Mamlakatimizda korrupsiyaga qarshi kurash tizimida keskin va muhim burilish yasaldi. 22-iyun kuni Prezident tomonidan imzolangan yangi Qonun bilan davlat idoralari va tashkilotlaridagi komplayens (ichki nazorat) xizmatlarining vakolatlari va xavfsizlik kafolatlari sezilarli darajada kuchaytirildi. Oddiyroq aytganda, endi tashkilot ichidagi korrupsiyani tiyadigan nazoratchilar mutlaqo mustaqil va himoyalangan tizimga aylanmoqda.

Agar tashkilotning birinchi rahbari korrupsiyaga qo‘shilgan bo‘lsa, noqonuniy ishlar bilan shug‘ullanayotgan bo‘lsa yoki biror jinoiy guruhga rahnamolik qilayotgani aniqlansa, komplayens bo‘yicha o‘rinbosar buni yuqori turuvchi idorasi bilan kelishgan holda, hujjatlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirish vakolatiga ega bo‘ldi. Bu rahbarlarning o‘z komplayens xodimlariga bosim o‘tkazish imkoniyatini butunlay yo‘qqa chiqaradi.

Endilikda komplayens xizmati xodimlari o‘z tashkilotlaridagi istalgan obyektga, xonaga hech qanday to‘sqinliksiz kirish, barcha zarur hujjatlar va ichki axborot bilan tanishish huquqiga ega. Shuningdek, ular aniqlangan qonunbuzarliklar bo‘yicha majburiy ijro etilishi kerak bo‘lgan rasmiy taqdimnomalar kirita oladi.

Korrupsiyani fosh qiluvchi xodimlarni soxta ayblovlar yoki rahbarlarning o‘ch olishidan himoya qilish uchun ularga alohida maqom berildi. Yangi tartibga ko‘ra, komplayens tizimi xodimlariga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atish huquqi faqat va faqat Bosh prokurorga berildi. Bu ularning qo‘rqmasdan, xolis va adolatli ishlashi uchun juda katta huquqiy kafolatdir.

Mazkur islohot davlat idoralarida korrupsiyaga qarshi ichki nazoratning haqiqiy mustaqilligini ta’minlash yo‘lidagi eng jiddiy qadamlardan biridir. Ilgari tizim xodimlari o‘z rahbarining imzosi yoki qaroriga bog‘liq bo‘lgan bo‘lsa, endilikda ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri qonun va yuqori turuvchi organlar himoyasida bo‘ladi

Source link

Prezident Shavkat Mirziyoyev Namangan viloyatiga tashrifi doirasida Namangan davlat texnika universitetida tashkil etilgan sun’iy intellekt laboratoriyasi faoliyati bilan tanishdi. Laboratoriya talabalarning amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirish, ilmiy tadqiqotlarni kuchaytirish va zamonaviy texnologiyalarni ta’lim jarayoniga joriy etish maqsadida tashkil etilgan.

Majmuada talabalar va yosh tadqiqotchilar uchun zarur infratuzilma yaratilgan. Uning tarkibida tahlil markazi, robototexnika va bionika laboratoriyalari, startap-akselerator, to‘qqizta «aqlli» xona hamda sun’iy intellekt bo‘yicha ikki maxsus tayyorgarlik xonasi faoliyat yuritmoqda.

Bu yerda sun’iy intellekt, robototexnika, «aqlli» transport tizimlari, ekologiya va agrotexnologiyalar yo‘nalishlarida innovatsion loyihalar ishlab chiqilmoqda. Loyihalarning bir qismi amaliyotga joriy etish bosqichiga ham o‘tgan.

Taqdimot davomida davlat rahbari laboratoriya faoliyati yoshlarni zamonaviy bilimlar bilan ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi. Shuningdek, bunday tajribani boshqa hududlarda ham kengaytirish zarurligi qayd etildi.

Prezident ilmiy ishlanmalarni iqtisodiyotning turli tarmoqlariga tatbiq etish, yoshlarning intellektual salohiyatidan samarali foydalanish va ularni innovatsion faoliyatga keng jalb qilish bo‘yicha tavsiyalar berdi.

Uchrashuv doirasida professor-o‘qituvchilar va mutaxassislar tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar, ilmiy tadqiqotlar hamda istiqbolli texnologiyalar haqida ma’lumot berildi.

Prezidentga viloyat, shahar va tuman hokimliklarida faoliyat yuritayotgan sun’iy intellekt bo‘yicha maslahatchilar ishtirokida ishlab chiqilgan startap loyihalar ham taqdim etildi. Ularda raqamli boshqaruv, xizmatlar ko‘rsatish va iqtisodiyot tarmoqlarida samaradorlikni oshirishga qaratilgan yechimlar aks etgan.

Davlat rahbari yoshlar bilan muloqot qildi, ularning taklif va tashabbuslarini tingladi.

Source link

O‘zbekistonda raqamlashtirish va davlat xizmatlarini soddalashtirish jarayoni navbatdagi muhim bosqichga qadam qo‘ydi. Endilikda sog‘lig‘idagi muammolar sababli mashinada xavfsizlik kamarini taqish imkoniyatiga ega bo‘lmagan fuqarolar uchun ortiqcha ovoragarchiliklarsiz, uydan chiqmagan holda zarur hujjatni rasmiylashtirish imkoniyati yaratildi.

Davlat xizmatlari portali (my.gov.uz) orqali yo‘lga qo‘yilgan yangi xizmat haydovchilar va yo‘lovchilarning ham vaqtini, ham naqdini tejashga xizmat qiladi.

Ushbu elektron xizmat sog‘liqni saqlash tizimi tomonidan rasman tasdiqlangan, avtotransport vositasini boshqarishda yoki unda yo‘lovchi sifatida harakatlanishda xavfsizlik kamarini taqishga to‘sqinlik qiluvchi muayyan kasallik tashxisi qo‘yilgan fuqarolar uchun mo‘ljallangan. Tezkorlik va shaffoflikni ta’minlovchi bu yangilik korrupsion holatlar va vaqt yo‘qotishlarining oldini olishda katta ahamiyatga ega.

Elektron hujjatni qo‘lga kiritish jarayoni maksimal darajada soddalashtirilgan:

my.gov.uz yagona interaktiv davlat xizmatlari portaliga yoki uning mobil ilovasiga kiriladi;
Ilova yoki saytning “Ma’lumotnomalar” bo‘limiga o‘tiladi;
Tegishli xizmat turi tanlanib, tayyor tibbiy ma’lumotnoma elektron shaklda yuklab olinadi.

Yangi tizimning ishlash mexanizmi masofaviy bo‘lsada, u tibbiy nazoratni susaytirmaydi, aksincha, mas’uliyatni oshiradi. Bu yerda quyidagi muhim jihatlarga e’tibor qaratish lozim:

Elektron ma’lumotnoma o‘z-o‘zidan paydo bo‘lib qolmaydi. Fuqaro avval tibbiyot muassasasida shifokorlar ko‘rigidan o‘tgan bo‘lishi shart.

Shifokorlar qo‘ygan tibbiy xulosa shifoxona tomonidan maxsus elektron bazaga kiritilganidan so‘ng, hujjat my.gov.uz portalida inson omilisiz, avtomatik tarzda shakllanadi.

Ma’lumotnoma cheksiz muddatga berilmaydi. U shifokorlar tomonidan tibbiy xulosada rasman ko‘rsatilgan muddat davomidagina qonuniy kuchga ega bo‘ladi.

Eng e’tiborli jihati shundaki, ushbu xizmat fuqarolarga mutlaqo bepul taqdim etiladi. Xizmatdan foydalanish uchun hech qanday qo‘shimcha to‘lovlar undirilmaydi va hech qanday ortiqcha hujjatlar talab etilmaydi.

Bu qadam raqamli hukumat loyihalari doirasida aholining ijtimoiy va tibbiy ehtiyojlarini qondirish, shuningdek, yo‘l harakati xavfsizligi tizimida shaffof nazoratni o‘rnatish yo‘lidagi navbatdagi muvaffaqiyatli tashabbusdir.

Source link

Jahon sog‘liqni saqlash tizimida shifokorlar qo‘llaydigan maxsus tizim mavjud. Bu tizim bosh og‘rig‘i ba’zan shunchaki charchoqdan emas, balki zudlik bilan kasalxonaga yotish kerak bo‘lgan holat ekanligini aniqlab beradi.

Agar surunkali yoki keskin bosh og‘rig‘i 50 yoshdan keyin ilk bor kuzatilsa, bu jiddiy xavotirga sababdir. Garvard tibbiyot maktabi tadqiqotlariga ko‘ra, bu yoshdagi to‘satdan boshlangan og‘riqlar chakka arteriti — ko‘rlikka olib kelishi mumkin bo‘lgan qon tomirlar yallig‘lanishi yoki bosh miya o‘smasi xavfini uch barobarga oshiradi.

Og‘riqning birdaniga, xuddi boshda portlash bo‘lgandek keskin va eng yuqori nuqtasiga 1 daqiqa ichida chiqishi xalqaro protokollarda “Thunderclap” deb ataladi. Bu holat yetmish foiz vaziyatda subaraxnoidal qon quyilishi, ya’ni miya anevrizmasining yorilishi belgisi hisoblanadi. Bunday vaziyatda har bir daqiqa g‘animat, og‘riq qoldiruvchi dori ichish esa ichki qon ketishni yashirib, o‘lim xavfini keskin oshiradi. Zudlik bilan tez yordam chaqirish shart.

Kun sayin, haftalab zo‘rayib boradigan og‘riq, ayniqsa isitma, bo‘yin mushaklarining qotib qolishi bilan kechsa, bu meningit yoki ensefalitning klassik belgisidir. Bundan tashqari, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, bu simptom miya ichi abssessi yoki surunkali suyuqlik bosimi o‘zgarishidan darak beradi.

Bosh og‘rig‘iga ko‘ngil aynishi (ayniqsa, qayt qilgandan keyin yengillik sezilmasligi), muvozanat yo‘qotish, ko‘rishning xiralashishi va diqqat tarqoqligi qo‘shilsa, bu bosh ichki bosimi ko‘tarilganligini anglatadi. Shuningdek, miya suyuqligi aylanishining buzilishi yoki o‘sma jarayonlari mana shunday belgi beradi.

Ko‘pchilik yo‘l qo‘yadigan eng katta xato — har qanday bosh og‘rig‘ida tinimsiz analgetiklar qabul qilishdir. Xalqaro tasnifda bu holat dori vositalarini haddan tashqari ko‘p iste’mol qilish oqibatidagi bosh og‘rig‘i deb ataladi.

Agar siz bir oyda 15 kundan ortiq oddiy analgetik yoki 10 kundan ortiq kombinatsiyalashgan dorilar ichsangiz, dorining o‘zi yangi og‘riqni paydo qiluvchi asosiy sababga aylanadi. Organizm doriga tobe bo‘lib qolganda, qonda shifobaxsh modda kamayishi bilan og‘riq qayta boshlanadi. Bunday bemorlarni davolash uchun shifoxona sharoitida detoksikatsiya muolajasi o‘tkaziladi.

Har doim ham dorixonaga yugurish shart emas. Ekspertlar bosh og‘rig‘ining sakson foizdan ortig‘ini tashkil etuvchi zo‘riqish og‘rig‘i uchun quyidagi tabiiy omillarni tavsiya etadi:

Uzoq vaqt davomida boshni oldinga egib, qiyshayib o‘tirish bo‘yin mushaklarini zo‘riqtiradi. Bu miyaga boruvchi qon tomirlarni qisadi. Har 45 daqiqada turib, yengil jismoniy mashqlar bajarish og‘riqni dorisiz ham qoldiradi.

Hafta davomida stressda ishlab, dam olish kuni ko‘p uxlash yoki kofein miqdorini keskin kamaytirish ham bosh og‘rig‘iga sabab bo‘ladi. Bunda issiq vanna, toza havoda sayr va uyqu rejimini buzmaslik eng yaxshi davodir.

Agar bosh og‘rig‘i qon bosimi ko‘tarilishi bilan bog‘liq bo‘lsa, analgetik ichish foyda bermaydi, balki qon bosimini tushiruvchi maxsus dori qabul qilinishi kerak.

Bosh og‘rig‘i — bu organizmning sizga yo‘llayotgan signalidir. Uni tinimsiz dorilar bilan ovozini o‘chirish emas, balki sababini topib davolash salomatlik va uzoq umr ko‘rishning bosh garovidir.

Source link

2026/2027-o‘quv yili uchun oliy ta’lim muassasalariga o‘qishni ko‘chirish jarayonida test sinovlari 5 ta fan bo‘yicha tashkil etiladi. Jami 90 ta test topshirig‘i berilib, eng yuqori natija sifatida 189 ball to‘plash mumkin bo‘ladi.

Baholash mezonlariga ko‘ra, barcha talabgorlar uchun majburiy hisoblangan ona tili, matematika va O‘zbekiston tarixi fanlaridan 10 tadan savol taqdim etiladi. Har bir to‘g‘ri javob 1,1 ball bilan baholanadi. Shu tariqa har bir fan bo‘yicha maksimal 11 ball, uchala fan bo‘yicha esa jami 33 ball yig‘ish imkoniyati yaratiladi.

Shuningdek, talabgor tanlagan bakalavriat ta’lim yo‘nalishiga mos ikkita mutaxassislik fanidan ham test topshiradi. Bu fanlar umumiy natijaning asosiy qismini shakllantiradi.

Birinchi mutaxassislik fanidan 30 ta savol beriladi. Har bir savol 3,1 ball bilan baholanib, maksimal natija 93 ballni tashkil etadi.

Ikkinchi mutaxassislik fanidan ham 30 ta savol taqdim etiladi. Bu fan bo‘yicha har bir to‘g‘ri javob uchun 2,1 balldan beriladi va eng yuqori ko‘rsatkich 63 ballga teng bo‘ladi.

Natijada ikki mutaxassislik fani bo‘yicha jami 156 ball to‘plash mumkin. Bu esa umumiy natijaning qariyb 83 foizini tashkil etib, mutaxassislik fanlarining ahamiyati yuqori ekanini ko‘rsatadi.

Yangi tartibga ko‘ra, o‘qishni ko‘chirish uchun test topshiradigan talabgorlar 90 ta savolga javob beradi. Maksimal ball esa 189 etib belgilangan.

Source link