Iqtisodiyot
Tramp Rossiya neft kompaniyalariga sanksiya kiritishi Moskvaning neftdan daromadiga bosim o‘tkazadi – Reuters
AQSh prezidenti Donald Trampning Rossiyaning eng yirik ikki neft kompaniyasiga sanksiyalari ortidan Xitoyning davlatga qarashli neft gigantlari vaqtincha Rossiya neftini xarid qilishni to‘xtatgan. Rossiya dengiz yo‘li orqali neft eksportining eng katta xaridori bo‘lgan Hindiston esa import hajmini keskin kamaytirishga tayyorlanmoqda.
AQSh prezidenti Donald Tramp Ukraina urushi borasida Moskvaga nisbatan siyosatini keskin o‘zgartirib, Rossiyaning eng yirik ikki neft kompaniyasiga sanksiyalar joriy qildi. Bu esa jahon bozorida neft narxlarining deyarli 5 foizga oshishiga va Hindistonning Rossiyadan import hajmini kamaytirishni ko‘rib chiqishiga sabab bo‘ldi. Bu haqda Reuters agentligi xabar bermoqda.
Sanksiyalar Rosneft va Lukoyl kompaniyalariga qaratilgan. Ular birgalikda jahon neft ishlab chiqarishining 5 foizdan ortig‘ini tashkil etadi. Bu Tramp uchun keskin burilish bo‘ldi — u atigi bir hafta oldin Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan Budapeshtda Ukraina urushini to‘xtatish bo‘yicha sammit o‘tkazishni rejalashtirayotganini aytgandi.
Garchi qisqa muddatda bu Rossiya iqtisodiyotiga kuchli zarba bo‘lmasa-da, bu qadam Trampning Rossiya moliyasini siqish va Kremlni tinchlik kelishuviga majbur qilish niyatini yaqqol ko‘rsatadi.
Savdo manbalarining Reuters’ga aytishicha, bu sanksiyalar ortidan Xitoyning davlatga qarashli neft gigantlari vaqtincha Rossiya neftini xarid qilishni to‘xtatgan. Rossiya dengiz yo‘li orqali neft eksportining eng katta xaridori bo‘lgan Hindiston esa import hajmini keskin kamaytirishga tayyorlanmoqda.
Rossiyaning ikki eng yirik mijozidan talabning pasayishi Moskva neft daromadlariga bosim o‘tkazadi, dunyoning asosiy importchilari esa muqobil manbalarni izlashga majbur bo‘ladi — bu esa global narxlarning oshishiga olib keladi.
Tramp o‘zining navbatdagi siyosiy burilishida chorshanba kuni shunday dedi: “Putin bilan rejalashtirilgan sammit bekor qilindi, chunki u kutilgan natija bermaydi”. U, shuningdek, Putin bilan bo‘lgan “ko‘p yaxshi suhbatlari” hech qanday amaliy natija bermaganidan shikoyat qildi.
“Biz prezident Putin bilan uchrashuvni bekor qildik — bu menga to‘g‘ri kelmagandek tuyuldi. Biz kerakli natijaga erisha olmasdik deb o‘yladim. Shu bois bekor qildim, ammo kelajakda albatta uchrashamiz”, — dedi Tramp Oq uyda jurnalistlarga.
Rossiya esa AQSh sanksiyalarini samarasiz deb atadi.
Uchrashuv bekor qilingan paytda Bryusselda Yevropa Ittifoqi rahbarlari va Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Ukraina uchun moliyalashtirish masalasini muhokama qildi, muzlatilgan Rossiya aktivlarini Kiyevga 140 milliard yevrolik (163 milliard dollar) kredit sifatida berish tashabbusi ko‘tarildi. Moskva esa, agar bu aktivlar musodara qilinsa, “og‘riqli javob” berishini aytdi.
Rossiya daromadini qisqartirish maqsadida Yevropa Ittifoqi ham yangi, 19-paket sanksiyalarni ma’qulladi. Ular Rossiya suyultirilgan tabiiy gazining importini taqiqlashni o‘z ichiga oladi.
Yevropa Ittifoqi 2022 yildan beri Rossiyaga bog‘liqligini taxminan 90 foizga kamaytirgan bo‘lsa-da, joriy yilning dastlabki sakkiz oyida hali ham 11 milliard yevrodan ortiq Rossiya energiya mahsulotlarini import qilgan.
Yevropa Ittifoqi, shuningdek, uchta Xitoy kompaniyasini Rossiyaning sanksiyalar ro‘yxatiga qo‘shib, ular Rossiya xom neftining muhim xaridorlari ekanligini va Moskvaga “katta” daromad keltirayotganini aytdi.
AQSh moliya vaziri Skott Bessent neft sanksiyalarini oshkor qilar ekan, Vashington Ikkinchi jahon urushidan beri Yevropadagi eng yirik quruqlik urushiga aylangan Rossiyani moliyalashtirish qobiliyatini maqsad qilganini va bundan keyin ham chora ko‘rishga tayyorligini aytdi.
Hozirda yiliga 21 foizga kamaygan Rossiyaning neft va gaz daromadi budjetining chorak qismini tashkil etadi va Moskvaning Ukrainadagi urushi uchun to‘rtinchi yil bo‘lgan eng muhim pul manbai hisoblanadi.
Biroq Moskvaning asosiy daromad manbai eksportga emas, ishlab chiqarishga soliq solishdan kelib chiqadi, bu esa sanksiyalarning davlat moliyasiga bevosita ta’sirini yumshatishi mumkin.
Rossiya Tashqi ishlar vazirligini qo‘llab-quvvatlagan Mariya Zaxarova Moskvada bunday cheklovlarga nisbatan “kuchli immunitet” yaratilganini aytdi.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
«U yoqqa va orqaga» yoxud chirog‘i o‘chmaydigan uy
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa mukofoti finaliga chiqdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Serbiyaga boradi
-
Jamiyat3 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Jamiyat2 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Sport2 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat2 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Iqtisodiyot2 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi