Dunyodan
Xitoy endi Pentagonning xavfsizlik ustuvorligi emas
Pentagonning yangi Milliy mudofaa strategiyasiga ko‘ra, Xitoy endi Qo‘shma Shtatlar uchun xavfsizlikning ustuvor yo‘nalishi emas.
To’rt yillik hujjatda o’rniga AQSh vatani va G’arbiy yarim sharning xavfsizligi departamentning asosiy tashvishi ekanligi ta’kidlanib, AQSh hukumati uzoq vaqtdan beri amerikaliklarning “aniq manfaatlari”ni e’tiborsiz qoldirgani qo’shimcha qilinadi.
Pentagon, shuningdek, AQSh ittifoqchilariga “cheklanganroq” yordam berishini aytdi.
Bu o’tgan yili AQShning Milliy xavfsizlik strategiyasi e’lon qilinganidan so’ng, Yevropa “tsivilizatsiya inqirozi” oldida turgani va Rossiya endi AQSh uchun tahdid deb hisoblanmaydi. O‘shanda Rossiya hukumati mazkur hujjat ushbu ko‘rinishga “asosan mos” ekanini aytgan edi.
Bunga javoban, 2022 yilgi Milliy mudofaa strategiyasida Xitoy tomonidan yuzaga keladigan “ko‘p domenli tahdid” mudofaa sohasidagi ustuvor yo‘nalish sifatida qayd etilgan. 2018 yilgi hujjatda aytilishicha, Xitoy va Rossiya kabi “revizionistik kuchlar” AQSh xavfsizligi uchun “markaziy muammo”dir.
Juma kuni e’lon qilingan 34 betlik hujjat Tramp ma’muriyati o’zining birinchi yilida tutgan siyosiy pozitsiyalarini ko’p jihatdan mustahkamlaydi.
Ayni paytda AQSh prezidenti Donald Tramp Venesuela prezidenti Nikolas Maduroni hibsga oldi, Sharqiy Tinch okeani va Karib dengizida giyohvand moddalar kontrabandasida gumon qilingan kemalarga hujum qildi va yaqinda AQSh ittifoqchilariga Grenlandiyani qo‘lga kiritish uchun bosim o‘tkazdi.
Strategiyada yana bir bor taʼkidlanishicha, Pentagon “AQSh harbiylari va tijoriy kuchlarining muhim hududlarga, xususan, Panama kanali, Amerika koʻrfazi va Grenlandiyaga kirishini kafolatlaydi”.
Hujjatda, shuningdek, Tramp maʼmuriyatining yondashuvi “sovuq urushdan keyingi oʻtmishdagi maʼmuriyatlarning buyuk strategiyalaridan tubdan farq qilishi” aytiladi.
U qo’shimcha qildi: “Utopik idealizmdan voz keching va qattiq realizmni qabul qiling”.
Xitoy bilan munosabatlarga “qarama-qarshilik emas, kuch” orqali yondashish kerak. Maqsad “Xitoyda hukmronlik qilmaslik, Xitoyni bo‘g‘ib o‘ldirish yoki kamsitish emas”, deyiladi hujjatda.
Oldingi strategiyalardan farqli o’laroq, Xitoy da’vo qilgan avtonom orol Tayvan haqida hech qanday gap yo’q. Ammo hujjatda aytilishicha, Qo‘shma Shtatlar “hech kim, jumladan, Xitoy ham mamlakatimiz yoki ittifoqchilarimizni nazorat qila olmasligini ta’minlash”ni maqsad qilgan.
O’tgan yil oxirida AQSh Tayvanga 11 milliard dollarlik (8,2 milliard funt sterling) yirik qurol sotishni e’lon qildi va Xitoy bunga javoban orol atrofida harbiy mashqlar o’tkazdi.
Strategiya, shuningdek, Amerikaning “mudofaa subsidiyalari” dan “qoniqarli” bo’lgan Amerika ittifoqchilarining “yukni taqsimlashni” ko’proq talab qiladi.
Biroq, bu “izolyatsionizm” sari intilishdan dalolat berishini inkor etadi.
“Aksincha, bu bizning mamlakatimiz duch kelayotgan tahdidlarga yoʻnaltirilgan, chinakam strategik yondashuvni bildiradi”, deya qoʻshimcha qilib, biz AQSh manfaatlarini “dunyoning qolgan qismi manfaatlari” bilan aralashtirib yubormoqchi emasmiz.
Buning o’rniga, ittifoqchilar, xususan, Evropada “biz uchun unchalik jiddiy bo’lmagan, ammo ular uchun jiddiyroq bo’lgan tahdidlar bo’yicha etakchilik qiladi”.
Qariyb to‘rt yil avval Ukrainaga keng ko‘lamli bosqinni boshlagan Rossiya “NATOning sharqiy a’zolari uchun doimiy, ammo boshqarilishi mumkin bo‘lgan tahdid” sifatida ta’riflangan.
Strategiyada, shuningdek, Shimoliy Koreyani to‘xtatib turishda Qo‘shma Shtatlarning “ko‘proq cheklangan” roli belgilab berilgan. Janubiy Koreya ushbu missiya uchun “asosiy mas’uliyatni o’z zimmasiga olishga qodir”, deya qo’shimcha qildi u.
Kanada Bosh vaziri Mark Karni shu hafta boshida Jahon Iqtisodiy Forumida qilgan chiqishida eski dunyo tartibi “orqaga qaytmaydi” va Janubiy Koreya, Kanada va Avstraliya kabi oʻrta davlatlarni birlashishga chaqirdi.
“O’rta kuchlar birgalikda ishlashi kerak, chunki stolda o’rinimiz bo’lmasa, biz menyuda bo’lamiz”, dedi Karni Davosda.
Bu Frantsiya prezidenti Emmanuel Makron ham “qoidalarsiz dunyoga harakat” haqida ogohlantirgan paytga to’g’ri keldi.
AQSHning Los-Anjeles shahrida kino sanoatining eng nufuzli mukofotlaridan biri boʻlgan ʻʻOskar” (98-nashr) mukofotini topshirish marosimi boʻlib oʻtdi. Bu yilgi marosim 2026-yil 15-martda boʻlib oʻtdi va 2025-yilda ekranlarga chiqadigan filmlar tanlandi. Marosimni taniqli shoumen Konan O’Brayen boshqardi.
Bu yilgi eng katta voqea, albatta, “Eng yaxshi film” nominatsiyalari haqida bo‘ldi. Akademiyaning rasmiy maʼlumotlariga koʻra, bosh mukofot “Birin-ketin jang” filmiga nasib etgan. Shu bois bu asar oʻsha yilning asosiy kino yutugʻi sifatida eʼtirof etilgan.
Aktyorlik yo‘nalishida Maykl B. Jordan “Gunohkorlar” filmidagi roli uchun “Eng yaxshi erkak roli” mukofotini qo‘lga kiritdi. Shuningdek, ushbu nominatsiyada “Marty Supreme” filmi uchun Timoti Chalamet, “Birin-ketin jang” filmi uchun Leonardo Di Kaprio, “Ko‘k oy” filmi uchun Itan Xouk va “Maxfiy agent” filmi uchun Vagner Moura nomzodlik ko‘rsatildi.
Shon Penn “Birin-ketin jang” filmi uchun ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor bo‘ldi. Benisio del Toro ushbu nominatsiyada, shuningdek, Frankenshteyn uchun Jeykob Elordi, Gunohkorlar uchun Delroy Lindo va Sentimental qiymat uchun Stellan Skarsgard nominatsiya qilindi.
Ayollar roli nominatsiyasida ham asosiy g‘oliblar aniqlandi. Akademiyaning rasmiy sahifasiga ko‘ra, Mayki Medison “Anora” filmidagi roli uchun “Eng yaxshi ayol roli” nominatsiyasiga nomzod bo‘lgan. Zoe Saldana Emiliya Peres uchun ikkinchi plandagi eng yaxshi aktrisa deb topildi.
Musiqiy yo’nalishda ham sezilarli yutuqlarga erishildi. “Eng yaxshi original musiqa” mukofoti “Gunohkorlar” filmi uchun Lyudvig Goranssonga berildi. Shu bilan birga “Oltin” qo’shig’i “Eng yaxshi muallif qo’shig’i” nominatsiyasida mukofotga sazovor bo’ldi. Bu qo’shiq “K-POP Demon Hunters” filmidagi qo’shiq edi.
Texnik va badiiy jihatdan mukammal bo’lgan ko’plab filmlar bor edi. Jumladan, “Frankenshteyn” filmi “Eng yaxshi ishlangan dizayn” mukofotiga sazovor bo’ldi. Akademiya ma’lumotlariga ko‘ra, filmning sahna ko‘rinishi, sahna ko‘rinishi va umumiy vizual dizayni yuqori baholangan.
98-Oskar taqdirlash marosimi 2025-yilgi filmlar haqida maxsus reportaj sifatida ham xizmat qiladi. Drama, jangovar filmlar, animatsiya va yirik studiyalarning loyihalari baholandi. Kategoriyalar bo‘yicha barcha g‘oliblar va nomzodlar ro‘yxati Akademiyaning rasmiy sahifasida e’lon qilingan.
Isroil harbiylari Livan janubida “cheklangan va maqsadli” quruqlikdagi operatsiyani boshlaganini e’lon qildi. SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiya Livan janubidagi Hizbulloh pozitsiyalari va infratuzilmasiga qarshi olib borilgan.
SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiyadan maqsad frontdagi mudofaa hududlarini mustahkamlash, terror infratuzilmasini yo’q qilish, u erda faoliyat yuritayotgan ekstremistlarni yo’q qilish va shimoliy Isroil aholisi uchun qo’shimcha xavfsizlik qatlamini yaratishdir.
2-mart, Hizbulloh Isroilga raketa hujumlarini boshlaganidan beri keskinlik kuchaygan. Keyin Isroil Livan hududini kuchli havo va artilleriya bombardimon qila boshladi. Ushbu qo’shimcha hujumlar Livandagi yuz minglab odamlarni uy-joyidan haydab chiqardi va qurbonlar soni ortib ketdi, deb xabar beradi Reuters.
Sahar, Hizbullohni Eron homiyligida urushda qatnashgan tashkilot deb atadi va Isroil tinch aholiga tahdidlarga toqat qilmasligini ta’kidladi.
Germaniya tashqi ishlar vaziri Yoxan Vader NATOning Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishdagi roli haqida o‘ylamasligini aytdi.
Uning aytishicha, NATO bu yo‘nalishda hech qanday qaror qabul qilmagan va bo‘g‘oz uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olishi kutilmaydi. Vadehr bu haqda Yevropa Ittifoqi tashqi ishlar vazirlarining Bryusseldagi uchrashuvi oldidan bayonot berdi.
Shu bilan birga, u Yevropa Ittifoqida Hormuz boʻgʻozi boʻyicha aniq chora-tadbirlar muhokama qilinayotganini, biroq hozircha aniq qarorlar qabul qilinmaganini aytdi.
“Germaniya bu muammoni harbiy yoʻl bilan emas, balki diplomatik yoʻl bilan hal qilishni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda”, dedi Vadehru.
Germaniya tashqi ishlar vazirligi rahbarining aytishicha, Yaqin Sharqdagi voqealar Eronning Turkiya hududiga uchuvchisiz uchoqlari hujumi va NATO havo hujumidan mudofaa tizimlarining tutib olishi fonida ham hozirda NATO uchun bevosita tahdid solmaydi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Prezident Tramp NATO davlatlarini Hurmuz bo‘g‘ozini ochiq saqlashda yordam berishga chaqirib, agar ochiq bo‘lmasa, ittifoqni “juda yomon kelajak” kutayotganini aytgan edi.
Milliy iqtisodiy kengash raisi Kevin Xassettning aytishicha, Tramp maʼmuriyatining Eronga hujumi Qoʻshma Shtatlarga kamida 12 milliard dollar zarar keltirgan. Uning aytishicha, hozircha ma’muriyatda zarur mablag‘ bor.
Xassettning aytishicha, Boshqaruv va byudjet idorasi kelajakda Kongressdan qo’shimcha mablag’ talab qilish yoki so’rash masalasini ko’rib chiqadi.
Avvalroq Pentagon Kongressdagi yopiq majlisda urushning dastlabki olti kunida urush 11,3 milliard dollardan ko‘proq zarar ko‘rganini ma’lum qilgan edi. Ushbu hisob-kitobning asosiy qismi o’q-dorilar va raketalarga tegishli edi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq AQSh Mudofaa vazirligi Kongressdan raketa zahiralarini to‘ldirish uchun 11 milliard dollar ajratishni so‘ragani xabar qilingan edi.
Eron Milliy Xavfsizlik Oliy Kengashi kotibi Ali Larijoniyning aytishicha, AQSh va Isroil hujumlari boshlanganidan beri hech bir islomiy davlat Eronni qo’llab-quvvatlamagan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash va tashqi tahdidlarga qarshi kurashish uchun islom olami birlashishi zarur.
Ali Larijoniy olti banddan iborat maktubida Eron qarshilik ko‘rsatishda davom etayotgani va islomiy hukumatning o‘z xalqini qo‘llab-quvvatlamaslik harakati Islomning mohiyatiga zid ekanini ta’kidladi.
“Ba’zi davlatlar bundan ham uzoqroqqa borib, Eron Amerika bazalariga, Amerika va Isroil manfaatlariga hujum qilgani uchun bizning dushmanimiz, deb da’vo qilmoqda! Mamlakatlaringizdagi Amerika bazalari Eronga qarshi hujumlar boshlaganini kuzatib o’tiramizmi?!”
Ular bahona izlaydilar. Bugun bu jangning bir tomonida AQSh va Isroil, boshqa tarafda musulmon Eron va qarshiliklar. Siz qaysi tarafdasiz?” dedi Ali Larijoniy.
U islom olamining kelajagini qayta ko‘rib chiqishga chaqirib, “AQSh hech qachon sizga sodiq bo‘lmaydi, Isroil esa sizning dushmaningizdir” dedi.
28 fevral kuni ertalab AQSh va Isroil Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni boshladi. Ushbu hujum natijasida Eron oliy rahbari Ali Xomanaiy halok bo’ldi. Bunga javoban Eron Fors ko‘rfazidagi Amerika nishonlariga, jumladan Birlashgan Arab Amirliklari va Qatarga hujum qildi.
O‘zbekistonda moliyaviy xizmatlar hajmi 20 foizga oshdi
58 ovozdan 13 ming 386 ovozgacha. «Tashabbusli budjet» g‘oliblari e’lon qilindi
Venchur va xususiy investitsiya fondlari uchun huquqiy asos yaratiladi
-
Dunyodan2 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Siyosat2 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Jamiyat4 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Iqtisodiyot3 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot5 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Iqtisodiyot4 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot4 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar