniqlashicha, uyqu immun hujayralar faoliyatini tiklaydi. Kam uxlaydigan odamlar viruslarga tezroq chalinadi. Katta yoshlilar: 7-9 soat, o‘smirlar: 8-10 soat uxlashlari kerak.
Uyqu paytida organizm yallig‘lanishni kamaytiradi, antitanachalar ishlab chiqaradi, immun xotirasini mustahkamlaydi. Doimiy uyqusizlik kortizolni oshiradi, bu esa immunitetni susaytiradi.
Oqsilga boy ovqat
Immun hujayralar oqsildan quriladi. Oqsil yetishmasa, organizm infeksiyalarga qarshi kurasha olmaydi. Foydali ozuqalar: tuxum, baliq, tovuq go‘shti, mosh, loviya, qatiq, yong‘oq. Ayniqsa aminokislotalar antitanacha hosil bo‘lishida muhimdir.
C vitamini
Cvitamini antioksidant, immun hujayralarni himoya qiladi, infeksiya davomiyligini qisqartirishi mumkin. Limon, apelsin, qizil bulg‘or qalampiri, qoraqat, kivi, karam iste’mol qilish tavsiya qilinadi
Ammo C vitamini “mo‘jiza” emas. U immunitetni qo‘llab-quvvatlaydi, xolos.
D vitamini
Ushbu vitamin immun tizimi uchun juda muhim. U yetishmasa, virusli kasalliklar xavfi oshadi, suyaklar zaiflashadi, yallig‘lanish kuchayadi. Quyosh nuriga to‘yinish, yog‘li baliq, tuxum sarig‘ini iste’mol qilish maqbul yo‘l. Ko‘plab olimlar ta’kidlashiga ko‘ra, D vitamini yetishmasligi immunitetning pasayishi bilan bog‘liq.
Jismoniy faollik
Me’yordagi sport qon aylanishini yaxshilaydi, immun hujayralarni faollashtiradi va yallig‘lanishni kamaytiradi. Bu borada tez yurish, velosiped haydash, suzish, yengil yugurish eng samarali ta’sir choralaridir. Haftada kamida 150 daqiqa faollik tavsiya etiladi. Ammo ortiqcha mashq, aksincha immunitetni vaqtincha tushirishi mumkin.
Stress
Surunkali stress immunitetning eng katta dushmanlaridan biri. Stress vaqtida kortizol ko‘payadi, yallig‘lanish buziladi, immun hujayralar sustlashadi. Foydali usullar: meditatsiya, tabiat qo‘ynida sayr, nafas mashqlari, ijod, yaxshi muloqot.
Ichak mikroflorasini yaxshilash
Olimlar immunitetning katta qismi ichak bilan bog‘liqligini aytishmoqda. Foydali bakteriyalar zararli mikroblarni to‘xtatadi. Qatiq, tuzlangan sabzavotlar, tuzlangan karam, kletchatkaga boy ovqatlar iste’mol qilish kerak.
Shakar
Ortiqcha shakar yallig‘lanishni kuchaytiradi, semirishga olib keladi, immun tizimini susaytiradi. Ayniqsa gazli ichimliklar va tez tayyorlanadigan shirinliklar xavfli.
Suv
Suvni bejiz obi hayot demaydilar. Suv limfa aylanishini ta’minlaydi, toksinlarni chiqaradi, shilliq qavatlarni namlaydi. Suvsizlanish immun himoyasini pasaytirishi mumkin.
Tamaki va spirtli ichimlikdan voz keching
Chekish o‘pkani shikastlaydi, immun hujayralarga zarar yetkazadi, infeksiya xavfini oshiradi. Tamaki tutuni hatto passiv chekuvchilarga ham zarar.
Ortiqcha alkogol immun hujayralarni zaiflashtiradi, jigarga zarar beradi, infeksiyalarga moyillikni oshiradi.
Vaksinatsiya
Vaksina immun tizimini “mashq qildiradi”. U xavfli infeksiyalarga qarshi himoya tayyorlaydi, og‘ir asoratlar xavfini kamaytiradi. Bu immunitetni mustahkamlashning eng kuchli ilmiy usullaridan biridir.
Toza havo va quyosh
Toza havoda yurish stressni kamaytiradi, o‘pka faoliyatini yaxshilaydi, D vitamini paydo bo‘lishiga yordam beradi. Ayniqsa ertalabki sayr foydali.
Me’yoriy vazn
Semirish surunkali yallig‘lanishni keltirib chiqaradi. Bu esa diabet, yurak kasalliklari, immunitet zaiflashishiga olib keladi.
Gigiyena
Oddiy qo‘l yuvish ham kuchli himoya vositasidir. To‘g‘ri gigiyena virus tarqalishini kamaytiradi, ichak infeksiyalaridan himoya qiladi.
Immunitet haqida yana muhim haqiqatlar
“Immunitetni bir kunda oshirish” mumkin emas. Bu uzoq muddatli hayot tarzi natijasidir.
Mo‘jizaviy dori yo‘q. “Immunitetni 100% ko‘taradi” degan mahsulotlarning ko‘pi reklama. Ishonavermang.
Ortiqcha vitamin ham xavfli. Ayniqsa, D vitamini, A vitamini, temir moddasi me’yordan ortiq bo‘lsa zarar keltirishi mumkin.
Ruhiy holat ham muhim. Ko‘tarinkilik va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash immunitetga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi haqida tadqiqotlar bor. Sog‘lom immunitet – bu faqat kasal bo‘lmaslik emas, balki kuchli energiya, yaxshi kayfiyat, uzoq umr, tez tiklanish deganidir.
A.Fathullayev
Mahalliy
O‘zbekistonning qaysi hududlarida texnikumlar soni ko‘p?
2025/2026-o‘quv yili boshida O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan texnikumlar soni 712 taga yetdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, texnikumlar eng ko‘p Qashqadaryo viloyatida joylashgan. Hududda jami 71 ta texnikum faoliyat yuritmoqda. Undan keyingi o‘rinlarni Samarqand va Andijon viloyatlari egallagan. Samarqandda 70 ta, Andijonda esa 69 ta texnikum mavjud.
Jumladan, texnikumlar soni hududlar kesimida quyidagicha:
Qashqadaryo viloyati — 71 ta;
Samarqand viloyati — 70 ta;
Andijon viloyati — 69 ta;
Farg‘ona viloyati — 66 ta;
Surxondaryo viloyati — 57 ta;
Toshkent viloyatida ham 57 ta;
Navoiy viloyati — 27 ta;
Sirdaryo viloyati — 26 ta;
Toshkent shahrida esa 37 ta;
Qoraqalpog‘iston Respublikasi — 53 ta;
Namangan viloyati — 53 ta;
Buxoro viloyati — 47 ta;
Xorazm viloyati — 43 ta;
Jizzax viloyati — 36 ta.
Mahalliy
Prezident davlat boshqaruvidagi eng yaxshi kadrlarni e’tirof etdi
Bugun «Sifatli davlat boshqaruvi» dasturi doirasidagi forumda eng namunali xodimlar e’tirof etildi. Prezidentimiz barcha g‘oliblarning lavozimini darhol bir pog‘onaga ko‘tarib, ularni rahbar kadrlar zaxirasiga kiritishni taklif qildi:
Maqsud Bolibekov (Tog‘-kon va geologiya vazirligi) — Eng namunali rahbar;
Fazliddin Mo‘minov (Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi) — Eng namunali ma’muriy xodim;
Shoxmirzo Umarov («O‘zatom» agentligi) — Eng namunali mutaxassis;
Ummatoy Yo‘ldosheva (Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi) — Eng namunali ayol xodim;
Akbarxon Sobirxonov (Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi) — Eng namunali iste’dodli yosh xodim;
Mirsaid Raxmatov (Adliya vazirligi) — Inson resurslari bo‘yicha eng namunali xodim.
“Ularning teran fikrlashi, o‘z ustida ishlashi va innovatsion yondashuvi hammaga o‘rnak bo‘lishi kerak“, — dedi davlatimiz rahbari.
Prezident keyingi safar faqat g‘oliblarni emas, samarasiz ishlayotgan idoralarni ham “sahna“ga chiqarishini ta’kidladi:
“Keyingi safardan boshlab ro‘yxatning oxirida qolgan davlat idoralari nomini ham ochiq aytamiz. Oqsayotgan tashkilotlar bundan jiddiy xulosa chiqarishi kerak!“
Aytish joizki, davlat tizimida endi “ko‘zbo‘yamachilik“ emas, haqiqiy natija va intellektual salohiyat qadrlanmoqda.
Mahalliy
Yoshlar umrini sotgan jinoyatchilar qo‘lga olindi
Toshkent shahri va Toshkent viloyatida huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan o‘tkazilgan keng ko‘lamli tezkor tadbirlar «qora bozor»ning yana bir jirkanch tarmog‘ini fosh qildi. Yoshlarning hayoti va sog‘lig‘iga jiddiy tahdid soluvchi, giyohvandlikka tenglashtirilgan kuchli ta’sir qiluvchi dori vositalarini noqonuniy sotish bilan shug‘ullangan shaxslar qo‘lga olindi.
Toshkent shahrida o‘tkazilgan maxsus operatsiya davomida muqaddam sudlangan R.A. o‘z «faoliyatini» yana davom ettirishga urindi. U fuqaro K.K.ga (u ham muqaddam sudlangan) miqdori jihatidan kichik bo‘lmagan partiyani — 90 dona «Tropikamid» va 448 dona «Regapen»ni 4 000 AQSh dollari evaziga sotayotgan paytda ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olindi. Bu shunchaki oldi-sotdi emas, balki yuzlab yoshlarning taqdirini «savdoga qo‘yish» edi.
Huquq-tartibot organlarining tezkorligi natijasida Qibray tumanida ham noqonuniy muomala tarmog‘i uzildi. Fuqaro A.Z. navbatdagi «mijoziga» «Tropikamid»ni 1,1 million so‘mga sotayotgan vaqtida qo‘lga olindi. Tintuv jarayonida uning xonadonidan yana o‘nlab dona «Tropikamid» va «Regapen» nomli kuchli ta’sir qiluvchi dori vositalari ashyoviy dalil sifatida olindi. Jinoyatchi o‘z uyini «kuchli ta’sir qiluvchi vositalar ombori»ga aylantirib olgani ma’lum bo‘ldi.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining 251-1-moddasi (giyohvandlik vositalari, ularning analoglari yoki psixotrop moddalar hisoblanmaydigan kuchli ta’sir qiluvchi moddalarni targ‘ib qiluvchi mahsulotni tayyorlash, tarqatish, reklama qilish, namoyish etish yoki bunday moddalarni yoxud zaharli moddalarni qonunga xilof ravishda muomalaga kiritish) bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atildi. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.
Ayblanuvchilarni endi nafaqat jarima, balki uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish jazosi kutmoqda. Huquqni muhofaza qiluvchi idoralar ogohlantiradi: yoshlarning kelajagini zaharlovchi har qanday noqonuniy harakatning oxiri panjara ortida yakun topadi. «Oson pul» ilinjidagilar buni unutmasliklari kerak.
Mahalliy
Toshkent shahrida xalqaro talablarga javob beruvchi zamonaviy laboratoriyalar majmuasi ish boshladi
Poytaxt sanitariya-epidemiologiya tizimida muhim yangilik yuz berdi. Toshkent shahar Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmasi qoshidagi laboratoriyalar majmuasi BMTning Loyiha xizmatlari bo‘yicha boshqarmasi (UNOPS) bilan hamkorlikda tubdan rekonstruksiya qilinib, foydalanishga topshirildi.
Mazkur majmuaning ochilish marosimida soha mutasaddilari, xalqaro tashkilotlar vakillari va tibbiyot xodimlari ishtirok etishdi.
Zamonaviy texnologiyalar va ilg‘or tahlil uskunalari bilan jihozlangan ushbu obyekt aholi salomatligini muhofaza qilish hamda xavfli infeksiyalarni erta aniqlashda strategik ahamiyatga ega. Rekonstruksiya jarayonida laboratoriyaning texnik imkoniyatlari xalqaro standartlarga moslashtirildi, bu esa tahlillar sifati va aniqligini yanada oshirishga xizmat qiladi.
Yangilangan majmuada faoliyat yuritadigan mutaxassislar uchun barcha sharoitlar yaratilgan bo‘lib, ular endilikda eng yuqori darajadagi epidemiologik xavfsizlik talablariga rioya qilgan holda tadqiqotlarni amalga oshirishlari mumkin.
Ushbu loyihaning hayotga tatbiq etilishi poytaxt sanitariya-epidemiologiya xizmatining salohiyatini kuchaytirib, aholiga ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmatlar sifatini yangi bosqichga olib chiqishi kutilmoqda.
Mazkur yangilik sohadagi tizimli islohotlarning uzviy davomi bo‘lib, yurtimizda jamoat salomatligini ta’minlashga qaratilgan ishlarning yana bir muhim natijasidir.
Mahalliy
O‘zbekiston IT-platformasi 79-Kann xalqaro kinofestivalida rasman namoyish etildi
79-Kann xalqaro kinofestivali shunchaki yulduzlar jilosi emas, balki global texnologiyalar to‘qnashadigan markazga aylandi.
Bu yilgi nufuzli «Marché du Film» kinobozorida O‘zbekiston nomi butun dunyoga yangicha qirrada, yuqori texnologik yechimlar yaratuvchi markaz sifatida jarang sochdi!
IT Park Uzbekistan rezidenti — «OSG PLUS» kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan «itAntares» global film distributsiyasi platformasi xalqaro ekspertlar va kinoindustriya gigantlari e’tibor markazida bo‘ldi.
Dunyoning eng yirik kino platformasi bo‘lmish «Marché du Film»da 16 000 dan ortiq professional ishtirokchilar, 1 700 nafar xaridor hamda 600 dan ortiq xalqaro kompaniyalar jamlangan. Aynan mana shu ulkan raqobat muhitida o‘zbekistonlik dasturchilar tomonidan yaratilgan raqamli ekotizim nafaqat o‘zini ko‘rsatdi, balki distributsiya jarayonlarini inqilobiy darajada soddalashtiruvchi texnologiya sifatida tan olindi!
Kino sanoati uchun butun boshli raqamli ekotizim — endi jahon kinosi o‘zbek IT-mutaxassislari yaratgan yechimlar orqali boshqariladi.
O‘zbek IT-sektori shunchaki xizmat ko‘rsatuvchi emas, balki jahon san’at va biznes jarayonlariga bevosita ta’sir o‘tkazuvchi asosiy o‘yinchiga aylanib ulgurdi. «itAntares» — bu o‘zbek injiniringining Kann cho‘qqisidagi ilk va dadil g‘alabasi!
Kelajak kino sanoati endi aynan shu platforma atrofida birlashadi. Bizning mutaxassislar jahonni lol qoldirishda davom etmoqda.
-
Iqtisodiyot5 days agoQirg‘izistonda sanksiyalar tahdidi tufayli 50 ta korxona tugatildi
-
Siyosat3 days agoBirlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Markaziy Osiyodagi chegaralarni tinch yoʻl bilan tartibga solish boʻyicha rezolyutsiyani qabul qildi
-
Jamiyat5 days ago
Bugun O‘zbekistonda kuchli shamol va yomg‘ir kuzatiladi
-
Iqtisodiyot5 days ago“Yaxshi foyda bo‘lmasa, tashlab ketadiganlardan emasmiz” – Germaniya elchisi
-
Iqtisodiyot5 days agoGo‘sht bahosi: tumanlar kesimida narxlar qanday?
-
Iqtisodiyot4 days agoHayot Bank O‘zbekiston moliya sektorida o‘z o‘rnini mustahkamlashda davom etmoqda
-
Siyosat2 days ago
Shavkat Mirziyoyev YeXHT bosh kotibini qabul qildi
-
Iqtisodiyot4 days agoKo‘chmas mulk bo‘yicha soliqni bozor narxi asosida hisoblash tartibi belgilandi
