Connect with us

Jamiyat

qaynota va kelinga himoya orderi berildi

Published

on


Kun issiq. Qo‘lida arqon tutgan ayol qishloqning hu-uv chetidagi daraxt tomonga sudralib bordi. Ko‘zlari ko‘kargan. Bilaklarida kaltak izlari – qontalash. Lablaridan sizib chiqayotgan qon iyaklarini yuvib o‘tmoqda. Ayol dam qo‘lidagi arqonga, dam daraxtning baquvvat shoxlariga uzoq tikildi. Lablari sokin shivirladi: «Bolalarim, kechiring!»

Parishon xayollari kutilmaganda ortidan paydo bo‘lib qolgan qaynotasining qichqirig‘idan tarqalib ketdi.

«To‘xta, qizim. Uch norasidaning uvoliga qolma. Notavon ering uchun – o‘g‘lim uchun meni kechir, bolam!»-kelinining qo‘lidagi arqonga jonholatda yopishdi qaynota va ho‘ngillab yig‘ladi.

Ayol – o‘zi nochor. Ayol – o‘zi o‘t ichida. Yelkalari silkinib-silkinib ko‘z yosh to‘kayotgan va salkam yoshi saksonlarga yetib qolgan qaynotasini nimbag‘irlab, uni ovutishga tushdi.

«Meni otam, degansan-ku, qizim. Hech zamonda qiz ham otasini dog‘da qoldirib ketadimi, bolam. O‘lim – eng oson yo‘l. Allohim senu menga, nevaralarimga shuni sinov qilib beribdi. Xayrlisi kelar bolam, xayrlisi kelar. Bir oyog‘im go‘rda qolganda, ortingdan uvillab qolgan bolalaringni qanday oyoqqa turg‘izaman…»-xo‘rligi kelib yig‘ladi yana qaynota.

«Kechiring, ota! Boshqa qaytarilmaydi. Ammo, jonimdan o‘tib ketdi…»-ayol ham ko‘zyoshga cho‘kdi.

«Yur, qizim, yur, o‘zim seni uchastka noziriga boshlab boraman. Xat-qalamingni qil…»-hazin so‘zladi qaynota.

Buxoroning Shofirkon tumanida yashovchi, hech qayerda ishlamaydigan, spirtli ichimlikka rujo‘ qo‘yib, ayoli, uch farzandi hamda keksa otasiga zo‘ravonlik bilan tazyiq o‘tkazib, surunkasiga ularni kaltaklab kelayotgan fuqaro R.D.ning xatti-harakatlariga chek qo‘yilgan. Ayolga «himoya orderi»ning berilgani uning farzandlari bag‘rida xavotirsiz yashashiga sabab bo‘lgan.

«Ota-onam yo‘q. Qaynonam vafot etgach, jismoniy nuqsoni bor keksa qaynotam ham o‘g‘lining tazyig‘ida qoldi. Zo‘rg‘a o‘zini sudrab yurib, hassaga tayanib qolgan qaynotamning menga qo‘shib, bolalarimni ham kaltaklaydigan o‘g‘liga kuchi yetmasdi. Oxiri o‘z jonimga suiqasd qilish yo‘lini tanlagandim… yo‘q, mahallaga, uchastka noziriga bildirdik. O‘zimga ham, qaynotamga ham «himoya orderi» berishdi»,-deydi Sh.D.

Ijtimoiy himoya milliy agentligi Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i Umidjon Umarovning «Xabar.uz»ga bildirishicha, tazyiq va zo‘ravonlikka uchragan xotin-qizlar tomonidan 2 285 ta murojaat kelib tushgan. Ularning 2 279 nafariga himoya orderlari berilgan. «Inson» markazlari tomonidan ularga 1 447 ta turli xizmatlar – psixologik, huquqiy va ijtimoiy yordamlar ko‘rsatilgan. Tibbiyot birlashmalarda faoliyat yurituvchi Birlamchi ko‘mak xonalariga 93 nafar tazyiq va zo‘ravonlikka uchragan shaxslar: 55 nafari xotin-qizlar, 38 nafar voyaga yetmagan bolalar joylashtirilgan.

«Bundan tashqari, Buxoroda 363 nafar yetim va ota-onasiz qolgan bolalar vasiylik va homiylikka olindi. Ayni kunlarda 25 nafar bolaga uy-joy ajratish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda. Viloyatda faoliyat yuritayotgan 7 ta oilaviy Bolalar uyida 27 nafar bola tarbiyalanmoqda. Ular uchun 3 ta ko‘p tarmoqli maxsus bog‘cha, 4 ta maxsus maktab-internat faoliyati ham yo‘lga qo‘yildi. Tuman va shaharlarda mavjud 546 ta umumta’lim maktablarining 29 tasida 54 ta inklyuziv sinflar tashkil etildi. Hozirda jami 88 nafar o‘quvchilar ta’lim olmoqda»,-deydi Umidjon Umarov.

Boshqarma boshlig‘i keyingi paytlarda ko‘plab oilalarda yolg‘iz keksalar va jismoniy nuqsoni bo‘lgan shaxslarga nisbatan tazqiylar o‘tkazilayotgani, kamsitilayotgani xususida so‘zladi. Unga ko‘ra, birgina viloyatning o‘zida o‘zgalar parvarishiga muhtoj 871 nafar yolg‘iz keksa ro‘yxatga olingan. 92 nafar ijtimoiy xodim assistentlari biriktirilib, kundalik hayotlarida yordam ko‘rsatib kelinmoqda. Yaqin qarindoshlari bo‘lmagan 510 nafar shunday shaxslar kompensatsiya nafaqalari bilan qamrab olingan.

«Nogironligi bo‘lgan 1 762 nafar fuqaro ish bilan ta’minlanib, 552 nafar yoshlar parasportga jalb qilingan. Ma’lumki, 2024 yildan protez-ortopediya moslamalarini “Uzum Market” orqali vaucher asosida xarid qilish imkoniyati yaratilgan. Bugungi kunga kelib, jami 2 116 nafar nogironligi bo‘lgan shaxslar protez moslamalari va reabilitatsiya vositalari bilan ta’minlandi. 4 481 nafar ehtiyojmand fuqarolarning 215 nafariga nogironlar aravachasi, 90 nafariga eshitish moslamasi, 281 nafariga protez ortopediya moslamalari, 328 nafariga reabilitatsiya vositalari, dori-darmonlaru, moddiy yordamlar ko‘rsatildi»,-deydi suhbatdosh.

Ma’lum bo‘lishicha, joriy yilda 5 229 ta oilaga ijtimoiy ish, ya’ni “keys” ochilib, ularning ehtiyojlari o‘rganilgan va 94 942 ta individual reja ishlab chiqilgan. Ijtimoiy xodimlar tomonidan 78 651 ta arizani qabul qilinib, ularning 57 731 tasiga amaliy yordam ko‘rsatilgan. “Kambag‘allikdan farovonlik sari” dasturi doirasida esa 19 558 ta oilaning 89 mingdan ortiq a’zolari bilan ishlash rejalashtirilgan.

«Shu o‘rinda aytib o‘tmoqchimanki, bizning davlatda hech bir jismoniy nuqsoni bor, e’tiborga muhtoj shaxslar taqdiriga befarq qaralmaydi. Lozim bo‘lsa, tengsiz sharoit va imkoniyatlar yaratib beriladi. Biroq, jismoniy nuqsoni bor shaxslarning oilada qadr topmasligi, farzandlar tomonidan tazyiqqa uchrashi, ota-onalar tomonidan kamsitilishi juda achinarli holat. Bunday vaziyatda noqobil ota-onalar ham, mehrsiz farzandlar ham o‘z xatti-harakati uchun qonun oldida javob berishi kerak»,-deydi Umidjon Umarov.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Bugun O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tadi

Published

on


Bugun Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyuradi.

Prezident Matbuot xizmati xabariga ko‘ra, unda davlat rahbari yaratilgan sharoitlar va ekspozitsiyalar bilan tanishadi.

«Shuningdek, davlatimiz rahbari ishtirokida markazning rasmiy ochilishi hamda iftorlik marosimi bo‘lib o‘tadi», – deyiladi xabarda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Namangan, Qashqadaryo va Samarqandda kontrafakt dori vositalari aniqlandi

Published

on


Namangan, Qashqadaryo va Samarqand viloyatlarida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida sifat sertifikatiga ega bo‘lmagan, me’yoriy hujjatlarsiz saqlanayotgan hamda ayrimlarining yaroqlilik muddati o‘tgan minglab dori vositalari aniqlandi.

Davlat xavfsizlik xizmati, Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti, ichki ishlar organlari hamda “Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi” DM xodimlari hamkorligida Namangan viloyatida o‘tkazilgan tezkor tadbirda Kosonsoy tumanida yashovchi 1971, 1975 va 1990 yillarda tug‘ilgan 3 nafar fuqaro tomonidan tashkil etilgan 3 ta “yashirin ombor” fosh etildi.

Ma’lum bo‘lishicha, ushbu omborlar tumanning “O‘rikzor”, “Gulobod” va “Mahdumi A’zam” mahalla fuqarolar yig‘inlari hududida joylashgan bo‘lgan. Tadbir davomida xorijda ishlab chiqarilgan, sifat sertifikatiga ega bo‘lmagan, shuningdek, ayrimlarining yaroqlilik muddati o‘tgan 723 turdagi jami 57 422 dona kontrafakt dori vositalari protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi.

Shu kabi holat Qashqadaryo viloyatida ham aniqlandi. Xususan, Qarshi tumanida istiqomat qiluvchi, 1965 yilda tug‘ilgan shaxs o‘z yashash xonadonida tegishli litsenziyasiz dorixona tashkil qilib, 82 turdagi jami 1 520 dona me’yoriy hujjatlari bo‘lmagan dori vositalarini sotib kelayotgani ma’lum bo‘ldi.

Samarqand shahrida o‘tkazilgan tadbirda esa 1980 yilda tug‘ilgan mahalliy fuqaro ijaraga olgan omborxonalarda 225 turdagi jami 14 322 dona iste’molga yaroqsiz dori vositalarini sotish maqsadida saqlab kelayotgani fosh etildi.

Hozirda har uchala holat bo‘yicha olingan dori vositalariga nisbatan ekspertiza tayinlangan bo‘lib, tergovga qadar tekshiruv harakatlari olib borilmoqda.

DXX fuqarolarni kundalik hayotda shu kabi qonunbuzilish holatlariga duch kelganda 1520 qisqa raqami orqali murojaat qilishga chaqirdi. Qayd etilishicha, murojaat qiluvchining shaxsi sir saqlanishi kafolatlanadi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Davlat aktivlarini xususiylashtirish jarayoni soddalashtiriladi

Published

on


Davlat aktivlarini xususiylashtirish va ijaraga berish soddalashtiriladi.

Qonun (O‘RQ–1122-son, 17.03.2026-y.) bilan ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

Kiritilgan qo‘shimchalarga ko‘ra, xalqaro ahamiyatga molik avtomobil yo‘llari bo‘yida zamonaviy xizmat ko‘rsatish majmualari va servis ob’yektlari, jumladan joylashtirish vositalari, savdo-ko‘ngilochar markazlarini master-reja asosida joylashtirish bo‘yicha:

– bo‘sh turgan yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion savdolariga chiqarish to‘g‘risidagi Prezidenti qarori asosida qabul qilingan Vazirlar Mahkamasining qarori Prezident bilan kelishilgan holda yer toifasini boshqa toifaga o‘zgartirish uchun asos bo‘ladi.

Soliq kodeksiga kiritilgan qo‘shimchalarga ko‘ra:

– davlat ko‘chmas mulk ob’yektini bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotib olgan xaridorga mazkur ob’yekt egallagan, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yer uchun soliq, agar mazkur ob’yektga «tasarruf etish huquqisiz» belgisini qo‘ygan holda davlat orderi berilgan bo‘lsa, yer uchastkasining xaridor tomonidan mazkur ob’yekt bo‘yicha sotib olish to‘lovlarining to‘langan qismiga mutanosib ravishdagi ulushga (foizga) teng maydoni yuridik shaxslardan undiriladigan yer solig‘i bazasi etib belgilandi.

Bunda soliqlar davlat ko‘chmas mulk ob’yekti bo‘yicha sotib olish to‘lovlarini bo‘lib-bo‘lib to‘lash grafigiga amal qilgan holda undiriladi.

Ushbu grafik Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan Soliq qo‘mitasiga axborot tizimlari orqali taqdim etiladi.

Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi

Published

on


Ramazon oyida Buxoro tumanida ijtimoiy himoyaga muhtoj aholini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan amaliy tashabbus ro‘yobga chiqarildi. Mahalliy tadbirkorlar tomonidan qurilgan ikki qavatli turar-joy majmuasi 5 ta ehtiyojmand oilaga topshirilib, ularning uy-joy sharoitini yaxshilash hamda bandligini ta’minlashga xizmat qiluvchi infratuzilma yaratildi.

Tumanning «Bog‘idasht» mahallasida avval qarovsiz yotgan, tashlandiq ahvoldagi yer maydoni bugun mutlaqo yangi qiyofaga kirgan. Mahalliy tadbirkor, «Jannat ishqida» MChJ rahbari Feruz To‘rayev boshchiligidagi saxovatpesha insonlar sa’y-harakatlari bilan bu yerda barcha qulayliklarga ega bo‘lgan ikki qavatli mo‘’jaz turar joy majmuasi barpo etilgan.

Mazkur xayrli ish tashabbuskori bo‘lgan tadbirkor urinishlarimizga qaramay, o‘z mehnati haqida gapirishni istamadi. U bu ishni faqat yaxshilik uchun qilinganini, odamlar duosi uning uchun muhimligini ta’kidladi.

«Xabar.uz» to‘plagan ma’lumotlarga ko‘ra, bu uy-joyni tiklash bir necha oy davom etgan. Ma’lum bo‘lishicha, Ramazon kunlariga yaqin vaqtda qurilish ishlari yakuniga yetayotganda, quruvchi mazkur xonadonlarni ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan 5 ta oilaga topshirishni maqsad qilganini bildirgan.

Haqiqatan ham bu uy-joylar shu paytgacha og‘ir sharoitlarda, ayrimlari esa umuman boshpanasiz holda, ijaradan-ijaraga ko‘chib yurib, turmushning sinovlariga bardosh berib kelgan, nogironligi bor, boquvchisini yo‘qotgan, serfarzand oilalarga berilgan.

Rabotiqalmoq mahallasida yashovchi Komila G‘oyibova ko‘z yoshlarini to‘xtata olmay:

– Yillar davomida farzandlarim bilan juda qiyin ahvolda yashadik. Qishda sovuq, yozda issiq uylarda, ba’zan esa boshpanasiz qolgan kunlarimiz ham bo‘ldi. Bugun esa o‘z uyimiz bor. Alloh rozi bo‘lsin, shunday savobli ishlarni qilgan insonlardan,-deydi.

Sitora Sharipova esa dilidagi minnatdorlikni shunday izhor etdi:

– Bizning ahvolimizni so‘rab, qo‘l cho‘zadigan odamlarning borligiga ishonish ham qiyin edi. Endi esa farzandlarim bilan tinch, xavfsiz uyda yashaymiz. Bu biz uchun bir mo‘’jiza.

E’tiborli jihati, yangi xonadonlar faqat yashash uchun emas, yashashni ta’minlash uchun ham mo‘ljallangan. Turar joyning yerto‘la qismida tashkil etilgan kichik qadoqlash sexi orqali uy egalari doimiy ish bilan ta’minlangan. Bu esa ularning o‘z mehnati orqali daromad topishi, turmush darajasini yaxshilashi uchun muhim qadam bo‘ldi.

Ramazon oyining ruhiga mos ravishda amalga oshirilgan bu xayrli ish 5 ta oilaning qalbiga iliqlik ulashdi. Bu aholini qo‘llab-quvvatlash, kam ta’minlangan qatlamlarni manzilli himoya qilish borasida amalga oshirilayotgan ijtimoiy siyosatning amaliy ifodasi sifatida ham namoyon bo‘ldi.

 



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Islom sivilizatsiya markazi faoliyatini boshladi

Published

on


Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev 2017-yil 19-sentyabrda BMT Bosh assambleyasining 72-sessiyasida so‘zlagan nutqida Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazi bunyod etilayotgani haqida to‘xtalib, muqaddas dinimiz ezgulik va tinchlikka, asl insoniy fazilatlarni asrab-avaylashga, ilm-ma’rifat yo‘liga da’vat etishini, uni zo‘ravonlik va qon to‘kish bilan bir qatorga qo‘yadiganlar bilan murosa qilib bo‘lmasligini alohida ta’kidlagan edi.

 Ana shu yuksak g‘oya va maqsadlar asosida bunyod etilgan mazkur markaz xalqimizning uch ming yillik tarixi, bunyodkorlik salohiyati, jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasi, buyuk ajdodlarimizning madaniy-ma’rifiy merosini chuqur o‘rganish va keng ommalashtirishga xizmat qiladi.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi o‘zining mahobati, maydoni va qamroviga ko‘ra, dunyoda islom tarixi, madaniyati va sivilizatsiyalarini o‘rganish hamda targ‘ib etishga qaratilgan yirik majmualardan biri hisoblanadi.

U Toshkentning mashhur Hazrati Imom majmuasi hududidagi 10 gektar maydonda barpo etilgan. Bino uch qavatdan iborat bo‘lib, uzunligi 161 metr, eni 118 metrni tashkil etadi. Gumbazining balandligi 65 metr, umumiy foydalanish hududi esa 42 ming kvadrat metrdan ziyod. Bu kabi noyob ko‘rsatkichlar uni “Ginnessning rekordlar kitobi”ga kiritish uchun ham asos bo‘lmoqda.

Markaz binosi Prezident Shavkat Mirziyoyevning me’moriy g‘oya va takliflari asosida loyihalashtirilgan. Bunyod etish jarayonida davlatimiz rahbari ushbu majmuaga bir necha bor tashrif buyurib, uning mazmunan va shaklan yanada mukammal bo‘lishi yuzasidan qimmatli tavsiya va maslahatlarini ulashdi. Xususan, 2025 yilning o‘zida Prezidentimiz markazga bir necha marta kelib, ekspozitsiyalar, infratuzilma, ma’rifiy va ilmiy yo‘nalishlarni takomillashtirish bo‘yicha muhim ko‘rsatmalar berdi.

Markaz qadimiy va milliy me’morchilik an’analari asosida qurilgan bo‘lib, unga to‘rt tomondan – to‘rt asosiy portal orqali kirish mumkin. Ushbu portallar va binoning tashqi ravoqlari ilm-ma’rifat, bag‘rikenglik, insoniylik va ota-onaga hurmat mazmunidagi Qur’on oyatlari hamda hadislar bilan bezatilgan.

Quyi qavatda bolalar uchun maxsus platforma, restavratsiya hamda elektron nusxa olish laboratoriyasi, muzey eksponatlari va nodir qo‘lyozmalarni saqlash fondlari, zamonaviy kafeteriy va muzey vestibyullari joylashgan.

Birinchi qavatdan qariyb 8 ming 350 kvadrat metrlik ko‘rgazma zaliga ega muzey va 550 o‘rinli anjumanlar zali o‘rin olgan. Ikkinchi qavatda esa qo‘lyozma va toshbosma manbalar, bosma va elektron adabiyotlar fondiga ega kutubxona, o‘quv zallari, shuningdek, xalqaro tashkilotlar va ilmiy muassasalar uchun sharoit yaratilgan.

Bugun Prezident Shavkat Mirziyoyev ana shunday ulkan ma’naviy-ma’rifiy ahamiyatga ega majmuaga yana bir bor tashrif buyurib, yaratilgan sharoitlar, boy ekspozitsiyalar va yangi tashabbuslar bilan tanishdi.

Dastlab davlatimiz rahbari Qur’oni karim zaliga kirib, mazkur maskanda yaratilgan ma’naviy muhit va noyob ekspozitsiyalarni ko‘zdan kechirdi. Ushbu zal, ta’bir joiz bo‘lsa, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ma’naviy qalbi hisoblanadi.

Gumbaz ostida maxsus mepping gologrammasi yaratilgan bo‘lib, unda avval koinot tasviri namoyon bo‘ladi, osmondagi yulduzlar jilolanadi. E’tiborlisi, gumbaz ostidagi yulduzlar kompozitsiyasi Toshkent osmonida tunda ko‘rinadigan yulduzlar xaritasi asosida shakllantirilgan. Ularni ifoda etish uchun 90 dona “svarovskiy” toshi va 650 dan ortiq chiroqlardan foydalanilgani mazkur zalga alohida ulug‘vorlik bag‘ishlagan.

Bu yerda Usmon Mushafi bilan bir qatorda yurtimizga tegishli bo‘lgan, turli sulolalar davrida yaratilgan 114 ta nodir Qur’on qo‘lyozmasi jamlangan. Ular orasida somoniylar, qoraxoniylar, g‘aznaviylar, temuriylar, shayboniylar va boshqa davrlarga mansub noyob nusxalar bor. Bu qo‘lyozmalar Sharq kitobat san’atining yuksak namunalari sifatida nafaqat diniy, balki ulkan tarixiy, ilmiy va badiiy qimmatga ham ega. Zaldagi zamonaviy vitrinalarda xalqimiz orasida asrab-avaylab saqlanib kelingan va markaz fondiga taqdim etilgan asl qo‘lyozmalar ham munosib o‘rin olgan.

Qayd etilganidek, markaz tamal toshi qo‘yilganidan 2025 yilga qadar uning fondidagi qadimiy manbalar soni 2 mingdan oshdi, nodir Qur’on qo‘lyozmalari esa 60 tadan ziyodga yetdi. Ularning barchasi xalqimizdan jamlangan va xalqaro auksionlar orqali xarid qilingan. Bu borada amalga oshirilgan ishlar milliy va diniy merosimizni qayta tiklash, tarqoq holda saqlanayotgan bebaho manbalarni Vatanga qaytarish, ularni ilmiy muomalaga kiritish va kelajak avlod uchun asrab qolish yo‘lidagi teran yondashuvni yaqqol namoyon etmoqda.

Prezidentimizga ekspozitsiyadan o‘rin olgan ayrim alohida qimmatli qo‘lyozmalar haqida ham ma’lumot berildi. Jumladan, 1589 yilda xattot Sulton Muhammad tomonidan sakkiz burchak shaklida ko‘chirilgan va tumor sifatida ham ishlatilgan “Bozuband” Qur’on qo‘lyozmasi, XVII asrga mansub, safaviylar davri xattotlik va kitobat san’atining yetuk bosqichini aks ettiruvchi juda nafis bezakli nusxa, 1872 yilda xattot Muhammad ibn Abd al-Hadi tomonidan mag‘ribiy xat uslubida ko‘chirilgan noyob qo‘lyozma, shuningdek, XII-XIII asrlar chegarasida saljuqiylar davrida xattot Muhammad Sodiq ibn Muhammad Shafiy tomonidan nasx xatida ko‘chirilib, satrlar orasiga forsiy tarjimasi berilgan nodir nusxa shular jumlasidandir. Ayrim qo‘lyozmalarda Samarqand, Hirot va Buxoro kitobat maktablarining an’analari yaqqol namoyon bo‘lishi qayd etildi.

Shundan so‘ng Prezidentga muzeyga tashrif buyuruvchi mehmonlarga yuqori sifatli xizmat ko‘rsatishni tashkil etish ishlari taqdimot qilindi.

Markaz qisqa muddat ichida xalqaro nufuzli tashkilotlar va nashrlar tomonidan e’tirof etilayotgani ta’kidlandi. Xususan, markaz Fransiyaning Avitsenna mukofotiga sazovor bo‘lgan, AQShdagi Smitson institutining “Smithsonian Magazine” nashri talqiniga ko‘ra, 2026 yilda dunyoda eng katta qiziqish bilan kutilgan 10 ta muzeydan biri sifatida e’tirof etilgan. Shuningdek, “Condé Nast Traveler” nashri uni 2026 yil iyun oyida tashrif buyurish mumkin bo‘lgan muzeylar ro‘yxatiga kiritgan, BBC Travel esa dunyodagi eng ko‘p kutilgan muzeylar qatoriga qo‘shgan.

Markazda tashrif buyuruvchilarga xalqaro standartlar asosida xizmat ko‘rsatish uchun tarqatma materiallar, broshyuralar va kitoblar tayyorlangan. O‘zbekiston muzey amaliyotida ilk bor xalqaro ekspertlar jalb etilgan holda zamonaviy kimyo-fizik laboratoriyada barcha muzey ashyolarining kimyoviy tarkibi va yaratilganlik vaqti aniqlanib, ularning texnologik pasportlari tayyorlangan.

Xalqaro ISO standartlari asosida eksponatlar raqamlashtirilib, yagona elektron platformaga joylashtirilgan. YuNESKO va IKOM talablari, shuningdek, jahonning eng mashhur muzeylari tajribasi asosida eksponatlarning 8 yo‘nalishdagi etiketaj etalonlari va tasniflari yaratilgan. Har bir eksponatga QR-kodlar joylashtirilishi natijasida tashrif buyuruvchilar mobil telefon yoki planshet orqali ularning video va audio kontenti bilan dastlab 3 tilda, keyinchalik esa 8 tilda tanishish imkoniga ega bo‘ladi.

Taqdimotda “Har kim uchun ochiq muzey” konsepsiyasi asosida markazni ijtimoiy integratsiya maydoniga aylantirish masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Kelgusida barcha eksponatlarga maxsus elektron chiplar o‘rnatish, ko‘zi ojiz insonlar eksponatga yaqinlashganda audiogid orqali ma’lumotni avtomatik eshitish tizimini joriy etish, Bluetooth mayoqchalari yordamida bino ichida mustaqil harakatlanish imkoniyatini yaratish rejalashtirilgan.

Shuningdek, Britaniya, Luvr va Metropolitan muzeylaridagi kabi robotgidlar, planshetlar orqali video va audio tanishuv, audiogidlar, radiogidlar va yo‘nalish ko‘rsatuvchi quloqchinlardan foydalanish ko‘zda tutilgan.

Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, markazga bir kunda o‘rtacha 5 ming nafarga yaqin tashrif buyuruvchi kelishi kutilmoqda. Markaz va muzeyning xalqaro standartlar asosida to‘laqonli faoliyat yuritishi uchun 400 dan ziyod xodim talab etilishi, ayni paytda maxsus tayyorgarlikdan o‘tgan 100 dan ortiq nazoratchi va 30 dan ziyod ekskursovodlar faoliyat yuritayotgani, 10 ta davlatdan tashrif buyuruvchi sayyohlar uchun alohida gid matnlari ishlab chiqilgani ham qayd etildi.

Shundan keyin davlatimiz rahbari markaz binosining ikkinchi qavatida O‘zbekiston musulmonlari idorasi faoliyati uchun yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi.

Tashrifning navbatdagi qismida Prezidentimiz markaz kutubxonasini ko‘zdan kechirdi.

Kutubxonaning umumiy maydoni 3 ming 105 kvadrat metrni tashkil etadi. Hozirgi vaqtda uning fondi 45 ming 150 tadan ziyod adabiyotni qamrab olgan bo‘lib, shundan 2 ming 609 tasi nodir nashrlardan iborat. Bundan tashqari, kutubxonada 350 mingta elektron adabiyot mavjud. U bir vaqtning o‘zida 310 nafar foydalanuvchiga xizmat ko‘rsatish imkoniyatiga ega. Olimlar va professorlar uchun alohida 4 ta xona tashkil qilinib, ularning ilmiy faoliyat olib borishi uchun barcha zamonaviy texnika va qulayliklar yaratilgan.

Kutubxona bo‘limlaridan biri 22 nafar ma’rifatparvar jadid bobolarimizning merosiga bag‘ishlangan. Jadidlarning fotoportretlari joylashtirilgan kitob javonlarida esa ular tomonidan yaratilgan va faoliyatiga oid nodir adabiyotlar o‘rin olgan.

Shuningdek, kutubxona fondini O‘zbekistonning ulug‘ mutafakkir olimlari hayoti va ijodi, ular tashkil etgan ilmiy maktablar to‘g‘risidagi noyob nashrlar bilan boyitish bo‘yicha qator chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Xususan, buyuk allomalarimizning qo‘lyozma va toshbosma asarlarining ilk nashrlari, ularning ilmiy merosini o‘rganishga bag‘ishlangan noyob tadqiqotlar va sharhlar xarid qilinib, fondga qo‘shilgan. Bu ishlar xorijiy auksionlar, ilmiy muassasalar, xususiy kolleksiyalar hamda xalqimiz tomonidan keltirilgan manbalar hisobiga muntazam davom ettirilmoqda.

Kutubxonadan Yevropa nodir nashrlari ham o‘rin olgan bo‘lib, ularda lotin tilidagi musulmon sulolalari, turkiy xalqlar tarixi, Sharq xalqlariga oid ensiklopediyalar, Xuroson va Movarounnahrga bag‘ishlangan sayohatnomalarning XX asrgacha bo‘lgan davrda chop etilgan nusxalari mavjud. Shu bilan birga, shaxsiy kolleksiyalardan xarid qilingan qo‘lyozmalar, Nosiruddin Rabg‘uziyning “Qisas ul-anbiyo” asari, Alisher Navoiyning XIX asr boshlarida Toshkentda ko‘chirilgan devonlari, Mavlono Jaloliddin Rumiy asarlarining turkiy tildagi tarjimalari kabi nodir manbalar ham kutubxona mazmunini yanada boyitgan.

Kutubxonada imkoniyati cheklangan foydalanuvchilar uchun ham alohida sharoit yaratilgani haqida axborot berildi. Xususan, ko‘rish qobiliyati cheklangan yoki zaif ko‘ruvchi insonlar uchun maxsus xonalar, ixtisoslashgan dasturlar, printer va qurilmalar o‘rnatilgan, ular uchun Brayl yozuvidagi 1000 dan ortiq adabiyot keltirilgan. O‘zbekistonda ilk bor aynan shu kutubxonada ovozdan xoli kabinalar tashkil etilgan bo‘lib, ular foydalanuvchilarning onlayn muloqot olib borishida atrofdagilarga xalaqit bermaslik, shu bilan birga, suhbat va shaxsiy ma’lumotlar maxfiyligini ta’minlashga xizmat qiladi. Shuningdek, “Sonic chair” audio resurslar uchun zamonaviy qurilmasi nafaqat mamlakatimizda, balki Markaziy Osiyoda ham birinchi marta shu yerda joriy etilgan.

Kutubxona hududida kitobxonlar uchun yashil maydon, nusxa ko‘chirish xizmati, individual shug‘ullanish uchun maxsus xonalar va bolalar uchun alohida maydon ham tashkil etilgan.

Shundan keyin Prezidentimiz markaz huzurida tashkil etilgan xalqaro ilmiy-ma’rifiy platforma faoliyati bilan tanishdi.

Ma’lum qilinganidek, platforma doirasida bir qator nufuzli xalqaro tuzilmalar bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilmoqda. AYSESKO, IRSIKA, Oksford islom tadqiqotlari markazi, Fransiyadagi Temuriylar jamiyati, TURKSOY kabi xalqaro tashkilotlar bilan birgalikda ular uchun ofis xonalari tashkil etilgan. Bu mahalliy olimlar va xorijiy tashkilotlar vakillarining hamjihatlikda tadqiqot olib borishi, qo‘shma loyihalar ishlab chiqishi va ma’rifiy tashabbuslarni amalga oshirishi uchun qulay muhit yaratadi.

Tashrif davomida davlatimiz rahbari markazga hadya etilgan va xorijdan xarid qilingan qimmatbaho tarixiy artefaktlar ko‘rgazmasi bilan ham tanishdi.

Qayd etilganidek, Prezidentimiz topshirig‘iga muvofiq, xorijdagi madaniy boyliklarni O‘zbekistonga qaytarish ishlari izchil olib borilmoqda. O‘tgan yilda Buyuk Britaniyadagi “Sotheby’s” va “Christie’s” kabi auksion uylari, art-dilerlar va shaxsiy kolleksionerlardan 700 dan ortiq artefaktlar sotib olingan. Shuningdek, turli muassasalar, tashkilotlar va homiylar tomonidan 1000 dan ortiq buyumlar hadya qilingan. Ularning asosiy qismi birinchi qavatdagi muzeyga joylashtirilgan.

Ekspozitsiyada somoniylar, qoraxoniylar, g‘aznaviylar, temuriylar va boshqa davrlarga mansub ko‘plab nodir artefaktlar namoyish etilgan. Xususan, X asr oxirlarida ishlangan, oltin suvi yuritilgan va somoniy sarkardasi Abu Mansur Sabuktekin nomi bitilgan kumush barkash, somoniylar davriga oid kumush piyola va mis siyohdon, Oltin O‘rda hukmdori O‘zbekxon davrida yasalgan, firuza toshlar bilan bezatilgan ayollar kamari, XIX asr usmoniylar davriga mansub “Alloh” va “Muhammad” ismlari bitilgan zardo‘zi kashtalar alohida e’tiborga molik ekani aytildi.

Prezidentimizga temuriylar davri kulolchilik namunalari, Madina shahrida Payg‘ambarimiz qabrlari ustiga yopilgan XIX asrga mansub ipak yopinchiq, Ka’ba eshigi ustida osilgan xizomaning tarixiy namunasi, katta hajmli “ona-so‘zana”, Amir Temur davrida ko‘chirilgan yirik Umar Aqto‘ Qur’onining parchalari, temuriylar davri arxitektura yodgorliklariga tegishli koshin bo‘laklari, boburiylar davriga mansub qurol-aslaha, dubulg‘a, qalqon, qilich va sovut parchalari haqida ham axborot berildi.

Shuningdek, Amudaryo xazinasiga oid topilmalar haqida ham ma’lumot taqdim qilindi. 1877 yilda Buxoro amirligi hududidan topilgan va bugun Britaniya muzeyida saqlanayotgan ushbu betakror xazinaning ayrim qismlarini Londondagi savdo uylari orqali O‘zbekistonga olib kelishga muvaffaq bo‘lingan. Ular orasida VIII-IX asrlarda ishlangan so‘g‘d chavandozi tasvirlangan oltin pektoral, Baqtriya davriga mansub og‘irligi 666 gramm bo‘lgan ilon shaklidagi bilaguzuklar kabi noyob buyumlar bor.

Ekspozitsiyada markazga hadya qilingan artefaktlar ham munosib o‘rin olgan. Xususan, Amerikada yashovchi sharqshunos olim Aleksandr Naymark Pahlavon Mahmud qo‘lyozmasini markazga tuhfa qilgani, bu qo‘lyozma Xiva xoni Muhammad Rahimxon Feruzning shaxsiy dastxati bilan ko‘chirilgani va uni o‘rganish jarayonida 70 dan ortiq yangi ruboiylar aniqlangani aytildi. Shuningdek, turli davrlarga mansub tangalar, taqinchoqlar, medalonlar va boshqa tarixiy ashyolar, jumladan, Mayskiy xazinasi topilmalari ham ko‘rgazmadan joy olgan.

Umuman, tashrif chog‘ida mazkur markazning yurtimiz tarixi va madaniy merosini chuqur o‘rganish, asrab-avaylash va keng targ‘ib etish, islom dinining haqiqiy insonparvarlik va ma’rifatparvarlik mohiyatini ochib berish, ajdodlarimiz qoldirgan ulkan ilmiy va ma’naviy boylikni xalqaro miqyosda namoyon etish borasidagi ulkan salohiyati yana bir bor yaqqol namoyon bo‘ldi.

– Bugun o‘zligimizni anglash yo‘lida katta tantana bo‘ldi. Ming shukrki, to‘qqiz yil davomida niyat qilib, izlanib, harakat qilib, xalqimizning kimligini, tariximizni haqqoniy aks ettiradigan majmuani barpo etdik. Bu yerga kelgan har bir inson, ayniqsa yoshlarimiz, qanday ajdodlar avlodi ekanimizni bilishi, anglashi kerak.

Bu ulkan loyiha oddiy bir chizma emas. Uni yurak chizgan, mehr chizgan, orzu va armonlar chizgan. Qur’oni karim saqlanadigan muqaddas zal ham shunchaki yaratilgan emas. U yurakdan tug‘ilgan, xalqimizning orzu-intilishlari va buyukligini namoyon etish istagidan paydo bo‘lgan maskandir. Bu loyiha buyuk xalqimizning asl qiyofasini ro‘yobga chiqarishga qaratilgan ezgu niyatlar mahsulidir, – dedi Prezidentimiz.

Tashrif yakunida davlatimiz rahbari Islom sivilizatsiyasi markazining Faxriy mehmonlar kitobiga dastxat qoldirdi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.