Iqtisodiyot
Tadbirkorlik sub’yektlarini nazorat qilish to‘g‘risidagi qonun loyihasi ishlab chiqildi
“Tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish to‘g‘risida”gi qonun loyihasi jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilindi.
Qonun loyihasining maqsadi – tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish prinsiplari, asoslari va tartibini tizimli belgilashga qaratilgan.
Qonunning maqsadi tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan tadbirkorlik faoliyatida qonunchilik talablari buzilishlarini aniqlashga, ularning oldini olishga va ularni bartaraf etishga qaratilgan munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Davlat nazorati sohasida quyidagilar belgilanadi:
1) nazorat qiluvchi organlar tomonidan tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatida o‘tkaziladigan nazorat tadbirlarini amalga oshirish tartibi;
2) davlat nazorati davomida tekshirilayotgan tadbirkorlik sub’yektlarining huquq va majburiyatlarini, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha chora-tadbirlar;
3) davlat nazoratini amalga oshirishda nazorat qiluvchi organlarning va ular mansabdor shaxslarining huquq va majburiyatlari.
Qonunda belgilangan tadbirkorlik faoliyati ustidan davlat nazorati qoidalari:
1. «Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to‘g‘risida»gi, «Markaziy bank to‘g‘risida»gi va «Tezkor-qidiruv faoliyati to‘g‘risida»gi qonunlari doirasida;
2. Energetika va suv resurslari iste’molini hisobga olishning to‘liqligi hamda ishonchliligi, ularning hisob-kitoblari o‘z vaqtida amalga oshirilishi hamda elektr, gaz uzatish, gaz taqsimlash tarmoqlariga, ichimlik suvi ta’minoti va oqova suvi tizimlariga ulanishlarning qonuniyligi ustidan nazorat doirasida;
3. Qo‘zg‘atilgan jinoyat ishlari doirasida;
4. O‘tkaziladigan yong‘inlarga doir tergovga qadar tekshiruv doirasida;
5. O‘zbekistondagi norezidentlarning doimiy muassasalari va vakolatxonalari faoliyatida
6. Tadbirkorlik sub’yektlari ta’sischilarining va (yoki) boshqaruv organlarining o‘z faoliyati tekshiruvini o‘tkazishga nisbatan shaxsiy tashabbusiga ko‘ra;
7. Davlat chegarasi orqali o‘tkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratini amalga oshirish doirasida;
8. Davlat strategik va safarbarlik zaxirasi yuzasidan.
Tadbirkorlik sub’yekti tomonidan ishlab chiqariladigan va (yoki) realizatsiya qilinadigan tovarlar, ko‘rsatiladigan xizmatlar, bajariladigan ishlar hamda ular tomonidan foydalaniladigan texnologik jarayonlar ustidan davlat nazorati fuqarolarning hayoti, sog‘lig‘i va atrof-muhit xavfsizligini ta’minlash, shu jumladan tabiiy va energetika resurslarini tejash, milliy mahsulotlar raqobatbardoshligini oshirish hamda jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish maqsadida amalga oshiriladi.
Tadbirkorlik sub’yektining faoliyatini bir nechta nazorat qiluvchi organlar tomonidan aynan bir xil masalalar bo‘yicha tekshirishga, shuningdek tekshiruvlar chog‘ida tadbirkorlik sub’yektlarini kamsitishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Davlat nazorati tizimi hisobdorlik, shaffoflik va xolislik prinsiplariga amal qiladi.
Nazorat qiluvchi organlarning tekshiruvchi bo‘lgan mansabdor shaxslari kasbiy mahoratga va malakaga ega bo‘lishi kerak.
Nazorat qiluvchi organlarning mansabdor shaxslari tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatini tekshirish chog‘ida o‘z majburiyatlarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik, shuningdek o‘z mansab vakolatlarini suiiste’mol qilganlik uchun javobgar bo‘ladi.
Tadbirkorlik sub’yektlarining faoliyati ustidan davlat nazorati quyidagi shakllarda amalga oshiriladi: statistikani va boshqa axborotni tahlil qilish; monitoring; profilaktika tadbirlari; tekshiruv.
Davlat nazoratida tadbirkorlik sub’yektlari o‘rtasida profilaktika tadbirlarini amalga oshirish davlat nazoratining boshqa shakllariga nisbatan ustuvorlikka ega.
Davlat nazorati qonunchilik talablariga vijdonan rioya etishga va majburiy talablarni buzishga bo‘lgan manfaatlarni kamaytirishga qaratilishi kerak.
Davlat tomonidan nazorat qonunchilikning majburiy talablariga rioya etilishini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan nazorat tadbirlari bilan cheklanishi kerak.
Qonunda nazarda tutilmagan davlat nazoratining boshqa shakllarini amalga oshirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
Asadjon Xodjayev Raqamli texnologiyalar vaziri o‘rinbosari etib tayinlandi
2030 yilga qadar havoni ifloslantiruvchi moddalar miqdori 10,5 foizga kamaytiriladi
O‘zbekistonda raqamli valyuta to‘lov vositasi sifatida sinab ko‘riladi
-
Jamiyat3 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Sport3 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat2 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Jamiyat3 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Iqtisodiyot3 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
-
Siyosat2 days ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi