Jamiyat
Amir Temurning ushalmagan orzusi yoki Buxorodagi ulkan tarix
Buxoroning G‘ijduvon tuprog‘ida uzoq asrlarning sirlarini o‘zida saqlagan bir tabarruk nom bor: Xo‘ja Abduxoliq ibn Abduljamil G‘ijduvoniy. Bo‘z to‘quvchilikdan boshlangan yo‘l uni butun bir tariqatga asos solgan ma’rifat maktabiga olib keldi. Buyuk qadamjo, ulkan tarix bor unda. G‘ijduvondagi Xo‘ja Abduxoliq ibn Abduljamil G‘ijduvoniy ziyoratgohi bugun o‘tmish va yangi davr bunyodkorligini birlashtirgan muqaddas manzilga aylangan.
G‘ijduvon tuprog‘iga qadam qo‘ygan inson borki, bu zaminning oddiy hudud emasligini darhol his qiladi. Bu manzil yetti pirning muborak qadamjolaridan biri. Shu qutlug‘ maskan bag‘rida Xo‘jagon tariqatiga ulkan hissa qo‘shgan, buyuk mutasavvuf olim, sohibkaromat avliyo Xo‘ja Abduxoliq ibn Abduljamil G‘ijduvoniy orom topgan.
U zot 1103-yilda G‘ijduvon tumanida tavallud topib, 1179-yilda shu tumanda vafot etgan. Tasavvuf tarixida u, nafaqat, Xo‘jagon tariqatining asoschisi, balki, uning yirik nazariyotchilaridan biri sifatida ham e’tirof etiladi. Noma’lum muallif qalamiga mansub «Zikri voqioti Xo‘jaiy Jahon Abdulxoliq G‘ijduvoniy» asarida qayd etilishicha, Abdulxoliq 9 yoshida Qur’oni karimni yod olgan, 10 yoshidan darveshlar zikrida faol ishtirok etgan. Birinchi ustozi asli buxorolik bo‘lgan imom Sadriddindan tafsir ilmini o‘rgangan. 22 yoshida buyuk shayx Yusuf Hamadoniy bilan uchrashib, unga murid tushgan.
Buyuk mutasavvuf butun umrini tasavvuf va so‘fiylik madaniyatiga bag‘ishlab, 5 ta asar yozgan. Tarixiy manbaalarga ko‘ra, unga «Xo‘jai jahon», «Zikr qalb sultoni», «Ikki olam Xo‘jasi», «Qutbi zamon», «Ofoqi zamon» kabi yuksak sifatlar berilgani bejiz emas.
Bo‘z to‘quvchidan chiqqan «Xo‘jai jahon»
Xo‘ja Abduxoliq ibn Abduljamil G‘ijduvoniyning hayoti faqatgina tasavvuf, so‘fiylikdan iboratgina bo‘lib qolmay, u halol mehnat namunasi ham o‘rnak bo‘lgan. Hazrat bo‘z to‘qish bilan shug‘ullangan. Xo‘jagon tariqati Qur’on va hadisga tayanib, bid’at va xurofotga qarshi qat’iy kurash olib borgan, soxta piru-muridlikni rad etgan. Insonni tama’ va minnatdan qaytarib, halol mehnat bilan kun kechirishga, Alloh bergan rizqni ko‘pchilik bilan baham ko‘rishga undagan.
Bo‘zchilikdan pirlikkacha bo‘lgan yo‘l uning uchun oson kechmagan. Bu yo‘l g‘oyatda qiyinchiliklar, sabr va matonat bilan bosib o‘tilgan.
Amir Temurning ushalmagan orzusi
Tarixda qayd etilishicha, Amir Temur Xitoy yurishidan qaytgach, Abdulxoliq G‘ijduvoniy sharafiga madrasa va maqbara qurishni niyat qilgan. Biroq, uning bu niyati amalga oshmay qolgan. Ammo bu niyat amalga oshmay qolgan. Oradan vaqt o‘tib, nabirasi Mirzo Ulug‘bek 1433-yilda G‘ijduvon shahrida hazrat sharafiga madrasa tiklab, kutubxona va toshhammom qurdirgan. Buxoro amiri Amir Abdulloxon tomonidan esa G‘ijduvoniy sharafiga masjid, minora va hovuz barpo etilgan. Biroq, sobiq ittifoq davrida bu muqaddas maskan qarovsiz qolib, e’tibordan chetda bo‘lgan.
Qayta tirilgan masjid
2018-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti ko‘rsatmasi asosida hazrat tavalludining 915 yilligi munosabati bilan ziyoratgohda yirik rekonstruksiya ishlari loyihalashtirilgan edi. Masjid to‘liq qayta ta’mirlandi.Qurilish va obodonlashtirish jarayonida muhim bir haqiqat, ya’ni hazrat onasining dahmasi toshlar ostida qolib ketgani oydinlashdi. Onasining dahmasi hazrat qabri yoniga ko‘chirilib, atrofi o‘rab olindi.
Pir qabri ustidagi ayvon olib tashlanib, 25 kvadrat metr hajmda, to‘rt tomoni naqshinkor darvozali hazira tiklandi. Qutlug‘ qadamjo atrofida 4 gektarli xiyobon barpo etildi, sug‘orish tizimi o‘rnatildi. Ziyoratgohning ichki 2,5 gektar hududi obodonlashtirilib, 12 ming kvadrat metr aylanma va burchakli yo‘laklarga tosh yotqizildi. Orqa tomoni 285 metrli g‘ishtin devor, old qismi esa 440 metr aylanma uzunlikdagi temir panjara bilan o‘rab chiqildi.
Bildirilishicha, maqbara oldida 4 ming kishilik jome’ masjidi barpo etilgan. Shimol, sharq va janub tomonlardan kirish darvozalari o‘rnatilgan. Restavratsiyaga muhtoj holga kelgan Ulug‘bek madrasasi va minora ham sayqallangan. Shuningdek, 50 o‘rinli oshxona, tahoratxona va kushxonalar yangidan qurilgan.
Ma’lum qilinishicha, Abdulxoliq G‘ijduvoniy qabri ilgari Abdulazizxon davrida hazira bilan o‘rab olingan bo‘lgan. Ammo, o‘tgan asrning 70-yillarida bu devorlar buzib tashlangan. Buxorodagi yetti pir ziyoratgohlari devor bilan o‘ralgan bo‘lsa-da, faqat Abdulxoliq G‘ijduvoniy ziyoratgohi ochiq qolgan edi.
2019 yil mart oyida bunyodkorlik ishlari yakunlanib, ziyoratgoh go‘zal va betakror ko‘rinishda ziyoratchilarga topshirilgan.
Yangi davr, yangi nafas
– 2025 yil 1 aprelda qabul qilingan «Respublika hududlarini jadal kompleks rivojlantirish uchun tanlab olingan tuman (shahar)larda amaliy chora-tadbirlarni amalga oshirish to‘g‘risida»gi qarorga muvofiq, mamlakat bo‘ylab 16 ta shahar va tumanni kompleks rivojlantirish belgilandi. Ular qatorida Buxoro viloyatining tadbirkor va hunarmandlar yurti sifatida nom qozongan G‘ijduvon tumani ham bor. Qaror ijrosi doirasida tumanda 30 dan ortiq yirik va o‘rta loyihalar shakllantirildi. Xususan, Xo‘ja Abduxoliq G‘ijduvoniy ziyoratgohi bilan uyg‘un holda «G‘ijduvon qo‘rg‘oni»ni qayta tiklash, «Qo‘rg‘on» va «Chorsu» mahallalari negizida turizm mahallasini tashkil etish ishlari izchil amalga oshirilmoqda. Milliy an’analar, tarixiy me’morchilik va zamonaviy infratuzilma uyg‘unligini ta’minlovchi maxsus loyiha ishlab chiqildi,-deydi bu haqda «Xabar.uz»ga ma’lum qilgan G‘ijduvon tumani hokimi Farhod Umarov.
Ta’kidlanishicha, bugungi kunda G‘ijduvoniy mahallasida tabiiy gaz, elektr, ichimlik suvi va kanalizatsiya tarmoqlari to‘liq yangilangan. Ichki ko‘chalarga toshlar yotqizilgan. Qadimiy darvozalar ham qayta tiklangan. Devorlar, hunarmandchilik markazi va savdo-turizm ob’yektlari rekonstruksiya qilingan.
– Xalqaro ekspertlar hamda O‘zbekistondagi Markaziy Osiyo xalqaro tadqiqotlar instituti boshchiligida XIX asrga oid «Bozori qaymoq», «Boloyi qassobon», «Boborahimboy» masjidlari, XVI asrga mansub «Eski tosh hammom»da ta’mirlash va tiklash ishlari yakunlandi. Bu ishlar tumanning turistik jozibadorligini oshirish, yangi ish o‘rinlari yaratish, aholi daromadlarini ko‘paytirishga xizmat qilmoqda. Eng muhimi, yangilanish va taraqqiyot jarayonlari odamlarning ertangi kunga ishonchini mustahkamlab, tinch va farovon hayotga bo‘lgan shukronalik tuyg‘usini kuchaytirmoqda,-deydi tuman hokimi.
G‘ijduvon bugun ham katta tarix. O‘tmish bilan kelajakni bog‘lovchi tirik ko‘prik. Bu ko‘prikning tayanchi esa halol mehnat, ma’rifat va ruhiy poklikni targ‘ib etgan ulug‘ pir Xo‘ja Abduholiq ibn Abduljamil G‘ijduvoniy nomidir.
Uning rahbarligidagi “O‘zbekiston dorbozlari” guruhi ko‘plab xorijiy mamlakatlarda o‘z san’atini namoyish etgan.
Foto: Madaniyat vazirligi
O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist, o‘zbek sirk san’atining mashhur namoyandasi Olimjon Toshkenboyev 81 yoshida vafot etdi, deb xabar berdi Madaniyat vazirligi.
Olimjon Toshkenboyev uzoq yillar davomida “O‘zbekiston dorbozlari” guruhiga rahbarlik qilgan va milliy dorbozlik san’ati sohasida samarali faoliyat yuritgan.
Uning rahbarligidagi “O‘zbekiston dorbozlari” guruhi ko‘plab xorijiy mamlakatlarda, xususan, Polsha, Germaniya, Misr, Belgiya, Gollandiya, Shveytsariya, Braziliya, Argentina, Kolumbiya, Ekvador kabi mamlakatlarda o‘z san’atini namoyish etgan.
U «O‘zbeksirk» birlashmasida rejissyor lavozimida faoliyat yuritib, ko‘plab shogirdlarni yetishtirgan.
«Media haftalik»: mamlakatimizda yilning eng yirik media loyihasi start olmoqda.
Global axborot makonidagi shiddatli o‘zgarishlar, ijtimoiy tarmoqlar va sun’iy intellektning rivojlanishi, feyk xabarlar oqimi media sohasi vakillaridan mutlaqo yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. Shu maqsadda respublikamizda yilning eng yirik va muhim ta’limiy-amaliy loyihasi — jurnalistlar, blogerlar va matbuot kotiblarini yagona platformada birlashtiruvchi «Media haftalik» o‘z ishini boshladi.
Kontent markazi tomonidan hamkor tashkilotlar bilan birgalikda yo‘lga qo‘yilayotgan mazkur loyiha butun respublikadan qariyb 12,5 ming ishtirokchini qamrab oladi. Joriy yilning 30 martidan 26 iyuniga qadar har bir hududda 5 kunlik intensiv o‘quv-seminarlar va mahorat darslari o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Dasturda nazariya va amaliyot birlashadi: asosiy urg‘u haqiqiy tajriba orttirishga qaratiladi. Mamlakatimizning eng yetakchi media-ekspertlari, muharrir va prodyuserlari ishtirokida kontent yaratish, faktcheking, raqamli gigiyena, SMM va strategik kommunikatsiyalar kabi muhim mavzular bo‘yicha treninglar olib boriladi.
Mashg‘ulotlar telejurnalistlar, bosma nashrlar, blogerlar va davlat idoralari matbuot kotiblari uchun alohida yo‘nalishlarda o‘tkaziladi. Bilimlarini oshirgan ishtirokchilarga maxsus sertifikatlar topshiriladi.
O‘zbekiston bo‘ylab harakatlanuvchi mazkur media-estafetaning ilk bosqichi 30 mart kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasida boshlanadi. Darslar davomida ishtirokchilar real keyslar asosida ishlash, xatolarni tahlil qilish, yangi yondashuvlarni shakllantirish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Spikerlar o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashib, zamonaviy media rivojining ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha tavsiyalar beradi.
Haftalik yakunida hududdagi soha vakillarini qamrab oluvchi yirik Media forum tashkil etiladi.
Loyihada ishtirok etish istagida bo‘lgan nomzodlar Yoshlar ishlari agentligining hududiy boshqarma va bo‘limlariga murojaat qilishlari mumkin.
Media haftalik quyidagi sanalarda hududlar kesimida tashkil etiladi:
• 30 mart – 03 aprel: Qoraqalpog‘iston Respublikasida;
• 6 aprel – 10 aprel: Xorazm viloyatida;
• 13 aprel – 17 aprel: Surxondaryo viloyatida;
• 20 aprel – 24 aprel: Qashqadaryo viloyatida;
• 27 aprel – 1 may: Samarqand viloyatida;
• 4 may – 8 may: Navoiy viloyatida;
• 11 may – 15 may: Buxoro viloyatida;
• 18 may – 22 may: Farg‘ona viloyatida;
• 25 may – 29 may: Namangan viloyatida;
• 1 iyun – 5 iyun: Andijon viloyatida;
• 8 iyun – 12 iyun: Jizzax viloyatida;
• 15 iyun – 19 iyun: Sirdaryo viloyatida;
• 22 iyun – 26 iyun: Toshkent viloyati va Toshkent shahrida.
Namanganlik Alixon ota 86 yoshida huquqiy hujjatga ega bo‘ldi. Bu haqda Namangan viloyati adliya boshqarmasi xabar berdi.
To‘raqo‘rg‘on tumanida inson huquqlarini ta’minlashga qaratilgan yana bir masala ijobiy hal etildi. 1937-yilda tug‘ilgan fuqaro Alixon ota Zaripovning tug‘ilganlik dalolatnoma yozuvi mavjud emasligi sababli u uzoq yillar davomida tegishli hujjatsiz yashab kelgan.
Mazkur holat fuqaroga bir qator ijtimoiy va huquqiy xizmatlardan to‘liq foydalanishda qiyinchiliklar tug‘dirib kelgan. Muammo tegishli tartibda o‘rganilib, Fuqarolik ishlari bo‘yicha Chust tumanlararo sudiga murojaat qilindi.
Sud tomonidan ish atroflicha ko‘rib chiqilib, fuqaroning tug‘ilganlik holatini tasdiqlovchi dalillar asosida tug‘ilganlik qayta tiklash to‘g‘risida qaror qabul qilindi.
Mazkur qarorga asosan Alixon ota Zaripovning tug‘ilishi belgilangan tartibda qayta tiklanib, unga tug‘ilganlik haqida guvohnoma rasmiylashtirib berildi.
Ushbu amaliy yordam natijasida fuqaroning huquqiy maqomi tiklanib, endilikda u davlat xizmatlaridan to‘laqonli foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
Majburiy ijro byurosining Toshkent shahar Olmazor tuman bo‘limi ish yurituviga sud va boshqa organlar qarorlariga asosan qarzdor «S.-M» MChJdan davlat foydasiga jami 6,24 mlrd so‘m davlat boji va soliq qarzdorligini undirish to‘g‘risidagi ijro hujjati kelib tushgan hamda ijro ishi qo‘zg‘atilgan.
Ijro harakatlari davomida qarzdor tomonidan yuqoridagi qarzdorlik bartaraf etilmaganligi sababli majburiy ijro harakatlariga kirishilib, qarzdorga tegishli barcha mol-mulklarga taqiq o‘rnatilgan hamda belgilangan tartibda qidiruv e’lon qilingan.
Majburiy ijro harakatlari davomida qarzdorga tegishli «LI XIANG L9» rusumli avtotransport vositasi xatlanib, jarima maydoniga joylashtirilgan.
Hozirda mazkur xatlangan avtotransport vositasi baholanib, auksion orqali qarzdorlik hisobidan sotish choralari ko‘rilmoqda.
Qarzdor tomonidan ushbu jarayon davomida qarzdorlik to‘liq qoplangan taqdirda, avtotransport vositasi mulk egasiga qaytariladi.
«Toshkent-AERO» IBK Kontrabandaga qarshi kurashish shu’basi xodimlari tomonidan Davlat xavfsizlik xizmati va Ichki ishlar idoralari vakillari bilan hamkorlikda poytaxtimizda sifati kafolatlanmagan tibbiy buyumlarning noqonuniy realizatsiyasiga qarshi navbatdagi tezkor tadbir o‘tkazildi.
Tezkor tadbirda oldindan shubha ostiga olingan shaxsning Yangihayot tumanidagi xonadoni belgilangan tartibda va xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirilganida, bu yerda 38 nomdagi 3613 turli tibbiy buyumlar noqonuniy ravishda saqlanayotgani fosh bo‘ldi.
Ushbu holatda olib qo‘yilgan tibbiy buyumlar murakkab jarrohlik amaliyotlarida qo‘llaniladigan stent, kateter va yana boshqa turdagi buyumlar inson hayoti uchun juda muhim va shu bilan bir qator yuqori xavf guruhiga kiruvchi buyumlar hisoblanadi.
Masalan, sifati kafolatlanmagan stentning qon tomiri ichida to‘g‘ri ishlamasligi xastalikni kuchaytirishi, bemor organizmiga mos kelmasligi, allergik reaksiyalar, tromb hosil bo‘lishi yoki hatto infarktga olib kelishi mumkin.
Qolaversa, maxsus sharoitlarda tashilishi va saqlanishi talab etiladigan tibbiy buyumlarning oddiy xonadonda saqlanishini hech narsa bilan oqlab bo‘lmaydi.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra mazkur holatda olib qo‘yilgan tibbiy buyumlarning jami qiymati 1 mlrd 100 mln so‘mdan oshmoqda.
Holat yuzasidan bojxona tekshiruvlari davom ettirilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, bojxona organlari tomonidan joriy yilning o‘tgan davrida aniqlangan 484 ta holatda qiymati 18 mlrd. so‘mlik dori vositalari va tibbiy buyumlarning bojxona chegaralari orqali noqonuniy ravishda olib o‘tilishi va ichki hududdagi yashirin aylanmasigan chek qo‘yilgan.
O‘zbek sirk san’atining mashhur namoyandasi Olimjon Toshkenboyev vafot etdi
Odob
Insult haqida bilishingiz kerak bo‘lgan 10 ta muhim fakt
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Tramp Eronga Hormuz boʻgʻozini ochish uchun 48 soat vaqt berdi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Turk dunyosi5 days agoPrezident Trampning Eron urushini toʻxtatib qoʻyishida haqiqatda kim vositachilik qilgan? Misr, Pokiston va Turkiyaning sokin diplomatiyasi diqqat markazida
-
Dunyodan3 days ago
Maskat va Toshkent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar yoʻlga qoʻyiladi.
-
Dunyodan5 days ago
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
-
Jamiyat4 days ago
«Ташаббусли бюджет» ғолиблари эълон қилинди
-
Dunyodan1 day ago
Saudiya Arabistoni AQShni urushga chaqirmoqda
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekistonda kichik AES qurilishi Rossiya kompaniyalarini 24,7 mlrd dollargacha buyurtmalar bilan ta’minlaydi – Lixachyov