Dunyodan
Slovakiya va Vengriya Ukrainani elektr energiyasi bilan tahdid qilmoqda
Slovakiya va Vengriya rahbarlari Drujva quvuri orqali Rossiya neftini tashish to‘xtatilganidan keyin Ukrainaga elektr energiyasi yetkazib berishni cheklash yoki to‘xtatish masalasini ko‘rib chiqishlarini ma’lum qilishdi.
Slovakiya bosh vaziri Robert Fizo Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyni 23-fevral, dushanba kunigacha neft yetkazib berishni tiklashga chaqirdi. Aks holda, Bratislava javob choralarini ko‘rishga tayyorligini bildirgan.
Fitzo o‘z bayonotida G‘arb davlatlarini tanqid qilib, “Shimoliy oqim” gaz quvurining portlashiga keskin munosabat bildirilmasa, Slovakiya Ukraina bilan munosabatlarda bir tomonlama yondashuvni qabul qila olmasligini aytdi. U Slovakiyani “g‘ururli va suveren mamlakat” deb atadi.
Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban ham Kiyevga nisbatan qattiq choralar ko‘rishni istisno etmadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, neft yetkazib berish tiklanmasa, Budapesht Ukrainaga elektr energiyasi eksportini to‘xtatishi mumkin.
Bosh vazir Orban Vengriyada bir necha oylik neft zaxiralari borligini ta’kidladi va hukumat uchta qarshi chora ko’rishi mumkinligini aytdi. Ulardan ikkitasi allaqachon mavjud, dedi u, uchinchisi esa elektr ta’minotini to’xtatishi mumkin.
20 fevral kuni Ukraina Yevropa Ittifoqiga Drujbani vaqtincha Odessa-Brodi neft quvuriga almashtirishni taklif qildi. Rejada Vengriya va Slovakiyaga yoqilg‘i yetkazib berish ko‘zda tutilgan.
Rossiyaning keng ko’lamli bosqinining boshidan beri Ukrainaning energiya tizimlari muntazam ravishda keng ko’lamli hujumlarga duchor bo’ldi. Mamlakatda issiqlik elektr stansiyalari, nimstansiyalar va elektr ishlab chiqarish ob’ektlarida sodir bo‘lgan zarbalar natijasida bir necha qish davomida elektr ta’minotida keng miqyosda uzilishlar kuzatildi.
2022-2023-yillarning kuz va qish mavsumida Ukraina mustaqillikka erishganidan beri eng yirik energetika inqirozini boshdan kechirdi. Millionlab odamlar bir vaqtning o’zida elektr energiyasi, issiqlik va suv ta’minotidan mahrum bo’lishdi. Ko’pgina hududlarda favqulodda vaziyatlar va barqarorlik o’chirish jadvallari joriy etilgan.
Bu holat 2024 va 2025 yillarda yangi infratuzilma yuzaga kelganidan keyin takrorlandi. Yirik energiya ishlab chiqarish ob’ektlarining shikastlanishi, ayniqsa, eng yuqori soatlarda energiya taqchilligiga olib keldi. Ayrim hududlarda favqulodda yopilishlar joriy etildi va sanoat korxonalariga iste’mol cheklovlari qo’llanildi.