Jamiyat
Surxondaryoda Aleksandr Fedin barpo etgan bog‘ saqlab qolinadigan bo‘ldi
O‘rmonchining o‘ziga ham yordam ko‘rsatilishi va’da qilindi.
4 iyun kuni shoir va jurnalist Fozil Farhod ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida Surxondaryo viloyati Jarqo‘rg‘on tumani «Oqtepa» suv ombori yaqinidagi o‘rmonni barpo qilgan Aleksandr Fedinni ko‘rishga borgani, ammo o‘rmon undan olib qo‘yilgani, o‘zi viloyat ruhiy kasalliklar shifoxonasida qolayotgani haqida xabar berib, jamoatchilikni bu holatga e’tibor qaratishga chaqirdi.
Aleksandr Fedin 1959 yilda Tojikistonda tug‘ilgan, chaqaloqligida esa ota-onasi bilan Surxondaryoga ko‘chib kelgan. U Jarqo‘rg‘on tumanida voyaga yetgan, o‘zbek tilida so‘zlashadi.
1986 yilda uning qarindoshlari Rossiyaga qaytgan, o‘zi esa Jarqo‘rg‘onda qolgan.
Fedin 1989 yilda Jarqo‘rg‘onda davlatdan 4 gektar yer olgan. Qattiq va tashlandiq joyga daraxt ekib, bog‘ qilgan. Shundan keyin unga yana 80 gektar yer berilgan.
Surxondaryo viloyati Ekologiya boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu o‘rmonzorda 30 turga yaqin jonivor, 500 turdan ortiq daraxt mavjud (shulardan 50 turdagi daraxt va 12 turdagi hayvon «Qizil kitob»ga kiritilgan). Bundan tashqari, Fedin o‘sha yerda «Oqtepa» ov xo‘jaligi faoliyatini ham yo‘lga qo‘ygandi.
2023 yilda Fedin «Tabiat himoyachisi» ko‘krak nishoni bilan mukofotlangan.
2025 yil avgustida esa prezident Shavkat Mirziyoyev farmoniga muvofiq, «Oqtepa» ov xo‘jaligi rahbari sifatida «Do‘stlik» ordeni bilan taqdirlangan.
Fozil Farhodning hikoya qilishicha, 2025 yil oktyabrida Fedin o‘z o‘rmonidan chiqarib yuborilgan va hudud harbiylarga o‘tib ketgan, u yerni ijaraga olgan shaxs dam olishga keluvchilardan to‘lov undira boshlagan.
Shundan keyin jurnalist Fedinni ko‘rish uchun Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazining psixiatriya xizmati bo‘yicha Surxondaryo viloyati filialiga yo‘qlab borgan.
«Fedin bilan gaplashdim. Kitobga qo‘lxat yozib berdim. Xursand bo‘ldi. Qarovchilarga u noyob odam, yaxshi qaranglar dedim. U ruhiy kasal emas. O‘rmonidan ketkazishgani unga ta’sir qilgan. Hozir do‘xtirlar uni olib ketinglar deyapti. Ammo u boradigan joy yo‘q. Oxirgi paytlarda u ovchi do‘stlarining uyida yashagan», – deydi Fozil Farhod.
Aleksandr Fedin bilan bog‘da birga ishlagan Abrahmat Allanazarovning Gazeta’ga ma’lum qilishicha, oxirgi vaqtlarda Fedin Abrahmat va Rinat ismli yana bir ovchining uyida galma-gal yashab kelgan.
«2025 yil xotini bilan ajrashgani va o‘rmonni tortib olishganidan keyin sog‘lig‘ida o‘zgarishlar bo‘lgandek tuyildi. Biroq bu voqealar uning ruhiy holatiga ta’sir o‘tkazgan deb aniq aytolmayman», – deydi suhbatdosh.
Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazining psixiatriya xizmati bo‘yicha Surxondaryo viloyati filiali ma’muriyati «Kaftarxona»da davolanayotgani aytilayotgan Fedin haqida ma’lumot bergan.
Unga ko‘ra, Jarqo‘rg‘on tumani Ulug‘bek MFYda yashovchi Fedin Aleksandr Grigorevich «uyqusi buzilgani, gap-so‘zlari o‘zgargani, o‘ziga qaramay qo‘ygani, sababsiz ko‘p janjal qilgani, ko‘chalarda sababsiz chiqib ketib, daydib (!) yurgani» sababli 2026 yil 8 yanvar kuni Jarqo‘rg‘on tumani psixiatrining yo‘llanmasi hamda Jarqo‘rg‘on tumani IIBning aloqa xatiga asosan Termizdagi ruhiy kasalliklar shifoxonasiga olib kelingan.
«Tekshiruv jarayonida muloqotga kirishi sust, savollarni tez anglab ololmaydi. Gapirmoqchi bo‘lgan gapini eslolmay, qarab turaveradi. Kayfiyati o‘zgaruvchan. Fikrlari mazmunan sayoz, diqqatini jamlab ololmaydi, xotirasi pasaygan. Vaqtga nisbatan oriyentikasi buzilgan. Hayoti, oila a’zolari haqida kam ma’lumot beradi, eslolmaydi. Bemorning ruhiy xolatiga asosan noaniq etiologiyali demensiya tashxisi qo‘yilgan va 8 yanvardan 17 fevralgacha statsionar sharoitda yotib davolangan», – deyiladi shifoxona ma’lumotnomasida.
Tibbiyot markazi rahbariga ko‘ra, Aleksandr Fedin 2026 yil 8 aprel kuni yuqoridagi holatlar qayta kuzatilgani sababli ikkinchi marotaba shifoxonaga olib kelingan va bugungi kunga qadar (5 iyun) davo muolajalari olib borilgan.
Fozil Farhod esa «u ruhiy kasal emasligi, o‘rmonini tortib olishgani unga qattiq ta’sir qilgani, xayoli biroz parishon bo‘lib qolgani»ni aytadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, shifokorlar Fedinning ovchi do‘stlariga uni muruvvat uyiga yuborish to‘g‘riroq ekanini ta’kidlashgan.
Bu mavzu ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokama qilingach, 6 iyun kuni bu masalaga Prezident administratsiyasi hamda uning huzuridagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi tomonidan e’tibor qaratildi.
«Hozirgi vaqtda Aleksandr Fedin Termiz shahridagi tez tibbiy yordam klinik shifoxonasiga joylashtirilgan va zarur tibbiy yordam ko‘rsatilmoqda. Uni munosib yashash sharoitlari bilan ta’minlash bo‘yicha amaliy ishlar olib borilmoqda. Shu bilan birga, uni qo‘mita huzuridagi O‘rmon agentligi tizimiga ishga joylashtirish choralari ko‘riladi», – deyiladi Ekologiya qo‘mitasi bergan xabarda.
Surxondaryo viloyati hokimi Ulug‘bek Qosimov ham Fedinni borib ko‘rgan.
Qo‘mitaning Fedin tomonidan yaratilgan bog‘ni saqlab qolish va rivojlantirishga doir hujjat tayyorlanayotganini ta’kidlagan. Shunga ko‘ra, hudud jamoatchilik uchun ochiq ekologik park sifatida tashkil etilib, Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi tasarrufiga o‘tkaziladi.
Shuningdek, kelgusida hudud negizida jamoatchilik bog‘i tashkil etilib, uning noyob tabiiy merosi saqlanishi va yanada boyitilishi ta’minlanadi, deyiladi xabarda.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil 1 yanvar holatiga O‘zbekiston aholisining o‘rtacha yoshi 29,5 yoshni tashkil etdi. Hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahrida, eng past ko‘rsatkich esa Surxondaryo viloyatida qayd etilgan.
Statistikaga ko‘ra, Toshkent shahri aholisining o‘rtacha yoshi 32,7 yosh bo‘lib, mamlakatda eng yuqori ko‘rsatkichni tashkil etgan.
Keyingi o‘rinlarda Buxoro viloyati (31,1 yosh), Toshkent viloyati (31 yosh), Navoiy viloyati (30,1 yosh) va Farg‘ona viloyati (30 yosh) qayd etilgan.
Qoraqalpog‘iston Respublikasida aholining o‘rtacha yoshi 29,8 yoshni tashkil qilgan bo‘lsa, Andijon va Xorazm viloyatlarida bu ko‘rsatkich 29,5 yoshga teng bo‘lgan.
Shuningdek, Namangan viloyatida aholining o‘rtacha yoshi 29 yosh, Sirdaryo viloyatida 28,7 yosh, Samarqand viloyatida 28,5 yosh va Jizzax viloyatida 28,4 yoshni tashkil etgan.
Eng yosh aholi Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida qayd etilgan. Xususan, Qashqadaryo viloyati aholisining o‘rtacha yoshi 27,7 yosh, Surxondaryo viloyatida esa 27,4 yoshni tashkil qilgan.
Mutaxassislar qayd etishicha, aholining o‘rtacha yoshi demografik jarayonlar, tug‘ilish darajasi, migratsiya va aholining yosh tarkibi bilan bevosita bog‘liq hisoblanadi.
Davlat xavfsizlik xizmati va ichki ishlar organlari xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor-qidiruv tadbirlari davomida Toshkent shahri va Xorazm viloyatida giyohvandlik vositalarini yetishtirish hamda tarqatish bilan shug‘ullangan shaxslar fosh etildi.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Tezkor tadbirlardan birida 1996 yilda Toshkent shahrida tug‘ilgan, muqaddam sudlangan fuqaroning Mirzo Ulug‘bek tumanidagi vaqtinchalik yashash xonadoni ko‘zdan kechirildi. Tekshiruv jarayonida plastik idishda saqlanayotgan giyohvandlik vositasi, 300 dona zip-paket, izolentalar va elektron tarozi aniqlandi.
Dastlabki surishtiruvlar davomida mazkur shaxs o‘zining onasiga tegishli Toshkent tumanidagi xonadonda giyohvandlik o‘simliklarini yetishtirayotgani ma’lum bo‘ldi. Ushbu manzil ko‘zdan kechirilganda 10 tup kannabis o‘simligi, bir tup quritilgan giyohvandlik vositasi, shuningdek, ularni parvarishlashda foydalanilgan kimyoviy vositalar hamda elektron tarozi ashyoviy dalil sifatida olindi.
Yana bir holatda «Samarqand–Xorazm» yo‘nalishida harakatlanayotgan «Cobalt» rusumli avtomashina Tuproqqal’a tumani hududida DXX va IIB xodimlari tomonidan to‘xtatilib, tekshirildi. Natijada avtomashinada yo‘lovchi sifatida ketayotgan, Urgut tumanida yashovchi 2003 yilda tug‘ilgan shaxsga tegishli 810 gramm «opiy» moddasi borligi aniqlandi.
Tergovga qadar tekshiruv davomida ushbu giyohvandlik vositasi qo‘shni davlatdan kontrabanda yo‘li bilan olib kirilgani va Xorazm viloyatida sotish maqsadida tashilayotgani ma’lum bo‘ldi. Hozirda mazkur jinoyatga aloqador boshqa shaxslarni aniqlash bo‘yicha tezkor tadbirlar davom etmoqda.
Har ikki holat yuzasidan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Surxondaryo viloyatida ekolog Aleksandr Fedin tomonidan barpo etilgan mashhur bog‘ni saqlab qolish va rivojlantirish maqsadida mazkur hudud Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi tasarrufiga o‘tkaziladi. Shuningdek, bog‘ negizida jamoatchilik uchun ochiq ekologik park tashkil etilishi rejalashtirilmoqda.
Foto: Surxondaryo viloyati hokimligi
Bu haqda Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi Aleksandr Fedinning salomatligi hamda u tomonidan yaratilgan bog‘ taqdiri bo‘yicha ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan xabarlar yuzasidan bergan rasmiy munosabatida ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, mazkur masala qo‘mita tomonidan alohida nazoratga olingan. Hozirgi vaqtda Aleksandr Fedin Termiz shahridagi tez tibbiy yordam klinik shifoxonasiga joylashtirilgan bo‘lib, unga zarur tibbiy yordam ko‘rsatilmoqda. Shu bilan birga, uni munosib yashash sharoitlari bilan ta’minlash bo‘yicha amaliy ishlar olib borilmoqda.
Shuningdek, Aleksandr Fedinni Qo‘mita huzuridagi O‘rmon agentligi tizimiga ishga joylashtirish choralari ko‘rilishi ma’lum qilindi.
Rasmiy munosabatda ta’kidlanishicha, Aleksandr Fedinning mamlakat ekologiyasi va ko‘kalamzorlashtirish sohasiga qo‘shgan hissasi inobatga olinib, u barpo etgan bog‘ni saqlab qolish va rivojlantirish bo‘yicha alohida hujjat tayyorlanmoqda.
Unga muvofiq, mazkur hudud jamoatchilik uchun ochiq ekologik park sifatida tashkil etiladi hamda Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi tasarrufiga o‘tkaziladi.
Kelgusida ushbu hudud negizida jamoatchilik bog‘i shakllantirilib, uning noyob tabiiy merosini asrab-avaylash va yanada boyitish bo‘yicha ishlar amalga oshirilishi rejalashtirilgan.
Uyushgan jinoyatchilik va narkojinoyatlarga qarshi kurashda muhim natijalar qayd etildi.
Joriy yilning yanvar–may oylarida huquq-tartibot organlarining tezkor bo‘linmalari hamkorligida uyushgan narkojinoyatchilik hamda uyushgan jinoiy guruhlar faoliyatiga qarshi kompleks tezkor tadbirlar amalga oshirildi.
Natijada narkotik vositalarni tarqatish bilan shug‘ullangan 59 ta yirik uyushgan narkojinoiy guruh faoliyatiga chek qo‘yildi. Ularning 15 nafar yetakchisi va 199 nafar a’zosi qo‘lga olindi. Shuningdek, 15 ta yashirin narkolaboratoriya fosh etildi. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yil davomida aniqlangan laboratoriyalar sonidan ham yuqoridir.
Tezkor tadbirlar davomida 1,2 tonna an’anaviy narkotik moddalar, 54 kilogramm sintetik narkotiklar, 4,6 million dona psixotrop dori vositalari hamda 3 tonnadan ortiq noqonuniy prekursorlar musodara qilindi. Mutaxassislar hisob-kitoblariga ko‘ra, ushbu jinoiy tarmoqlarning faoliyati to‘xtatilishi natijasida har yili aholi orasida tarqatilishi mumkin bo‘lgan millionlab psixotrop vositalar va katta hajmdagi narkotik moddalar noqonuniy aylanishining oldi olindi.
Narkojinoyatchilikka qarshi kurash yo‘nalishida Qozog‘iston, Tojikiston va Qirg‘iziston Respublikalarining vakolatli organlari bilan hamkorlikda 7 marotaba xalqaro tezkor tadbirlar o‘tkazildi.
Tahlillar narkotik vositalarning noqonuniy aylanmasi qisqarib, ularni realizatsiya qilish murakkablashgani sababli «qora bozor»dagi narxlar ham sezilarli darajada oshganini ko‘rsatmoqda.
Uyushgan guruhiy jinoyatchilikka qarshi kurash doirasida esa 40 ta yirik jinoiy guruh faoliyatiga barham berildi. Ularning 48 nafar yetakchisi, jumladan, 6 nafari xorijiy davlatlarda ushlanib, O‘zbekistonga olib kelindi. Shuningdek, 224 nafar a’zo qo‘lga olindi.
Mazkur jinoiy guruhlar mamlakatning 50 ta shahar va tumanida talonchilik, bezorilik, tovlamachilik, tadbirkorlik faoliyatiga to‘sqinlik qilish hamda fuqarolarga tan jarohati yetkazish kabi og‘ir va o‘ta og‘ir jinoyatlarni sodir etib kelgan.
Amalga oshirilayotgan tizimli va manzilli choralar natijasida mamlakatda jamoat xavfsizligini ta’minlash, fuqarolar osoyishtaligini mustahkamlash hamda uyushgan jinoyatchilikning ildizlariga zarba berish borasidagi ishlar izchil davom ettirilmoqda.
O‘zgidromet ma’lumotlariga ko‘ra, bugun O‘zbekistonda havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi, faqat Farg‘ona vodiysi viloyatlarining ayrim joylarida kunning ikkinchi yarmida qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq kuzatilishi mumkin. Shamol sharqdan 7-12 m/s tezlikda esadi, ba’zi joylarda 13-18 m/s gacha kuchayishi, ayrim joylarda chang-to‘zonlar bilan kuzatilishi mumkin. Harorat 30-35° bo‘ladi.
Toshkentda havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi, 10-12 m/s gacha kuchayishi, ayrim joylarda chang-to‘zonlar bilan kuzatilishi mumkin. Harorat 32-34° bo‘ladi.
Respublikaning tog‘ oldi va tog‘li hududlarida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, vaqti-vaqti bilan yomg‘ir yog‘adi, momaqaldiroq kuzatilishi mumkin. Shamol sharqdan 7-12 m/s tezlikda esadi, momaqaldiroq vaqtida 13-18 m/s gacha kuchayishi mumkin. Harorat 18-23° bo‘ladi.
Xorijiy korxonalarning uchdan biri savdo sohasida faoliyat yuritmoqda
«Gazprom» O‘zbekistonga eksportni 15 foizga oshirganini ma’lum qildi
Surxondaryoda Aleksandr Fedin barpo etgan bog‘ saqlab qolinadigan bo‘ldi
-
Dunyodan4 days ago
Qirgʻiziston Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashiga aʼzo etib saylandi
-
Siyosat4 days ago
Saida Mirziyoyeva YeXHT bosh kotibi bilan uchrashdi
-
Jamiyat4 days agoYo‘lkirani avtobusga chiqish paytida to‘lash majburiy bo‘ladi
-
Iqtisodiyot3 days agoYeTTB O‘zbekiston iqtisodiyoti 2026 yilda 6,5 foizga o‘sishini prognoz qildi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev oliy darajadagi muzokaralar o‘tkazish va yadro loyihasini ishga tushirish uchun Sankt-Peterburgga keldi
-
Siyosat4 days ago
Saida Mirziyoyeva MAGATE bosh direktori bilan uchrashdi
-
Siyosat3 days agoSaida Mirziyoyeva mintaqaviy yashil tashabbuslarni ilgari surish maqsadida BMT va GEF rahbarlari bilan uchrashmoqda
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekiston aholisining qancha qismi sport bilan shug‘ullanadi?