Iqtisodiyot
Yashirin iqtisodiyotga qarshi qo‘shimcha mexanizmlar joriy etilishi mumkin
Soliq qo‘mitasi hukumat qarori loyihasini muhokamaga qo‘ydi: yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirish va naqdsiz to‘lovlarni kengaytirishga qaratilgan qo‘shimcha mexanizmlar taklif etilmoqda.
Qaror loyihasida chakana savdo va umumiy ovqatlanish sohasida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan foydalanilayotgan avtomatlashtirilgan hisobga olish vositalarini soliq organlari axborot tizimlari bilan majburiy integratsiya qilish va davlat reyestriga kiritish talabini kuchaytirish nazarda tutilgan.
Shuningdek, fiskal belgilarni aks ettirish yoki integratsiya talablarini buzganlik uchun Soliq kodeksining 227¹-moddasida belgilangan javobgarlik choralarini qo‘llash eslatib o‘tilmoqda.
Loyihaga ko‘ra, O‘zbekiston Soliq qo‘mitasi 2026 yil 1 iyunga qadar:
umumiy ovqatlanish korxonalarini buyurtmalar hisobini yuritish axborot tizimi bilan to‘liq jihozlash va uni nazorat-kassa texnikalariga integratsiya qilish;
“O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi” AJ bilan birgalikda birja savdolari bo‘yicha oferta shartnomalari haqidagi ma’lumotlarni soliq organlari axborot tizimlariga integratsiya qilishni ta’minlashi taklif etilmoqda.
Shuningdek, 2026 yil 1 iyuldan boshlab qator yangi tartiblarni joriy etish nazarda tutilgan. Jumladan:
birja savdolari bo‘yicha elektron hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirishda neft mahsulotlari hajmini avtomatlashtirilgan tarzda nazorat qilish mexanizmini ishga tushirish;
qurilish pudrat va subpudrat shartnomalari hamda neft mahsulotlarini saqlash omborlarini ijaraga berish shartnomalarini soliq organlari elektron tizimlarida hisobga qo‘yish;
notarial idoralar taqdim etgan ko‘chmas mulk oldi-sotdi shartnomalari ma’lumotlarini QQS hisobotini shakllantirishda inobatga olish;
ustav kapitaliga ulush sifatida kiritilgan tovar-moddiy zaxiralarni realizatsiya qilish yoki ishlab chiqarishga sarflashni davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan o‘zgartirish hujjatlari asosida amalga oshirish.
Bundan tashqari, O‘zbekiston Adliya vazirligi, Markaziy bank va Soliq qo‘mitasi tomonidan “Notarius” avtomatlashtirilgan axborot tizimini soliq organlari, tijorat banklari hamda to‘lov tashkilotlari axborot tizimlari bilan o‘zaro integratsiya qilish, ma’lumotlarni real vaqt rejimida almashish mexanizmlarini joriy etish taklif qilinmoqda.
Ta’kidlanishicha, xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar o‘zlarining ixtiyoriy tanlovi asosida davlat reyestriga kitirilgan to‘lov tashkilotlarining QR-kodlari hamda bank kartalari, naqd pul va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa to‘lov usullaridan foydalanishi mumkin. Soliq organlari tomonidan ushbu jarayonga aralashuvga yo‘l qo‘yilmaydi.
Sun’iy intellektda qayta ishlangan surat
2026 yil 1 iyuldan barcha savdo va xizmat ko‘rsatish sohasidagi yuridik shaxslar tomonidan yagona QR-kodli to‘lov tizimi orqali to‘lovlarni qabul qilish majburiyligi belgilandi. Soliq qo‘mitasi mazkur tartib bo‘yicha tushuntirish berdi.
Qo‘mitaning bildirishicha, bu talab to‘lovlar faqat yagona QR-kod orqali qabul qilinishi shart degani emas.
“Yagona QR-kod xaridor uchun qo‘shimcha to‘lov usullaridan biri sifatida mavjud bo‘lishi kerak, xolos. Shuningdek, xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar o‘zlarining ixtiyoriy tanlovi asosida davlat reyestriga kitirilgan to‘lov tashkilotlarining QR-kodlari hamda bank kartalari, naqd pul va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa to‘lov usullaridan foydalanishi mumkin”, deyiladi qo‘mita izohida.
Qayd etilishicha, soliq organlari tomonidan ushbu jarayonga aralashuvga yo‘l qo‘yilmaydi.
“Ta’kidlash kerakki, Soliq qo‘mitasi hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibini belgilash vakolatiga ega organ hisoblanmaydi. Agar soliq xodimlari tomonidan davlat reyestriga kiritilgan to‘lov tashkilotlarining QR-kodlarini olib tashlash bo‘yicha noqonuniy harakatlar bo‘lsa, bu haqda Soliq qo‘mitasining 71 244-98-98 raqamli ishonch telefonlariga murojaat qilishi mumkin”, deyiladi qo‘mita rasmiy munosabatida.
2026 yil iyun oyida eskrou hisobvaraqlari orqali ko‘chmas mulk va transport vositalari oldi-sotdisi bo‘yicha 34 ming 387 ta bitim rasmiylashtirildi. Bu may oyiga nisbatan qariyb 18,5 foiz, aprelga nisbatan esa 8,3 foiz ko‘p bo‘lib, so‘nggi uch oy ichidagi eng yuqori ko‘rsatkichni tashkil etdi.
Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, iyun oyidagi bitimlarning 19 ming 241 tasi (55,9 foiz) transport vositalari, 15 ming 146 tasi (44,1 foiz) esa ko‘chmas mulk oldi-sotdisiga to‘g‘ri kelgan. Yana 834 ta bitim ko‘rib chiqilish jarayonida.
Taqqoslash uchun, aprel oyida eskrou hisobvaraqlari orqali 31 ming 757 ta bitim rasmiylashtirilgan bo‘lib, shundan 18 ming 960 tasi transport vositalari, 12 ming 797 tasi ko‘chmas mulk oldi-sotdisiga oid bo‘lgan. O‘sha paytda 1 ming 516 ta bitim jarayonda qolgan.
May oyida esa jami bitimlar soni 29 ming 23 taga tushgan. Ularning 16 ming 584 tasi transport vositalari, 12 ming 439 tasi ko‘chmas mulk oldi-sotdisiga to‘g‘ri kelgan, 1 ming 113 ta bitim esa ko‘rib chiqilish bosqichida bo‘lgan.
Shunday qilib, iyun oyida nafaqat rasmiylashtirilgan bitimlar soni oshgan, balki ko‘rib chiqilish jarayonidagi bitimlar soni ham ketma-ket uchinchi oy kamayishda davom etgan. Bu esa arizalarni ko‘rib chiqish va bitimlarni yakunlash jarayoni tezlashganini ko‘rsatishi mumkin.
Hududlar kesimida yetakchilik o‘zgarmadi. Iyun oyida Toshkent shahrida 9 ming 373 ta bitim qayd etilib, bu respublika bo‘yicha jami bitimlarning 27,3 foizini tashkil etdi. Aprelda poytaxtda 9 ming 177 ta, mayda esa 8 ming 575 ta bitim rasmiylashtirilgan edi.
Faollik yuqori bo‘lgan boshqa hududlar qatorida Farg‘ona viloyati (iyun — 3 ming 456 ta, may — 2 ming 708 ta, aprel — 3 ming 42 ta), Samarqand viloyati (iyun — 2 ming 990 ta, may — 2 ming 523 ta, aprel — 2 ming 766 ta) hamda Andijon viloyati (iyun — 2 ming 737 ta, may — 2 ming 383 ta, aprel — 2 ming 354 ta) qayd etildi.
Natijada may oyidagi qisqa pasayishdan so‘ng iyunda eskrou hisobvaraqlari orqali rasmiylashtirilayotgan ko‘chmas mulk va transport vositalari oldi-sotdi bitimlari soni yana o‘sish trayektoriyasiga qaytdi.
Eslatib o‘tamiz, eskrou hisobvaraqlari xaridor va sotuvchi o‘rtasidagi hisob-kitoblarni xavfsiz amalga oshirish mexanizmi bo‘lib, mablag‘lar bitim shartlari bajarilgandan keyingina sotuvchiga o‘tkaziladi.
Markaz baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklarining suvga bo‘lgan ehtiyoji bo‘yicha ma’lumotlarni Suv xo‘jaligi vazirligiga taqdim etadi. Vazirlik ro‘yxatga asosan suv olish limitlarining oyma-oy grafigini tasdiqlaydi.
Sun’iy intellekt yaratgan surat
Prezidentning “Baliqchilik tarmog‘ini rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” gi farmoni qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, Suv xo‘jaligi vazirligi huzurida davlat muassasasi shaklida Baliqchilikni rivojlantirish markazi hamda uning hududiy bo‘linmalari tashkil etiladi.
Sun’iy suv havzalarida baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklari quyidagi tartibda kafolatlangan suv bilan ta’minlab boriladi:
Suv xo‘jaligi vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyat hokimliklari har yili 15 yanvarga qadar sun’iy suv havzalarida baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni Markazga kiritib boradi.
Markaz har yili 30 yanvarga qadar baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklarining suvga bo‘lgan buyurtmanomalari asosida yil davomidagi suvga bo‘lgan ehtiyoji bo‘yicha ma’lumotlarni oylar va sub’yektlar kesimida shakllantirgan holda Suv xo‘jaligi vazirligiga taqdim etadi.
Suv xo‘jaligi vazirligi har yili 1 martga qadar shakllantirilgan ro‘yxatga asosan suv manbalarini ko‘rsatgan holda suv olish limitlarining oyma-oy grafigini tasdiqlaydi.
2027 yil 1 mayga qadar baliqchilik xo‘jaliklarida suv resurslaridan foydalanish, baliq yetishtirish hajmi, ozuqa sarfi va qo‘llanayotgan texnologiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yagona tizimda yuritish hamda ijaraga beriladigan suv obektlari hisobini yuritish bo‘yicha “e-baliq” elektron platformasi joriy etiladi.
Prezident farmoniga ko‘ra, Baliqchilikni rivojlantirish va qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tashkil etiladi.
2027 yil 1 mayga qadar baliqchilik xo‘jaliklarida suv resurslaridan foydalanish, baliq yetishtirish hajmi, ozuqa sarfi va qo‘llanayotgan texnologiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yagona tizimda yuritish hamda ijaraga beriladigan suv obektlari hisobini yuritish bo‘yicha “e-baliq” elektron platformasi joriy etiladi.
Toshkent davlat agrar universiteti va Xitoyning Daliyan universiteti bilan hamkorlikda 2027/2028 o‘quv yilidan boshlab baliqchilik va akvakultura bo‘yicha qo‘shma fakultet tashkil etiladi.
Bunda:
yiliga 50 nafargacha abituriyent talabalikka davlat granti asosida qabul qilinadi;
ta’lim jarayonlari “2+1” shaklida tashkil etiladi va qabul kvotalari har yili o‘rnatilgan tartibda davlat buyurtmasi qabul parametrlari doirasida tasdiqlanadi.
Dollar kursida keskin pasayish yuz berdi
Source link
Mustaqillik to‘yi» xalqimizni yanada birlashtirmoqda
Ikki nafar futbolchimiz Portugaliyaning “Braga” klubiga o‘tdi
Shavkat Mirziyoyev Gruziya qahramonlari yodgorligi poyiga gulchambar qo‘ydi (foto)
-
Dunyodan3 days ago
NATO davlatlari Rossiyadan xavotirda…
-
Jamiyat4 days agoSog‘liqni saqlash vaziri korrupsiyaga qarshi murojaat bilan chiqdi
-
Siyosat2 days agoO‘zbekiston va Gruziya strategik sheriklik deklaratsiyasini imzoladi
-
Sport4 days agoJCh kundaligi. Mbappe Messini ta’qib qilmoqda
-
Jamiyat4 days agoGaz ta’minoti va kadastr tizimida korrupsion jinoyatlar aniqlandi
-
Siyosat2 days agoShavkat Mirziyoyev Gruziyaning oliy milliy mukofoti bilan taqdirlandi
-
Jamiyat5 days agoNavoiyda 7 yoshli bolaga yuk mashinasi boshqaruvini bergan shaxsga chora ko‘rildi
-
Jamiyat3 days agoToshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi