“Startaplarni qo‘llab-quvvatlashning kompleks ekotizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Prezident qarori (PQ–59-son, 11.02.2026 y.) qabul qilindi.

Qarorga ko‘ra, 2026/2027 o‘quv yilidan bosqichma-bosqich o‘rta maxsus va kasbiy ta’lim tashkilotlari o‘quvchilari hamda umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlarining 9–11-sinf o‘quvchilari uchun har oyda kamida 2 marotaba startap g‘oyalarni yaratishga o‘rgatuvchi “Mohirlik va biznes soati” tadbirlari o‘tkazilishi yo‘lga qo‘yiladi. Bunda:

o‘quvchilar o‘rtasida “Eng yaxshi startap g‘oyasi” tanlovi o‘tkaziladi, tuman darajasidagi g‘oliblarga 5 mln so‘mgacha, viloyat darajasida – 10 mln so‘mgacha miqdorda mukofot beriladi;
loyihalar har chorakda o‘quvchilarning ota-onalari, biznes va ilmiy hamjamiyat vakillariga taqdimot qilinadi;
marketpleyslar bilan hamkorlik o‘rnatib, ta’lim tashkilotlarida yaratilgan mahsulotlarni sotish yo‘lga qo‘yiladi.

2026 yil 1 apreldan muammo va masalalarni kraudsorsing asosida hal qilishning quyidagi tizimi joriy etiladi:

davlat organlari, tashkilotlari va davlat ishtirokidagi korxonalar o‘z sohasidagi yechim talab qilayotgan muammo va masalalar bo‘yicha:
kraudsorsing elektron platformasida e’lon joylashtirib, tanlov tashkil qiladi;
har oyda startap tashabbuskorlari bilan uchrashuvlar (“Startap kuni”) o‘tkazadi.

Source link

Ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, ma’naviyat soatlari… Bu ishlar xo‘jako‘rsinlikdan boshqa narsa emas! Taassufki, oramizda shunday ta’naomuz luqma tashlovchilar oz bo‘lsada uchrab turadi. Ba’zi qalamkashlar ham shunday mazmundagi chiqishlari bilan o‘zlarining qanchalar haq ekanliklarini isbotlamoqchi bo‘ladilar.

Demokratiya. Fikrlar xilma–xilligi albatta har bir fuqaro o‘z fikrlarini aytishga haqli. Ammo shukrki, haqiqiy ilm sohiblari bunday muzokaralarga e’tibor bermaydilar, hamisha ma’rifat xizmatlariga shaylar.

Ma’naviyatni yuksaltirishga o‘z hissalarini qo‘shishdan charchamaydilar. Korxona va tashkilotlar rahbarlari tomonidan esa atoqli sanalar, umumxalq bayramlariga bag‘ishlangan ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar keng nishonlanib kelinadi.

Jumladan, kuni kecha, buyuk shoir, alloma, mutafakkir, davlat arbobi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy tavalludining 585 yilligiga bag‘ishlangan tadbir ham ko‘tarinki ruhda o‘tdi. Filologiya fanlari doktori, professor Dilfuza Yuldasheva o‘z ma’ruzasini shunday mahorat bilan o‘tdiki, auditoriyaning butun vujudi quloqqa aylandi, go‘yo.

Ma’ruza davomida olima dunyo tamadduniga beqiyos hissa qo‘shgan allomaning tarjimai holi, o‘lmas ijod namunalaridan so‘zladi. Eng asosiysi, ularni tinglovchiga yetkazishdagi olimaning notiqlik mahorati meni lol qoldirdi. Olima Navoiyning ruboiylaridan misol keltira boshlaganda ishtirokchilar beixtiyor unga jo‘r bo‘lishdi:

Xaloyiqqa ko‘rma qilib benavo,

O‘zingga ravo ko‘rmaganni ravo.

O‘z vujudingga tafakkur aylagil,

Har ne istarsen o‘zingdan istagil.

Bu ham Navoiy ijodining qalblarga allaqachon muhrlanganidan bir nishona edi. Ilgari “Navoiy hajga borganmi“, — degan savol meni ko‘p o‘ylantirardi.

Bundan 4 yillar muqaddam u haj safariga uch bor taraddud ko‘rib, davlatning dolzarb ishlari bois bora olmaganini eshitganimda xalq manfaatlarini o‘z manfaatlaridan ustun qo‘ygan buyuk allomaga nisbatan hurmatim yanada oshgandi.

«Xamsa» asarini shoshilinch, yetti oyda yozib tugatish mas’uliyati, taxt talashayotgan shahzodalarni, ba’zi amaldorlarni tarbiyalash, qalblarida ilmu fanga muhabbat uyg‘otish, egri maqsadlardan qaytarish, taqvodorlikka da’vat qilish va ularga axloq va odobda o‘rnak bo‘lish kabi mas’uliyatli vazifalari bor edi Navoiyning.

Olima Yuldasheva ham viloyatlardagi notinchlikning oldini olish, xalqning iqtisodiy va ma’naviy hayotini yaxshilash kabi yumushlari tufayli hazratning umri davomida haj qila olmaganligini ta’kidladi.

Hofizi Qur’on bo‘lganmi, degan savolga to‘rt yoshdan maktabda o‘qigani, yetti yoshda Qur’onni yod olgani haqidagi misollar bilan javob berdi.

Ayniqsa olimaning hozirgi kunda katta hajga, umra ziyoratiga borish kimlarga joizu, kimlarga mumkin emasligini bilmaslik yoki bilib turib bilmaslikka olish, muhtoj qarindoshlari, ehtiyojmand qo‘shnilarini unutib, muqaddas zaminga xotirjamgina, hatto tantanavor borib kelayotgani to‘g‘risidagi mulohazalari juda o‘rinli edi.

Shu o‘rinda, mana shunday ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarni tashkil etishda yaqindan yordam bergan «O‘zbekiston pochtasi» AJ Farg‘ona filiali hamda «O‘zbektelekom» AK Sharqiy filiali rahbariyatlariga, qolaversa, Respublika ma’naviyat va ma’rifat markazi Farg‘ona viloyati bo‘limi va Farg‘ona Davlat universitetiga hamkorlik uchun minnatdorchilik bildiramiz!

“Xabar.uz“ axborot-tahliliy portalining Farg‘ona viloyatidagi muxbiri Hafiza Salyahova

Source link

Nufuzli uniRank–2025 xalqaro reytingiga ko‘ra, Xalqaro Nordik universiteti:

O‘zbekiston bo‘yicha umumiy reytingda — 19-o‘rinni;

Xususiy oliygohlar orasida — 1-o‘rinni egalladi.

Jahon reytingida esa 7 900 dan ortiq universitetlar qatoridan joy oldi.

Xalqaro Nordik universiteti (Axborot texnologiyalari va menejment universiteti) 2022 yilda tashkil etilgan. Nordik universiteti (NIU) qo‘shma ta’lim beruvchi O‘zbekiston oliy ta’lim muassasasi hisoblanadi.

Universitet bir nechta ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha bakalavr va magistr darajalari kabi rasman tan olingan oliy ta’lim darajalariga olib boradigan kurslar va dasturlarni taklif etadi. NIU shuningdek, talabalarga kutubxona, onlayn kurslar va masofaviy o‘qitish imkoniyatlari, ma’muriy xizmatlar kabi bir qator akademik va akademik bo‘lmagan qulayliklar va xizmatlarni taqdim etadi.

Source link

Ozarbayjon–O‘zbekiston investitsiya kompaniyasi (AUIK) O‘zbekistonda oliy ta’lim, raqamli infratuzilma va chakana savdo sohalarida amalga oshirilayotgan loyihalarga yangi investitsiyalar kiritilganini ma’lum qildi.

Ta’lim sohasida AUIK Toshkent shahrida joylashgan, “Cintana Education” va “Arizona State University” bilan hamkorlikda faoliyat yuritayotgan “American University of Technology” ustav kapitaliga kirdi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar hajmi 2 million AQSh dollarini tashkil etdi. Mablag‘lar universitet infratuzilmasini rivojlantirish va moddiy-texnik bazasini mustahkamlashga yo‘naltiriladi. AUIK ushbu loyihadagi ishtirokini raqobatbardosh mutaxassislarni tayyorlashga xizmat qiladigan zamonaviy akademik muhitni shakllantirish, shuningdek, mamlakatning ilmiy-ta’lim salohiyatini mustahkamlashga qaratilgan amaliy hissa sifatida baholaydi.

«Loyiha xalqaro akademik hamkorlikni rivojlantirish, ta’lim va boshqaruv amaliyotlarini joriy etish, shuningdek, O‘zbekistonda oliy ta’lim tizimining institutsional rivojini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan», — deya ma’lum qildi kompaniya vakili.

O‘zbekistonda raqamli infratuzilmaning rivojlanishi data-markazlar, hisoblash quvvatlari va IT-yechimlarga bo‘lgan talabning o‘sishi bilan kechmoqda. Shunga ko‘ra, texnologik sektorda AUIK “Engineering+” kompaniyasi bilan qo‘shma korxonaga 1,7 million AQSh dollari miqdorida investitsiya kiritdi. Loyiha ICE+ immersion sovitish texnologiyasi asosida yangi avlod data-markazlari uskunalarini, jumladan mikro-SODlar va sun’iy intellekt hamda bulutli hisoblash vazifalari uchun yuqori unumli serverlarni mahalliylashtirgan holda ishlab chiqarishni nazarda tutadi. Ishlab chiqarish ichki bozorga, shuningdek, Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq mamlakatlariga eksportga yo‘naltiriladi.

Shuningdek, kompaniya mahalliy chakana savdo tarmog‘iga 15 million AQSh dollari miqdorida investitsiya kiritdi. Bitim tarmoqni kengaytirish, logistika infratuzilmasini hamda operatsion jarayonlarni rivojlantirishga qaratilgan.

Avvalroq ma’lum qilinganidek, alohida loyihalarga kiritilayotgan investitsiyalar hajmi 1 milliondan 25 million AQSh dollarigacha bo‘lib, sarmoyalar ta’lim, ishlab chiqarish, logistika, sog‘liqni saqlash va oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash kabi iqtisodiyotning qator sohalaridagi loyihalarga yo‘naltirilgan.

Source link

Yoshlar haqida gap ketganda, ko‘pincha umumiy va chiroyli iboralar ishlatiladi. Ammo hayotda-chi? Ayrim hollarda ba’zi yoshlarning xatti-harakatlari tarbiyadagi yetishmovchilikni, e’tiborsizlikni yoki atrof-muhit ta’sirini ochiq ko‘rsatib qo‘yadi. Bu holatni faqat «tarbiyasizlik» deb baholash oson, ammo masalaning mohiyati undan ancha chuqur. Chunki bolaning xulqi – uni o‘rab turgan muhitning, munosabatning va nazoratsiz qolgan jihatlarning natijasidir.

– Nodir (ismi o‘zgartirildi) hozirda sakkizinchi sinfda o‘qiydi, – deydi Parkent tumani IIB HPB voyaga yetmaganlar masalasi bo‘yicha ins­pektor-psixolog, katta leytenant Gulchehra Mirzaxmedova. – U o‘g‘rilik sodir etgan. Mazkur holatning sabablari o‘rganilganda, bolaning ota-onasi dehqonchilik orqasida tirikchilik qilishi, u buvisining qaramog‘iga ishonib qoldirilgani ma’lum bo‘ldi. Dastlab Nodir buvisining erkasi bo‘lib, uning pensiya pullarini bemalol ishlatib yurgan, keyin «ehtiyojlari» ortgan. Va begona cho‘ntakka qo‘l solib, pul o‘g‘rilagan. Tashvishlisi, bolaning o‘g‘rilik qilishdan maqsadi osongina pul topish ekanligi. Vaholanki, hozir u o‘qish, o‘rganish, kelajakdagi orzulari poydevorini qo‘yish pallasida. Biroq oilaviy muhitning nosog‘lomligi, nazoratsiz qolishi, vaqtini behuda sarflashi bilan bog‘liq bir-birini to‘ldirgan vajlar sabab huquqbuzarlikka qo‘l uryapti. Hozirda Nodir jinoyat sodir etishga moyil o‘smirlar ro‘yxatida turadi. U bilan goh yakka, gohida  ota-onasi ishtirokida profilaktik suhbatlar olib borilmoqda.   

Shu o‘rinda O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti tomonidan taqdim etilgan mavzuga doir raqamlarni keltirib o‘tsak. Mamlakatimiz bo‘yicha 2024-yilda voyaga yetmaganlar tomonidan 3 112 ta oldini olish mumkin bo‘lgan jinoyat sodir etilgan bo‘lsa, 2025-yilda ushbu ko‘rsatkich 2 798 taga tushgan. Ya’ni, jinoyatlar soni 10,1 foizga kamaygan. Bu esa maktab, oila, mahalla va huquqni muhofaza qilish organlari o‘rtasidagi hamkorlik mustahkamlanayotganidan dalolat beradi. Biroq bir nafar bolaning qonun chegarasini buzib o‘tishi ham uning kelajagiga salbiy ma’noda soya solishi mumkinligi bizni tashvishlantirishi kerak. Masalaning o‘ylab ko‘riladigan tomoni ham shunda.

– Yoshlar tomonidan sodir etilgan  jinoyatlarni o‘tgan yil misolida tahlil etadigan bo‘lsak, har ikkinchisi (1313ta) o‘g‘rilikka to‘g‘ri keladi, – deydi O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti Jinoyatchilik omillarini tadqiq qilish markazi ilmiy xodim-tadqiqotchisi, mayor Madina Abdijalilova. – Shuningdek, 84 ta firibgarlik, 193 ta bezorilik, 87 ta talonchilik, 68 ta og‘ir tan jarohati yetkazish, 68 ta transport vositasini olib qo­chish, 36 ta nomusga tegish, 17 ta bosqinchilik va 15 ta qotillik holatlari qayd etilgan. Shu o‘rinda yana bir xavotirli jihatni aytib o‘tishim kerak. Ushbu  jinoyatlarning 12 foizi axborot texnologiyalari orqali sodir etilgan. Bu bevosita internet yoshlar uchun imkoniyat eshiklarini ochish barobarida, kiberfiribgarlik va virtual tajovuz kabi xavf-xatarlarni ham olib kelayotganini dalillaydi.

Jamiyatda yoshlar jinoyatchiligi haqida gap ketganda, ko‘pincha oqibatga e’tibor qaratiladi. Aslida esa muammoni tushunish uchun sabablarga nazar tashlash muhim. Tahlillarga ko‘ra, yoshlar o‘rtasida jinoyatga olib kelayotgan omillar orasida ota-onaning tarbiyaviy namunasi omili yetakchi o‘rinda turadi. Bu ko‘rsatkich bola shaxsining shakllanishida oilaning hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanini yaqqol ko‘rsatadi. Chunki bola, eng avvalo, ota-onasining kundalik xulq-atvori, munosabati va hayot tarzidan o‘rnak oladi. Oilada qonunga hurmat, mehnatsevarlik va mas’uliyat hissi ustuvor bo‘lsa, bolada ham shu qadriyatlar shakllanadi. Aksincha, beparvolik yoki zo‘ravonlik mavjud muhitda o‘sgan bolaning salbiy xulq-atvorga moyil bo‘lishi ehtimoli oshadi.

Ha, dono xalqimiz tilidagi «Qush uyasida ko‘rganini qiladi» maqoli yosh avlod tarbiyasida hayotiy asoslariga tayangan hikmatdir. Bugun voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi faqatgina ichki ishlar organlarining muammosi emas. Bolalardagi salbiy o‘zgarish avvalo ota-onani, qolaversa, maktab, mahalla va butun jamiyatni tashvishga solishi lozim. Bunda eng muhim maqsad – bolaning xatosini  o‘z vaqtida to‘g‘rilash, uning xatti-harakatlarini nazoratga olish. Shuningdek, balog‘at davrining beqaror  kayfiyati, qiziqqonlik va o‘zini namoyon qilish istagining kuchliligi, huquqiy savodxonlikning yetishmasligi ham  kutilmagan og‘ir oqibatlarga sabab bo‘lishini unutmaslik kerak.

Bolalarning savollari ko‘p. Bu savollarga ular ulg‘aygani sayin javob topib boradi. Kimning ko‘magida? Albatta, yaqinlari, ota-onasi, ustoz-murabbiylari, tengdoshlari bilan muloqotda, o‘zaro suhbatda.  Demak, hamma istakning ro‘yobi maslak birligi, do‘stona tillashishda, to‘g‘ri tarbiyada.

Gulnoza Turg‘unboyeva

Source link