Iqtisodiyot
Toshkentda issiq suv va isitish ta’minoti tariflarini oshirish rejalashtirilyapti
2025 yil 1 oktyabrdan boshlab Toshkent shahrida issiqlik ta’minoti va issiq suv tariflari aholi uchun 15 foizga, yuridik shaxslar uchun 40 foizga, budjet tashkilotlari uchun esa 19 foizga oshishi mumkin.
Toshkentda issiqlik va issiq suv ta’minoti uchun tariflar yana oshirilishi rejalashtirilyapti. Bu haqda xalq deputatlari shahar kengashining 12 avgust kuni bo‘lib o‘tgan yig‘ilishida Veolia Energy Tashkent bosh direktori Sevara Pardayevaga tayanib, Gazeta.uz xabar berdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, poytaxt aholisi bazaviy tarifning atigi 18 foizini to‘laydi, qolgani esa shahar budjetidan subsidiyalar shaklida qoplanadi. Hukumat 2030 yilgacha issiqlik va issiq suv ta’minoti xizmatlari uchun subsidiyalarni bosqichma-bosqich bekor qilishni rejalashtiryapti.
Veolia Energy Tashkent kelgusi besh yil ichida tariflarni 100 foiz iste’molchilar to‘lashiga erishishni maqsad qilgan.
«2019 yilda (Veolia bilan) davlat-xususiy sheriklik dasturi tuzilganda, har yili narxlarni kamida 30 foizga oshirish nazarda tutilgan. Lekin amalda 2022 yildan e’tiboran boshlaganmiz. Va shunda birinchi marta 2024 yilda 30 foizga oshirishga erishishimiz kerak edi. Oldingi yili ikki marta 15 foizdan aholiga tarif oshirilgan», dedi kompaniya rahbari.
2025 yil 1 oktyabrdan aholi uchun issiq suv va issiqlik ta’minoti tariflarini 15 foizga oshirish taklif qilinmoqda. Ayni paytda ko‘p qavatli turar joylarda yashovchi aholi uchun chakana savdo tarifi 121 617 so‘m/Gkalni (QQSsiz) tashkil qiladi. Takliflar ma’qullansa, narx 139 ming so‘mgacha oshadi.
«Shu bilan birga, 10 foiz bo‘lsa ham, davlat va boshqa yuridik korxona-iste’molchilarimiz bor. Biz analiz o‘tkazdik: Toshkentdagi tadbirkorlar butun respublikadagi tadbirkorlardan eng past tarifni to‘layotganini aniqladik», — deydi Veolia Energy Tashkent rahbari.
Pardayevaning tushuntirishicha, Toshkent shahrida tariflar tabaqalashtirilgan.
«Yuridik korxonalar to‘lamagan ulushni budjet korxonalari to‘lab beryapti. Bu ham yana davlatning yelkasiga tushayotgan yuk. Lekin shuni aytib o‘tish kerakki, bizda davlat korxonalaridagi tarif bilan yuridik shaxslar tarifi o‘rtasidagi tafovut judayam kattalashib ketgan. Butun respublikada bir xil deb hisoblanadi. Misol uchun, respublikaning boshqa hududlarida 500 000 so‘m bo‘lsa, davlat korxonasi ham 500 000 so‘mdan to‘laydi, sartaroshxona ham 500 000 so‘mdan to‘laydi. Lekin bizda hozir tafovut judayam katta. Joriy tarifimiz bo‘yicha, davlat korxonalari bir gigakaloriya uchun 801 000 so‘m to‘laydi, yuridik shaxslar esa 241 000 so‘m», — deya ta’kidlagan u.
Pardayevaning so‘zlariga ko‘ra, davlat korxonalari orasida tijorat tuzilmalari ham mavjud. «Ular, misol uchun, narxni oshiradigan bo‘lsa, davlat hozirgidek to‘lab bermaydi. Bu degani, ular ham o‘z narxini oshiradi va baribir bu yuk iste’molchiga boradi», — deya qo‘shimcha qildi u.
O‘tgan yili kompaniya yuridik shaxslar uchun tariflarni 50 foizga oshirishni taklif qilgan, biroq bu taklif qabul qilinmagan va 15 foiz oshirish bilan cheklanilgan.
«Shuning asosida yil davomida 75 milliard [so‘m]ga yaqin yo‘qotish bo‘ldi, ya’ni zarar ko‘rdik. Endi uni boshqa masalalarni, boshqa xarajatlarni tartibga solib amalga oshirishga harakat qildik. Lekin o‘sha tartibda, ya’ni yildan yilga bunaqa amaliyotni oshiradigan bo‘lsak, bu noto‘g‘ri natijaga olib keladi, deb o‘ylayman. Bu yili yana 50 foiz oshirish masalasi bilan taklif kiritdik, lekin o‘shanda maslahatlashib, yuridik shaxslar uchun 40 foizga, davlat korxonalari uchun 19 foizga oshirish masalasi taklif qilindi», — dedi Veolia Energy Tashkent rahbari.
Yangi tariflar tasdiqlansa, yuridik shaxslar uchun narx 342,3 ming so‘mgacha, budjet tashkilotlari uchun esa 954,3 ming so‘mgacha oshadi.
Iqtisodiyot
«O‘zmilliybank» AJ O‘zbekiston emitentlari orasida birinchi bo‘lib Xitoy kapital bozoriga 250 mln dollarlik obligatsiyalar chiqarmoqchi
2026 yil 9–10 sentyabr kunlari O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Abdulla Aripov boshchiligidagi O‘zbekiston Respublikasi delegatsiyasining Xitoy Xalq Respublikasining Gonkong maxsus ma’muriy hududiga tashrifi doirasida «O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki» AJ («O‘zmilliybank» AJ) va «China International Capital Corporation» (CICC) Osiyo kapital bozorida hamkorlik qilish bo‘yicha kelishuvga erishdilar.
«Bir makon, bir yo‘l» tashabbusining 11-sammiti doirasida tomonlar Gonkong fond birjasida Xitoy yuani va O‘zbek so‘mida umumiy qiymati 250 million AQSh dollari ekvivalentiga teng bo‘lgan xalqaro obligatsiyalarni chiqarish hamda ularni Gonkong fond birjasida listingdan o‘tkazishni nazarda tutuvchi bitimni imzoladilar.
Erishilgan kelishuv «O‘zmilliybank» AJning Osiyo kapital bozoriga ilk bor chiqishini anglatadi hamda bankning xalqaro qarz olish geografiyasini kengaytirish uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratadi. Mazkur kelishuvning amalga oshishi bankning moliyalashtirish manbalari va valyuta tarkibini diversifikatsiya qilish, xalqaro investorlar doirasini kengaytirish hamda O‘zbekistondagi ustuvor investitsiya loyihalarini moliyalashtirish uchun Osiyo kapital bozori resurslarini jalb qilish imkonini beradi.
Rejalashtirilayotgan mazkur emissiya «O‘zmilliybank» AJning xalqaro kapital bozorlaridagi izchil faoliyatining navbatdagi bosqichi hisoblanadi. 2020 yildan buyon bank London va Vena fond birjalarda umumiy qiymati 1,13 milliard AQSh dollarini tashkil etuvchi uchta obligatsiya emissiyasini amalga oshirgan.
Mazkur kelishuv 2026 yilga mo‘jallangan davlat investitsiya dasturini amalga oshirish doirasida imzolangan bo‘lib. Ushbu dasturga muvofiq, «O‘zmilliybank» AJ zimmasiga O‘zbekistondagi ustuvor loyihalarni amalga oshirish uchun yetakchi xalqaro moliya institutlaridan jami 1,5 mlrd AQSh dollari ekvivalentidagi mablag‘larni jalb etish vazifasi yuklatilgan.
Imzolangan kelishuv O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi moliyaviy-iqtisodiy hamkorlikni izchil kengaytirish borasidagi amaliy natijalardan biri bo‘lib, mazkur hamkorlik so‘nggi yillarda ikki davlat yetakshilarining uzoqni ko‘zlagan siyosati va strategik qarashlari tufayli yangi bosqichga ko‘tarildi.
Ikki tomonlama munosabatlarda savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikka alohida e’tibor qaratilmoqda. O‘tgan yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 18 milliard AQSh dollariga yaqinlashdi. Yaqin yillarda mazkur ko‘rsatkichni 30 milliard AQSh dollariga yetkazish maqsad qilib olindi. Amaldagi qo‘shma investitsiya loyihalari portfeli qariyb 60 milliard AQSh dollarini tashkil etib, O‘zbekistonda 6 mingdan ortiq qo‘shma korxona faoliyat yuritmoqda.
Shu nuqtai nazardan, Xitoyning yetakchi moliya institutlari bilan hamkorlik kengayib, investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun kapital jalb qilishning yangi mexanizmlari joriy etilmoqda. «O‘zmilliybank» AJning CICC bilan erishgan kelishuvi mazkur yo‘nalishdagi amaliy qadamlardan biri bo‘lib, O‘zbekistonning Osiyo kapital bozorlaridagi ishtirokini kengaytirish, moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilish hamda mamlakat iqtisodiyotiga uzoq muddatli resurslarni jalb etishga xizmat qiladi.
Ma’lumot uchun, «O‘zbekiston Respublikasi Tashqi Iqtisodiy faoliyat milliy banki» AJ 1991 yilda tashkil etilgan bo‘lib, mamlakatdagi eng yirik tizimli ahamiyatga ega bank hisoblanadi. 2025 yil yakuniga ko‘ra, bank aktivlari 12 milliard AQSh dollaridan, kredit portfeli 9 milliard AQSh dollaridan, jami kapitali esa 1,6 milliard AQSh dollaridan oshgan.
China International Capital Corporation (CICC) 1995 yilda tashkil etilgan bo‘lib, Xitoyning yetakchi investitsiya banklaridan biri hisoblanadi. Kompaniya investitsiya banking, kapital bozorlari va aktivlarni boshqarish sohalarida xizmatlar ko‘rsatadi hamda Gonkong, Singapur, London va Nyu-York kabi xalqaro moliya markazlarida o‘z faoliyatini amalga oshiradi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonning eksport hajmi 19,9 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi.
Mazkur davrda O‘zbekiston eksportida yuqori ulushga ega bo‘lgan mamlakatlar (top-10):
Rossiya — 2,8 mlrd AQSh dollari;
Xitoy — 1,7 mlrd;
Afg‘oniston — 1,1 mlrd;
Qozog‘iston — 868 mln;
Fransiya — 854,9 mln;
Gonkong (Xitoy maxsus ma’muriy hududi) — 716 mln;
Turkiya — 596,2 mln;
Qirg‘iziston — 575,8 mln;
Tojikiston — 437,5 mln;
BAA — 420,8 mln.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Shavkat Mirziyoyev rafiqasi hamrohligida Seulga keldi (foto)
Shahidlar xotirasi xiyobonidan Chilonzor tumanigacha 20 kilometrlik piyodalar yo‘lagi qurilishi mumkin
Kelasi yil barcha OTMlarda yangi nazorat tizimi yo‘lga qo‘yiladi
-
Jamiyat5 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Sport5 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Jamiyat4 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Jamiyat3 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Iqtisodiyot4 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
-
Siyosat4 days ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa mukofoti finaliga chiqdi