Siyosat
Shavkat Mirziyoyev OTS sammitida “Digital Turkey Corridor” va AI hamkorlikka chaqirdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Turkistonning tarixiy shahrida bo‘lib o‘tgan Turk Davlatlari Tashkilotining (OTT) norasmiy sammitida turk dunyosini raqamli rivojlanishning yangi davriga chaqirdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
O‘zbekiston Prezidenti hamkasbiga murojaat qilar ekan, global vaziyat keskinlashgan va xalqaro ishonchga jiddiy zarar yetkazilayotgan bir paytda mitingga mezbonlik qilgani uchun Qozog‘iston rahbariyatiga minnatdorlik bildirdi.
Prezident Turkiyaning global integratsiyalashuvi uzoq muddatli strategik ustuvor vazifa ekanini ta’kidladi. Uning ta’kidlashicha, jahon tashkilotining zaiflashib borayotgan ta’siri a’zo davlatlar o’rtasida yanada muvofiqlashtirilgan muloqotni talab qiladi. Bunga koʻmaklashish uchun janob Mirziyoyev sunʼiy intellekt va kiberxavfsizlikdan tortib, iqlim monitoringi va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashgacha boʻlgan keng qamrovli tashabbuslar paketini taqdim etdi.
Raqamli va texnologiya inqilobini boshqarish
Prezident murojaatining markaziy ustuni OTS doirasida sunʼiy intellekt (AI) boʻyicha strategik hamkorlik tarmogʻini tashkil etish boʻldi. Mirziyoyev bunday mexanizm yangi oʻsish nuqtalarini aniqlashga, bulutli va kvantli hisoblashlarni rivojlantirishga hamda yagona raqamli makonni yaratishga yordam berishini taklif qildi. U mintaqaviy maʼlumotlar markazlarini yuqori tezlikdagi aloqa kanallari orqali ulash uchun “Raqamli turkiy yoʻlak” gʻoyasini taklif qildi va aʼzo davlatlarni Toshkentdagi texnologiya forumiga taklif qildi.
Prezident mintaqaviy logistikani mustahkamlash uchun bojxona va transport jarayonlarini to‘liq raqamlashtirishga chaqirdi. Uning qayd etishicha, soddalashtirilgan bojxona yo‘laklari bo‘yicha amaldagi kelishuvlarni amalga oshirish logistika zanjiri bo‘ylab real vaqt rejimida yuklarni kuzatish va transchegaraviy ma’lumotlar almashinuvini yanada samarali amalga oshirish imkonini beradi.
Fan, ta’lim va atrof-muhitni muvofiqlashtirish
Madaniy va ilmiy sohada Prezident tarixiy materiallarni Islom sivilizatsiyasi markazi, TURKSOY va Turkiya akademiyasi ishtirokidagi yagona “katta maʼlumotlar” platformasiga birlashtirishni tavsiya qildi. Shuningdek, u ma’rifat va bag‘rikenglikni targ‘ib qilish maqsadida Yassaviy tariqati ta’limotini chuqur o‘rganishni taklif qildi. Kelgusi avlodni qoʻllab-quvvatlash maqsadida janob Mirziyoyev OTS aʼzolarini startaplar va sunʼiy innovatsiyalarga asoslangan innovatsiyalarni moliyalashtirish uchun Qozogʻiston bilan tuzilgan venchur fondiga qoʻshilishga taklif qildi.
Prezident iqlim inqirozini bartaraf etish va iqlim xavflarini kuzatish uchun sun’iy yo‘ldoshga asoslangan monitoring tizimini taklif qildi. Ushbu vosita qurg’oqchilikni erta aniqlash, tuproq degradatsiyasini kuzatish va AI yordamida transchegaraviy suv resurslarini boshqarishda yordam beradi. Shuningdek, u tashkilot doirasida 2027 yilni Tabiatni muhofaza qilish yili deb e’lon qilishni taklif qildi.
AIdan xavfsizlik va axloqiy foydalanishni kuchaytirish
Xavfsizlik ustuvor vazifa bo‘lib qolmoqda va prezident “Kiberxavfsizlik va raqamli infratuzilmani himoya qilish bo‘yicha Turkiya ittifoqi”ni tuzishga chaqirdi. U raqamli asrda terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashish uchun huquq-tartibot idoralari axborot almashinuvini kuchaytirishi zarurligini ta’kidladi.
Mirziyoyev sunʼiy intellektni rivojlantirishda axloqiy meʼyorlar muhimligiga ham toʻxtalib oʻtdi. Uning ta’kidlashicha, joriy yil oxirida Samarqandda bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan tashqi ishlar vazirlari va maxsus idoralar rahbarlari yig‘ilishida ana shu masalalar diqqat markazida bo‘ladi. Prezident, sammitda qabul qilingan Turkiston deklaratsiyasining “Turkiya Jahon Vizyon-2040”ga qaratilgan muhim yoʻl xaritasi boʻlib xizmat qilishini taʼkidlab yakunladi.
Siyosat
Turkistonda Turkiy davlatlar tashkilotining norasmiy sammiti boshlandi
Turkiston shahrida Turkiy davlatlar tashkilotining norasmiy sammiti boshlandi.
Kongress markazida davlatimiz rahbarini Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qosim-Jomart Toqayev samimiy kutib oldi.
Delegatsiyalar rahbarlari birgalikda suratga tushdilar.
Yig‘ilish boshlanishidan avval yetakchilar Turkiy sivilizatsiya markazi qurilishiga tamal toshi qo‘yish marosimida ishtirok etdi.
Qozog‘iston tashabbusi bilan barpo etiladigan ushbu majmua turkiy xalqlarning mushtarak ildizlari, boy tarixiy-madaniy merosi va sivilizatsiyalar birligini namoyon etishga xizmat qiladi. Loyiha turkiy dunyo mamlakatlari o‘rtasida ilmiy, madaniy-gumanitar hamkorlikni kengaytirish, ma’naviy yaqinlikni mustahkamlash, umumiy qadriyat va an’analarni keng targ‘ib etishga qaratilgan.
Shundan so‘ng yetakchilarga Qozog‘istonning raqamli yechimlari hamda Turkiy davlatlar tashkilotiga a’zo mamlakatlarning IT va sun’iy intellekt sohasidagi qo‘shma tashabbuslari taqdimot qilindi.
Siyosat
Qonun chiqaruvchi yuan “Toshkent xalqaro moliya markazi toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini birinchi oʻqishda maʼqulladi
Oliy Majlis Qonunchilik kengashi 13 may kuni “Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida”gi konstitutsiya loyihasini birinchi o‘qishda ma’qulladi. Iqtisodiyotni modernizatsiya qilishning tamal toshi sifatida taqdim etilgan mazkur hujjat jahon kapitalini jalb etish va O‘zbekiston moliyaviy infratuzilmasini mustahkamlashga yo‘naltirilgan offshor moliyaviy xabning huquqiy asoslarini belgilaydi.
Qonun loyihasi Markazning tashkiliy asoslarini belgilab beradi hamda TIFC ma’muriyati, Moliyaviy xizmatlar boshqarmasi va Toshkent xalqaro tijorat sudining vazifalarini belgilaydi. Qonunchilar markazning rivojlanishi ko‘p jihatdan Singapur xalqaro moliya markazi, Dubay xalqaro moliya markazi (DIFC) va Ostona xalqaro moliya markazi (AIFC) kabi muvaffaqiyatli xalqaro modellarga tayanishini ta’kidladilar.
ixtisoslashtirilgan huquq va sud tizimlari;
TIFCning asosiy xususiyati mustaqil huquqiy muhitni joriy etishdir. Moliyaviy xizmatlar departamentiga litsenziyalash, nazorat qilish va tartibga solish vakolatlari beriladi. Shu bilan birga, Toshkent xalqaro tijorat sudi Markaz ishtirokchilari o‘rtasidagi nizolarni hal qilish uchun ixtisoslashtirilgan joy ajratadi va xalqaro investorlar uchun sud mustaqilligi va barqarorligini ta’minlaydi.
TIFCni amalga oshirish Konstitutsiyaga katta o’zgartirishlar kiritishni talab qiladi. 15-moddaga taklif etilayotgan o’zgartirishlar muayyan hududlarda maxsus huquqiy tizimlarni rasmiylashtirish bilan birga, milliy yagona huquqiy makonni saqlab qoladi. Bundan tashqari, 131 va 134-moddalarga kiritilgan o‘zgartishlar ushbu zonalar doirasida o‘z yurisdiktsiyasiga va protsessual qoidalarga ega bo‘lgan ixtisoslashtirilgan sudlarni tashkil etish imkonini beradi.
Ishtirokchilarni rag’batlantirish va doimiy takomillashtirish
Raqobatbardoshlikni saqlab qolish uchun TIFC o’z a’zolariga turli imtiyozlarni taklif etadi. Ishtirokchilar xorijiy valyutadagi to‘lovlarni soddalashtirilgan tartiblar, jumladan besh yilgacha muddatga maxsus vizalar berish, xalqaro ekspertlarni jalb qilish huquqiga ega bo‘ladi. Markazning faoliyat modeliga soliq va bojxona imtiyozlari ham kiritilgan.
Parlament muhokamasi chog‘ida deputatlar qonun loyihasiga qo‘shimcha tuzatishlar kiritish zarurligini ta’kidladilar. Takliflar investorlarni himoya qilish mexanizmlarini kuchaytirish, moliyaviy xavfsizlikni oydinlashtirish, Markazning kengroq milliy iqtisodiyotga ta’sirini yanada muvofiqlashtirishga qaratilgan. Qonun loyihasi muhokamaning keyingi bosqichiga o‘tishdan oldin qo‘shimcha tuzatishlar kiritiladi.
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev Turkiy davlatlar sammitida aniq tashabbuslarni ilgari surdi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 15 may kuni Turkiy davlatlar tashkilotining “Sun’iy intellekt va raqamli rivojlanish” mavzusidagi norasmiy sammitida ishtirok etdi.
Turkiston shahrida bo‘lib o‘tgan tadbirda Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev, Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev, Qirg‘iz Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov, Turkiya Respublikasi Prezidenti Rejep Tayyip Erdo‘g‘on, TDT bosh kotibi Kubanichbek Omuraliyev ham qatnashdi.
Kun tartibidagi masalalar yuzasidan fikr almashilib, ko‘p qirrali hamkorlikning bugungi holati va amaliy sheriklikning ustuvor yo‘nalishlari atroflicha muhokama qilindi.
Davlatimiz rahbari nutqining avvalida Buyuk ipak yo‘lining muhim savdo va madaniyat markazi hisoblangan Turkiston shahrida norasmiy sammit yuksak darajada tashkil etilgani uchun Qozog‘iston Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayevga tashakkur izhor etdi.
Shuningdek, TDTdagi samarali raisligi hamda tuzilmaning xalqaro nufuzini mustahkamlash yo‘lida amalga oshirayotgan sa’y-harakatlari uchun Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevga minnatdorlik bildirdi.
Turkiy dunyo integratsiyasi qardosh xalqlarimiz taqdiriga bevosita daxldor bo‘lgan uzoq muddatli strategik masalaga aylanayotgani ta’kidlandi.
– Bugungi uchrashuvimiz jahonda turli ziddiyatlar tobora avj olayotgan davrga to‘g‘ri kelmoqda. Xalqaro munosabatlarda ishonch taqchilligi yanada kuchayib, global institutlarning o‘rni va ta’siri borgan sari zaiflashmoqda. Bu muammolar bizdan o‘zaro muloqotlarni faollashtirib, muhim masalalar bo‘yicha uyg‘un pozitsiyalarni ishlab chiqishni taqozo etmoqda, – dedi O‘zbekiston Prezidenti.
So‘nggi yillarda Turkiy davlatlar tashkiloti barqaror rivojlanish sur’atlarini namoyish etayotgan nufuzli tuzilmaga aylandi. Jumladan, 2025 yilda davlatlarimiz umumiy iqtisodiy salohiyati 2,4 trillion dollardan oshdi va uning dinamikasi global o‘sishdan ikki barobar yuqori bo‘ldi.
O‘tgan yilning o‘zida O‘zbekistonning TDT mamlakatlari bilan savdo aylanmasi 14 foizga o‘sdi. Joriy yildan Turkiy investitsiya jamg‘armasi operatsion faoliyatini boshladi. Markaziy banklar kengashi, “yashil” moliyalashtirish bo‘yicha Turkiy kengash ishi yo‘lga qo‘yildi.
Davlatimiz rahbari oldinda ko‘p qirrali munosabatlarga tizimli tus berish bo‘yicha dolzarb vazifalar turganini qayd etdi. Qolaversa, sammitning sun’iy intellekt va raqamli rivojlanish mavzusiga bag‘ishlangani ham bejiz emas.
– O‘lkalarimizda yashab ijod qilgan ulug‘ bobolarimiz – Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy, Mirzo Ulug‘bek algoritm, matematika, astronomiya va fizika fanlari ravnaqiga beqiyos hissa qo‘shib, shu tariqa hozirgi sun’iy intellekt rivoji uchun asos yaratganlar. Biz ajdodlarimizning ana shunday bebaho merosiga tayanib, bugun Turkiy dunyoning yangi raqamli taraqqiyot davrini barpo etyapmiz, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Prezidentimiz o‘z nutqida ushbu yo‘nalishda hamkorlikni rivojlantirish uchun bir qator aniq tashabbuslarni ilgari surdi.
O‘zbekiston rahbari global texnologik jarayonlarni inobatga olgan holda tashkilot doirasida sun’iy intellekt sohasida strategik hamkorlik tarmog‘ini shakllantirish lozimligini ta’kidladi. Mazkur tashabbus kvant hisoblash texnologiyalari va yagona raqamli makonni yaratish orqali iqtisodiy o‘sishning yangi nuqtalarini belgilashga xizmat qiladi.
Shuningdek, mintaqaviy ma’lumotlar almashinuvini ta’minlovchi “Raqamli turkiy koridor konsepsiyasi”ni ishlab chiqish va Toshkent shahrida TDT a’zo davlatlarining Texnologiyalar forumini o‘tkazish taklif etildi.
Ilmiy-ma’naviy merosni puxta o‘rganish va targ‘ib etish uchun Toshkent shahrida barpo etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi mintaqaviy yirik ilmiy-ma’rifiy maskanga aylanib bormoqda. Shu kunlarda majmuada TURKSOYning ofisi ochildi.
– Ushbu markaz TURKSOY va Turkiy akademiya bilan tarixiy-madaniy manbalarimizni yagona “katta ma’lumotlar” platformasiga jamlasa, xalqlarimiz uchun foydali ish bo‘lar edi, – dedi davlatimiz rahbari.
Sammitda Yassaviy tariqatining bag‘rikenglik va ma’rifatparvarlik g‘oyalarini hamkorlikda chuqur o‘rganish va keng targ‘ib etish taklifi ham berildi.
Yosh avlodni zamonaviy kasblarga tayyorlash maqsadida O‘zbekiston tomonidan amalga oshirilayotgan “5 million sun’iy intellekt yetakchilari” dasturi yuqori baholanmoqda. Prezidentimiz yoshlarning startap loyihalarini moliyalashtirish uchun O‘zbekiston va Qozog‘iston tomonidan tashkil etilayotgan Qo‘shma venchur jamg‘armasiga a’zo davlatlarni qo‘shilishga chorladi.
Yuk tashish jarayonlarini soddalashtirish maqsadida a’zo davlatlar o‘rtasida “E-Permit” elektron ruxsatnomalar tizimi to‘liq yo‘lga qo‘yilgani mamnuniyat bilan qayd etildi. Strategik ahamiyatga ega bo‘lgan o‘rta koridorni ayni paytda qurilayotgan “Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston” temir yo‘li bilan bog‘lash hamda bojxona ma’lumotlari almashinuvini to‘liq raqamlashtirish bo‘yicha amaliy vazifalar belgilab berildi.
Iqlim o‘zgarishiga qarshi muvofiqlashtirilgan harakatlarni tashkil etish maqsadida 2027 yilni turkiy dunyoda “Tabiatni asrash yili” deb e’lon qilish tashabbusi ilgari surildi.
Shu bilan birga, sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari asosida TDT iqlim xatarlarini monitoring qilib borish tizimini yaratish hamda qurg‘oqchilikni barvaqt aniqlash, transchegaraviy suv resurslarini boshqarish jarayoniga sun’iy intellektni tatbiq etish zarurligi qayd etildi.
Terrorizm, ekstremizm va kibertahdidlarga qarshi kurashishda mustahkam huquqiy va texnologik zamin yaratish maqsadida Kiberxavfsizlik va raqamli infratuzilmani himoya qilish bo‘yicha Turkiy alyansni tuzish taklifi berildi.
O‘zbekiston yetakchisi o‘z nutqi yakunida ta’kidlaganidek, intellektual salohiyat va birlikning uyg‘unligi Turkiy dunyoni barqaror taraqqiyot va ilg‘or yechimlar makoniga aylantiradi.
Sammit yakunida Turkiston deklaratsiyasi qabul qilindi.
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev va Sadir Japarovning uchrashuvi bo‘lib o‘tdi
Turkiston shahrida bo‘lib o‘tayotgan Turkiy davlatlar tashkilotining norasmiy sammiti doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Qirg‘iz Respublikasi Prezidenti Sadir Japarovning uchrashuvi bo‘lib o‘tdi.
Samimiy muloqotda O‘zbekiston – Qirg‘iziston do‘stlik, yaxshi qo‘shnichilik va keng qamrovli strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlashning dolzarb masalalari ko‘rib chiqildi.
O‘zaro savdo hajmi jadal o‘sib, sanoat, qishloq, suv xo‘jaligi va boshqa ustuvor sohalarda kooperatsiya loyihalari ilgari surilayotgani mamnuniyat bilan qayd etildi. Madaniy-gumanitar almashinuvlar kengayib bormoqda.
Oliy darajada erishilgan kelishuvlarni amalga oshirish masalalari, energetika va transport sohalaridagi yirik mintaqaviy loyihalarni, shu jumladan, «Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston» temir yo‘li qurilishini jadallashtirish choralari muhokama qilindi.
Shuningdek, yetakchilar mintaqaviy kun tartibining muhim jihatlari yuzasidan fikr almashdilar va bo‘lajak oliy darajadagi tadbirlar rejasini ko‘rib chiqdilar.
Siyosat
Prezident Mirziyoyev Uttar-Pradesh shtatida sodir bo‘lgan halokatli bo‘ron tufayli Hindistonga hamdardlik bildirdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Hindistonda ko‘plab insonlarning hayotiga zomin bo‘lgan dahshatli to‘fon munosabati bilan Hindiston Prezidenti Drupadi Murmu va Bosh vazir Narendra Modiga hamdardlik maktubi yo‘lladi.
13-may kuni yuz bergan tabiiy ofat Hindistonning eng zich joylashgan shtatlaridan biri Uttar-Pradeshga kuchli shamol, kuchli yomg‘ir va do‘l olib keldi.
Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, noqulay ob-havo tufayli 100 dan ortiq odam halok boʻlgan. Bo’ron 59 kishini jarohatladi, 87 uyni vayron qildi yoki shikastladi, 114 chorva molini yo’qotdi. Vayronagarchilikning ko’lami jabrlangan hududlarda keng ko’lamli favqulodda choralar ko’rishni talab qildi.
Oʻzbekiston Prezidenti oʻz Murojaatnomasida halok boʻlganlarning oila aʼzolari va yaqinlariga chuqur hamdardlik va qoʻllab-quvvatlashini bildirdi. Biz ham ofatda jabrlanganlarning tezroq sog‘ayib ketishini tilab qolamiz.
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Tramp 13-15 may kunlari Xitoyga tashrif buyuradi.
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston Mo‘g‘ulistondagi konlarni o‘zlashtirishni boshladi
-
Jamiyat5 days ago
Surxondaryo viloyati hokimiga o‘rinbosar tayinlandi
-
Siyosat2 days agoPrezident Mirziyoyev Toshkent metropolitenini 2035 yilgacha kengaytirishni maʼqulladi
-
Siyosat4 days ago
Trampga 80 kunlik muddat nima berdi? (video)
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston ko‘proq nimalarni import qilmoqda?
-
Siyosat4 days ago
Putin Yevropa bilan muzokaraga kirishish shartini aytdi
-
Mahalliy4 days ago
diplomsiz professionaldan – davlat kvotasi sohibasiga aylaning!
