Jamiyat
“Zovurni yopmoqchi bo‘lib daraxtlarga qiron keltirishdi” – Buvayda tumanidagi daraxtkushlik tafsiloti
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani Nayman mahallasidan o‘tgan Nayman zovuri atrofidagi daraxtlar kesilishiga qarshi bo‘lgan ekologiya inspektori Ahror Niyozovga tuman hokimi o‘rinbosari Sayidjon Xizirov tomonidan kuch ishlatilgani ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamalarga sabab bo‘ldi. Zovur atrofida qancha manzarali daraxtlar yo‘q qilindi? Holat qanday yuz berdi? Kun.uz muxbiri Buvaydada bo‘lib, holatni o‘rgandi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Nayman qishlog‘i aholisiga ko‘ra, qishloqdan o‘tgan zovur 1950 yillarda qazilgan bo‘lib, zax tortish vazifasini bajaradi. Zovur atrofida ko‘p yillik manzarali daraxtlar bo‘lgan. “Dom stroy” MChJ rahbari Nozimjon Sobirov aholi qarshiligiga qaramay, zovur o‘rnida savdo inshooti qurmoqchi bo‘lib, 100 tupga yaqin daraxtni kesib tashlagan.
Zovur ko‘milsa, dehqonchilik o‘ladi…
“Zovur zax suvlarni tortish uchun 1950-1955 yillarda qazilgan. Manzarali daraxtlar ekologik holatni yaxshilash uchun shu zovur qirg‘oqlariga ekilgan edi. 10-30 yillik daraxtlar ekologiya hisobida turardi. Tadbirkor bu yerda savdo inshooti qilaman deb daraxtlarga qiron keltirdi.
Qishlog‘imizda 6 mingga yaqin aholi dehqonchilik bilan shug‘ullanadi. Mana shu zovurning hisobiga yer yuzasiga sho‘r chiqmay, qishlog‘imizning zax suvlari shu zovurga chiqib turardi. Har bir xo‘jalik kamida 50 million so‘mlik ko‘chat yetishtiradi. Agar zovur ko‘miladigan bo‘lsa, dehqonchilik qilib bo‘lmaydi.
6 noyabr kuni kelgan tadbirkorlar. Qurilishga qarshilik ko‘rsatib, ekologiya, hokimiyatdan ruxsat olib, keyin qurilishni boshlanglar, dedik. Ular qo‘limizda loyiha turibdi, ruxsatimiz bor, hech kimdan ruxsat so‘ramaymiz, deb ishni boshlashdi”, deydi Abduqahhor Sattorov.
Abduqahhor Sattorov
Daraxtni butayman deb belidan kesib ketishdi…
“Qabristonimiz zovurga yaqin joyda. Yerni kovlasangiz 2,5-3 metrdan suv chiqib ketadi. Agar zovur ko‘miladigan bo‘lsa, 5-6 yildan keyin shu suv 1,5 metrdan chiqadi. Mayitni 1,5 metr pastga qo‘ysa, uning tepasida ayvoni bor, tepasida 50 santimetr qoladi. Natijada qabristondan ham zax suv chiqib ketadi. Bu holatni tepadagilar, qurilishni boshlab qo‘ygan tadbirkor o‘ylamayapti. Daraxtlarni butayapmiz deyapti-da, belidan kesib ketyapti. Ekologiya inspektori daraxt kesayotganning qo‘lidan arrani olib qo‘ysa, hokim yordamchisi unga qarshi kuch ishlatyapti”, deydi Islomjon Ashurov.
Islomjon Ashurov
Qarshilik qilsang, qamalasan…
“Daraxtlarga qiron keltirish boshlangan paytda tadbirkorga qarshilik qildik. Tadbirkor esa mahallamizning yigitlariga bosim qildi. Qarshilik davomli bo‘lganidan keyin IIBga ustimizda ariza topshirdi. Hokimiyatga borsak, hokim qurilishga mening hech qanaqa aloqam yo‘q, boshqa tashkilot qaraydi, dedi. Ertasi kuni hokim kelib qurilishga kim qarshilik qilsa, qamataman, dedi. Holatni videoga olmoqchi bo‘lsak, qarshilik qilishdi.
Umumiy hisobda 100 dan oshiq daraxtni kesib tashlashdi. Ekologiya bo‘lim boshlig‘i Ahrorjon Niyozov va Qo‘qon shahar Milliy gvardiya xizmatchisi Feruzbek 6 noyabrdan beri shu yerda bo‘lib, daraxt kesilishiga faol qarshilik qilishdi. Tadbirkor esa daraxt kesaman, milliard bo‘lsa ham pulini to‘lab qo‘yaman, deb turib oldi”, deydi mahalla faollaridan biri Jamshidbek Ummatov.
Jamshidbek Ummatov
Daraxt kesilishiga faol qarshilik ko‘rsatgan Buvayda tumani ekologiya inspektori Ahrorjon Niyozov telefon orqali holatga izoh berdi.
Javobgarlikka torsak ham to‘xtashmadi…
“Dastlab kesilgan daraxt 26 tup edi. Unga chora ko‘rgandik. Keyin yana 80 tup daraxt kesildi. 25 noyabr kuni zovurga borsam daraxtlarni yana arralayotgan ekan. Qo‘lidan arrasini olib qo‘ydim. Keyin hamma ko‘rgan ijtimoiy tarmoqlarda tarqagan holat yuz berdi. Hokim o‘rinbosari Sayidjon Xizirov tortqilaganida bo‘ynimdan yengil jarohat oldim, ekspertizada chiqdi.
Bundan avval arrachini 3 marta ogohlantirgan edim. Lekin u quloq solmadi. Daraxt kesish uchun ekologiyadan ruxsat olinmagan. Tadbirkorni javobgarlikka torsak ham to‘xtamadi”, deydi ekologiya inspektori Ahrorjon Niyozov.
Zovur ko‘milmaydigan bo‘ldi…
“Nayman mahallasidagi zovurning ustiga yengil tipdagi do‘konlar qurish rejalashtirilgan edi. Zovur to‘liq ishchi holatda turardi. Xulosalar, texnik shartlar olingan. 800 diametrli quvur ko‘milib, zovur to‘liq ishchi holatda turishi va ustiga yengil konstruksiyali do‘kon qurilishi rejalashtirilgan edi. Tuman hokimining topshirig‘iga asosan qurilish ishlari to‘liq to‘xtatildi. Ekologiyaga yetkazilgan zararlar hisoblanib qoplanadi. Tadbirkor, quruvchi tomonidan shoshmashosharlik bilan qurilish ishlari boshlab yuborilgan, hududni ochib, daraxt kesilgan.
Zovur Sirdaryo suv irrigatsiya tarmoqlari ekspeditsiyasi balansida turadigan havza hisoblanadi. Tuman hokimi o‘rinbosariga nisbatan uchta modda bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Hozirda dastlabki surishtiruv harakatlari olib borilyapti. Tuman hokimi o‘rinbosari Sayidjon Xizirov bilan shartnoma bir tomonlama bekor qilingan”, deydi Buvayda tumani hokimligi matbuot kotibi Asadbek Shokirov
Asadbek Shokirov, Buvayda tumani hokimligi matbuot kotibi
Eslatib o‘tamiz, Buvayda tumanida ekologiya inspektori Ahrorjon Niyozov aholi murojaatiga asosan manzilga borib, noqonuniy daraxt kesish holatini aniqlagan. So‘ngra daraxtlarni kesayotgan shaxsni to‘xtatib, belgilangan tartibda hujjatlarni rasmiylashtirmoqchi bo‘lgan. Voqea joyida bo‘lgan Buvayda tumani hokimi o‘rinbosari Sayidjon Xizirov esa ekologiya inspektoriga kuch ishlatib, uni chetroqqa olib chiqishga uringan.
Shundan so‘ng Sayidjon Xizirov ekologiya inspektoriga zo‘ravonlik qilishi ortidan lavozimidan ozod etildi. Hokim o‘rinbosari va boshqalarga nisbatan Jinoyat kodeksining 3 ta moddasi bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atildi. Jinoyat ishi tergovi shaxsan bosh prokuror tomonidan nazoratga olingan.
Sarvar Ziyoyev,
Sardor Mamirov,
Kun.uz
Jamiyat
Buxoro va Surxondaryoda Afg‘onistondan kontrabanda qilingan opiyning katta partiyasi aniqlandi
Buxoroda haydovchi Lacetti mashinasining motor qismiga qariyb 1 kg opiy yashirgani fosh bo‘ldi. U giyohvand moddani Termiz tumanida yashovchi, xalqaro yuk tashish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi shaxsdan olgani aniqlanib, tadbir davom ettirilgan. Ikkinchi shaxsning yonidan muqaddam Afg‘onistondan kontrabanda qilingan 5 kg va yashash xonadonidan esa 7 kg opiy topilgan.
Buxoro va Surxondaryoda qariyb 13 kg giyohvand moddaning noqonuniy aylanmasiga chek qo‘yildi. Bu haqda Davlat xavfsizlik xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, DXXning Buxoro va Surxondaryo viloyatlari bo‘yicha boshqarmalari hamda bojxona idoralari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazilgan. Unda Buxoro shahrida yashovchi 32 yoshli shaxs shaxs boshqaruvidagi Lacetti “Surxondaryo–Buxoro” yo‘nalishida harakatlanayotgan vaqtida Kogon tumani hududida to‘xtatilgan.
Mashina xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirilganda uning motor qismidagi havo filtri ostiga 993 gr opiy yashirib qo‘yilgani fosh etilgan.
Muqaddam ham narkojinoyat sodir etgani uchun sudlangan haydovchi narkotik moddani Termiz tumanida yashovchi, xalqaro yuk tashish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi 46 yoshli shaxsdan olgani aniqlangan.
Tezkor tadbir davom ettirilib, ikkinchi shaxs ham ushlangan. Uning yonidan muqaddam Afg‘onistondan kontrabanda qilingan 5 kg va yashash xonadonidan esa 7 kg opiy topilgan.
Hozirda mazkur shaxslarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Avvalroq Afg‘onistondan olib kelingan qariyb 9 kg opiy musodara qilingandi.
Jamiyat
May oyida qanday ob-havo kutiladi? «O‘zgidromet» izoh berdi
Kelayotgan may oyida kutilayotgan ob-havo ma’lumoti e’lon qilindi.
Bu yil may oyi beqaror ob-havo bilan boshlanadi. Birinchi besh kunlikda respublika hududi bo‘yicha ba’zi joylarda momaqaldiroq va kuchli shamol bilan qisqa muddatli yomg‘irlar yog‘adi. Havo harorati asosan kechalari 13-18 daraja, kunduz kunlari 22-27 daraja bo‘ladi.
Keyinchalik, oyning oxirigacha harorat kechalari 13-18 darajadan 18-23 darajagacha, kunduz kunlari 25-30 darajadan 30-35 darajagacha, shimolda, janubda va cho‘l hududlarda 36-38 darajagacha o‘zgarib turadi. Ushbu davrning ayrim kunlarida ba’zi joylarda qisqa muddatli momaqaldiroqli yomg‘irlar yog‘ishi mumkin.
2026-yil may oyida o‘rtacha oylik harorat iqlimiy me’yordan 1,5-2 darajaga yuqori bo‘lishi kutilmoqda.
Iqlimiy xususiyatlarga ko‘ra (ko‘p yillik davr uchun o‘rtacha qiymatlar), may oyi aprel oyiga nisbatan 4–6 darajaga iliqroq bo‘ladi.
Respublika hududining katta qismida kunduzgi o‘rtacha harorat oyning birinchi yarmida 24-27 darajani, ikkinchi yarmida esa 28-31 darajani tashkil etadi. Deyarli har yili may oyida yozga xos issiq davrlar harorat 34-37 darajagacha ko‘tarilishi kuzatiladi.
Meterologik kuzatuvlarning barcha yillari uchun may oyi haroratining mutlaq maksimumlari 38-41 darajani, shimolda, janubda va cho‘l hududlarda esa ba’zi joylarda 43-45 darajani tashkil etadi. Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Xorazm, Buxoro viloyatlari va Navoiy viloyati cho‘l hududlarida may oyidagi harorat rekordlari yaqin orada – 2020, 2021 va 2025-yillarda yangilandi.
May oyida yomg‘irlar, ko‘pincha, qisqa muddatli tavsifga ega bo‘lib, deyarli har doim momaqaldiroq va kuchli shamol bilan kuzatiladi.
Jamiyat
Elchining tarixiy xotiralari chop etildi
Shu kunlarda “Yangi sahifa” nashriyotida taniqli diplomat Yodgorxo‘ja Shodmonovning “Ikki qutb orasida” nomli kitobi chop etildi. Har bir insonning o‘z hayot yo‘li, manzillari va yorqin xotiralari bo‘ladi. Ammo shunday kasblar borki, ular nafaqat sharafli, balki nihoyatda mas’uliyatlidir – elchilik faoliyati ana shunday sohalardan biri.
2005-2009 yillarda Afg‘onistonning Mozori Sharif shahrida Bosh konsul, 2012-2021 yillarda esa O‘zbekistonning Afg‘onistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi sifatida sermahsul faoliyat yuritgan muallifning ushbu asari ham tarixiy, ham ilmiy va badiiy jihatdan beqiyos qimmatga ega. Ta’kidlash joizki, so‘nggi yillarda diplomat Abror G‘ulomovning avtobiografik asari nashr etilib, xalqimizga armug‘on qilinganiga guvoh bo‘lgan edik. Endilikda ushbu an’ananing Yodgorxo‘ja Shodmonov tomonidan davom ettirilishi quvonarli hol.
Men Yodgorxo‘ja aka haqida “Jahon” axborot agentligida ishlab yurgan kezlarimda hamkasblar va ustozlarimizdan ko‘p ijobiy fikrlar eshitganman. 1961 yilda tug‘ilgan muallif o‘z faoliyati davomida dastlab yoshlar tashkilotlarida, Toshkent davlat texnika universiteti prorektori lavozimida hamda “Yoshlik” talabalar shaharchasi hokimi o‘rinbosari sifatida samarali mehnat qilgan.
1999-2000 yillarda Tashqi ishlar vazirligining Diplomatik servis xizmati kotibiyati mudiri, 2000-2005 yillarda Kadrlar va o‘quv muassasalari boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari, keyinchalik boshlig‘i, Afg‘onistondagi Bosh konsullikdan qaytgach esa 2010-2012 yillarda Konsullik boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari lavozimida sidqidildan xizmat qildi. Ko‘plab insonlarga yordam qo‘lini cho‘zgan, Vatan ravnaqi yo‘lida bor bilim va tajribasini safarbar etgan kamtarin va malakali diplomatning mehnatlari davlatimiz tomonidan yuksak qadrlanib, 2022 yilda “Do‘stlik” ordeni bilan taqdirlangani ham fikrimiz isbotidir.
Qiziqarli va samimiy tilda yozilgan ushbu kitobni mutolaa qilar ekansiz, elchilik davri muallif uchun chinakam sinov va mazmunli hayot maktabi bo‘lganiga amin bo‘lasiz.
“Bu yillar davomida men nafaqat xizmat burchimni ado etdim, balki dunyoqarashimni kengaytirdim, inson qiymatini, tinchlik qadrini va mehr-oqibatning beqiyos kuchini yanada teranroq his etdim. Bu yurtda vaqt bilan yuzma-yuz turib zamon va hayot ziddiyatlari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnash keldim, o‘zligimni teran angladim. Ana shu ikki qutb o‘rtasida kechgan hayot menga sabrning chegarasiz kuchini, do‘stlikning beqiyos qudratini, osoyishtalikning eng bebaho ne’mat ekanini chuqurroq anglatdi. Diplomatik xizmatning mashaqqati, kunu tun mas’uliyati, xavf-xatar va sinovlari mening irodamni chindan ham chiniqtirdi”, deb yozadi muallif.
Kitob orqali Afg‘oniston bizga qo‘shni bo‘lsa-da, ichki vaziyati va murakkab siyosiy-harbiy jarayonlari biz uchun ancha notanish bo‘lgan davlatning haqiqiy manzarasini anglaymiz. Salkam yarim asrdan buyon tinchlik nimaligini bilmay kelayotgan bu yurt odamlarining yuksak g‘ururi, samimiyati va mehmondo‘stligi o‘quvchida katta taassurot qoldiradi. Muallif Balx, Jauzjon, Samangon, Faryob, Hirot kabi viloyatlar, Kobul, Mozori Sharif, G‘azni kabi shaharlar haqida shunday mahorat bilan hikoya qiladiki, voqealar beixtiyor ko‘z oldingizda jonlanadi.
Ayniqsa, Afg‘onistonning 100 ga yaqin yetakchilari, qo‘mondonlari va nufuzli shaxslari haqidagi ma’lumotlar, ularning siyosiy tiynati va salohiyati tarixiy izchillikda mahorat bilan ochib berilgan. Shuningdek, muallifning oddiy afg‘on dehqoniga bo‘lgan ehtiromi, ularning matonati va yashovchanligiga bergan ta’rifi kitobning ta’sirchanligini oshirgan.
Yodgorxo‘ja Shodmonov Afg‘oniston Islom Respublikasining ikki prezidenti davrida ham, “Tolibon” hokimiyatga kelgan og‘ir kunlarda ham o‘z burchiga sodiq qoldi. Elchixona yaqinidagi mudhish terrorchilik harakati oqibatida og‘ir jarohat olib, uzoq muddat davolangan bo‘lsa-da, mardlik bilan o‘z missiyasini davom ettirdi. Uning siymosida o‘z davlati manfaatini har narsadan ustun qo‘yadigan, vatandoshlarini himoya qilishni muqaddas burch deb biladigan haqiqiy vatanparvar diplomatni ko‘ramiz.
Asarning keyingi boblarida 2016 yildan buyon Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan olib borilayotgan ochiqlik, konstruktiv muloqot va pragmatik tashqi siyosatning mazmun-mohiyati shaxsiy tajribalar asosida batafsil yoritilgan.
“Ikki qutb orasida” kitobi shunchaki voqealar bayoni emas, balki elchining qalb iztiroblari, hayratlari va teran mushohadalari in’ikosidir. Nodir fotosuratlar bilan boyitilgan ushbu asar diplomatlar, afg‘onshunoslar, talabalar va keng kitobxonlar ommasi uchun qimmatli qo‘llanma bo‘lib xizmat qiladi.
Laziz Rahmatov,
Siyosiy fanlar bo‘yicha falsafa doktori (PhD),
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi
Jamiyat
O‘zbekistonda AI–chatbotli «Qurilishda qonuniylik» mobil ilovasi ishga tushadi
Hukumatning 202-son qarori bilan 2026–2027-yillarda jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish bo‘yicha chora-tadbirlar dasturi tasdiqlandi. Ushbu dastur aholining huquqiy ongi va savodxonligini oshirishga qaratilgan kompleks choralarni o‘z ichiga oladi.
Dastur doirasida «Onlayn-mahalla» platformasi va «mahalla yettiligi» orqali aholi muammolari tahlil qilinib, ularga qonuniy yechimlar beruvchi sodda media materiallar tayyorlanadi. Bu materiallar annotatsiya, video, infografika va bukletlar ko‘rinishida taqdim etiladi.
Yil yakunida fuqarolar murojaatlari asosida «TOP-100 huquqiy tavsiya» to‘plami shakllantiriladi. Shuningdek, yangi qonunlar mutaxassislar ishtirokida intervyu va podkastlar orqali tushuntirilib, «Adliya TV»da joylashtiriladi.
Dasturda zamonaviy texnologiyalarga alohida e’tibor qaratilgan. Xususan, qurilish sohasida qonunchilikni tushuntiruvchi AI-chatbotli «Qurilishda qonuniylik» mobil ilovasi yaratiladi.
Ushbu ilova orqali foydalanuvchilar interaktiv o‘yinlar, testlar va videolar yordamida bilim olishi mumkin. Shu bilan birga, noqonuniy qurilish holatlari haqida xabar berish imkoniyati ham yaratiladi.
Bundan tashqari, «Advice.uz» va «Gender-madad» platformalari takomillashtiriladi. Ijtimoiy tarmoqlarda «sovrinli viktorinalar» o‘tkazish orqali aholining huquqiy bilimlari oshiriladi.
Dastur doirasida bolalar o‘rtasida huquqiy madaniyatni shakllantirishga ham katta e’tibor berilgan. Huquqiy videoroliklar ishlab chiqilib, keng targ‘ib qilinadi.
Shuningdek, «Oilani asrang – zo‘ravonlikni to‘xtating!» shiori ostida ijtimoiy chellenjlar va roliklar tanlovi tashkil etiladi. Ta’lim muassasalarida «Huquqiy bilimlar oyligi» o‘tkazish ham rejalashtirilgan.
Qarorga muvofiq, dasturda belgilangan chora-tadbirlarni o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirish uchun tegishli davlat organlari rahbarlari shaxsan javobgar hisoblanadi hamda har chorakda Adliya vazirligiga hisobot taqdim etadi.
Jamiyat
Piskentda «suvta’minot» rahbari sheriklari bilan qariyb 4 mlrd so‘mlik quvurlarni «tuya qilgan»
«Toshkent viloyati suv ta’minoti» AJning Piskent tumani filiali rahbari B.K., «A.» AJ mansabdor shaxslari va boshqalar bilan oldindan jinoiy til biriktirgan holda, umumiy qiymati 3 mlrd 931,2 mln so‘mlik suv quvurlarining 3 mlrd 78,4 mln so‘mlik qismi, ya’ni jami 14 800 metrini qazib olib, o‘zlashtirish yo‘li bilan talon-toroj qilganligi aniqlandi.
Mazkur holat Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi, Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining Toshkent viloyat boshqarmasi hamda «O‘zsuvta’minot» AJ komplayens xizmati bilan hamkorlikda o‘tkazilgan nazorat tadbirida aniqlangan.
Ayni paytda qayd etilgan holatlar yuzasidan «Toshkent viloyati suv ta’minoti» AJning Piskent tumani filiali rahbari B.K., «A.» AJning mansabdor shaxslari hamda boshqalarga nisbatan Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining Toshkent viloyat boshqarmasi tomonidan jinoyat kodeksining 167-moddasi 3-qismi «a» bandi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi.
-
Jamiyat4 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan5 days ago
Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 20-raundini maʼqulladi (batafsil maʼlumot)
-
Iqtisodiyot5 days agoBiznes-ombudsman Toshkentning dizayn-kodi masalasida e’tiroz bildirdi
-
Dunyodan5 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Jamiyat5 days ago
O‘zbekiston turizm salohiyati Destination Karakalpakstan 2026 maydonida namoyish etildi
-
Siyosat2 days agoFransiya va Oʻzbekiston taʼlim va madaniyat yoʻli bilan aloqalarni chuqurlashtirmoqda – Elchi Valid Xouk
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda uy-joy ijarasi narxlari qariyb 11 foizga qimmatlagan
