Iqtisodiyot
Yangilangan statistikada gaz qazib olishda 3,3 mlrd kublik tafovut paydo bo‘ldi
2024 yilda O‘zbekistonda gaz qazib olish hajmi 44,6 mlrd kubdan 41,3 mlrd kubga kamaytirildi. O‘rtadagi farq – 3,3 mlrd kub metrni tashkil etib, bu qiymat jihatdan taxminan 650-700 mln dollarga teng bo‘lishi mumkin. Raqamlarning birdan o‘zgarib qolgani bo‘yicha mas’ul davlat tashkilotlarining hech biri izoh bergani yo‘q.
2024 yilda O‘zbekistonda gaz qazib chiqarish 4,5 foiz emas, balki 11,5 foizga kamaygani ma’lum bo‘lyapti. Xususan, 2025 yil yakuni bo‘yicha e’lon qilingan sanoat statistikasiga ko‘ra, 2024 yilda 41,3 mlrd kub, 2024 yil yakuni bo‘yicha e’lon qilingan hisobotda esa 2024 yilda 44,6 mlrd kub gaz qazib olingani ko‘rsatilgan. O‘rtadagi farq – 3,3 mlrd kub.
Yangilangan raqamlarga ko‘ra, 2021-2025 yillarda O‘zbekistonda gaz qazib olish quyidagicha o‘zgargan:
3,3 mlrd kub gaz qo‘shib yozilganmidi yoki bu xatolikmi?
Iqtisodchi Otabek Bakirov 3,3 mlrd kub gaz bir oylik qazib olish hajmiga teng bo‘lishiga urg‘u berib, mustaqil o‘rganishlar va surishtiruvlar o‘tkazish kerakligi haqida yozdi.
«E’lon qilingan ma’lumotlar to‘g‘ri bo‘lsa, 2024 yil ko‘rsatkichlariga kamida 3,3 mlrd kub gaz qo‘shib yozilgan yoki xatolik bo‘lib chiqadi (agar xatolikka yo‘ysak, yillik qazib olishga nisbatan 8 foiz yoki naq bir oylik qazib olinadigan gaz hajmi).
3,3 mlrd kub gaz mintaqamizdagi shakllangan narxlarda 650-700 mln dollarlik gaz degani. Buni qanaqadir xatolik bilan izohlash yo ko‘z yumish qiyin, ehtimolki, kalavaning uchini kimdir topsa, bu raqam gaz qazib olish, importi va eksporti o‘rtasidagi o‘rtamchi sxemalar uchun tenglamaning javobi bo‘ladi (o‘zlashtirilgan subsidiyalarning ham). Bir yil o‘tguncha hech kim bilmaganmi? Lekin buning uchun mustaqil o‘rganishlar va surishtiruvlar kerak, agarda kalavaning uchi rostdanam qiziq bo‘lsa. Yangi raqamlar asos qilib olinsa, 2024 yilda gaz qazib olish 5,4 mlrd kubga qulagan bo‘lib chiqadi», deydi iqtisodchi.
Kun.uz vaziyatga aniqlik kiritish maqsadida Milliy statistika qo‘mitasi bilan bog‘landi, ammo aniq javob ololmadi. Shu bilan birga, mazkur holat bo‘yicha na Energetika vazirligi, na Iqtisodiyot va moliya vazirligi, na «O‘zbekneftgaz» rasmiy munosabat bildirgani yo‘q.
Eslatib o‘tamiz, o‘tgan yilning dekabr oyi o‘rtalarida avvaliga O‘zbekiston prezidentining energetik xavfsizlik bo‘yicha vakili Alisher Sultonov, keyin esa «O‘zbekneftgaz» AJ rahbari Bahodir Siddiqov ishdan olingandi.
Eskrou orqali tuzilgan bitimlar soni 40 mingdan oshdi
Source link
O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari aprel oyida yana o‘sib, qariyb 71 milliard dollarga yetdi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 1-may holatida mamlakatning xalqaro aktivlari 70,89 milliard dollarni tashkil etgan. Bu mart oyiga nisbatan 1,9 milliard dollarga yoki 2,76 foizga ko‘pdir.
Asosiy ulush yana oltin hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Regulyator omborlaridagi oltin qiymati aprel davomida 743,6 million dollarga oshib, 61,59 milliard dollarga yetgan. Shu bilan birga, oltinning jismoniy hajmi qisqarib, 13,3 million troy unsiyasi yoki taxminan 413,7 tonnani tashkil etdi.
Markaziy bank 2025-yil sentyabridan beri ilk bor tashqi bozorda oltin sotgani qayd etildi. Aprel oyida zaxiralar qariyb 0,1 million unsiyaga, ya’ni 3,1 tonnaga kamaygan. Bu davrda jahon bozorida oltin narxi yuqori darajada saqlangani fond aktivlari qiymatining o‘sishiga ta’sir qildi.
Aprel oyida mamlakatning valyuta zaxiralari ham sezilarli ko‘paydi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, valyuta aktivlari 1,15 milliard dollarga yoki 15,2 foizga oshib, 8,72 milliard dollarga yetgan.
Xususan, xorijiy markaziy banklar va Xalqaro valyuta jamg‘armasida saqlanayotgan mablag‘lar 1,24 milliard dollargacha ko‘tarilgan. Xorijiy banklardagi valyuta mablag‘lari esa 5,92 milliard dollarni tashkil etgan.
Markaziy bankning xorijiy qimmatli qog‘ozlarga kiritgan investitsiyalari ham oshdi. Qimmatli qog‘ozlar portfeli qiymati 1,549 milliard dollarga yetgan bo‘lsa-da, ularning umumiy zaxiralardagi ulushi 2,2 foizgacha pasaygan.
Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Bankdan shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarsiz 500 dollargacha naqd chet el valutasini olishga ruxsat beriladi. Adliya vazirligi tashabbusi bilan ishlab chiqilgan bu haqdagi idoraviy hujjat 2026 yil 8 mayda davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.
Qayd qilinishicha, endi mijozlar bankdan 500 AQSh dollarigacha bo‘lgan naqd chet el valutasini pasport, ID-karta yoki ularning o‘rnini bosadigan boshqa hujjatlarsiz olishi mumkin. Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Mazkur tartib 3 oydan keyin kuchga kiradi.
2026-yilning birinchi choragida O‘zbekistonda elektron xizmat ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 65,7 milliard so‘m soliq to‘landi. Soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p.
Eng katta soliq to‘lovchisi sifatida «Apple» qayd etildi. Kompaniya uch oyda O‘zbekiston budjetiga 16,1 milliard so‘m soliq o‘tkazgan. Keyingi o‘rinlarni «Google» — 14,9 milliard so‘m va «Meta» — 13,9 milliard so‘m bilan egalladi.
Shuningdek, «Valve Corp.» 8 milliard so‘m, sun’iy intellekt texnologiyalari bilan tanilgan «OpenAI» esa 2,5 milliard so‘m soliq to‘lagan. «Anthropic» kompaniyasi hissasi 1,5 milliard so‘mni tashkil etdi.
Ro‘yxatdan «Midasbuy» — 1,3 milliard so‘m, «TikTok» — 868,3 million so‘m, «Booking.com» — 694,7 million so‘m va «Netflix» — 570,4 million so‘m soliq to‘lagani ham o‘rin olgan.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonliklarning xorijiy bigtex kompaniyalar pulli xizmatlaridan foydalanishi 80 foizga oshdi
Iqtisodiyot | 18:27
344
2 daqiqa o‘qiladi
2026 yilning I choragida O‘zbekistonda Apple 16,1 mlrd so‘m, Google 14,9 mlrd so‘m, Meta korporatsiyasi (Facebook, Instagram, WhatsApp egasi) 13,9 mlrd so‘m soliq to‘ladi.
O‘zbekistonda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 2026 yilning I choragida 65,7 mlrd so‘m soliq to‘langan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p, deya xabar berdi Soliq qo‘mitasi.
Eng ko‘p soliq Apple tomonidan to‘langan – 16,1 milliard so‘m.
To‘langan soliqlarning qariyb 92 foiz qismi elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 10 ta xorijiy kompaniya hissasiga to‘g‘ri keladi:
Apple – 16,1 mlrd so‘m;
Google – 14,9 mlrd so‘m;
Meta – 13,9 mlrd so‘m;
Valve Corp. – 8 mlrd so‘m;
OpenAI – 2,5 mlrd so‘m;
Anthropic – 1,5 mlrd so‘m;
Midasbuy – 1,3 mlrd so‘m;
TikTok – 868 mln so‘m;
Vooking.com – 694 mln so‘m;
Netflix – 570 mln so‘m.
Eslatib o‘tamiz, 2026 yil 1 yanvardan O‘zbekistonda soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tmay faoliyat yuritayotgan xorijiy onlayn kompaniyalarga cheklovlar qo‘llash tartibi ishga tushdi.
«Siti» poygaga qaytdi. Kun o‘yinlari «Manchester Siti» yirik g‘alabaga erishgan o‘yinda Husanov qaydnomaga ham kiritilmadi, Turkiyada esa Shomurodov va Fayzullayev bittadan gol urdi.
Odamlarga nima bo‘lgan o‘zi?..
Shavkat Mirziyoyev Moskvadagi G‘alaba paradida ishtirok etdi (foto)
-
Siyosat2 days agoOliy sud 161 nafar Sovet repressiyasi qurbonlarini reabilitatsiya qiladi
-
Dunyodan4 days agoXitoyda pirotexnika zavodining portlashi oqibatida 26 kishi halok bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago
budjet tarkibida qaysi soliqlarning ulushi ko‘proq?
-
Siyosat3 days agoOʻzbekistonda Mudofaa vazirligi tarkibida sunʼiy intellekt boʻlimi va kiberxavfsizlik instituti tashkil etildi
-
Dunyodan4 days agoTahlilchilar neft haqida xavotirli ma’lumotlarni e’lon qilishdi
-
Jamiyat3 days ago
Askiya nozikfahm zakiylar bahsi, «tor» hazillar emas!
-
Jamiyat2 days ago
Farg‘onada sohalar rivoji: sanoat, IT va turizm
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar to‘xtovsiz o‘sib bormoqda