Dunyodan
Xamas rasmiylarining aytishicha, ular Isroil tomonidan qo’llab-quvvatlangan G’azoga yangi AQShning yangi sulhining rejasini rad etishlarini aytishdi
Rushdi Abuual
G’azo muxbiri
Reuters
Isroil ikki oylik sulmeplikdan so’ng, Mart oyining o’rtalarida Xamasga harbiy hujumlarni davom ettirdi
Xamasning yuqori martabali mulozimlari BBCga aytishicha, Falastin qurolli guruhlari AQShning yangi G’azepish va garovga olinganlik to’g’risidagi bitim uchun AQShning so’nggi taklifini rad etishdi.
Oq uy payshanba kuni Isroil elchisi Stiv Vitkov rejasi Xamasdan rasmiy javob kutayotganini kutganini aytdi.
Isroil ommaviy axborot vositalarining ta’kidlashicha, Isroil rasmiylari Xamasning 18 kunlik sulh evaziga 60 kunlik jasadlarni topshirish va Isroil qamoqxonalarida Falastin mahbuslarining ozod etilishi.
Xamas rasmiylarining ta’kidlashicha, ushbu taklif asosiy talablarga javob bermaydi, shu jumladan urushni tugatadi va o’z vaqtida javob beradi.
Isroil hukumati izoh bermadi, ammo bosh vazir Benyamin Netanyaxu payshanba kuni garovdage oilalariga Vitkovning rejasini qabul qilganini aytdi.
Isroil G’azoga to’liq blokada va Xamasga harbiy hujumlarni amalga oshirdi va AQSh, Qatar va Misr tomonidan meditatsiyadan so’ng AQSh, Qatar va Misr tomonidan olib borildi.
Uning so’zlariga ko’ra, u Xamasga 58 ta garovga qo’yilgan 58 ta garovni ozod qilish uchun bosim o’tkazishni xohlagan. Kamida 20 kishi tirik deb o’ylashadi.
19 may kuni Isroil kuchlari Netanyaxu G’azoning “barcha mintaqalarini boshqaradigan” qo’shinlarini ko’rishi haqida xabar berishdi. Ertasi kuni u Isroilning qulflanishini engillashtiradi va ochlikni oldini olish uchun G’azoga kiritilishi mumkin.
So’nggi 10 hafta ichida G’azoda 4000 ga yaqin odam halok bo’ldi, deya xabar beradi Hada qasdlik vazirligi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti yana 600 000 kishi Isroilga olib borilgan qo’shimcha 600 ming kishi, kelgusi oylarda 500 mingga yaqin kishi ochlik darajasi yuzaga kelmoqda, deb xabar beradi.
Vashingtonda bo’lib o’tgan matbuot anjumanida, Vashingtonda bo’lib o’tgan matbuot anjumanida, “Oq uy” ning vakili Karolin Leavittning xabari Saudiya Arabistonining Al Arabistonining Arabistonining “Xamas” yangi sulh bitimiga rozi bo’lganligi to’g’risida xabar berishini so’rashdi.
“Men Isroilni qo’llab-quvvatlagan va qo’llab-quvvatlagan Isroilning Vitkov va prezidentni Xamasga yuborganini tasdiqlayapman. Isroil bu taklifni Xamasga yubormasdan oldin imzoladi”, dedi u.
“Ushbu munozaralar davom etayotganini ham ko’rishimiz mumkin. G’azoda, G’azoda, barcha garovga olingan uylar uylariga qaytarilishi mumkin, deb umid qilamiz”, deya qo’shimcha qildi u.
Ammo keyinchalik Xamas rasmiysi, bu bitim guruh muzokarachilari va Vitkov o’rtasidagi kelishuvlarga zid bo’lganini aytdi.
Ma’murlar BBCga aytishicha, taklifni vaqtincha omonat sulhiga olib keladigan kafolatlar mavjud emasligini aytadi, bu esa oxirgi sulh paytida har kuni G’azoga yuzlab yuk mashinalariga yo’l qo’yadigan gumanitar protokollarga qaytishga olib keladi.
Shunga qaramay, uning so’zlariga ko’ra, u Xamas vositachi bilan bog’lanishni davom ettirdi va yaqinda yozma javob berdi.
“Dunyo G’azo uchun yordam so’rab mas’uliyatga ega”, dedi BBBga xabar berdi
Ilgari Isroil kanalining 12 televizionida Netanyaxu yig’ilishda “Garovi garovga olish” haqida xabar berishdi: “Men bugun kechqurun aytib o’tgan so’nggi Vitkovning rejasini qabul qilishga rozi. Xamas hali javob bermadi.
Keyinchalik uning idorasi jurnalistlarning birini “kontrabgachinada” ni “kontrabaga” olib borishga urinishda ayblanayotgan bayonnomani qabul qildi. Biroq, u AQShning taklifiga rozi bo’lganligini inkor etmadi.
Avval Netanyaxu, barcha garovga olinganlar ozod qilinganida, Xamas vayron qilingan yoki qurolsizlantirilganida, Isroil xalqi ozod qilingan yoki qurolsizlantirilgan.
Xamas hibsga olingan odamlarni dushmanlikning to’liq tugashi bilan qaytarishga tayyor ekanligi va Isroilning G’azodan chiqib ketishi bilan qaytishga tayyorligini aytdi.
Isroil 2023 yil 7 oktyabrda Xamas chegarasi bo’ylab hujumga javoban G’azoga harbiy kampaniyani boshladi, 1200 ga yaqin odamni o’ldirdi va yana 251 kishi garovga olingan.
Qolgan to’rttasi, ulardan ikkitasi halok bo’lganlar, mojaro oldidan G’azo shahrida G’azo asiri olinmagan.
Hozircha Isroil 197 yilgi garovga olingan 197 yillarga qaytishini ta’minladi, shundan 148 tasi tirik.
G’azoda kamida 3,986 kishi, shu jumladan 3 986 kishi halok bo’ldi, chunki Isroil hududiy sog’liqni saqlash vazirligi.
Xamas boshqaruv mudofaa agentligiga ko’ra, payshanba kuni Isroil G’azoda sodir bo’lgan voqeada kamida 54 kishi halok bo’ldi. Ular tarkibiga markaziy kameralar maydonida uyda hujum qilinganida vafot etgan.
Isroil kuchlari o’tgan kunlarda “o’nlab qo’rquv nishonlarini” urganliklarini aytishdi.
Dunyodan
Ukraina Tashqi ishlar vazirligi fuqarolarni Vengriyaga sayohat qilishdan tiyilishga chaqirdi.
Ukraina Tashqi ishlar vazirligi odamlarga Vengriyaga sayohat qilishdan vaqtincha voz kechishni tavsiya qildi.
Bayonotda Budapeshtda yetti nafar Ukraina fuqarosi o‘g‘irlab ketilgani va davlat bankining mulki musodara qilingani haqida xabarlar borligi aytilgan. Shu bois vazirlik Vengriya hududidagi Ukraina fuqarolarining xavfsizligini kafolatlash qiyinligini taʼkidladi.
Vazirlik, shuningdek, Ukraina fuqarolarini Vengriya orqali tranzit sayohatlardan qochishga va boshqa yo‘nalishlarni tanlashga chaqirdi.
Bayonotda, shuningdek, Ukraina va Yevropa kompaniyalari vakillari Vengriya hududidagi mulklari majburiy musodara qilish xavfi borligi haqida ogohlantirilgan. Shu bois tadbirkorlarga mamlakatda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda ehtiyot choralarini ko‘rish tavsiya etildi.
Aytgancha, Ukraina rasmiylari Budapeshtni davlat banki Oshchad bankining yetti nafar xodimini hibsga olishda ayblagan. Bank bayonotiga ko‘ra, qutqaruv guruhi 5-mart kuni Vengriya hududida ikki mashinada valyuta olib ketayotganda to‘xtatilgan.
Ma’lumotlarga ko’ra, transfer “Oschad Bank” va “Austrian Raiffeisen Bank” o’rtasidagi kelishuv doirasida amalga oshirilgan. GPS maʼlumotlariga koʻra, tutib olingan avtomobil Budapesht markazida, Vengriya kuch tuzilmalaridan biriga yaqin joyda joylashgan.
Ukraina tashqi ishlar vaziri Andriy Shibiga Vengriya hukumatini “Ukrainaning yetti fuqarosini garovda ushlab turganlikda” aybladi.
Kiyev Budapesht rasmiylariga diplomatik nota yo‘llab, hibsga olingan fuqarolari va ularning mol-mulkini zudlik bilan ozod qilishni talab qildi. Ukraina, shuningdek, Vengriya harakatlariga huquqiy baho berish uchun Yevropa Ittifoqiga murojaat qilishini ma’lum qildi.
Eronning Minob shahridagi qizlar maktabiga hujum AQSh harbiylari tomonidan uyushtirilgan bo‘lishi mumkin. Bu haqda Reuters agentligi AQShning ikki rasmiysiga tayanib xabar berdi.
Rasmiylarning aytishicha, bu hali yakunlanmagan tergovning dastlabki xulosasi. Shundan so‘ng maktabga hujumda boshqa kuchlar ham ishtirok etishi mumkinligi haqidagi yangi ma’lumotlar paydo bo‘ldi.
Rasmiylar hujumni AQSh harbiylari, foydalanilgan o‘q-dorilar va maktabga nima uchun hujum qilingani bilan bog‘lovchi hech qanday dalil oshkor qilmadi.
Avvalroq, Nyu-York Tayms ham AQSh hujumda ishtirok etgan bo’lishi mumkinligini yozgan edi. Gazetaning yozishicha, AQSh havo kuchlari Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusini nishonga olishni maqsad qilgan bo‘lishi mumkin, ammo buning o‘rniga xatolik tufayli maktabga hujum qilgan.
Hozircha AQSh Mudofaa vazirligi ushbu voqeani faqat tergov qilayotganini rasman e’lon qildi.
Eron rasmiylariga ko‘ra, 28 fevral kuni Minob shahridagi qizlar maktabiga raketa hujumi uyushtirilib, 165 kishi halok bo‘lgan.
Rossiya Eronga AQShning Yaqin Sharqdagi harbiy ob’ektlariga hujum qilish uchun ma’lumot bergan bo’lishi mumkin.
Washington Post gazetasi ma’lumotlardan xabardor bo’lgan uchta manbaga tayanib, urush boshlanganidan beri Rossiya hukumati Tehronga AQSh harbiy ob’ektlarining koordinatalarini, jumladan, kemalar va samolyotlarning joylashuvini taqdim etganini xabar qildi.
Rasmiylardan biri bu harakatni “juda keng ko’lamli harakat” deb ta’rifladi.
Nashrning yozishicha, Rossiya Eronga nishonlarni aniqlashda qay darajada yordam berayotgani hozircha to‘liq ma’lum emas.
Ba’zi rasmiylarning ta’kidlashicha, urush boshlangan bir hafta ichida Eron armiyasining Amerika qo’shinlarini mustaqil ravishda aniqlash qobiliyati sezilarli darajada kamaydi.
“Ruslar biz Ukrainani qanday qo‘llab-quvvatlayotganimizni yaxshi bilishadi, shuning uchun ular javob zarba berish imkoniyatini mamnuniyat bilan qabul qilgan bo‘lishi mumkin”, – deydi manbalardan biri.
Rasmiyning taʼkidlashicha, Rossiya razvedka tizimi razvedka maʼlumotlarini yigʻish imkoniyatlari boʻyicha AQShnikiga mos kelmasa-da, u dunyodagi eng qudratli tizimlardan biridir.
Hozircha Rossiya va Eron bu ma’lumotga ochiq munosabat bildirmagan.
Kuzatuvchilar fikricha, bu xabarlar tasdiqlansa, bu holat Rossiyaning Yaqin Sharqdagi mojaroga bilvosita aloqadorligini anglatishi mumkin.
Yaqin Sharqdagi vaziyat keskinlashgani sari Fors ko‘rfazi davlatlari Qo‘shma Shtatlarning ularni himoya qilish qobiliyatiga ishonchini yo‘qotmoqda, deb yozadi Foreign Policy.
28-fevralda AQSh va Isroil Eronga qarshi urush boshlaganidan beri Eron hukumati qo‘shnilariga qarshi javob qaytardi. Xususan, BAA, Bahrayn, Qatar, Saudiya Arabistoni, Quvayt, Iordaniya kabi davlatlar Eron raketalari va uchuvchisiz uchoqlari nishoniga olingan.
Tehron rasmiylarining aytishicha, ular bu mamlakatlardagi fuqarolik infratuzilmasiga emas, AQSh harbiy bazalari va inshootlariga hujum qilmoqda.
Foreign Policy nashriga ko‘ra, Eronning raketa hujumi Fors ko‘rfazi davlatlarini mudofaa masalalari naqadar nozik ekanini anglab yetgan.
“Eronning Fors ko‘rfazidagi qo‘shnilarini bombardimon qilishi Eronni imkon qadar undan qochishga harakat qilgan bo‘lsa ham, urushga tortdi”, — deb yozadi nashr.
E’tiborlisi, Saudiya Arabistoni va BAA AQShning Eron bilan qarama-qarshilik strategiyasini faol qo‘llab-quvvatlamoqda. Ammo haqiqiy tahdid paydo bo’lganda, Fors ko’rfazi davlatlari Qo’shma Shtatlar ularni ekzistensial tahdidlardan himoya qila olmasligiga yoki xohlamasligiga ishonch hosil qiladi. Hatto Isroil bilan yaqin hamkorlik va ittifoqchilik ham foydali emas.
So’nggi bir necha o’n yilliklarda BAA, Qatar va Saudiya Arabistoni barqaror, tinch va boy mamlakatlar va moliyaviy markazlar sifatida shuhrat qozondi. Biroq Eronning raketa va dron hujumlari bu mamlakatlar xavf-xatardan himoyalanmaganligini isbotladi. Yaqinda Reuters axborot agentligi tomonidan chop etilgan maqolaga ko’ra, Fors ko’rfazi davlatining qiyofasi bir necha kun ichida butunlay o’zgargan.
Faraz qilaylik, dunyoning moliyaviy markazi maqomiga da’vogar bo‘lgan Dubay shahri iqtisodiyoti butunlay falaj bo‘lgani uchun kuniga millionlab dollar yo‘qotmoqda.
Dunyo bo’ylab suyultirilgan gaz (SNG) eksportining qariyb 20 foizini ta’minlaydigan Qatar 4 mart kuni gazni suyultirishni butunlay to’xtatdi.
Mintaqa davlatlari ochiq va yashirincha AQShni Eron masalasini muzokaralar yo’li bilan hal qilishga chaqirdi.
Tahlilchilarning aytishicha, Eron urushi qanday oqibatlarga olib kelishidan qat’iy nazar, AQShni ittifoqchi deb bilgan va Amerika iqtisodiyotiga milliardlab dollar sarmoya kiritgan Fors ko’rfazi davlatlari kelajakda AQSh bilan munosabatlarini qayta ko’rib chiqadi.
Avval xabar qilinganidek, 2025-yilning 9-sentabr kuni Isroil “qizil chegara”ni buzib, xalqaro qonunchilikni buzdi va Qatar poytaxti Dohaga havo hujumi uyushtirdi. Bu voqea AQShning harbiy sohada ishonchli ittifoqchi emasligi haqidagi qarashni kuchaytirib, nafaqat Qatar, balki boshqa arab monarxiyalariga ham ishonchsizlikni kuchaytirdi.
Islandiya Yevropa Ittifoqiga aʼzolikni tiklash yoki tiklash boʻyicha referendum oʻtkazadi.
Mamlakat hukumati bu masala bo‘yicha ovoz berish 29 avgust kuni o‘tkazilishini ma’lum qildi.
2013-yilda Islandiya Yevropa Ittifoqiga kirish bo‘yicha to‘rt yillik muzokaralarni to‘xtatdi. Rasmiylar qarorning asosiy sababi sifatida Reykyavikning baliq ovlash bo’yicha o’zi qaror qabul qilish istagini ko’rsatdi.
Ammo so‘rovlar shuni ko‘rsatadiki, yashash narxining oshishi va Ukrainadagi urush islandiyaliklarning YeIga kirishga qiziqishini oshirgan.
AQSh prezidenti Donald Tramp Islandiya va AQSh o’rtasida joylashgan Grenlandiyani anneksiya qilish bilan tahdid qilganidan keyin Yevropa Ittifoqiga a’zolik ham diqqat markazida bo’ldi.
RUV jamoat teleradiokompaniyasining xabar berishicha, Islandiya tashqi ishlar vaziri Katrin Gunnarsdottir matbuot anjumanida hukumat referendum o‘tkazish qarorini bir ovozdan ma’qullaganini ma’lum qilgan.
Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish boʻyicha muzokaralar natijasi mamlakatning Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishi yoki qoʻshilmasligi boʻyicha ikkinchi referendumga olib keladi.
BMW urib ketgan YPX xodimi ishi: avariya tasvirlari paydo bo‘ldi
Italiyada qishki Paralimpiya o‘yinlari rasman ochildi
Original dorilarni mahalliylashtirish va insonparvarlik yordami bo‘yicha yangi tizim joriy etiladi
-
Turk dunyosi5 days agoTurkiyaning hukmron partiyasi 10% virtual valyuta daromad solig’ini taklif qilmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston–Yaponiya: startaplar yo‘nalishida hamkorlik imkoniyati mavjud
-
Iqtisodiyot5 days agoYanvarda tashqi savdo aylanmasi 1,3 mlrd dollarga oshdi
-
Dunyodan1 day ago
Sochida bir kunda ikki marta zilzila sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot20 hours agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
-
Siyosat5 days agoEnergetika vazirligi 1 martdan tabiiy gaz narxi oshishi haqidagi mish-mishlarni rad etadi
-
Siyosat3 days agoO‘zbekiston mudofaa qobiliyatini mustahkamlash masalalari muhokama qilindi
-
Iqtisodiyot3 days agoAQSh Eronga zarbalarni qo‘llab-quvvatlamagan Ispaniya bilan savdoni to‘xtatadi