Turk dunyosi
Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an Eron bilan urush butun mintaqa aralashmasdan oldin tugatilishi kerakligini aytdi
ANKARA, 11-mart (Reuters) – Turkiya prezidenti Toyib Erdo‘g‘on chorshanba kuni Eron urushi butun Yaqin Sharq mintaqasi “olovga otilishidan oldin to‘xtatilishi kerak”, dedi va diplomatiyaga imkoniyat berish kerakligini qo‘shimcha qildi.
NATO havo hujumidan mudofaa vositalari o‘tgan hafta Turkiya janubiga yo‘l olgan Eronning ikkita raketasini tutib oldi. Hududda NATO va AQSh tomonidan foydalaniladigan havo va radar bazasi joylashgan bo‘lib, o‘shandan beri alyans Turkiya janubidagi mudofaasini kuchaytirgan.
“Bu urush avj olib, butun mintaqani alangaga tashlamasdan oldin to’xtatilishi kerak. Agar diplomatiyaga imkoniyat berilsa, bunga erishish uchun yaxshi imkoniyat bor”, – dedi Erdo’g’an parlamentda deputatlarga.
Turkiya hukumati urushni to’xtatish uchun barcha tomonlar bilan hamkorlik qilayotganini qo’shimcha qilib, “Biz hozirda bo’lgan nozik davrni hisobga olgan holda juda ehtiyotkorlik bilan gapiryapmiz. Turkiyani atrofdagi yong’inlardan himoya qilish uchun ehtiyotkorlik bilan harakat qilmoqdamiz” dedi.
AQSh va Isroilning Eronga hujumlari boshlanishidan 12 kun oldin Turkiya ikki tomon o’rtasida vositachilik qilishni taklif qilgan edi. O‘shandan beri Prezident Erdo‘g‘an bir necha bor mojaroga barham berish uchun diplomatiya yo‘li bilan murojaat qilib, Turkiya o‘z milliy xavfsizligiga tahdid soladigan har qanday tahdidga javob qaytarishi haqida ogohlantirgan.
Turkiyaning asosiy muxolifatdagi Jumhuriyat Xalq partiyasi (CHP) yetakchisi O‘zg‘ur O‘zer chorshanba kuni bergan intervyusida Erdo‘g‘on shaxsiy munosabatlarni yaxshi saqlab qolish uchun AQSh prezidenti Donald Trampni nomini aytib tanqid qilishdan qochganini va bu AQSh rahbarini faqat ruhlantirganini aytdi.
O’zer, Turkiyaning “Prezident Trampning harakatlariga nisbatan jim bo’lib sukut saqlashi va uning nomutanosib kuchiga qarshi turmasligi betaraf emas” deb, AQSh mojaro chog’ida Turkiyaning sezgirligini inobatga olmaganini aytdi.
Prezident Erdog’an Qo’shma Shtatlar, Isroil va Eronning harakatlarini tanqid qilib, Amerika va Isroilning havo amaliyotlarini xalqaro huquqning “ochiq-oydin buzilishi” deb atadi.
Ammo boshqa ko‘plab jahon yetakchilari singari u o‘z izohlarida Trampning ismini aytishdan bosh tortdi. Prezident Erdo‘g‘onning Prezident Tramp bilan yaxshi shaxsiy munosabatlari o‘tgan yil davomida AQSh va Turkiya o‘rtasidagi ikki tomonlama taranglikni yumshatishga yordam berdi.
(Tuvan Gumrukju va Ece Toksabayning reportaji; Daren Butler va Ali Kuchukgocmenning Istanbuldagi qo’shimcha hisoboti; Jonatan Spayser va Garet Jons tomonidan tahrirlangan)