Siyosat
“Rossiyaning Markaziy Osiyodagi mustamlaka o’tmishi oqilona bo’lolmaydi” – ekspertlar RFning “umumiy tarixini” rad etishadi
Yaqinda Rossiya ta’lim vaziri Yaqinda MDHning bir nechta mamlakatlarida tarix darsliklarini o’zgartirish rejalarini e’lon qildi. Kun.uz studida munozarada siyosiy tahlilchilar o’tmishdagi “Rossiya tomonidan o’tkazilgan” Rossiya tomonidan amalga oshirilayotgan boshqa shaxslar va Rossiya tomonidan sodir etilgan boshqa jinoyatlarni oqilona qilib bo’lmaydi “deb ta’kidlashdi. Aksincha, ular tarixiy arxivlarga to’liq shaffoflik va erkinlik zarurligini ta’kidladilar.
{:::: T (}
6 soniya davomida o’tkazib yuboring
Men o’tkazib yuboraman
Bekosh Berdiev:
Rossiya juda uzoqqa ketmoqda. Masalan, Jingis Xon qahramon sifatida hamdu sanoamin emasmizmi? Babinalar o’zlari bo’lgan narsalarni, ya’ni bosqinchilarga qo’ng’iroq qilishadi. Bu tarixiy haqiqat va biz buni bizning darsliklarimizda aks ettiramiz. Rossiyalik istilo mintaqamizdagi eng yirik va qonlilardan biri edi. Biz buni yana nima deb ataymiz?
Ba’zi bir vatandoshlarimiz hanuzgacha “Ruslar tsivilizatsiya Markaziy Osiyoga tsivilizatsiya olib boradigan” kabi eskirgan fikrlar o’tkazadilar. Bugungi kunda biz Rossiya xalqiga yoki rus xalqiga dushmanlik yo’q. Ammo general Skobelev ikki rus askarining o’limiga qasd qilganida, biz uni maqtashni kutyapmizmi? Kaufmanning harakatlari haqida nima deyish mumkin?
Masalan, ZIZAQ ARTRAMSIZNI O’ZGARTIRISh. U erda nechta hayot yo’qoldi? Agar “tsivilizatsiyalar” deb ataladigan ko’plab xalqlarimizni qurbon qilgan bo’lsa, ularni unutishimiz kerakmi? Siz hech qachon bo’lmagandek o’zingizni ko’rsatyapsizmi? Biz hissiy emasmiz. Biz shunchaki haqiqatni aytamiz.
Shon-sharaf Rasul:
Bizni majburlashga nima majbur qilmoqda? Go’yo imperator imperiyasi bu erga “bizga madaniyat olib keling” Rossiyaning “Chaubin” yozuvchisi Dostoevskiy o’z kundalikida yozgan:
Bugungi kunda ham ba’zi oqsoqollar: “Agar Rossiya kelmagan bo’lsa, biz Afg’oniston kabi bo’lar edik.” Bu asossiz tortishuv. Afg’onistonni 10 yil davomida bombardimon qildi va uni o’rta asrlarga sudrab olib bordi. Bu shunchaki Rossiya aralashmagan Janubiy Koreya va Shimoliy Koreyani taqqoslaydi.
Va nima uchun ular to’satdan ular bizning darsliklarimizni hozir eslaydilar? O’zbekiston maktabi Tarixi darsligi 1994 yilda yozilgan va 1995 yildan beri o’qitilgan. Hozirda ular birdan Rossiyani bosuvchini chaqirishadimi? Ular nima bilan shug’ullanishdi?
Oybeksirojov:
Fanning asosiy printsiplaridan biri xolislik. Siz har bir voqea bilan adolatli munosabatda bo’lishingiz kerak. Agar kimdir bosqinchi bo’lsa, unda siz buni aytishingiz kerak. Agar ular liberchilar bo’lsa, uni chaqiring. Tarix xuddi shu tarzda yaqinlashishi kerak. Shuningdek, yoshlarimizni vatandoshlik ruhi va xalqimizga sadoqat ruhi bilan o’qitish juda muhimdir. Bizni kim buzganini va ular bilan birga olib kelgan narsalarni bilib olishimiz kerak.
Kamoliddin Rabbi:
Rossiya klassik imperiya. Imperator fikrlashning yuragi bu hokimiyatni ishlatishning tendentsiyasi va qobiliyati. Ukrainadagi urushdan so’ng, Rossiya endi uning global obro’siga ahamiyat bermaydi. Bu fonga qarshi Markaziy Osiyo davlatlariga bosim o’tkazmoqda. Rossiya bu imperialist ekanligini va u bostirib kirganligini etarli darajada biladi. Emperator Rossiya Turkistonda son-sanoqsiz vahshiyliklarni hisoblab chiqilgan Markaziy Osiyo davlatlari va davlatlarini ataylab ajratdi.
Zizsand isyoni, KUJanddagi voqealar, Kuxanddagi voqealar, Imperator Nikollaylar Torkestandan erkaklarni yollash uchun front va mehnat batalonlarida xizmat qilish to’g’risida buyruq berdilar. Ota-bobolarimiz imon va millatning birodarlari, ya’ni turklar bilan urushib chiqilgan. Bu qattiqqo’llikdagi qo’zg’olonga olib keldi, yuz minglab odamlarni o’ldirdi.
Rossiya bizga qurol bilan keldi. Bizning mustamlakagi bizning orzu asrlar oldin edi.
Keling, aniq bo’laylik. Bugungi kunda Markaziy Osiyo mamlakatlari allaqachon ular tarixni tasvirlashdan ehtiyot bo’lishadi. Rasmiy tarixchilar ko’pincha “keling, Rossiyaga zid kelmaylik” deyishadi. Biroq, hamma narsa to’liq ochilganda, millatning fikrlari keskin o’zgaradi. Rusfil jim.
Shon-sharaf Rasul:
Bizning arxivlarimiz yopiq bo’lib qolmoqda. Qozog’iston ochildi. O’zbekistonda ular arxivlar ochiq deb da’vo qilmoqdalar, ammo ba’zi tarixchilar: “Biz ularga kirganimizda, biz rad etamiz.” Ushbu arxiv e’lon qilinishi kerak. Odamlar haqiqatni bilishga loyiqdir.
Putin har doim: “Biz tarixni joylashtirishimiz kerak emas” dedi. 200% rozi. Shubhasiz, tarix soxta bo’lmasligi kerak. Va buning uchun arxiv to’liq ochilishi kerak.
O‘zbekiston Amerika Qo‘shma Shtatlari va Eron Islom Respublikasi o‘rtasida o‘zaro Anglashuv memorandumi imzolanganini olqishladi. Tashqi ishlar vazirligi kelishuvni hozirgi murakkab xalqaro sharoitda keskinlikni yumshatish, mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlikni tiklash yo‘lidagi muhim diplomatik yutuq sifatida qayd etdi.
AQSh va Eron rahbariyatining hal qiluvchi pallada ko‘rsatgan siyosiy irodasi va uzoqni ko‘ra bilishini alohida e’tirof etildi. Erishilgan kelishuv xalqaro hamjamiyat uzoq vaqtdan buyon kutgan tinchlik yo‘lidagi barqaror yechim uchun mustahkam zamin yaratadi.
Ushbu muhim o‘zaro anglashuvga erishish uchun zarur sharoitlarni shakllantirishga hissa qo‘shgan Pokiston va Qatarning katta hissasini, shuningdek Turkiya, Saudiya Arabistoni, Misr va boshqa mintaqaviy hamkorlarning sa’y-harakatlarini yuqori baholangan.
O‘zbekiston muzokaralarning keyingi bosqichlari konstruktiv ruhda davom etishi va erishilgan kelishuvlar samarali amalga oshirilishiga umid qiladi.
«Nizo va qarama-qarshiliklarni xalqaro huquq tamoyillari, o‘zaro hurmat va barcha tomonlar manfaatlarini inobatga olgan holda diplomatik vositalar orqali hal etish tinchlik va xavfsizlikni ta’minlashning asosiy sharti bo‘lib qolishiga ishonamiz», deyiladi TIV bayonotida.
Siyosat
O‘zbekiston mintaqaviy barqarorlik va xavfsizlikni tiklash bo‘yicha AQSh-Eron kelishuvini qo‘llab-quvvatlaydi
O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Eron o‘rtasida o‘zaro anglashuv memorandumining imzolanishini olqishlab, uni taranglikni yumshatish, hozirgi murakkab xalqaro vaziyatda mintaqada xavfsizlik va barqarorlikni tiklash yo‘lidagi yirik diplomatik yutuq sifatida tavsiflangan bayonot berdi.
Foto: Sputnik/Avenir Develdeev
Tashqi ishlar vazirligi rasmiy bayonotida AQSh va Eron rahbariyatining muhim pallada ko‘rsatgan siyosiy iroda va uzoqni ko‘zlab ko‘rsatganini yuqori baholadi. Vazirlikning qayd etishicha, yangi erishilgan kelishuvlar uzoq vaqtdan beri kutilgan, keng xalqaro hamjamiyat intiqlik bilan kutilayotgan tinch yo‘l bilan yechim topish uchun asos yaratadi.
Bayonotda, shuningdek, Pokiston va Qatar tomonidan Turkiya, Saudiya Arabistoni, Misr va boshqa mintaqaviy sheriklarning konstruktiv sa’y-harakatlari bilan birga, ushbu muhim tushunishga erishish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishga yordam bergan muhim diplomatik hissalar ham yuqori baholandi.
O’zbekiston oldinga qarab muzokaralarning konstruktiv davom etishi va samarali amalga oshirilishiga umid bildirdi. Tashqi ishlar vazirligi xalqaro huquq, oʻzaro hurmat va barcha tomonlar manfaatlarini hisobga olish tamoyillari asosida nizolarni diplomatik kanallar orqali hal etish barqaror jahon tinchligi va xavfsizligini taʼminlashning muhim talabi boʻlib qolishi haqidagi pozitsiyasini yana bir bor taʼkidladi.
Diplomatik yutuq mintaqadagi so’nggi o’zgarishlardan so’ng sodir bo’ldi, bu erda Qo’shma Shtatlar Prezident Donald Trampning ko’rsatmasidan keyin Hormuz bo’g’ozi orqali yuk tashish bo’yicha operativ cheklovlarni bekor qildi.
Siyosat
Oʻzbekiston rasmiy aʼzo boʻlganidan keyin yangi taraqqiyot banki va infratuzilma portfelini rejalashtirmoqda
Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent xalqaro investitsiya forumida ishtirok etish uchun Toshkentga kelgan Yangi taraqqiyot banki (YTB) prezidenti Dilma Russev bilan ikki tomonlama muzokaralar o‘tkazdi. Oliy darajadagi muhokamalarda O‘zbekiston xalqaro moliya institutlarida aktsiyador sifatida rasman tan olinganidan so‘ng tizimli hamkorlik asoslarini yaratish masalalariga e’tibor qaratildi.
Sessiyada Prezident Russef O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan tub ijtimoiy-iqtisodiy va tarkibiy islohotlarga yuksak baho berdi. U ko‘p tomonlama moliya institutining mamlakatlarning strategik rivojlanish maqsadlari va farovonlik tashabbuslarini bevosita institutsional sheriklik orqali qo‘llab-quvvatlashga sodiqligini tasdiqladi.
Uchrashuv tomonlar O‘zbekistonning Yangi Taraqqiyot bankiga rasmiy a’zo bo‘lishi, uning 10-aksiyadori va Markaziy Osiyo mintaqasidagi birinchi vakiliga aylanganini nishonlashi bilan alohida ahamiyatga ega bo‘ldi. Ushbu muhim bosqichdan foydalanish uchun janob Mirziyoyev va janob Russev NDB ekspert missiyasini qoʻshma investitsiya operatsiyalarining keng qamrovli, oʻrta muddatli portfelini ishlab chiqish uchun safarbar qilishga kelishib oldilar.
Kelgusi loyiha quvuri energetika infratuzilmasi, suv resurslarini boshqarish va transport tarmoqlari kabi asosiy tarmoqlar bo‘ylab barqaror rivojlanishga ustuvor ahamiyat beradi. Hamkorlik, shuningdek, muhandislik infratuzilmasi, xususiy sektor va ijtimoiy rivojlanish tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash uchun moliyalashtirish mexanizmlarini kengaytiradi.
Bundan tashqari, ikki davlat rahbarlari NDBning mintaqaviy aloqalarni yanada kengaytirishga qaratilgan transchegaraviy transport va logistika loyihalarida ishtirok etishining muhim ahamiyatini ta’kidladilar. O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonini jadallashtirish maqsadida Bank resurslarini amalga oshirilayotgan atrof-muhitni o‘zgartirish dasturiga integratsiyalashga alohida e’tibor qaratildi. Shuningdek, tomonlar kelgusi yillarda O‘zbekistonda Yangi Taraqqiyot Bankining yirik tashkiliy tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha dastlabki rejalarni ham ko‘rib chiqdilar.
O‘zbekiston Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Toshkent xalqaro investitsiya forumida ishtirok etish uchun Toshkentga kelgan Rossiya Bosh vaziri Mixail Mishustin bilan uchrashdi.
Foto: Saida Mirziyoeva/Telegram
Mirziyoyevaning soʻzlariga koʻra, muzokaralarda asosan ikki davlat oʻrtasidagi savdo-iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish masalalari muhokama qilingan.
“O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasidagi munosabatlar jadal rivojlanishda davom etmoqda”, — deb yozdi Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram’dagi kanalida va ayni paytda biznes, infratuzilma va madaniyat kabi muhim sohalarda ko‘plab qo‘shma loyihalar amalga oshirilayotganini ta’kidladi.
Muzokaralar ikki tomonlama oliy darajadagi bir qancha tadbirlar oldidan o’tkazilmoqda. Hukumatlararo qoʻshma qoʻmita va mintaqaviy kengashlarning navbatdagi yigʻilishlari yaqin kunlarda oʻtkazilishi kutilmoqda.
Mirziyoyeva xonim ushbu boʻlajak tadbirlar ikki tomonlama hamkorlikning barcha yoʻnalishlariga yanada turtki berishiga ishonch bildirdi.
Ko‘ksaroy qarorgohida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Albaniya Respublikasi Prezidenti Bayram Begay rasmiy delegatsiyalar ishtirokida muzokara o‘tkazdilar.
Ikki davlat o‘rtasida amaliy hamkorlikni yanada mustahkamlash istiqbollari ko‘rib chiqildi.
Uchrashuv avvalida davlatimiz rahbari O‘zbekiston va Albaniya munosabatlari tarixida ilk bor o‘tkazilayotgan ushbu sammit alohida ahamiyatga ega ekanini, uning ikki tomonlama hamkorlikni sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqishini qayd etdi.
Siyosiy muloqot va turli darajadagi aloqalar faollashgani mamnuniyat bilan qayd etildi. BMT va boshqa xalqaro tuzilmalar doirasida tomonlar bir-birini qo‘llab-quvvatlab kelmoqda.
Tovar ayirboshlashni kengaytirishga, agrosanoat majmui, “yashil” energetika, geologiya, axborot texnologiyalari va raqamlashtirish, turizm hamda boshqa muhim sohalarda keng ko‘lamli kooperatsiya dasturini tayyorlashga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekiston mahsulotlarini Janubiy Yevropa va O‘rta yer dengizi bozorlariga chiqarishda logistika xabi sifatida Albaniyaning Durres portidan foydalanish imkoniyatlari o‘rganiladi.
Iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikning huquqiy asoslarini kengaytirish muhimligi alohida ta’kidlandi.
Hamkorlikning iqtisodiy kun tartibini ilgari surish maqsadida Hukumatlararo komissiyani tashkil etish va uning birinchi yig‘ilishini joriy yilda Toshkent shahrida o‘tkazishga kelishib olindi.
Madaniy-gumanitar sohada tomonlar o‘zaro Madaniyat kunlari, kino namoyishlari, ko‘rgazma va ijodiy safarlarni tashkil etish muhimligini ta’kidladilar.
Yetakchilar mintaqaviy va xalqaro kun tartibidagi dolzarb masalalar yuzasidan ham fikr almashdilar.
Oliy darajadagi muzokaralar yakunida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Albaniya Respublikasi Prezidenti Bayram Begay Faxriy mehmonlar xiyobonida birgalikda daraxt ekdilar.
Ushbu marosim ikki mamlakat xalqlari o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuv mustahkamlanib borayotgani, O‘zbekiston – Albaniya ko‘p qirrali munosabatlarini rivojlantirishda yangi bosqich boshlanganining ramzi bo‘ldi.
O‘zbekiston AQSh-Eron bitimiga munosabat bildirdi
AQShda aviahalokatda 12 kishi halok bo’ldi
Erta nikoh haqida xabar berganlar rag‘batlantiriladi – loyiha
-
Siyosat5 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada 1 kilogrammdan ortiq gashish olib ketayotgan shaxs qo‘lga olindi
-
Sport4 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Jamiyat5 days agoToshkentda renovatsiyaning birinchi bosqichi boshlandi
-
Dunyodan3 days ago
Dunyo bo’ylab qochqinlar soni 10 yil ichida birinchi marta kamaydi.
-
Iqtisodiyot2 days ago
Toshkentda YIBning mintaqaviy vakolatxonasi ochildi
-
Siyosat2 days ago
Prezident Ozarbayjon va Belarus bosh vazirlarini qabul qildi
-
Siyosat2 days ago
O‘zbekistonda AQSh bilan yirik investitsiya loyihalari amaliy bosqichga o‘tadi