Iqtisodiyot
Xitoy qarzi YeIni ortda qoldirdi
Xitoy davlat qarzi ilk bor Yevropa Ittifoqining jami davlat qarzidan oshib ketdi. Bu jahon qarz tuzilmasidagi jiddiy o‘zgarishni anglatadi.
2008 yilgi jahon moliyaviy inqirozidan keyin AQSh, Xitoy va Yevropa qarz olish borasida mutlaqo turlicha yo‘ldan bordi. Yevropa qarz o‘sishini nisbatan cheklangan doirada ushlab turgan bir paytda, AQSh va Xitoy, ayniqsa 2020 yildan keyin, uni juda tez sur’atlarda oshirdi.
Yangi grafika Xalqaro valuta jamg‘armasi ma’lumotlari asosida 1995 yildan 2025 yilgacha bo‘lgan davrda AQSh, Yevropa Ittifoqi va Xitoyning yillik davlat qarzi hajmi dinamikasini joriy AQSh dollarida (inflatsiya hisobga olinmagan holda) aks ettiradi.
2025 yilga kelib, Xitoyning davlat qarzi 18,7 trillion dollarga yetdi va ilk bor Yevropa Ittifoqining 17,6 trillion dollarlik ko‘rsatkichidan oshib ketdi. Bu burilish nuqtasi Xitoy qarzining so‘nggi yigirma yilda naqadar tez o‘sganini yaqqol ko‘rsatadi.
Visual Capitalist
2008 yilda AQShning davlat qarzi 10,9 trillion dollar bo‘lgan edi — bu YeIning 10,7 trillion dollarlik ko‘rsatkichiga deyarli teng edi. 2025 yilga kelib esa u 38,3 trillion dollargacha o‘sdi va Yevropa ko‘rsatkichidan 20,7 trillion dollarga oshib ketdi.
Xitoy qarzi 2008 yildagi 1,2 trillion dollardan boshlab o‘rtacha yillik taxminan 17 foiz sur’atda o‘sdi — bu esa unga yigirma yilga yetmay Yevropa Ittifoqini ortda qoldirish imkonini berdi.
2008 yildan beri AQSh davlat qarzi o‘rtacha yillik 7,7 foizga oshgan bo‘lsa, Yevropa Ittifoqida bu o‘sish sur’ati taxminan 3 foizni tashkil etgan.
Yevropa Ittifoqida qarzning nisbatan sekin o‘sishi qisman AQSh va Xitoyga nisbatan iqtisodiyotning nominal o‘sish sur’ati pastroq bo‘lgani bilan izohlanadi. Biroq bu, shuningdek, 2010–2012 yillarga to‘g‘ri kelgan Yevropa qarz inqirozidan keyin joriy etilgan ancha qat’iy budjet cheklovlari natijasi hamdir.
Bundan farqli o‘laroq, Xitoyda qarzning o‘sishi kreditlash hajmini kengaytirish, keng ko‘lamli infratuzilma sarmoyalari va davlatning iqtisodiyotdagi rag‘batlantiruvchi roli bilan bog‘liq bo‘ldi.
AQSh esa inqiroz davrlaridagi qarz olishni, ayniqsa 2020 yildan keyin, barqaror budjet taqchilliklari bilan uyg‘unlashtirdi. Bu esa davlat qarzining Yevropa darajasidan ancha oshib ketishiga olib keldi. Federal darajada fiskal cheklovlar kamroq bo‘lgani sababli, Vashington xarajatlarni yuqori darajada saqlab qoldi — aynan shuning uchun ham AQShning davlat qarzi bugungi kunda Xitoy va Yevropa Ittifoqi ko‘rsatkichlaridan sezilarli darajada yuqori.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.
AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.
Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.
«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
-
Jamiyat3 days ago
Toshkentda xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot23 hours ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Jamiyat19 hours ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat18 hours ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi