Iqtisodiyot
Chevrolet va Kia avtomobillari arzonlashdi, BYD modellari qimmatlashdi
Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti joriy yilning may oyida ikkilamchi bozordagi avtomobillar narxlarining o‘zgarishini tahlil qildi. Onix, Lacetti, Cobalt, Nexia, Spark va Damas arzonlashgan. Kia’ning qator modellari narxlarida ham pasayish kuzatilgan. Utilizatsiya yig‘imining oshishi fonida elektromobillar sezilarli darajada qimmatlashgan.
Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti (MHTI) mutaxassislari tomonidan 2025 yilning may oyida ikkilamchi bozordagi avtomobillar narxlarining o‘zgarishi tahlil qilindi.
Mahalliy ommabop avtomobillar narxi
Onix: ko‘p foydalanilgani 800 dollarga (13 800 dollardan 13 000 dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 220 dollarga (13 700 dollardan 13 480 dollarga);
Lacetti: kam foydalanilgani 100 dollarga (14 800 dollardan 14 600 dollarga); ko‘p foydalanilgani 100 dollarga (13 000 dollardan 12 900 dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 75 dollarga (14 075 dollardan 14 000 dollarga);
Cobalt: kam foydalanilgani 144 dollarga (12 700 dollardan 12 556 dollarga);
Nexia: o‘rtacha foydalanilgani 100 dollarga (11 000 dollardan 10 900 dollarga);
Spark: ko‘p foydalanilgani 100 dollarga (8 900 dollardan 8 800 dollarga);
Damas: ko‘p foydalanilgani 200 dollarga (7 200 dollardan 7 000 dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 200 dollarga (7 800 dollardan 7 600 dollarga), kam foydalanilgani 50 dollarga (8 050 dollardan 8 000 dollarga) arzonlashgan.
Mahalliy lyuks avtomobillar
Hisobot davrida mahalliy lyuks avtomobillar narxi esa quyidagicha o‘zgargan:
Equinox: kam foydalanilgani 1166 dollarga (34 666 dollardan 33 500 dollarga);
Malibu: kam foydalanilgani 750 dollarga (31 250 dollardan 30 500 dollarga); o‘rtacha foydalanilgani 1450 dollarga (29 950 dollardan 28 500 dollarga);
Tracker: o‘rtacha foydalanilgani 300 dollarga (17 300 dollardan 17 ming dollarga), kam foydalanilgani 175 dollarga (18 600 dollardan 18 425 dollarga) arzonlashgan.
Shuningdek, Equinox’ning o‘rtacha foydalanilgani aprel oyiga nisbatan 700 dollarga (29 800 dollardan 30 500 dollarga), ko‘p foydalanilgani 200 dollarga (26 000 dollardan 26 200 dollarga) qimmatroq taklif etilgan bo‘lsa, ko‘p foydalanilgan Tracker (16 000 dollar) narxida o‘zgarish kuzatilmagan.
Elektromobillar narxi
Mazkur davrda o‘rtacha foydalanilgan BYD Song Plus EV Champion 150 dollarga (26 350 dollardan 26 200 dollarga) arzonlashgan bo‘lsa, boshqa elektromobillar o‘rtacha narxi:
BYD Han: o‘rtacha foydalanilgani 2000 dollarga (32 ming dollardan 34 ming dollarga), yangisi 1100 dollarga (31 900 dollardan 33 ming dollarga);
BYD Song Plus EV Champion: yangisi 1100 dollarga (27 800 dollardan 28 900 dollarga);
BYD Yuan Up: o‘rtacha foydalanilgani 850 dollarga (19 300 dollardan 20 150 dollarga), yangisi 406 dollarga (20 500 dollardan 20 906 dollarga) qimmatlashgan.
Xorijiy avtomobillar narxi
May oyida xorijiy avtomobillar narxi ham sezilarli darajada arzonlashdi:
Kia Carnival: ko‘p foydalanilgani 3500 dollarga (36 000 dollardan 32 500 dollarga), kam foydalanilgani 2028 dollarga (47 000 dollardan 44 972 dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 1000 dollarga (46 ming dollardan 45 ming dollarga);
Kia Sorento: ko‘p foydalanilgani 2100 dollarga (35 250 dollardan 33 150 dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 1700 dollarga (38 000 dollardan 36 300 dollarga);
Kia K5: kam foydalanilgani 2777 dollarga (32 000 dollardan 29 223 dollarga), ko‘p foydalanilgani 350 dollarga (25 300 dollardan 24 950 dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 150 dollarga (27 150 dollardan 27 ming dollarga);
Kia Sportage: ko‘p foydalanilgani 2250 dollarga (28 500 dollardan 26 250 dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 200 dollarga (30 000 dollardan 29 800 dollarga);
Hyundai Elantra: ko‘p foydalanilgani 1000 dollarga (21 ming dollardan 20 ming dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 301 dollarga (21 201 dollardan 20 900 dollarga);
Kia Seltos: ko‘p foydalanilgani 1000 dollarga (23 000 dollardan 22 ming dollarga), o‘rtacha foydalanilgani 409 dollarga (24 850 dollardan 24 441 dollarga) arzonlashdi. Shuningdek, kam foydalanilgan Elantra va Sorento mos ravishda 116 dollar (24 112 dollardan 24 228 dollarga) va 1 250 dollarga (43 250 dollardan 44 500 dollarga) qimmatlashgan.
Narxlarni tahlil qilishda ma’lumotlar olx.uz platformasidan veb skreping (web scraping) orqali to‘plangan. Bunda may oyi uchun 15,5 mingta, aprel oyi uchun 15,5 mingta ma’lumotdan foydalanilgan.
Iqtisodiyot
NBU auksion ob’yektlar bo‘yicha Telegram-guruhni ishga tushirdi
O‘zbekiston Milliy banki o‘z mulk ob’yektlarini E-auksion elektron (https://e-auksion.uz/home) savdo platformasi orqali sotmoqda. Ushbu aktivlarni shaffof shartlar asosida xarid qilish mumkin, potensial xaridorlar esa takliflar bilan oldindan tanishib, o‘zlariga mos variantlarni tanlashlari mumkin.
Qulaylik yaratish va xaridorlarni tezkor xabardor qilish maqsadida “NBU MULKLAR MARKAZI” Telegram-guruhi (https://t.me/+y1TR4UMS1hAyOTIy) tashkil etilgan bo‘lib, unda auksionga qo‘yilgan ob’yektlar va ularni xarid qilish imkoniyatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar muntazam e’lon qilib boriladi.
Mavjud ob’yektlar haqida batafsil ma’lumotni Telegram-guruh (https://t.me/+y1TR4UMS1hAyOTIy) orqali yoki quyidagi telefon raqamiga qo‘ng‘iroq qilib bilib olishingiz mumkin:
☎️ +998 93 111-55-11
Iqtisodiyot
Jahon gigantlari energiyani qaysi manbalardan oladi?
Yangi infografikada dunyoning eng yirik 10 iqtisodiyotining energetik balansi taqqoslandi va ular umumiy energiya iste’molining qaysi ulushi neft, tabiiy gaz, ko‘mir, atom energiyasi, gidroenergiya hamda boshqa qayta tiklanuvchi manbalar hissasiga to‘g‘ri kelishi ko‘rsatildi.
Vizualizatsiya uchun ma’lumotlar Energetika institutining 2025 yilgi jahon energetikasi statistik sharhidan olingan.
Neft eng yirik 10 iqtisodiyotning 6 tasida, jumladan AQSh, Germaniya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va Italiyada asosiy energiya manbai bo‘lib qolmoqda. Bu davlatlarda neft transport sektori va sanoatda hal qiluvchi o‘rin tutadi.
Ushbu guruh ichida neftga eng katta qaramlik Italiyada kuzatiladi — mamlakat energiyasining qariyb 46 foizi neft hissasiga to‘g‘ri keladi. Germaniya va Buyuk Britaniya ham neftga kuchli darajada bog‘langan, garchi so‘nggi yillarda har ikki mamlakat qayta tiklanuvchi energetika quvvatlarini faol ravishda oshirayotgan bo‘lsa ham.
Foto: Visual Capitalist
Hatto iqtisodiy jihatdan rivojlangan va iqlim maqsadlari katta bo‘lgan davlatlarda ham neft o‘rnini bosish qiyin vazifa bo‘lib qolmoqda. Bu, avvalo, uning global transport tizimlaridagi markaziy o‘rni bilan izohlanadi.
Ko‘mir esa dunyodagi aholisi eng ko‘p bo‘lgan ikki davlatning energetik balansida hali ham ustunlik qilmoqda. Xitoyda ko‘mir umumiy energiya iste’molining 58 foizini, Hindistonda esa taxminan 59 foizini tashkil qiladi.
Bunday qaramlik har ikki mamlakatning yirik sanoat bazasi va o‘zining ko‘mir resurslariga egaligi bilan bog‘liq. Ko‘mir sanoat ishlab chiqarishi va elektr energiyasi generatsiyasi uchun nisbatan arzon va ishonchli energiya manbai bo‘lib qolmoqda.
Shu bilan birga, Xitoy va Hindiston iqtisodiy o‘sishni chiqindilarni kamaytirish bilan uyg‘unlashtirishga intilar ekan, qayta tiklanuvchi manbalar va atom energetikasiga ham faol sarmoya kiritmoqda.
Ayrim davlatlar faqat qayta tiklanuvchi manbalarga emas, balki atom energiyasi yoki gidroenergiyaga ham tayanadi.
Fransiya atom energiyasiga yuqori darajada bog‘liqligi bilan ajralib turadi — u mamlakat umumiy energiya iste’molining 46 foizdan ortig‘ini ta’minlaydi.
Kanada esa, aksincha, gidroenergetika resurslarining mo‘lligi hisobiga ustunlikka ega: mamlakat energiyasining 10 foizdan ortig‘i gidroenergiya hissasiga to‘g‘ri keladi. Bundan tashqari, Kanadaning energetik balansi neft va tabiiy gaz o‘rtasida nisbatan muvozanatli hisoblanadi.
Rossiya bu guruh ichida qayta tiklanuvchi energiyaning eng past ulushini ko‘rsatmoqda — atigi 0,2 foiz. Bu holat mamlakatning ulkan qazilma yonilg‘i zaxiralari va energetik balansida yarmidan ko‘prog‘ini tashkil etadigan tabiiy gazga kuchli qaramligini aks ettiradi.
Iqtisodiyot
Valuta operatsiyalari bo‘yicha yangi tartib joriy etilishi mumkin
O‘zbekistonda valuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalarini takomillashtirishga qaratilgan o‘zgartish va qo‘shimchalar loyihasi ishlab chiqildi. Hujjatda valuta ayirboshlash, pul o‘tkazmalari va banklar faoliyatiga oid qator yangi normalar nazarda tutilgan.
Loyihaga ko‘ra, qator bandlardagi “tijorat banklari” atamasi “banklar” atamasi bilan almashtirilishi taklif etilmoqda. Shuningdek, jismoniy shaxslar o‘rtasidagi nosavdo tusdagi pul o‘tkazmalariga aniqlik kiritilmoqda.
Yangi tartibga muvofiq, banklar va Markaziy bank o‘rtasida, shuningdek mijozlar bilan valutaviy svop va derivativ operatsiyalarini xalqaro standartlar asosida amalga oshirish imkoniyati belgilanmoqda.
Bundan tashqari, banklarning valuta operatsiyalari bo‘yicha ma’lumotlarini Markaziy bankning maxsus axborot tizimiga kiritish tartibi joriy etilishi ko‘zda tutilgan.
Loyihada chet ellik investorlar va xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar uchun ham qator yengilliklar nazarda tutilgan. Jumladan, qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha daromadlarni to‘lash va mablag‘larni repatriatsiya qilish uchun chet el valutasini sotib olish tartibi aniqlashtirilmoqda.
Shuningdek, norezident jismoniy shaxslar bilan valuta ayirboshlash operatsiyalarini amalga oshirishda mablag‘larning qonuniy manbalari tasdiqlanishi talab etilishi belgilanmoqda.
Hujjatda naqd chet el valutasi bilan operatsiyalar, banknotalarni qabul qilish va qayta muomalaga chiqarishga oid talablar ham qayta ko‘rib chiqilgan.
Mazkur o‘zgartishlar valuta operatsiyalarini yanada shaffof va samarali tashkil etishga, moliyaviy bozor infratuzilmasini rivojlantirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Iqtisodiyot
payme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
Strategik hamkorlik doirasida UZCARD va payme Tez QR texnologiyasi orqali to‘lovni ishga tushirmoqda. Loyiha O‘zbekiston chakana savdosida naqdsiz va raqamli hisob-kitoblarni rivojlantirishga qaratilgan.
Integratsiya paymening 15 milliondan ortiq foydalanuvchilariga butun mamlakat bo‘ylab 110 mingdan ortiq savdo nuqtalarida – Tez QR ishlaydigan barcha joylarda – xaridlar uchun smartfon orqali to‘lov qilish imkoniyatini taqdim etdi.
Tez QR orqali to‘lov ishga tushirilishi munosabati bilan payme aksiya e’lon qiladi: payme ilovasida Tez QR orqali amalga oshirilgan har bir to‘lov uchun chek summasidan 3% keshbek hisoblanadi. To‘plangan keshbekdan payme plus obunasi faol bo‘lganda foydalanish mumkin. Aksiya batafsil shartlari bilan quyidagi havola orqali tanishish mumkin.
Tez QR qanday ishlaydi
Tez QR – bu to‘lov vaqtida kassa terminalida shakllantiriladigan bir martalik QR-kod.
To‘lovni amalga oshirish uchun sotuvchiga xaridni karta orqali to‘lamoqchi ekaningizni aytish, payme ilovasini ochish, terminaldagi QR-kodni skanerlash va to‘lovni tasdiqlash kifoya. Xarid summasi kodga kiritilgan bo‘lib, shuning uchun uni qo‘lda kiritish talab etilmaydi. Bunda jismoniy karta talab qilinmaydi.
Xarid uchun to‘lovni:
• UZCARD kartadan;
• Humo kartadan;
• elektron hamyondan;
• ilovaga ulangan boshqa turdagi bank kartasidan amalga oshirish mumkin.
payme plus obunasi faol bo‘lganda qo‘shimcha imkoniyatlar ham mavjud: mablag‘ yechib olish usulini tanlash, “Keyinroq to‘lash” xizmati hamda to‘plangan keshbek orqali to‘lov qilish.
Operatsiya xavfsizligi shundan iboratki, karta ma’lumotlari va PIN-kod sotuvchiga berilmaydi – to‘lovni tasdiqlash bevosita ilova ichida amalga oshiriladi.
Iqtisodiyot
Xorijiy valyutalar ko‘tarilib bormoqda
Xorijiy valyutalar ko‘tarilib bormoqda
Source link
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat22 hours ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Iqtisodiyot24 hours agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot2 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
-
Iqtisodiyot3 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Dunyodan23 hours ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Dunyodan5 days ago
Iroq g‘arbida AQShning yonilg‘i quyuvchi samolyoti urib tushirildi
-
Iqtisodiyot2 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
