Dunyodan
Qamchibek Tasiyevning ishdan bo‘shatilishi sababi ma’lum qilindi
Qirg‘iziston Vazirlar Mahkamasi raisi o‘rinbosari va Milliy xavfsizlik qo‘mitasi (MXK) raisi Qamchibek Tashiyevning kutilmaganda ishdan bo‘shatilishi turli taxminlarni keltirib chiqardi. Markaziy osiyolik tahlilchilar va siyosatshunoslar Qirg‘izistonning qudratli maxsus xizmatlari rahbari nima uchun ishdan bo‘shatilgani haqida o‘z fikrlarini e’lon qildi.
“Qamchibek Tasiyevning iste’foga chiqishi va undan keyin xavfsizlik tizimining to‘liq qayta tashkil etilishi, jumladan, Chegara xizmatining Milliy xavfsizlik xizmati tarkibidan chiqarilishi, Prezidentning bevosita nazorati ostida Milliy xavfsizlik xizmatining tashkil etilishi, qudratli rahbarlarning almashtirilib, ishdan bo‘shatilishi hokimiyatga bo‘lgan jiddiy ishonch inqirozidan dalolat beradi. Biroq, rasmiy sharhlar jamiyatdagi vaziyatni o‘zgacha ko‘rishini aytadi. Elitaning haddan tashqari mustaqilligi prezident uchun strategik tahdid sifatida qabul qilingani boshqacha, “Tasiyev deputatlar va nufuzli doiralar bilan bog‘lanib, prezidentlik saylovi masalasini hokimiyat uchun qizil bayroq sifatida ko‘tardi”, deb yozadi siyosatshunos Otabek Akromov.
Uning fikricha, Qirg‘izistondagi hozirgi vaziyatdagi asosiy muammo prezidentlik muddatidir.
“2021-yilgi konstitutsiyaga kiritilgan oʻzgartirishlar Prezident Japarovga shart-sharoitlarni tiklashga imkon bersa-da, bu mavzudagi ochiq muhokamalar rejim uchun beqarorlik manbai boʻlib koʻrindi, natijada muvofiqlashtirishning izchil buzilishi va xavfsizlik tizimining markazlashuvi prezident qoʻlida yanada mustahkamroq boʻldi”, – deydi u.
Mintaqa boʻyicha ekspert Arkadiy Dubnov Prezident Japarov hamkasbi Tashiyev bilan bir vaqtda oʻzining uchta oʻrinbosarini ishdan boʻshatgani va bu bilan sobiq spikerning oʻz lavozimini tiklashga urinishlarini barbod qilganiga eʼtibor qaratdi.
“Tasiyev iste’foga chiqqanini Myunxendagi kasalxonada bilgan. U bir necha yil oldin yuragiga jarrohlik amaliyotini o‘tkazgan va har ikki yilda bir marta tibbiy ko‘rikdan o‘tib turadi. Bishkekdagi vaziyatdan xabardor manbalarga ko‘ra, Japarov iste’foga chiqish qaroriga bir muddat avval Ukraina Kommunistik partiyasi rahbari bilan bo‘lgan baland ovozda telefon suhbati asos qilib olingan. Qirg‘iziston qahramoni Tasiyev, o‘sha yil Qamchiev. Yoshi Qirg‘iziston hukumatining sodiq do‘sti va hamkori bo‘lgan prezidentning “milliy tuzilmada tartibsizliklar yuzaga kelmasligi uchun” shunday qarorga kelgani haqida prezident matbuot bo‘limi nima dedi, ammo oradan bir necha soat o‘tgach, Qirg‘iziston matbuot kotibi vaziyatga oydinlik kiritib: “Jamiyatdagi tartibsizlikni bosh chekist emas, balki uning yaqinlari keltirib chiqardi. Janob Japarov deputatlar va boshqa muhim shaxslarga qo‘ng‘iroq qilib, ularni turli choralar ko‘rishga chaqirganini aytdi”.
Qayd etilishicha, Tasiyevga yaqin shaxs amaldorlarga qo‘ng‘iroq qilib, ularni general yoniga kelishga undagan.
“Qirg’izistonda ko’pchilik bu mamlakatda general birinchi shaxs bo’lishiga, haqiqiy birinchi shaxs esa unga yo’l berishiga shubha qilmaydi. Axir u (muharrir: Japarov) ikkinchidan qarzdor (muharrir: Tashiyev ma’nosi) va uning yordamisiz 202 2000 yilda birinchi rahbar bo’lishning iloji bo’lmagan. O’sha paytda ular Qirg’izistonning birinchi prezidenti, fironi, fironi edi. “Jenbekov hokimiyatdan qon to`kmasdan osonlik bilan chetlashtirildi,” dedi A.Dubnov olti yil avvalgi voqealarni eslab.
Tahlilchi Temur Umarovning fikricha, Ozarbayjon Respublikasi Davlat qoʻmitasining sobiq rahbari Tasiyev Germaniya kasalxonasida boʻlib, isteʼfoga chiqishini eʼlon qilmagan.
“Shunday ekan, voqealar rivoji hozircha mavhumligicha qolmoqda. Lekin Tasiyevning yangi voqelikka ko’nikishidan boshqa narsani tasavvur qilish qiyin. Axir uning ta’siri norasmiy munosabatlarga emas, balki prezident bilan do’stligi va tashkilotning kuchiga asos bo’lgan. Bu ikki ta’sir Boshqacha aytganda, Japarovning tuzum va Chemerk qaroriga qarshi bo’lishini tasavvur etib bo’lmaydi. (Iste’fo haqiqatdir).”Bishkek Kommunistik partiyasi rahbarining hibsga olingani haqidagi xabar ham janob Japarov va uning do’stlari/akalari o’rtasida janjal borligini inkor etib, janob Tasiyev bilan bog’lanib, janob Tassievni hokimiyatdan chetlatishlari bilanoq, uni tinchlantirishga undaydi xulosa qiladi.
Avval xabar qilinganidek, Prezident Sadir Japarov kecha 2020-yil 16-oktabrdan buyon Qirg‘iziston Respublikasi Davlat xavfsizlik davlat qo‘mitasi raisi lavozimida ishlab kelayotgan janob Kamtibek Tashiyevni lavozimidan ozod qildi.
Japarov bu qarorni “davlat manfaatlarini ko‘zlab” qabul qilganini aytdi.
Birlashgan Arab Amirliklari 58 yildan beri aʼzo boʻlgan OAPEK (Neft eksport qiluvchi arab mamlakatlari tashkiloti)dan chiqdi.
Bir necha kun avval, 28-aprel kuni BAA asosiy neft karteli OPEK va uning kengayib borayotgan bloki OPEK+dan chiqishini e’lon qildi.
Emirates neft ishlab chiqarish darajasini o’zi belgilaydi va ishlab chiqarishni kuniga 5 million barrelgacha oshirishni maqsad qilgan.
OPEK aʼzosi sifatida BAA belgilangan kvotalarni bajarishi shart edi. Tashkilotni tark etish orqali mamlakat bozor sharoitlariga moslashuvchanroq javob bera oladi.
Bu strategik qarorga Erondagi vaziyat va mintaqadagi energiya inqirozi ham ta’sir qilgani xabar qilinadi.
BAAning bu harakati jahon neft bozoridagi kuchlar muvozanatini o’zgartirishi va narxlarga ta’sir qilishi kutilmoqda.
AQSh prezidenti Donald Tramp Eronning yangi tinchlik rejasini “qabul qilib bo‘lmas” deb aytdi. Bu haqda u Isroilning “Kan” telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi.
Pokiston orqali Vashingtonga taqdim etilgan reja 14 banddan iborat ekanligi anchadan beri ma’lum. Unda AQSh qo‘shinlarini Yaqin Sharqdan olib chiqib ketish, dengiz blokadasini olib tashlash, sanksiyalarni bekor qilish, Eronning muzlatilgan aktivlarini ozod qilish va tovon to‘lash talab qilingan.
Rejada Hormuz bo‘g‘ozini tiklash va barcha jabhalarda urushni tugatish ham ko‘zda tutilgan. Rasmiylarning aytishicha, taklif avvaliga bir oy ichida mojaroga barham berish uchun blokada muzokaralarini oʻtkazish, soʻngra yadroviy dastur boʻyicha alohida kelishuvga erishish boʻlgan.
Ushbu takliflarga javoban prezident Tramp rejalardan noroziligini bildirib, Eron hukumati “hali yetarli miqdorda kompensatsiya to‘lamaganini” ta’kidladi.
AQSh prezidenti Donald Tramp dushanbadan boshlab Vashington Hormuz boʻgʻozida qolib ketgan neytral kemalarga yordam berishini maʼlum qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Yaqin Sharqdagi mojaroga aloqador bo‘lmagan ko‘plab davlatlar AQShdan kemalarni bo‘g‘ozdan xavfsiz olib chiqishda yordam so‘ragan. Shu munosabat bilan “Ozodlik rejasi” deb nomlangan tashabbus boshlanadi.
Prezident Tramp operatsiya birinchi navbatda insonparvarlik maqsadlarida amalga oshirilganini ta’kidlab, kemadagi oziq-ovqat zahiralari tobora kamayib borayotganini aytdi. AQSh ularni kuzatib borish va xavfsiz o’tishlarini ta’minlashni rejalashtirmoqda.
AQSh prezidenti, shuningdek, Eron bilan muzokaralar “ijobiy ruhda” ketayotganini aytdi. Shu bilan birga, Vashington, agar operatsiya barbod bo‘lsa, kuch ishlatishdan o‘zini tiya olmasligini bildirdi.
Qozog‘iston investorlar, malakali mutaxassislar va inson resurslarini jalb qilishga qaratilgan yangi model migratsiya siyosatiga o‘tmoqda. Bu haqda mamlakat prezidenti Qosim-Jomart Toqayev farmon imzoladi.
Hujjatda raqamli islohotlarni keng ko‘lamda o‘tkazish va avvalgi ruxsatnomalar ajratish tizimidan rag‘batlantirish tizimiga o‘tish ko‘zda tutilgan.
Taʼkidlanishicha, asosiy maqsad mamlakatda sarmoya va inson kapitali boʻyicha mintaqaviy xab yaratish boʻlib, rejalashtirilgan oʻzgarishlarni amalga oshirish uchun hukumatga 2026-yil oxirigacha muddat berilgan.
Qozog‘iston matbuotiga ko‘ra, islohot doirasida viza tizimi ham qayta ko‘rib chiqiladi. Kategoriyalar birlashtirilgan va yangi formatlar bilan to’ldirilgan. Investorlar va boshqaruv kengashi aʼzolari uchun ishbilarmonlik vizalari, olimlar, shifokorlar, madaniyat arboblari va nufuzli oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari uchun malakali ishchi vizalari, aniq investisiya loyihalari ishtirokchilari uchun vaqtinchalik ishchi vizalari joriy etildi.
Investorlar va yuqori malakali mutaxassislar uchun “oltin viza”ning joriy etilishi asosiy o‘zgarishlardan biri sifatida ko‘rilmoqda. Ushbu viza egalari davlat xizmatlaridan uzoq muddat foydalanish huquqiga ega. Aslida, bu fuqarolarning huquqlariga yaqin pozitsiya.
Golden Visa egalari va ularning oilalari uchun muhim soliq imtiyozlari mavjud. Bu erda biz jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig’i va mol-mulk solig’i va yer solig’idan ozod qilish haqida gaplashamiz.
Islohotlarning alohida yo‘nalishi bu raqamlashtirishdir. Chet elliklar uchun “yagona darcha” tamoyili asosida masofaviy ilovalarni amalga oshirish imkonini beruvchi elektron rezidentlik moduliga ega integratsiyalashgan QazETA platformasi yaratilgan.
Ma’lumot uchun: Joriy yilning 30 aprel kuni Qozog‘iston Tashqi ishlar vazirligi mamlakatning sarmoyaviy jozibadorligini mustahkamlash va uzoq muddatli biznes hamkorligini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan “oltin viza” olish qoidalarini tasdiqladi.
Unga ko‘ra, Qozog‘iston kompaniyalarining ustav kapitaliga yoki mahalliy emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarga kamida 300 ming dollar sarmoya kiritgan xorijliklar ushbu viza uchun murojaat qilishlari mumkin.
AQSh prezidenti Donald Trampning umumiy reytingi 37 foizga tushib, tarixdagi eng yuqori ko‘rsatkichga tushdi. Amerikaliklarning 62 foizi uning siyosatini ma’qullamaydi, bu uning ikki muddatdagi eng yuqori darajasi. Ushbu statistik ma’lumotlar The Washington Post, ABC News va IPSOS bilan hamkorlikda o’tkazilgan tergovdan so’ng e’lon qilindi.
So‘rov 2026-yilning 24-aprelidan 28-apreliga qadar 2560 nafar amerikalik kattalar o‘rtasida o‘tkazildi. Xatolik chegarasi +/- 2 foiz punktini tashkil etdi. Inflyatsiyani qo’llab-quvvatlash respondentlarning yarmidan iborat tasodifiy tanlovdan so’ralgan. Xatolar chegarasi 2,8 foiz punktini tashkil etdi.
Aksariyat amerikaliklar uning Eronga qarshi harakatlarini ma’qullamaydi: 66% dan 33% gacha. Prezident Trampning iqtisodiy siyosatini odamlarning atigi 34 foizi ma’qullaydi.
“Vashington Post” gazetasining yozishicha, bunga gaz narxining yuqoriligi sabab bo‘lgan.
Respublikachilar orasida Donald Tramp eng yuqori reytingga ega – 85%. Biroq, respublikachi mustaqil saylovchilar orasida uning ma’qullash reytingi 56% ga teng bo’ldi. AQSh prezidenti mavqeining zaiflashishi Vakillar palatasi va Senatdagi Respublikachilar o’rinlariga tahdid soladi.
AQShda oraliq saylovlar 2026-yil 3-noyabrda boʻlib oʻtadi. Vakillar palatasining barcha 435 aʼzosi (ikki yillik muddat) va barcha 33 senator (olti yillik muddat) qayta saylanish uchun nomzodlar. So‘rovlar shuni ko‘rsatadiki, demokratlar ro‘yxatga olingan saylovchilar orasida 5 foizlik ustunlikka ega.
Yaponiya O‘zbekistondan neft, gaz va strategik foydali qazilmalarni import qilishga qiziqish bildirmoqda
11:38 «Siti» poygada qoqildi
AQShdan deportatsiya qilingan 26 o‘zbekistonlik Toshkentga keltirildi
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev energiya tejash vositasi sifatida kommunal xizmatlarni oʻchirishni taqiqlovchi farmonni imzoladi
-
Siyosat4 days agoOʻzbekistonda yil oxiriga qadar 13 ta GES qurish rejalashtirilmoqda, tarmoqni kengaytirish koʻzda tutilmoqda
-
Turk dunyosi5 days agoKurd jangari rasmiysining aytishicha, Turkiya islohotlarning yoʻqligi tufayli tinchlik muzokaralarini toʻxtatib qoʻymoqda
-
Jamiyat4 days ago
Sud jarayonlarini OAVda yoritishni takomillashtirish bo‘yicha dastur boshlandi
-
Jamiyat3 days agoJinoiy guruh yetakchisidan 2,7 ming dollar olgan profilaktika inspektori ushlandi
-
Jamiyat4 days ago
Jurnalistika uchun dolzarb bo‘lgan kitob taqdimoti bo‘lib o‘tdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Birja savdolarida 1,2 mlrd so‘mlik asossiz daromad olingani aniqlandi
-
Jamiyat3 days agoDiyetolog qarishning asosiy «dushmani»ni ma’lum qildi