Connect with us

Iqtisodiyot

Jahon banki O‘zbekiston iqtisodiyoti bo‘yicha prognozini oshirdi

Published

on


O‘zbekiston iqtisodiyoti 2025 yil yakunlariga ko‘ra 6,2 foizga o‘sishi mumkin, deyiladi Jahon banki hisobotida. Xalqaro tashkilotning iyun oyidagi prognozi 5,9 foiz edi. Kutilmaning ijobiylashishi pul o‘tkazmalarining o‘sishi, davlat va xususiy investitsiyalarning ko‘payishi bilan bog‘liq. Kimyo sanoati, AKT xizmatlari va meva-sabzavotchilik O‘zbekistonning ustuvor yo‘nalishlari ekani, lekin uchala sohani ham erkinlashtirish kerakligi qayd etilgan.

O‘zbekiston 2025 yilda iqtisodiy o‘sish sur’atlari bo‘yicha Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasidagi eng tez o‘sayotgan beshta mamlakat qatoriga kirishi mumkin. Bu haqda Jahon banki e’lon qilgan “Yevropa va Markaziy Osiyo iqtisodiyoti: bandlik va farovonlik” hisobotida so‘z boradi.

YeMO mintaqasi iqtisodiyoti o‘sishi

YeMO mintaqasi iqtisodiyotlari orasida Markaziy Osiyo mamlakatlarida yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’atlari ketma-ket uchinchi yil eng yuqori bo‘lib qolmoqda. Prognozlarga ko‘ra, ushbu submintaqada 2025 yilda o‘sish 5,9 foizni tashkil etadi. O‘sishga Qozog‘istonda neft qazib olishning ko‘payishi, Qirg‘iziston, Tojikiston va O‘zbekistonda pul o‘tkazmalari hajmining o‘sishi, shuningdek, submintaqa mamlakatlarida davlat va xususiy investitsiyalarining ko‘payishi yordam beradi.

Hisobotda keltirilishicha, 2025 yilning birinchi yarmida O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 27 foizga oshib, 8,2 milliard dollarni tashkil etdi.

Prognozlarga ko‘ra, 2026 yilda Markaziy Osiyoda o‘sish 5 foizgacha sekinlashadi. Shunga qaramay, submintaqa mamlakatlari Yevropa va Markaziy Osiyoning boshqa davlatlari, jumladan, Markaziy va Sharqiy Yevropa, Janubiy Kavkaz, G‘arbiy Bolqon submintaqalari, shuningdek, Rossiya va Turkiya bilan taqqoslaganda YaIM o‘sish sur’atlari bo‘yicha yetakchi o‘rinni saqlab qoladi.

O‘zbekiston 2025 va 2026 yillarda YeMO mintaqasida eng yuqori o‘sish sur’atlariga ega beshta iqtisodiyot qatorida qolishi kutilyapti. Mamlakat yalpi ichki mahsulotining o‘sishi 2025 yilda 6,2 foizni, 2026 yilda esa 6 foizni tashkil etishi kutilmoqda.

Qayd etish lozim, Jahon bankining iyun oyidagi hisobotida O‘zbekiston YaIM 2025 yilda ham, 2026 yilda ham 5,9 foizga o‘sishi prognoz qilingan. Yangi hisobotda ushbu kutilmalar ijobiy tomonga qayta ko‘rib chiqilgan.

Jahon bankining qayd etishicha, YeMO mintaqasida iqtisodiy o‘sish sur’ati bo‘yicha Qirg‘iziston yetakchilik qiladi: 2025 yilda 9,2 foiz, 2026 yilda 6,5 foizlik o‘sish kutilmoqda.

Tojikiston YaIM joriy yilda 7,6 foizga (kelasi yil 5,2 foiz), Gruziya iqtisodiyoti 7 foizga (5,5 foiz), Qozog‘iston 5,5 foizga (4,5 foiz) o‘sishi prognoz qilinyapti.

Hisobotda keltirilishicha, Yevropa va Markaziy Osiyo mamlakatlarida (mintaqadagi 22 ta davlatni o‘z ichiga olgan) iqtisodiy o‘sish sur’atlari sekinlashdi. Shu bilan birga, ushbu mamlakatlar saqlanib qolayotgan global va mintaqaviy tahdidlarga qaramay, barqarorlik tendensiyalarini namoyish etishda davom etmoqda.

YeMO mintaqasida iqtisodiy o‘sish prognozlari

2025 yilda Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasida yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’ati 2,4 foizni tashkil etishi prognoz qilinmoqda, bu asosan Rossiyada iqtisodiy o‘sishning sekinlashishi tufayli 2024 yilda qayd etilgan 3,7 foiz darajasidan pasayish. Mintaqa umumiy ishlab chiqarishining qariyb 40 foizini tashkil etuvchi ushbu mamlakatni hisobga olmaganda, o‘sish sur’atlari deyarli o‘zgarishsiz qolishi mumkin – joriy va kelgusi yillarda 3,3 foiz atrofida.

YeMO mintaqasida kelajakdagi iqtisodiy o‘sish o‘rtacha sur’atlarda – 2026-2027 yillarda o‘rtacha 2,6 foizgacha bo‘lishi kutilmoqda. Rossiyada iqtisodiy o‘sishning keyingi yilda 0,8 foizgacha sekinlashishi, keyinchalik 2027 yilda 1 foizgacha biroz o‘sishi kutilmoqda. Shu bilan birga, Turkiya iqtisodiyoti mustahkamlanishda davom etadi va 2027 yilda o‘sish sur’ati 4,4 foizga yetadi.

YeMO mamlakatlaridagi o‘sish, xususiy iste’mol, ish haqi, pul o‘tkazmalari va ijtimoiy to‘lovlar hajmining o‘sishi, infratuzilmaga investitsiyalar davom etishi, shuningdek, xalqaro savdoning bosqichma-bosqich tiklanishi bilan qo‘llab-quvvatlanishi kutilmoqda.

Shunga qaramay, 2026-2027 yillarda mintaqaviy o‘sish prognozlarining pasayishi bo‘yicha sezilarli xatarlar saqlanib qolmoqda. Xususan, tarkibiy islohotlarni amalga oshirishdagi sustkashlik YeMO mamlakatlarida unumdorlik o‘sishi sur’atlarini tiklash imkoniyatlarini cheklamoqda. Geosiyosiy noaniqlik, xalqaro savdodagi keskinlik, shuningdek, barqaror inflyatsion bosim mintaqa iqtisodiyotlarining zaifligini oshirmoqda.

Markaziy Osiyoda yangi ish o‘rinlarini yaratish uchun istiqbolli tarmoqlar

Jahon banki hisobotida qayd etilishicha, Markaziy Osiyo mamlakatlarida iqtisodiyotning ayrim tarmoqlarini rivojlantirish yo‘lidagi mavjud to‘siqlarni bartaraf etish yangi ish o‘rinlarini yaratishga xizmat qiladi.

Xususan, O‘zbekistonning ustuvor yo‘nalishlari kimyo sanoati, AKT xizmatlari va meva-sabzavotchilikni qamrab oladi. Kimyo sanoatida raqobatbardoshlik va energiya samaradorligini oshirish, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, tartibga solish va nazorat funksiyalarini tijorat faoliyati bilan ajratish, shuningdek, kimyoviy mahsulotlarga subsidiyalar, narx cheklovlari va eksport nazoratini bosqichma-bosqich bekor qilishga bog‘liq.

O‘zbekistonda AKT sektori salohiyati keng polosali internet qamrovi va foydalanish imkoniyatining yetarli emasligi bilan cheklanmoqda. Meva-sabzavotchilik sohasida xalqaro standartlar va sertifikatlashni joriy etish, eksport qilishda oldindan to‘lov talablarini bekor qilish, shuningdek, zamonaviy sug‘orish tizimlariga qo‘shimcha investitsiyalarni jalb qilish, qishloq xo‘jaligi ekinlari sohasida ilmiy tadqiqotlar va ishlanmalarni amalga oshirish orqali eksportni ko‘paytirish mumkin.

Qozog‘istonda qishloq xo‘jaligida qayta ishlashni, eng avvalo, bug‘doy yetishtirish va chorvachilikda, yanada rivojlantirish uchun foydalanilmagan imkoniyatlar saqlanib qolmoqda.

Qirg‘izistonda katta gidroenergetika salohiyati mavjud va quyosh energetikasi sohasi rivojlanmoqda, shuningdek, moliya, turizm va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohalarida eksportga yo‘naltirilgan xizmatlar shakllantirilmoqda.

Tojikiston uchun asosiy imkoniyatlar mamlakatning katta gidroenergetika salohiyatidan foydalanish, transport yo‘laklari logistikasini yaxshilash va turizm sohasini rivojlantirishdan iborat.

Eslatib o‘tamiz, Jahon bankining avvalgi hisobotiga ko‘ra, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromad bo‘yicha rivojlangan davlatlarga (14 ming dollar) yetib olish uchun O‘zbekistonga 100 yildan ortiqroq vaqt kerak bo‘lishi mumkin.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Pay fondlari reyestrini yuritish tartibi tasdiqlandi

Published

on


Adliya vazirligi pay fondlarining yagona reyestrini yuritish tartibi to‘g‘risidagi idoraviy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi. Mazkur hujjat 29-aprel kuni 3825-raqam bilan rasmiy ro‘yxatdan o‘tgan.

Yangi tartib pay fondlarining reyestrini shakllantirish, yuritish va unga o‘zgartirish kiritish mexanizmlarini belgilaydi. Shuningdek, pay fondlarini reyestrdan chiqarish hamda ularga oid ma’lumotlarni taqdim etish tartibi ham aniq ko‘rsatib berilgan.

Qonunchilikka muvofiq, pay fondi investitsiya faoliyatini amalga oshirish maqsadida kamida ikki nafar investorning pul mablag‘lari birlashtirilishi asosida tashkil etiladi. Ushbu mablag‘lar ishonchli boshqaruvga topshiriladi.

Pay fondi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi tomonidan yagona reyestrga kiritilganidan so‘ng rasman tashkil etilgan deb hisoblanadi. Shu bilan birga, tegishli ma’lumotlar agentlikning rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi.

Reyestrga kiritish uchun pay fondining ishonchli boshqaruvchisi belgilangan hujjatlar to‘plamini taqdim etadi. Ular qatorida ariza, ishonchli boshqaruv shartnomasi nusxasi va boshqa zarur materiallar bor.

Agentlik ariza kelib tushganidan so‘ng 7 ish kuni ichida qaror qabul qiladi. Bunday tizim orqali bozor ishtirokchilari haqidagi ma’lumotlar markazlashtiriladi.

Ma’lumot uchun: Pay fondi — jismoniy va yuridik shaxslarning mablag‘larini birlashtirib, professional boshqaruv orqali investitsiya qilishga qaratilgan moliyaviy instrument hisoblanadi. Fond aktivlari aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa moliyaviy vositalarga joylashtiriladi. Investorlar fonddagi o‘z ulushiga mutanosib ravishda daromad oladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Tadbirkorlar uchun imtiyozlar jamlangan yagona reyestr ishlab chiqiladi

Published

on


Hukumatning 2026-yil 29-apreldagi 211-sonli qarori bilan tadbirkorlar uchun imtiyoz va preferensiyalarning yagona reyestrini shakllantirish tartibi tasdiqlandi. Yangi nizom Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ushbu ma’lumotlarni jamlash va yangilashni nazarda tutadi.

Mazkur hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar uchun mavjud barcha imtiyozlar yagona tizimga joylashtiriladi. Shu bilan birga, imtiyoz va preferensiyalar haqidagi ma’lumotlar Iqtisodiyot va moliya vazirligining «subsidiya.mf.uz» platformasida shakllantirilib, o‘zaro integratsiya orqali portal orqali bepul taqdim etiladi.

Yangi tartibga muvofiq, davlat organlari o‘zlari taqdim etadigan imtiyozlar haqidagi ma’lumotlarni mazkur reyestrga joylashtirishi shart.

Bu ma’lumotlar qatoriga imtiyozning nomi va turi, uni taqdim etish asosi bo‘lgan normativ-huquqiy hujjat, amal qilish muddati va qo‘llanilish doirasi kiradi.

Shuningdek, imtiyoz qaysi sohalarga taalluqli ekani, kimlar foydalanishi mumkinligi va boshqa muhim ma’lumotlar ham ochiq e’lon qilinadi.

Nizomga ko‘ra, reyestrga kiritiladigan ma’lumotlar to‘liq va haqqoniy bo‘lishi shart. Bu esa davlat organlaridan mas’uliyatni yanada oshirishni talab qiladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

1-maydan dollar kursi qanchaga yetishi ma’lum bo‘ldi

Published

on


Markaziy bank 2026-yil 1-maydan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 37,19 so‘mga tushib, 11 937,60 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 47,09 so‘mga tushdi va 13 961,02 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 119,34 so‘m bo‘ldi (-51,42).

Rossiya rubli 159,47 so‘m etib belgilandi (-0,17).



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

YaIM o‘tgan yilga nisbatan 8,7 foizga o‘sgan

Published

on


2026-yilning yanvar–mart oylari yakunlari O‘zbekiston iqtisodiyoti barqaror o‘sish trayektoriyasini saqlab qolayotganini ko‘rsatmoqda. Milliy statistika qo‘mitasi hisob-kitoblariga ko‘ra, yalpi ichki mahsulot hajmi 447,9 trillion so‘mni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 8,7 foizga o‘sgan. Bu ko‘rsatkich iqtisodiyotda ichki talab va ishlab chiqarish faolligi yuqori darajada saqlanayotganidan dalolat beradi.

Iqtisodiy o‘sishning tarmoqlar kesimidagi tahlili shuni ko‘rsatadiki, xizmatlar sohasi asosiy drayver sifatida ajralib turibdi. Ushbu sektor 8,8 foizga o‘sib, yalpi ichki mahsulot o‘sishiga eng katta – 4,9 foiz punkt hissa qo‘shgan. Ayniqsa, savdo, yashash va ovqatlanish xizmatlari (15,5 foiz), shuningdek, transport, axborot va aloqa sohalari (14,4 foiz)dagi yuqori o‘sish ichki iste’mol va logistika faolligining kuchayganini ko‘rsatadi. Bu holat xizmatlar iqtisodiyotining mamlakatda tobora muhim ahamiyat kasb etayotganini anglatadi.

Sanoat tarmog‘ida ham ijobiy dinamika saqlanib, 8 foizlik o‘sish qayd etildi. Uning yalpi ichki mahsulot o‘sishiga qo‘shgan hissasi 2,2 foiz punktni tashkil etgan. Bu ishlab chiqarish hajmlarining barqaror kengayayotgani va sanoat sektori iqtisodiyotning muhim ustunlaridan biri bo‘lib qolayotganini ko‘rsatadi.

Qurilish sohasi esa eng yuqori o‘sish sur’atlaridan birini namoyon etdi – 15 foiz. Uning yalpi ichki mahsulot o‘sishiga hissasi 0,9 foiz punktni tashkil etgan. Bu mamlakatda infratuzilma loyihalari va uy-joy qurilishi faol davom etayotganini, investitsiya jarayonlari jonlanganini ko‘rsatadi.

Qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligida 5,1 foizlik o‘sish kuzatildi. Garchi bu ko‘rsatkich boshqa sohalarga nisbatan pastroq bo‘lsa-da, tarmoq barqaror rivojlanishni saqlab qolmoqda va iqtisodiyotga ijobiy hissa qo‘shmoqda.

Shuningdek, mahsulotlarga sof soliqlar hajmining 8,2 foizga oshgani davlat budjeti tushumlari va iqtisodiy faollik o‘sishi bilan bog‘liq jarayonlarni aks ettiradi.

Umuman olganda, 2026-yil boshidagi makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar O‘zbekiston iqtisodiyoti diversifikatsiyalashgan tarzda o‘sib borayotganini ko‘rsatadi. Xizmatlar sohasi yetakchi drayverga aylanib, sanoat va qurilish bilan birga iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlamoqda. Bu esa mamlakatda ichki talab, investitsiya va ishlab chiqarish o‘rtasidagi muvozanat saqlanayotganini anglatadi.

Biroq, kelgusi davrda ushbu o‘sishni saqlab qolish uchun tarmoqlar o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlash, ayniqsa qishloq xo‘jaligi va sanoatda samaradorlikni oshirish muhim ahamiyat kasb etadi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda qurilish ishlari hajmi bo‘yicha qaysi viloyat yetakchi?

Published

on


2026-yilning yanvar–mart oylarida O‘zbekistonda jami 63 trln 954,7 mlrd so‘mlik qurilish ishlari bajarildi. Bu ko‘rsatkich 2025-yilning shu davriga nisbatan 15,5 foizga oshgan.

Qayd etilishicha, qurilish ishlari hajmida eng katta ulush Toshkent shahriga to‘g‘ri keldi. Poytaxtda 17 trln 308,2 mlrd so‘mlik qurilish ishlari amalga oshirilib, o‘sish sur’ati 108,9 foizni tashkil etdi.

Toshkent viloyatida 6 trln 614,2 mlrd so‘mlik ishlar bajarildi. Shuningdek, Farg‘ona viloyatida 4 trln 699,6 mlrd so‘m, Buxoro viloyatida 4 trln 618,5 mlrd so‘mlik qurilish hajmi qayd etildi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasida qurilish ishlari 3 trln 313,4 mlrd so‘mni tashkil etdi. Bu yerda o‘sish sur’ati 176 foizga yetgani e’tiborli.

Andijon viloyatida 3 trln 307,4 mlrd so‘mlik ishlar bajarilib, o‘sish 113,5 foizni tashkil qildi. Jizzax viloyatida esa 1 trln 733,6 mlrd so‘m va 119,4 foizlik o‘sish qayd etildi.

Namangan (3 trln 005,8 mlrd), Samarqand (3 trln 723,2 mlrd) va Surxondaryo (3 trln 207,5 mlrd) viloyatlarida ham barqaror o‘sish kuzatildi.

Navoiy viloyatida 3 trln 164,0 mlrd so‘mlik qurilish ishlari bajarilib, o‘sish 125 foizni tashkil etdi. Xorazm viloyatida esa 3 trln 409,6 mlrd so‘m va 128,4 foizlik o‘sish qayd etildi.

Sirdaryo viloyatida hajm nisbatan past — 1 trln 206,0 mlrd so‘m bo‘lsa-da, o‘sish sur’ati 115,6 foizni tashkil etdi. Qashqadaryo viloyatida 3 trln 275,4 mlrd so‘mlik ishlar bajarildi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.