Dunyodan
Prezident Trump Kanadaga 100% tariflar joriy etish bilan tahdid qilmoqda
AQSh prezidenti Donald Tramp Kanada bosh vaziri Mark Karni bilan munosabatlarini yanada keskinlashtirdi. AQSh prezidenti, agar mamlakat Xitoy bilan savdo kelishuvini davom ettirsa, Kanadadan import qilinadigan mahsulotlarga 100% tariflar joriy etish bilan tahdid qildi.
Prezident Tramp ijtimoiy tarmoqlardagi bayonotida Kanada bosh vaziri Mark Karni o‘z mamlakatidan Xitoy tovarlari uchun “yuk tushirish porti” sifatida foydalanish va ularni AQShga jo‘natish haqida o‘ylayotgan bo‘lsa, “katta xato” qilganini aytdi.
Prezident Trump o’tgan yil davomida savdo urushi olib bormoqda, ammo Kanada bu oy Xitoy bilan shartnoma imzoladi. Bu Xitoyning elektromobillariga bojlarni pasaytirish evaziga Xitoydagi Kanada qishloq xo’jaligi mahsulotlariga import bojlarini kamaytiradi.
Tramp dastlab kelishuvni maqtab, uni “Karni qilishi kerak bo‘lgan ishni” deb atadi. Ammo keyin u o’z pozitsiyasini o’zgartirdi.
Kanadaning Qo’shma Shtatlar bilan savdo vaziri Dominik LeBlancning aytishicha, Kanada va Xitoy ko’plab muhim savdo masalalarini hal qilgan, ammo to’liq erkin savdo kelishuviga intilmayapti.
Prezident Trampning navbatdagi tahdidi AQSh prezidenti va Kanada bosh vaziri o‘rtasidagi kelishmovchilik fonida yuz berdi. Bu mojarolar, ayniqsa, Prezident Trampning Grenlandiyani sotib olish niyati va NATO ittifoqchilari bilan munosabatlarning sovuqlashishiga javoban kuchaygan. “Kanada Qo’shma Shtatlar hisobiga yashamoqda”, dedi Prezident Tramp shu hafta Davosdagi forumda.
Bunga javoban, Bosh vazir Mark Karni Kanada “AQSh hisobiga yashamaydi; bu mamlakat kanadaliklar tufayli gullab-yashnamoqda”, dedi.
Ko’p o’tmay, janob Tramp janob Karnining yangi tuzilgan tinchlik kengashiga a’zo bo’lish taklifini qaytarib oldi.
Prezident Tramp avvalroq Kanada suverenitetini shubha ostiga qo‘ygan va Kanadani Qo‘shma Shtatlarning 51-shtati sifatida anneksiya qilish haqida gapirgan edi. Shu haftada u ijtimoiy tarmoqlarda AQSh xaritasiga Kanada, Venesuela, Grenlandiya va Kuba qo‘shilganini aks ettiruvchi fotomontajni ham joylashtirdi.
Tramp shanba kungi boshqa postida Karnini “gubernator Karni” deb atagan. U Karnining vorisi Jastin Tryudoni shunday deb atagan. Bu janob Karni bilan munosabatlar yomonlashganining yana bir belgisi sifatida ko’rilmoqda.
Janob Karni boshqa davlatlarni AQSh siyosatiga qarshi birlashishga chaqirmoqda. “O’rta kuchlar birgalikda harakat qilishlari kerak. Agar stolda bo’lmasalar, ular menyuda”, – deya ogohlantirdi u Davosdagi nutqida.
Kanada bosh vaziri Tramp ma’muriyati davrida Qo’shma Shtatlar va G’arb davlatlari o’rtasida hech qachon tuzalmaydigan “yorilish” paydo bo’lganini aytishgacha borgan.
Shu bilan birga, prezident Tramp “Truth” ijtimoiy tarmog‘ida Xitoy “Kanadani butunlay yutib yuborishi”ni da’vo qildi. Ikkinchi postida u shunday deb qo’shimcha qildi: “Dunyo so’nggida Xitoy Kanadani egallashini xohlaydi. Bu hech qachon bo’lmaydi”.
Hozircha janob Karni prezident Tramp Kanada iqtisodiyotining muhim tarmoqlariga joriy qilgan ayrim tariflarni kamaytirish bo‘yicha kelishuvga erisha olmadi. Ammo Kanada AQSh-Meksika-Kanada savdo kelishuvi tufayli eng qattiq tariflardan himoyalangan. Ushbu shartnoma joriy yilda qayta ko’rib chiqilishi kerak.
Kanada dastlab AQShning Xitoy siyosatiga muvofiq harakat qilib, elektr transport vositalariga 100% va po’lat va alyuminiyga 25% tariflarni joriy qildi. Bunga javoban Xitoy Kanada kanola yog‘i va ovqatiga 100%, cho‘chqa go‘shti va dengiz mahsulotlariga esa 25% tariflarni joriy qildi.
Biroq, Prezident Trampning bosim siyosatiga javoban Kanada tashqi siyosati AQShnikidan tobora uzoqlashib, Xitoy bilan munosabatlarni yaxshilash imkoniyatini yaratdi. Karni bu haqda shu oy boshida Pekinga tashrifi chog’ida ma’lum qilgan.
Kanada AQShning 36 shtatlari uchun asosiy eksport bozori hisoblanadi. Har kuni mamlakatlarimiz chegarasidan 3,6 milliard AQSh dollari (taxminan 2,3 milliard yevro)lik tovar va xizmatlar o‘tadi. AQShga import qilinadigan neftning 60% va elektr energiyasining 85% Kanada hissasiga toʻgʻri keladi.
Kanada, shuningdek, Mudofaa vazirligi milliy xavfsizlik uchun muhim deb hisoblagan po’lat, alyuminiy, uran va 34 ta strategik mineral va metallarni Qo’shma Shtatlarga eng yirik xorijiy yetkazib beruvchidir.
Dunyodan
Eron Hindistondan qo’lga olingan tankerni ozod qilishni talab qildi
Reuters agentligiga ko‘ra, Eron Hindistondan qo‘lga olingan tankerni ozod qilishni talab qilgan.
Eron kemalarning Hormuz boʻgʻozida xavfsiz harakatlanishi uchun muzokaralar doirasida fevral oyida Hindiston tomonidan qoʻlga olingan uchta tankerni ozod qilishni talab qilgan edi. Bu haqda Reuters xabar berdi.
Rasmiy manbalarga ko‘ra, Tehron kemaning qo‘yib yuborilishini Hindistonga tegishli yoki Hindistonga bog‘langan kemalar Fors ko‘rfazi bo‘ylab xavfsiz tranzit qilish imkoniyati bilan bog‘lamoqda.
Ma’lumotnoma: “Asphalt Star”, “Al Jaffia” va “Stella Ruby” tankerlari 5 fevral kuni Hindiston suvlarida langar qo‘ydi. Ushbu kemalar shaxsiy ma’lumotlarni yashirish yoki soxtalashtirish va noqonuniy kemadan kemaga o’tkazishda gumon qilinmoqda. Hozirda uch tanker Mumbay yaqinida hibsga olingan.
Eron hukumati, shuningdek, Hindistondan ma’lum dori-darmonlar va tibbiy asbob-uskunalar yetkazib berishni so’radi, dedi rasmiylar. Dushanba kuni Eronning Nyu-Dehlidagi elchisi Hindiston Tashqi ishlar vazirligi vakillari bilan hozirgi vaziyatni muhokama qildi.
Dunyodan
Qonli fojiada AQShning ishtiroki tasdiqlandi
Xalqaro Amnistiya tashkiloti Eronning Minob tumanidagi Shajaray Toiba maktabida kamida 170 kishining hayotiga zomin boʻlgan portlash uchun Qoʻshma Shtatlar masʼul ekanini aytdi.
Xalqaro tashkilotlar xulosasiga ko‘ra, AQSh harbiylari bu hujumda asosan bolalar o‘limiga sabab bo‘lgan “Tomaxavk” raketalaridan foydalangan.
Xalqaro Amnistiya tashkiloti sun’iy yo‘ldoshdan olingan suratlar, videoyozuvlar va ekspertlar bilan suhbatlarni sinchiklab tahlil qilib, shunday xulosaga keldi.
“Ushbu voqea AQSh harbiylari hujum vaqtida tinch aholiga zarar yetkazilishining oldini olish uchun zarur choralarni ko‘ra olmaganini ko‘rsatadi, bu xalqaro gumanitar huquqning jiddiy buzilishi hisoblanadi”, — deya ta’kidladi xalqaro inson huquqlari tashkiloti.
Ta’kidlanishicha, bu urush jinoyati aybdorlari javobgarlikka tortilishi kerak.
Xalqaro Amnistiya tashkiloti direktori Erika Gevara Rosasning aytishicha, yuzlab begunoh bolalarning o‘limiga sabab bo‘lgan hujum AQSh razvedkasi uchun sharmandalikdir.
Al-Jazira telekanali, AQSh va Isroil Eronga qarshi keng ko’lamli hujumlar uyushtirayotgan bir paytda, AQSh rasmiylari xalqaro qonunlarni ochiqdan-ochiq mensimasliklariga e’tibor qaratdi.
“Xalqaro tashkilotlar nima deyishidan qat’iy nazar, Qo’shma Shtatlar havo kuchlaridan foydalangan holda tarixdagi eng dahshatli va aniq (harbiy) operatsiyani o’tkazmoqda”, – dedi Mudofaa vaziri Pit Xegset jurnalistlar bilan bo’lib o’tgan brifingda. “Biz aloqadorlikning ahmoqona qoidalarini, muvaffaqiyatsiz davlat qurilishini, demokratiyani o’rnatishga urinishlarni yoki siyosiy qoidalarga asoslangan urushni hisobga olmaymiz. Biz faqat g’alaba qozonish uchun kurashamiz.”
Amerika xalqi va Demokratik partiya vakillari Tramp ma’muriyatidan bolaning o‘limiga sabab bo‘lgan hujumga aniqlik kiritishni talab qilmoqda. Ammo hozircha Oq uy rasmiylari faqat tekshiruv o‘tkazilishini aytishdi.
Avval xabar qilinganidek, BMT Inson huquqlari bo‘yicha Oliy komissari Volker Turk ham Minob tumanidagi maktabdagi portlashda bir o‘quvchining o‘limi yuzasidan tezkor, adolatli va halol tergov o‘tkazishga chaqirgan edi.
Bungacha Reuters va New York Times kabi yetakchi ommaviy axborot vositalari ham hujumga AQShning aloqador bo‘lishi mumkinligi haqida xabar bergan edi.
28 fevralda AQSh va Isroil Eronga qarshi urush boshlagan kuni Shajaray Toiba maktabi bombardimon qilindi. O‘quv kunida uyushtirilgan hujumda kamida 170 nafar o‘quvchi va o‘qituvchi halok bo‘ldi, maktab binosi butunlay vayron bo‘ldi.
Eron davlat gazetalari AQSh va Isroil tomonidan sodir etilgan hujumda 7 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan 180 ga yaqin o‘quvchi qiz halok bo‘lgani va yana o‘nlab kishilar yaralangani haqida xabar berdi.
Tahlilchilarning aytishicha, Eronda begunoh talabalarning portlashi xalqaro huquq normalarini davlat hokimiyatiga muvofiq qoʻllash ikkiyuzlamachilik ekanligini koʻrsatdi.
Dunyodan
Pokiston Kobulga havo hujumlarini boshladi; 400 dan ortiq qurbonlar haqida xabar berilgan
Pokiston Kobulga havo hujumlarini boshladi; 400 dan ortiq qurbonlar haqida xabar berilgan
Source link
Dunyodan
Isroil mintaqaviy tuzilmani qayta tiklamoqchi
Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat fonida Isroil koʻplab mintaqaviy davlatlar, jumladan, hali rasman diplomatik aloqalar oʻrnatmagan davlatlar bilan alohida va intensiv muzokaralar olib borayotgani maʼlum boʻldi. Qo’shma Shtatlar bu jarayonda faol ishtirok etmoqda, Quddus, Ar-Riyod va Bayrut kabi bir qancha markazlarda parallel muloqot olib borilmoqda.
“Israel Hayom” nashrining yozishicha, bu muzokaralar oddiy diplomatik munosabatlar emas. Ularning asosiy maqsadi urushdan keyingi yangi mintaqaviy xavfsizlik va hamkorlik tizimini shakllantirishdir. Boshqacha aytganda, bu nafaqat bugungi harbiy tahdidlarni bartaraf etish, balki Yaqin Sharqning kelajakdagi siyosiy va iqtisodiy modeliga ham tegishli.
Bahslar Eronning mintaqadagi ta’sirini cheklash masalasiga qaratilgan. Isroil va uning ittifoqchilari Tehronning kelajakda strategik tahdidga aylanishining oldini olish uchun keng qamrovli tizim yaratishni maqsad qilgan.
Bu tizim AQShning siyosiy va harbiy “qalqoni” ostida ishlay oladi. Unda xavfsizlik va mudofaa kelishuvlari, iqtisodiy hamkorlik loyihalari, Isroil va arab davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarni normallashtirish ko‘zda tutilgan.
Muzokaralarda iqtisodiy masalalar ham katta o‘rin tutadi. Xususan, Fors ko‘rfazi mamlakatlarini Yevropa bilan bog‘lovchi savdo-transport yo‘lagini yaratish, neft va gazni tashish uchun yangi energiya yo‘nalishlarini rivojlantirish rejalashtirilmoqda.
Kun tartibidagi yana bir mavzu – Isroil va ko’plab arab davlatlari o’rtasidagi munosabatlarni yaxshilashga yordam bergan Ibrohim kelishuvlarining kengayishi. Rasmiylarning aytishicha, bu jarayonga yangi davlatlar qo’shilishi mumkin, nomzodlardan biri sifatida Livan ham tilga olinadi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Eron bir qator vositachilar, jumladan, Ummon, Rossiya va Fransiya orqali ehtimoliy o‘t ochishni to‘xtatish masalasini muhokama qilmoqchi.
Biroq Qo‘shma Shtatlar buning uchun boyitilgan uranni topshirish, yadroviy rivojlanish dasturlarini cheklash va Hormuz bo‘g‘ozini yopmaslik kabi qattiq shartlarni qo‘ygan.
Amerika manbalarining aytishicha, bu signallarni yuborayotgan shaxslar har doim ham qaror qabul qilish qudratiga ega emas, chunki Islom inqilobi soqchilari korpusi urush sharoitida asosiy qarorlarni qabul qiladi.
Shu bilan birga, xalqaro tahlilchilarga ko‘ra, Erondagi hozirgi vaziyat rasmiy bayonotlardan jiddiyroq bo‘lishi mumkin. Bu uning harbiy faolligi yaqin kunlarda pasayish ehtimolini oshiradi.
Boshqacha aytganda, Yaqin Sharq shunchaki urush emas, balki yangi tartib uchun kurashdir. Isroil va uning ittifoqchilari urushdan keyingi mintaqani qayta shakllantirmoqchi boʻlsa, Eron oʻz taʼsirini saqlab qolishga intilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, Ibrohim kelishuvlari 2020-yilda AQSh vositachiligida imzolangan diplomatik kelishuv bo‘lib, Isroil va ko‘plab arab davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarni normallashtirishga qaratilgan.
Kelishuv Yaqin Sharqda ko‘p yillik mojarolardan so‘ng Isroil va arab dunyosi o‘rtasidagi munosabatlarni yaxshilash yo‘lidagi muhim qadam ekani aytiladi.
Asosiy ishtirokchi davlatlar BAA va Bahrayn, keyin Marokash va Sudan edi.
Dunyodan
Istanbulda yetti yil avval sodir etilgan qotillik ishi fosh etildi. O’zbek ayoli vafot etdi
2019-yildan beri bedarak yo‘qolgan O‘zbekiston fuqarosi 36 yoshli Hurriyat Tursunboyeva Istanbulning Maltepe tumanida sodir etilgan qotillik qurboni ekanligi ma’lum bo‘ldi. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, u turmush o‘rtog‘i, 37 yoshli Ersin Y. tomonidan o‘ldirilgan, jasadi maydalangan.
G‘oyib bo‘lish haqidagi ishni qayta ko‘rib chiqishda jinoiy dalillar aniqlandi. Politsiya maxsus guruh tuzib, ayolning qarindoshlari va qo‘shnilarini so‘roqqa tutgan. Qo‘shnilarning aytishicha, o‘sha paytda erkak ularga ayol “deportatsiya qilingani” va uydan yoqimsiz hid kelayotganini aytgan.
Tergov jarayonida ayolning Turkiyani tark etgani haqida rasmiy ma’lumot topilmadi. Uning telefon raqami ham o‘sha paytda Yaponiyada faol ekanligi aniqlangan.
Prokuratura buyrug‘i bilan uy tintuv qilinib, maxsus kimyoviy usuldan foydalanilgan, oshxona va balkondan qon dog‘lari topilgan.
Keyinroq gumonlanuvchi, ayolning eri va tanishi qo‘lga olindi.
So‘roq paytida asosiy gumonlanuvchi xotini bilan janjallashganda uni kaltaklab o‘ldirganini tan oldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, jasadni dastlab balkonga olib chiqishgan va hidni yashirish uchun qum va ohak ishlatilgan. Keyin jasad qismlarga bo‘linib, chiqindixonaga tashlandi. Shu tariqa gumonlanuvchi izlarini yashirishga urindi.
Ikkinchi gumonlanuvchi: “Men qotillik haqida bilmaganman, lekin men shaxsiy maʼlumotlarimdan foydalanishga ruxsat berganman”, dedi.
Tergov ishlari yakunlangach, har ikki gumonlanuvchiga oid to‘plangan hujjatlar sudga yuborildi.
-
Turk dunyosi3 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat15 hours ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Iqtisodiyot3 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Dunyodan16 hours ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Sport5 days agoFutbol bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi Osiyo kubogi chorak finalida yirik hisobda mag‘lub bo‘ldi
-
Dunyodan4 days ago
Iroq g‘arbida AQShning yonilg‘i quyuvchi samolyoti urib tushirildi
-
Iqtisodiyot17 hours agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot22 hours agoQashqadaryo viloyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriladi
