Connect with us

Iqtisodiyot

Jahon banki O‘zbekiston iqtisodiyoti bo‘yicha prognozini oshirdi

Published

on


O‘zbekiston iqtisodiyoti 2025 yil yakunlariga ko‘ra 6,2 foizga o‘sishi mumkin, deyiladi Jahon banki hisobotida. Xalqaro tashkilotning iyun oyidagi prognozi 5,9 foiz edi. Kutilmaning ijobiylashishi pul o‘tkazmalarining o‘sishi, davlat va xususiy investitsiyalarning ko‘payishi bilan bog‘liq. Kimyo sanoati, AKT xizmatlari va meva-sabzavotchilik O‘zbekistonning ustuvor yo‘nalishlari ekani, lekin uchala sohani ham erkinlashtirish kerakligi qayd etilgan.

O‘zbekiston 2025 yilda iqtisodiy o‘sish sur’atlari bo‘yicha Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasidagi eng tez o‘sayotgan beshta mamlakat qatoriga kirishi mumkin. Bu haqda Jahon banki e’lon qilgan “Yevropa va Markaziy Osiyo iqtisodiyoti: bandlik va farovonlik” hisobotida so‘z boradi.

YeMO mintaqasi iqtisodiyoti o‘sishi

YeMO mintaqasi iqtisodiyotlari orasida Markaziy Osiyo mamlakatlarida yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’atlari ketma-ket uchinchi yil eng yuqori bo‘lib qolmoqda. Prognozlarga ko‘ra, ushbu submintaqada 2025 yilda o‘sish 5,9 foizni tashkil etadi. O‘sishga Qozog‘istonda neft qazib olishning ko‘payishi, Qirg‘iziston, Tojikiston va O‘zbekistonda pul o‘tkazmalari hajmining o‘sishi, shuningdek, submintaqa mamlakatlarida davlat va xususiy investitsiyalarining ko‘payishi yordam beradi.

Hisobotda keltirilishicha, 2025 yilning birinchi yarmida O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 27 foizga oshib, 8,2 milliard dollarni tashkil etdi.

Prognozlarga ko‘ra, 2026 yilda Markaziy Osiyoda o‘sish 5 foizgacha sekinlashadi. Shunga qaramay, submintaqa mamlakatlari Yevropa va Markaziy Osiyoning boshqa davlatlari, jumladan, Markaziy va Sharqiy Yevropa, Janubiy Kavkaz, G‘arbiy Bolqon submintaqalari, shuningdek, Rossiya va Turkiya bilan taqqoslaganda YaIM o‘sish sur’atlari bo‘yicha yetakchi o‘rinni saqlab qoladi.

O‘zbekiston 2025 va 2026 yillarda YeMO mintaqasida eng yuqori o‘sish sur’atlariga ega beshta iqtisodiyot qatorida qolishi kutilyapti. Mamlakat yalpi ichki mahsulotining o‘sishi 2025 yilda 6,2 foizni, 2026 yilda esa 6 foizni tashkil etishi kutilmoqda.

Qayd etish lozim, Jahon bankining iyun oyidagi hisobotida O‘zbekiston YaIM 2025 yilda ham, 2026 yilda ham 5,9 foizga o‘sishi prognoz qilingan. Yangi hisobotda ushbu kutilmalar ijobiy tomonga qayta ko‘rib chiqilgan.

Jahon bankining qayd etishicha, YeMO mintaqasida iqtisodiy o‘sish sur’ati bo‘yicha Qirg‘iziston yetakchilik qiladi: 2025 yilda 9,2 foiz, 2026 yilda 6,5 foizlik o‘sish kutilmoqda.

Tojikiston YaIM joriy yilda 7,6 foizga (kelasi yil 5,2 foiz), Gruziya iqtisodiyoti 7 foizga (5,5 foiz), Qozog‘iston 5,5 foizga (4,5 foiz) o‘sishi prognoz qilinyapti.

Hisobotda keltirilishicha, Yevropa va Markaziy Osiyo mamlakatlarida (mintaqadagi 22 ta davlatni o‘z ichiga olgan) iqtisodiy o‘sish sur’atlari sekinlashdi. Shu bilan birga, ushbu mamlakatlar saqlanib qolayotgan global va mintaqaviy tahdidlarga qaramay, barqarorlik tendensiyalarini namoyish etishda davom etmoqda.

YeMO mintaqasida iqtisodiy o‘sish prognozlari

2025 yilda Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasida yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’ati 2,4 foizni tashkil etishi prognoz qilinmoqda, bu asosan Rossiyada iqtisodiy o‘sishning sekinlashishi tufayli 2024 yilda qayd etilgan 3,7 foiz darajasidan pasayish. Mintaqa umumiy ishlab chiqarishining qariyb 40 foizini tashkil etuvchi ushbu mamlakatni hisobga olmaganda, o‘sish sur’atlari deyarli o‘zgarishsiz qolishi mumkin – joriy va kelgusi yillarda 3,3 foiz atrofida.

YeMO mintaqasida kelajakdagi iqtisodiy o‘sish o‘rtacha sur’atlarda – 2026-2027 yillarda o‘rtacha 2,6 foizgacha bo‘lishi kutilmoqda. Rossiyada iqtisodiy o‘sishning keyingi yilda 0,8 foizgacha sekinlashishi, keyinchalik 2027 yilda 1 foizgacha biroz o‘sishi kutilmoqda. Shu bilan birga, Turkiya iqtisodiyoti mustahkamlanishda davom etadi va 2027 yilda o‘sish sur’ati 4,4 foizga yetadi.

YeMO mamlakatlaridagi o‘sish, xususiy iste’mol, ish haqi, pul o‘tkazmalari va ijtimoiy to‘lovlar hajmining o‘sishi, infratuzilmaga investitsiyalar davom etishi, shuningdek, xalqaro savdoning bosqichma-bosqich tiklanishi bilan qo‘llab-quvvatlanishi kutilmoqda.

Shunga qaramay, 2026-2027 yillarda mintaqaviy o‘sish prognozlarining pasayishi bo‘yicha sezilarli xatarlar saqlanib qolmoqda. Xususan, tarkibiy islohotlarni amalga oshirishdagi sustkashlik YeMO mamlakatlarida unumdorlik o‘sishi sur’atlarini tiklash imkoniyatlarini cheklamoqda. Geosiyosiy noaniqlik, xalqaro savdodagi keskinlik, shuningdek, barqaror inflyatsion bosim mintaqa iqtisodiyotlarining zaifligini oshirmoqda.

Markaziy Osiyoda yangi ish o‘rinlarini yaratish uchun istiqbolli tarmoqlar

Jahon banki hisobotida qayd etilishicha, Markaziy Osiyo mamlakatlarida iqtisodiyotning ayrim tarmoqlarini rivojlantirish yo‘lidagi mavjud to‘siqlarni bartaraf etish yangi ish o‘rinlarini yaratishga xizmat qiladi.

Xususan, O‘zbekistonning ustuvor yo‘nalishlari kimyo sanoati, AKT xizmatlari va meva-sabzavotchilikni qamrab oladi. Kimyo sanoatida raqobatbardoshlik va energiya samaradorligini oshirish, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, tartibga solish va nazorat funksiyalarini tijorat faoliyati bilan ajratish, shuningdek, kimyoviy mahsulotlarga subsidiyalar, narx cheklovlari va eksport nazoratini bosqichma-bosqich bekor qilishga bog‘liq.

O‘zbekistonda AKT sektori salohiyati keng polosali internet qamrovi va foydalanish imkoniyatining yetarli emasligi bilan cheklanmoqda. Meva-sabzavotchilik sohasida xalqaro standartlar va sertifikatlashni joriy etish, eksport qilishda oldindan to‘lov talablarini bekor qilish, shuningdek, zamonaviy sug‘orish tizimlariga qo‘shimcha investitsiyalarni jalb qilish, qishloq xo‘jaligi ekinlari sohasida ilmiy tadqiqotlar va ishlanmalarni amalga oshirish orqali eksportni ko‘paytirish mumkin.

Qozog‘istonda qishloq xo‘jaligida qayta ishlashni, eng avvalo, bug‘doy yetishtirish va chorvachilikda, yanada rivojlantirish uchun foydalanilmagan imkoniyatlar saqlanib qolmoqda.

Qirg‘izistonda katta gidroenergetika salohiyati mavjud va quyosh energetikasi sohasi rivojlanmoqda, shuningdek, moliya, turizm va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohalarida eksportga yo‘naltirilgan xizmatlar shakllantirilmoqda.

Tojikiston uchun asosiy imkoniyatlar mamlakatning katta gidroenergetika salohiyatidan foydalanish, transport yo‘laklari logistikasini yaxshilash va turizm sohasini rivojlantirishdan iborat.

Eslatib o‘tamiz, Jahon bankining avvalgi hisobotiga ko‘ra, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromad bo‘yicha rivojlangan davlatlarga (14 ming dollar) yetib olish uchun O‘zbekistonga 100 yildan ortiqroq vaqt kerak bo‘lishi mumkin.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirokida mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan hududlarda yangi obyektlarni ishga tushirish marosimi bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda davlatimiz rahbari hududlardagi studiyalarga yig‘ilgan keng jamoatchilik vakillarini, ular orqali butun xalqimizni yaqinlashib kelayotgan ulug‘ bayram bilan tabrikladi.

Ortda qolgan o‘n yilda O‘zbekistonda inson qadrini ulug‘lash va aholi farovonligini oshirishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar yuz berdi. Tadbirkorlikka keng yo‘l ochilib, iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish, raqobatbardosh sanoat tarmoqlarini yaratish, chekka tuman va qishloqlar infratuzilmasini yaxshilash bo‘yicha ulkan ishlar bajarildi. Ta’lim, tibbiyot va madaniyat sohalariga e’tibor yangi bosqichga ko‘tarildi.

– So‘nggi o‘n yil mamlakatimiz tarixida yangi Uyg‘onish davri – Uchinchi Renessans poydevorini qurish bosqichi sifatida abadiy muhrlandi, – dedi Prezidentimiz.

Bu davrda iqtisodiyotimiz hajmi 2,5 barobardan ziyod oshdi. Iqtisodiyot tarmoqlariga 160 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilinib, umumiy qiymati 76 milliard dollarlik 2 ming 163 ta yirik sanoat loyihasi ishga tushirildi, qariyb 6 million nafar aholi doimiy ish o‘rni bilan ta’minlandi.

Bugun yurtimizda dunyoning yetakchi kompaniyalari, yirik investorlari va xalqaro moliya institutlari ishtirokida ko‘plab loyihalar amalga oshirilmoqda. Investitsiyalar ko‘payishi bilan sanoatimiz qiyofasi ham tubdan o‘zgarmoqda.

– Biz xomashyo eksport qilgan davlatdan uni chuqur qayta ishlash zanjiri asosida tayyor mahsulotni jahon bozoriga olib chiqadigan iqtisodiyotga o‘tyapmiz. Eng muhimi, yangi korxonalar bilan birga zamonaviy texnologiyalar, yangi kasblar va yuqori malakali ish o‘rinlari ham paydo bo‘lmoqda, – dedi davlatimiz rahbari.

Joriy yilning o‘zida 1,7 milliard dollarlik 56 ta yirik zamonaviy sanoat va servis obyekti ish boshladi, 8,8 mingta yuqori daromadli ish o‘rni yaratildi.

Shuningdek, budjetdan ajratilgan 46 trillion so‘m hisobidan 385 ta maktab, 113 ta bog‘cha, 81 ta shifoxona, 7,5 ming kilometr yo‘l, 3,2 ming kilometr ichimlik suvi va kanalizatsiya tarmoqlari qurildi, ta’mirlandi va rekonstruksiya qilindi.

Bugungi marosimda mamlakatimizning barcha hududlarida umumiy qiymati qariyb 50 trillion so‘m bo‘lgan 72 ta yirik sanoat va servis loyihasi hamda 91 ta ijtimoiy soha obyekti foydalanishga topshirildi. Ularning ochilishi Mustaqillik bayramiga munosib tuhfa bo‘ldi.

Yangi loyihalar hisobiga 15 mingta ish o‘rni yaratiladi, budjetga yiliga qo‘shimcha 1 trillion so‘m tushum tushishi ta’minlanadi.

Investitsiya loyihalari energetika, qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat sanoati, metallurgiya, avtomobilsozlik, elektrotexnika, qurilish materiallari, tog‘-kon, to‘qimachilik va yengil sanoat kabi muhim yo‘nalishlarni qamrab olgan.

Jumladan, Sirdaryo viloyatida 1 ming 573 megavattli elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvati, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 200 megavattli shamol elektr stansiyasi va 100 megavattli energiya saqlash tizimi ishga tushirildi. Navoiy viloyatidagi yangi energetika loyihalari yiliga 657 million kilovatt-soat elektr energiyasini ishlab chiqaradi.

Mazkur loyihalar orasida mamlakatimizning eksport salohiyatini sezilarli oshiradigan quvvatlar ham bor. Andijon, Namangan va Jizzax viloyatlarida ishga tushirilgan to‘qimachilik, trikotaj va gilam mahsulotlari ishlab chiqarish korxonalari millionlab dollarlik eksportni ta’minlaydi. Samarqand va Toshkent viloyatlarida barpo etilgan yangi metallurgiya korxonalari ham sanoat kooperatsiyasini kengaytirish va import o‘rnini bosishga xizmat qiladi.

Prezidentimiz bugungi loyihalarni faqat investitsiya va eksport ko‘rsatkichlari bilan o‘lchash to‘g‘ri bo‘lmasligini ta’kidladi. Yangi o‘quv yili arafasida ijtimoiy sohada ham ko‘plab zamonaviy obyektlar foydalanishga topshirilmoqda. Ular orasida 36 ta bolalar bog‘chasi, 43 ta maktab, 7 ta oliy ta’lim muassasasi va 3 ta shifoxona bor.

Yangi Toshkent hududida jahon standartlari asosida 10 gektar maydonda barpo etilgan Yangi O‘zbekiston universitetining zamonaviy majmuasi shular jumlasidandir. Bu yerda 7 ming nafar talaba tahsil olishi uchun sharoit yaratilgan.

Oliy ta’lim muassasasida Garvard universiteti bilan hamkorlikda Rektorlar maktabi faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Oksford universiteti bilan birgalikda davlat xizmatchilarining malakasini oshirish bo‘yicha “Ta’lim xabi” tashkil etiladi. 1-oktyabrdan Sun’iy intellekt instituti ish boshlaydi.

Shuningdek, 30 ming kvadrat metr maydonga ega besh qavatli yangi Milliy kutubxona eng zamonaviy texnikalar bilan jihozlangan. U bir vaqtning o‘zida 1,5 ming nafar kitobxonga xizmat ko‘rsata oladi. Bu yerda 28 dan ziyod o‘quv xonasi va zallar, turli sig‘imdagi konferensiya zallari tashkil etilgan, 200 mingdan ortiq kitob jamlangan.

Qarshi shahrida 400 milliard so‘mlik Iqtisodiyot va pedagogika universitetining zamonaviy bino va inshootlari barpo etildi. Bu yerda 3 ming nafar talaba tahsil oladi, 700 nafar aholi daromadli ish bilan ta’minlanadi.

Farg‘ona viloyatidagi yangi zamonaviy tibbiyot muassasasida esa yiliga 60 ming nafar bemorni davolash va 30 ming nafar ayolni skriningdan o‘tkazish imkoniyati yaratildi.

Davlatimiz rahbari yangi obyektlarni barpo etishda ishtirok etgan investor va tadbirkorlar mehnatini yuksak baholadi.

– Siz kiritayotgan har bir investitsiya O‘zbekiston kelajagining poydevorini mustahkamlaydi. Siz yaratayotgan har bir ish o‘rni oilalar farovonligiga xizmat qiladi. Siz ishlab chiqarayotgan har bir mahsulot mamlakatimiz iqtisodiy salohiyatini yangi bosqichga olib chiqadi. Siz eksport qilayotgan har bir tovar O‘zbekistonning jahon bozoridagi raqobatbardoshligini oshiradi, – dedi Prezidentimiz.

Ushbu loyihalarni barpo etishda fidoyilik ko‘rsatgan quruvchilar, muhandis va loyihachilar, tadbirkor va investorlarga minnatdorlik bildirildi.

Shundan so‘ng davlatimiz rahbari ramziy tugmani bosdi va 72 ta yirik investitsiya loyihasi hamda 91 ta ijtimoiy soha obyekti foydalanishga topshirildi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?

Published

on



O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?

Published

on


2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.

Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.

Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.

Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.

Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.

Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?

Published

on



Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda xorijiy investitsiyali korxonalar soni 21 mingga yaqinlashdi

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-avgust holatida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 20 973 ta korxona faoliyat yuritmoqda.

Ularning 4 685 tasi qo‘shma korxona, 16 288 tasi esa xorijiy korxona hisoblanadi. Bu mamlakatda xorijiy kapital ishtirokidagi biznes subyektlari soni sezilarli ko‘payganini ko‘rsatmoqda.

So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokida faoliyat yuritayotgan korxonalarning umumiy soni 1,7 barobarga oshgan. Korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchilik qilmoqda.

Xitoyga tegishli xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 6 241 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich bilan mamlakatlar reytingida Xitoy birinchi o‘rinni egallagan.

Rossiya 3 512 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinda, Turkiya esa 2 327 ta korxona bilan uchinchi o‘rinda qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarni Qozog‘iston — 1 321 ta va Janubiy Koreya — 730 ta korxona bilan egallagan.

Shuningdek, Afg‘onistonda 706 ta, Ozarbayjonda 492 ta, Tojikistonda 467 ta, Birlashgan Arab Amirliklarida 453 ta va Hindistonda 439 ta korxona qayd etilgan.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.