Iqtisodiyot
Toshkentda issiq suv va isitish ta’minoti tariflarini oshirish rejalashtirilyapti
2025 yil 1 oktyabrdan boshlab Toshkent shahrida issiqlik ta’minoti va issiq suv tariflari aholi uchun 15 foizga, yuridik shaxslar uchun 40 foizga, budjet tashkilotlari uchun esa 19 foizga oshishi mumkin.
Toshkentda issiqlik va issiq suv ta’minoti uchun tariflar yana oshirilishi rejalashtirilyapti. Bu haqda xalq deputatlari shahar kengashining 12 avgust kuni bo‘lib o‘tgan yig‘ilishida Veolia Energy Tashkent bosh direktori Sevara Pardayevaga tayanib, Gazeta.uz xabar berdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, poytaxt aholisi bazaviy tarifning atigi 18 foizini to‘laydi, qolgani esa shahar budjetidan subsidiyalar shaklida qoplanadi. Hukumat 2030 yilgacha issiqlik va issiq suv ta’minoti xizmatlari uchun subsidiyalarni bosqichma-bosqich bekor qilishni rejalashtiryapti.
Veolia Energy Tashkent kelgusi besh yil ichida tariflarni 100 foiz iste’molchilar to‘lashiga erishishni maqsad qilgan.
«2019 yilda (Veolia bilan) davlat-xususiy sheriklik dasturi tuzilganda, har yili narxlarni kamida 30 foizga oshirish nazarda tutilgan. Lekin amalda 2022 yildan e’tiboran boshlaganmiz. Va shunda birinchi marta 2024 yilda 30 foizga oshirishga erishishimiz kerak edi. Oldingi yili ikki marta 15 foizdan aholiga tarif oshirilgan», dedi kompaniya rahbari.
2025 yil 1 oktyabrdan aholi uchun issiq suv va issiqlik ta’minoti tariflarini 15 foizga oshirish taklif qilinmoqda. Ayni paytda ko‘p qavatli turar joylarda yashovchi aholi uchun chakana savdo tarifi 121 617 so‘m/Gkalni (QQSsiz) tashkil qiladi. Takliflar ma’qullansa, narx 139 ming so‘mgacha oshadi.
«Shu bilan birga, 10 foiz bo‘lsa ham, davlat va boshqa yuridik korxona-iste’molchilarimiz bor. Biz analiz o‘tkazdik: Toshkentdagi tadbirkorlar butun respublikadagi tadbirkorlardan eng past tarifni to‘layotganini aniqladik», — deydi Veolia Energy Tashkent rahbari.
Pardayevaning tushuntirishicha, Toshkent shahrida tariflar tabaqalashtirilgan.
«Yuridik korxonalar to‘lamagan ulushni budjet korxonalari to‘lab beryapti. Bu ham yana davlatning yelkasiga tushayotgan yuk. Lekin shuni aytib o‘tish kerakki, bizda davlat korxonalaridagi tarif bilan yuridik shaxslar tarifi o‘rtasidagi tafovut judayam kattalashib ketgan. Butun respublikada bir xil deb hisoblanadi. Misol uchun, respublikaning boshqa hududlarida 500 000 so‘m bo‘lsa, davlat korxonasi ham 500 000 so‘mdan to‘laydi, sartaroshxona ham 500 000 so‘mdan to‘laydi. Lekin bizda hozir tafovut judayam katta. Joriy tarifimiz bo‘yicha, davlat korxonalari bir gigakaloriya uchun 801 000 so‘m to‘laydi, yuridik shaxslar esa 241 000 so‘m», — deya ta’kidlagan u.
Pardayevaning so‘zlariga ko‘ra, davlat korxonalari orasida tijorat tuzilmalari ham mavjud. «Ular, misol uchun, narxni oshiradigan bo‘lsa, davlat hozirgidek to‘lab bermaydi. Bu degani, ular ham o‘z narxini oshiradi va baribir bu yuk iste’molchiga boradi», — deya qo‘shimcha qildi u.
O‘tgan yili kompaniya yuridik shaxslar uchun tariflarni 50 foizga oshirishni taklif qilgan, biroq bu taklif qabul qilinmagan va 15 foiz oshirish bilan cheklanilgan.
«Shuning asosida yil davomida 75 milliard [so‘m]ga yaqin yo‘qotish bo‘ldi, ya’ni zarar ko‘rdik. Endi uni boshqa masalalarni, boshqa xarajatlarni tartibga solib amalga oshirishga harakat qildik. Lekin o‘sha tartibda, ya’ni yildan yilga bunaqa amaliyotni oshiradigan bo‘lsak, bu noto‘g‘ri natijaga olib keladi, deb o‘ylayman. Bu yili yana 50 foiz oshirish masalasi bilan taklif kiritdik, lekin o‘shanda maslahatlashib, yuridik shaxslar uchun 40 foizga, davlat korxonalari uchun 19 foizga oshirish masalasi taklif qilindi», — dedi Veolia Energy Tashkent rahbari.
Yangi tariflar tasdiqlansa, yuridik shaxslar uchun narx 342,3 ming so‘mgacha, budjet tashkilotlari uchun esa 954,3 ming so‘mgacha oshadi.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
Asadjon Xodjayev Raqamli texnologiyalar vaziri o‘rinbosari etib tayinlandi
2030 yilga qadar havoni ifloslantiruvchi moddalar miqdori 10,5 foizga kamaytiriladi
O‘zbekistonda raqamli valyuta to‘lov vositasi sifatida sinab ko‘riladi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Sport3 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat3 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Jamiyat3 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Jamiyat2 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Iqtisodiyot3 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
-
Jamiyat3 days ago
Belgrad ko‘chalaridan biriga «Toshkent» nomi berildi