Iqtisodiyot
o‘zbekning hayot tarzini belgilaydigan mahsulot
Go‘sht narxining oshishi oxirgi yillarda o‘zbekistonliklarni eng ko‘p qiynayotgan muammolardan biri. Albatta, mulozimlar, amaldorlar, serdaromad aholi qatlami uchun narx oshishi sezilmasa kerak, men aytayotgan gaplar mamlakatning asosiy qismi — o‘rta qatlam haqida. Quyida go‘sh narxi oshishi nega og‘riqli muammo ekani, bu o‘zbeklar hayot tarzini belgilab beruvchi eng asosiy yegulik ekani haqida.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
«Eng arzon go‘sht bizda…»
Hozir sizlarga parallel olamdagi bir xabarni aytib beraman, mish-mish emas, davlat idorasi tomonidan berilgan rasmiy xabar. Qishloq xo‘jaligi vazirligi deb atalmish siz-u bizning soliqlarimiz evaziga tuzilgan davlat tashkilotining may oyidagi xabarida aytilishicha, Toshkent bozorlaridagi «arzonlashtirilgan rastalarda» qo‘y va mol go‘shti bir kg uchun 65-75 ming so‘mdan sotilayotgan ekan. Savdo rastalarida 90-95 ming so‘mdan, savdo markazlarida 95-100 ming so‘mdan go‘sh sotilarkan. Va dunyodagi eng arzon go‘sht sotiladigan davlatlardan biri biz ekanmiz. Aytib qo‘yay, may oyidan beri go‘sht narxida ko‘p o‘zgarish bo‘lgani yo‘q.
Men Toshkentga ko‘p bormayman, lekin poytaxtliklar ham «arzonlashtirilgan go‘sht rastalari» degan so‘zdan hayron qolishsa kerak. O‘zbekistonning oddiy fuqarosi sifatida biladiganim shuki, Toshkentda istalgan narsa boshqa joylardan qimmatroq, bunaqa bo‘lishi tabiiy, poytaxtda pul ko‘p, narx ham balandroq «yuradi». Toshkentdagi go‘sht narxi bizning qishloqdagi go‘sht narxidan ikki baravar arzon bo‘lishi aqlga sig‘adigan ish emas kamida.
Va boyagi xabarida Qishloq xo‘jaligi vazirligi negadir Rossiya, Shvetsiya, Janubiy Koreya kabi davlatlarda go‘sht narxi bizdan qimmat ekanini sanab ketgan. Janoblar, biz o‘zimizga javob beraylik, shvedlar qayerdan go‘sht topib yeyishni o‘zi hal qilib oladi.
Albatta, barchamiz bu narxlar haqiqatga to‘g‘ri kelmasligini bilamiz. Bizda vazirliklar negadir qaysidir muammo haqida gapirganda uni hal qilishni emas, «bu muammo boshqa joyda bizdan ham yomonroq ekanini» gapirishga intiladi. Energetika vazirligi ham Amerikaning qaysidir shtatidagi blekautlar haqida yozib yuradi. Odamlar qayerda go‘sht, elektr necha pul ekanini internetdan, o‘sha davlatdagi tanishlaridan bilib olaveradi, vazirlikning vazifasi muammoni hal qilish, boshqa davlatlar haqida ma’lumot berish emas.
Go‘sht narxi qoramolga beriladigan ozuqa narxi qimmatligi sabab oshib borayotgani kunday ravshan. Mas’ul tashkilotlar mana shu muammoni hal qilishi kerak. Men mol boqib katta bo‘lgan yigitman, yoshligimizda qishloqdagi uylar molsiz bo‘lmasdi, hamma mol boqardi. Chunki somon arzon edi, yem ham. Bolalar dashtda yetaklab mol boqardi. Hozir na mol boqadigan joy qoldi, na arzon yem. Lekin shu turishda ham qishloqlar o‘zini o‘zi eplayapti, go‘sht do‘konlar qishloqning o‘zidan chiqqan mollarning go‘shti bilan to‘la. Agar odamlar narx-navo baland, deb mol boqmay qo‘ysa, vaziyat chidab bo‘lmas darajaga chiqadi.
Qurg‘oqchilik, falon, piston, deb bahona qilib o‘tiraversa, hech narsa o‘zgarmaydi. Bug‘doy o‘zimizdan chiqadi, paxta ham. Nima qilib bo‘lsa ham, ushbu ikki mahsulot qoldig‘idan olinadigan yem narxini tushirish kerak. Aks holda go‘sht narxi tushishidan umid uzsa ham bo‘ladi. O‘zi bizda narx hech qachon tushmagan, oshmay turishi ham katta gap.
«Strategik mahsulot»
Men go‘shtga o‘zbekning strategik mahsuloti deb ta’rif bergan bo‘lardim. Boshqa davlatlarni bilmadim, bizda aynan go‘sht narxi odamlarning hayot tarzini belgilab beradi, azaldan shunaqa bo‘lgan. To‘yga yaqinlar falon kilo go‘shtni hisoblab pul yig‘adi, boshqa oziq-ovqat narxi ham go‘shtga bog‘lab hisoblanadi, ro‘zg‘or qiladigan erkak ko‘chada nimadir yeyishdan tiyilib «Bu pulga falon kilo go‘sht beradi», deydi. Taksistga nega narx oshdi desangiz, «Bir kilo go‘sht 150 ming so‘m bo‘ldi», deydi. Go‘sht narxi oshsa, osh narxi oshadi, somsa yeyish xursandchilikka aylanadi. Boshqa hech qaysi davlatda go‘sht kabi bizdagi hamma narsaga ta’sir qiladigan mahsulot bo‘lmasa kerak.
Yoshligimizda bolalar kimningdir ro‘zg‘origa havas qilsa, «Falonchalar har kuni go‘sht olarkan», deyishardi. Bu yosh bolalarning ko‘chadagi o‘yin orasida aytgan gapi qanchalik jiddiy gap bo‘lganini mana endi tushunib yetyapman. Shu uchun vazirliklar, idoralar, bilmadim, go‘sht narxiga ta’sir qila oladigan kim bo‘lsa ham «Ha, narx oshyapti, nima qilaylik, hamma yerda shunaqa», deb og‘zini ochib o‘tirishi kerak emas. Biz «hamma yerda» emas, O‘zbekistonda yashaymiz! Go‘shtdek juda muhim mahsulot narxi odamlar qozoniga og‘irlik qiladigan darajada bo‘lib ketishining oldini olish shart.
Go‘sht do‘konga kirganimda kichkina bolachalar «20 mingga go‘sht bering, 30 mingga go‘sht bering», deyishini eshitib, ularning oldida o‘zimni aybdor his qilaman. Ko‘z o‘ngimda millatdoshlarim go‘sht yeyishga qiynalayotganini ko‘rish juda og‘ir. Onalar o‘zlari buncha oz pulga go‘sht olishga uyalib bolalarini qassobxonaga yuborishadi.
Mulozimlar xalqning qozonida nima qaynayotganini bilarmikin? Odamlar grammlab go‘sht olayotganini-chi? Janob, Aktam Haitov, o‘rta qatlamdagi xalqimiz ko‘p go‘sht yemayapti, yeyolmayapti…
O‘tkir Jalolxonov tayyorladi.
Tasvirchi va montaj ustasi — Faxriddin Hotamov
202-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar hajmi 4,3 trln so‘mga yetdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, mazkur ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 15,5 foizga o‘sgan. Bu bozorda faollik ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Hisobotlarga ko‘ra, eng katta ulush Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, 2,6 trln so‘mni tashkil etgan. Bu umumiy hajmning yarmidan ko‘prog‘ini qamrab olgani bilan ajralib turadi.
Ikkinchi o‘rinda Toshkent viloyati bo‘lib, bu yerda xizmatlar hajmi 331,5 mlrd so‘mga yetgan.
Shuningdek, Samarqand viloyatida 212,8 mlrd so‘m, Farg‘ona viloyatida 179,3 mlrd so‘m va Andijon viloyatida 150,5 mlrd so‘mlik xizmatlar ko‘rsatilgan.
Qolgan hududlar orasida Qashqadaryo viloyati — 124,2 mlrd, Namangan viloyati — 118,8 mlrd va Buxoro viloyati — 101 mlrd so‘m ko‘rsatkichlar bilan qayd etilgan.
2026-yil yanvar-fevral oylarida O‘zbekistonda jami 68 ta avtobus ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, ushbu ko‘rsatkich 2025-yilning shu davriga nisbatan 47,8 taga oshgan.
Ma’lumot uchun, O‘zbekistonda 2026-yilning yanvar–fevral oylarida jami 64 221 dona yengil avtomobil ishlab chiqarildi. Bunda eng katta ulush 23 216 dona bilan «Cobalt» rusumiga to‘g‘ri keldi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Samarqandda yiliga 10 mingta transport vositasi ishlab chiqarilishi rejalashtirilayotgani haqida xabar qilgandik.
Markaziy bank 2026-yil 22-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 36,78 so‘mga tushib, 12 060,55 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 50,51 so‘mga tushdi va 14 183,21 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 285,36 so‘m bo‘ldi (-69,02).
Rossiya rubli 161,32 so‘m etib belgilandi (+0,79).
Prezident Shavkat Mirziyoyev yer resurslaridan yanada samarali foydalanishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
So‘nggi besh yilda mamlakatimizda yer munosabatlarini isloh qilish borasida tizimli ishlar amalga oshirildi. Xususan, yer ajratish vakolati hokimlardan olinib, yer uchastkalarini auksion orqali realizatsiya qilish tartibi joriy etildi. Shu davrda 616,3 ming gektar yer auksion orqali ajratildi, budjetga 1,4 trillion so‘m tushum ta’minlandi.
Eng muhimi, yerning haqiqiy egasi paydo bo‘lishi natijasida har bir gektardan olinayotgan daromad 3 karra oshib, 50-60 million so‘mga yetgan. Bugun ushbu yerlarda har yili 539 trillion so‘mlik mahsulot yetishtirilib, 2,1 milliard dollarlik eksport amalga oshirilmoqda.
Shu bilan birga, sohada hal etilishi lozim bo‘lgan qator masalalar ham borligi ko‘rsatib o‘tildi.
Jumladan, yerlar auksion orqali ajratilayotgan bo‘lsa-da, ijarachilarning undan foydalanishdagi mustaqilligi hali yetarli emas. Shu sababli 117,6 ming gektar yer hozirgacha sotilmasdan turibdi.
Shu bois qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning yangi tizimini joriy etish, joriy yilda yana 100 ming gektar yerni yangi tartib asosida auksionga chiqarish rejalashtirilgan. Bu borada, ayniqsa, yerdan foydalanishda iqtisodiy rag‘batlarni kuchaytirishga alohida e’tibor qaratiladi.
O‘tgan yili vodiy viloyatlari, Jizzax, Toshkent viloyatlari va Qoraqalpog‘istonda sotilgan yerlarda ekinlarni mustaqil joylashtirish bo‘yicha joriy etilgan tajriba yaxshi samara bergani ta’kidlandi. Xususan, 2025-yilda 20 ming gektar yerning 16 ming gektarida tadbirkorlar o‘zlari tanlagan yuqori daromadli va eksportbop ekinlarni ekib, 150 million dollarlik eksport uchun zamin yaratgan. Endi ushbu tajribani kengaytirish, yerdan foydalanuvchilarga yanada ko‘proq iqtisodiy erkinlik berish muhimligi qayd etildi.
Sanoatlashgan plantatsiya va chorvachilik loyihalari uchun 50 gektardan 500 gektargacha yer uchastkalarini auksionga chiqarish, shu asosida joriy yilning o‘zida har bir viloyatda kamida 5 tadan yirik loyihalarni boshlash belgilandi. Ushbu loyihalar uchun suv va elektr ta’minoti xarajatlarini qoplab berish, 3 yillik imtiyozli davr bilan 7 yilgacha arzon kreditlar ajratish, kredit foiz stavkalarini kompensatsiya qilib berish, yetishtirilgan mahsulotni qadoqlash xarajatlarining 50 foizgacha qismini subsidiyalash kabi qator moliyaviy qo‘llab-quvvatlash joriy etilishi ta’kidlandi.
Taqdimotda yerdan yuqori daromad olishda ilg‘or xorijiy tajribani, ayniqsa, chet elning zamonaviy agrotexnologiyalarini keng qo‘llash masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Shu bilan birga, bu jarayonda milliy manfaatlarni himoya qilish lozimligi qayd etildi.
Xususan, xorijiy investorlarga qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning tartibi va shartlari qayta ko‘rib chiqiladi. Bundan buyon ularga faqat viloyat hokimliklari huzuridagi direksiyalar orqali, investitsiya miqdori kamida 10 million dollar bo‘lgan loyihalar doirasida, yaylov, lalmi va foydalanishdan chiqqan yerlarni aylanmaga qaytarish sharti bilan ikkilamchi ijaraga berish tartibi qo‘llanadi. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi yerlarini olish bo‘yicha auksionda faqat mahalliy dehqon va tadbirkorlar ishtirok etishini belgilash lozimligi ta’kidlandi. Mudofaa, chegara, tarixiy-madaniy yerlar va o‘rmon fondi yerlari faqat mamlakatimiz fuqarolariga beriladi. Ayni paytda yerlarni ijaraga berish muddatini barcha turdagi yerlar uchun, shu jumladan sanoat va qurilish loyihalarini amalga oshiradigan chet ellik investorlar uchun ham 49 yil etib belgilash taklif etildi.
Bugungi kunda qariyb 100 ming gektarga yaqin yerning ijara muddati tugagan. Shu munosabat bilan tadbirkorlar ushbu yerlarni qayta auksionga chiqarmasdan, ijara muddatini uzaytirish bo‘yicha qulay va shaffof tartib joriy etish zarurligini bildirmoqda. Taqdimotda bu jarayonni davlat xizmatlari markazlari va elektron platformalar orqali amalga oshirish, kadastr, qishloq xo‘jaligi va adliya tizimlarini o‘zaro integratsiya qilish, e’tirozlar bo‘lmagan taqdirda qishloq xo‘jaligi yerlari uchun 30 yilgacha, noqishloq yerlar uchun 49 yilgacha uzaytirish tartibini joriy etish taklif qilindi. Soliq yoki ijara to‘lovidan qarzdorlik, sud nizosi yoki noqonuniy qurilish aniqlangan hollardagina ijara shartnomasi yangi muddatga uzaytirilmasligi belgilanmoqda.
Shuningdek, yer toifasini o‘zgartirish va nobudgarchilik to‘lovlarini hisoblash bilan bog‘liq jarayonlar haligacha qog‘oz shaklida yuritilayotgani tanqid qilindi. Bu esa kelishuv va qaror qabul qilish muddatining cho‘zilishiga, investorlar noroziligiga sabab bo‘lmoqda. Shu bois barcha jarayonlarni raqamlashtirish, yerdan maqsadli foydalanish, suv samaradorligi va tuproq sifati kabi mezonlar asosida yerdan foydalanish samaradorligini baholash tizimini yo‘lga qo‘yish vazifasi qo‘yildi.
Yerga bo‘lgan ijara huquqini moliyaviy vosita sifatida kengaytirish, uni nafaqat tijorat kreditlari, balki lizing, ipoteka va bank kafolatini olish uchun ham garovga qo‘yish imkoniyatini yaratish zarurligi qayd etildi. Yer uchastkasini bo‘sh turgan yer sifatida hisobga olish tartibini soddalashtirish, yerlarni qayta ijaraga berishda shartnomalarni haq evaziga yoki tekinga tuzish mumkinligini aniq belgilash, shundan kelib chiqib yer oldi-sotdisiga oid huquqbuzarliklar uchun jinoiy javobgarlik choralarini qayta ko‘rib chiqish taklif etildi.
Shu bilan birga, yer nazorati yo‘nalishida javobgarlikni kuchaytirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Xususan, yerlarni o‘zboshimchalik bilan egallab olish uchun javobgarlikni faqat sug‘oriladigan yerlar uchun emas, qolgan barcha turdagi yer uchastkalariga nisbatan ham tatbiq etish zarurligi ta’kidlandi.
Temir yo‘llari, avtomobil yo‘llari, aeroportlar, aerodromlar, aeronavigatsiya ob’yektlari, suv inshootlari va tarmoqlarini qurish maqsadlarida yerlarning toifasi o‘zgartirilganda nobudgarchilik to‘lovidan ozod qilish, yer jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yilganida to‘lanadigan kompensatsiya to‘lovlarini soliqqa tortmaslik bo‘yicha takliflar bildirildi.
Kelgusida qishloq xo‘jaligi yerlari ijarachilariga hududlardagi 13 ta direksiya orqali, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlarda investitsiya loyihalarini amalga oshirayotgan tadbirkorlarga esa 14 ta investitsiya kompaniyalari orqali xizmat ko‘rsatilishi, ushbu tashkilotlar o‘z yo‘nalishlarida davlat organlari va tadbirkorlar o‘rtasida «ko‘prik» vazifasini bajarishi ta’kidlandi.
Davlatimiz rahbari yer islohotlarini yangi bosqichga olib chiqish, yerdan foydalanish samaradorligini oshirish, tadbirkorlar uchun yanada ochiq va tushunarli tizim yaratish, shuningdek, sohada raqamlashtirishni jadallashtirish bo‘yicha mutasaddilarga tegishli ko‘rsatmalar berdi.
Bundan buyon xorijiy investorlar qishloq xo‘jaligi yerlarini auksion orqali ijaraga ololmaydi. Ular faqat viloyat hokimliklari orqali, kamida 10 mln dollar investitsiya kiritish hamda yaylov, lalmi va foydalanishdan chiqqan yerlarni aylanmaga qaytarish sharti bilan ikkilamchi ijaraga yer olishi mumkin.
Prezident Shavkat Mirziyoyev yer resurslaridan yanada samarali foydalanishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
Erishilgan yutuqlar
So‘nggi besh yilda O‘zbekistonda yer munosabatlarini isloh qilish borasida tizimli ishlar amalga oshirildi. Xususan, yer ajratish vakolati hokimlardan olinib, yer uchastkalarini auksion orqali realizatsiya qilish tartibi joriy etildi. Shu davrda 616,3 ming gektar yer auksion orqali ajratildi, budjetga 1,4 trillion so‘m tushum ta’minlandi.
Eng muhimi, yerning haqiqiy egasi paydo bo‘lishi natijasida har bir gektardan olinayotgan daromad 3 karra oshib, 50-60 million so‘mga yetgan. Bugun ushbu yerlarda har yili 539 trillion so‘mlik mahsulot yetishtirilib, 2,1 milliard dollarlik eksport amalga oshirilmoqda.
Shu bilan birga, sohada hal etilishi lozim bo‘lgan qator masalalar ham borligi ko‘rsatib o‘tildi.
Nima ekishni fermer o‘zi belgilaydigan tartib kengaytiriladi
Yerlar auksion orqali ajratilayotgan bo‘lsa-da, ijarachilarning undan foydalanishdagi mustaqilligi hali yetarli emas. Shu sababli 117,6 ming gektar yer hozirgacha sotilmasdan turibdi.
Shu bois, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning yangi tizimini qo‘llash, joriy yilda yana 100 ming gektar yerni yangi tartib asosida auksionga chiqarish rejalashtirilgan. Bu borada, ayniqsa, yerdan foydalanishda iqtisodiy rag‘batlarni kuchaytirishga alohida e’tibor qaratiladi.
O‘tgan yili vodiy viloyatlari, Jizzax, Toshkent viloyatlari va Qoraqalpog‘istonda sotilgan yerlarda ekinlarni mustaqil joylashtirish bo‘yicha joriy etilgan tajriba yaxshi samara bergani ta’kidlandi. Xususan, 2025 yilda 20 ming gektar yerning 16 ming gektarida tadbirkorlar o‘zlari tanlagan yuqori daromadli va eksportbop ekinlarni ekib, 150 million dollarlik eksport uchun zamin yaratgan. Endi ushbu tajribani kengaytirish, yerdan foydalanuvchilarga yanada ko‘proq iqtisodiy erkinlik berish muhimligi qayd etildi.
Plantatsiya va chorvachilik uchun – 500 gektargacha yer uchastkalari
Sanoatlashgan plantatsiya va chorvachilik loyihalari uchun 50 gektardan 500 gektargacha yer uchastkalarini auksionga chiqarish, shu asosida joriy yilning o‘zida har bir viloyatda kamida 5 tadan yirik loyihalarni boshlash belgilandi.
Ushbu loyihalar uchun suv va elektr ta’minoti xarajatlarini qoplab berish, 3 yillik imtiyozli davr bilan 7 yilgacha arzon kreditlar ajratish, kredit foiz stavkalarini kompensatsiya qilib berish, yetishtirilgan mahsulotni qadoqlash xarajatlarining 50 foizgacha qismini subsidiyalash kabi qator moliyaviy qo‘llab-quvvatlash joriy etilishi ta’kidlandi.
Chet elliklar auksionda qatnasholmaydi
Taqdimotda yerdan yuqori daromad olishda ilg‘or xorijiy tajribani, ayniqsa, chet elning zamonaviy agrotexnologiyalarini keng qo‘llash masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Shu bilan birga, bu jarayonda milliy manfaatlarni himoya qilish lozimligi qayd etildi.
Xususan, xorijiy investorlarga qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni ijaraga berishning tartibi va shartlari qayta ko‘rib chiqiladi. Bundan buyon ularga faqat viloyat hokimliklari huzuridagi direksiyalar orqali, investitsiya miqdori kamida 10 million dollar bo‘lgan loyihalar doirasida, yaylov, lalmi va foydalanishdan chiqqan yerlarni aylanmaga qaytarish sharti bilan ikkilamchi ijaraga berish tartibi qo‘llanadi.
Shuningdek, qishloq xo‘jaligi yerlarini olish bo‘yicha auksionda faqat mahalliy dehqon va tadbirkorlar ishtirok etishini belgilash lozimligi ta’kidlandi.
Mudofaa, chegara, tarixiy-madaniy yerlar va o‘rmon fondi yerlari faqat mamlakatimiz fuqarolariga beriladi.
Yer ijarasining muddati
Yerlarni ijaraga berish muddatini barcha turdagi yerlar uchun, shu jumladan, sanoat va qurilish loyihalarini amalga oshiradigan chet ellik investorlar uchun ham 49 yil etib belgilash taklif etildi.
Bugungi kunda qariyb 100 ming gektarga yaqin yerning ijara muddati tugagan. Shu bois, tadbirkorlar ushbu yerlarni qayta auksionga chiqarmasdan, ijara muddatini uzaytirish bo‘yicha qulay va shaffof tartib joriy etish zarurligini bildirmoqda. Taqdimotda mazkur jarayonni davlat xizmatlari markazlari va elektron platformalar orqali amalga oshirish, kadastr, qishloq xo‘jaligi va adliya tizimlarini o‘zaro integratsiya qilish, e’tirozlar bo‘lmagan taqdirda qishloq xo‘jaligi yerlari uchun 30 yilgacha, noqishloq yerlar uchun 49 yilgacha uzaytirish tartibini joriy etish taklif qilindi.
Soliq yoki ijara to‘lovidan qarzdorlik, sud nizosi yoki noqonuniy qurilish aniqlangan hollardagina ijara shartnomasi yangi muddatga uzaytirilmasligi belgilanmoqda.
Raqamlashtirish, javobgarlik va boshqa qo‘shimcha mexanizmlar
Yig‘ilishda yer toifasini o‘zgartirish va nobudgarchilik to‘lovlarini hisoblash bilan bog‘liq jarayonlar haligacha qog‘oz shaklida yuritilayotgani tanqid qilindi. Bu esa kelishuv va qaror qabul qilish muddatining cho‘zilishiga, investorlar noroziligiga sabab bo‘lmoqda.
Shu munosabat bilan barcha jarayonlarni raqamlashtirish, yerdan maqsadli foydalanish, suv samaradorligi va tuproq sifati kabi mezonlar asosida yerdan foydalanish samaradorligini baholash tizimini yo‘lga qo‘yish vazifasi qo‘yildi.
Yerga bo‘lgan ijara huquqini moliyaviy vosita sifatida kengaytirish, uni nafaqat tijorat kreditlari, balki lizing, ipoteka va bank kafolatini olish uchun ham garovga qo‘yish imkoniyatini yaratish zarurligi qayd etildi.
Yer uchastkasini bo‘sh turgan yer sifatida hisobga olish tartibini soddalashtirish, yerlarni qayta ijaraga berishda shartnomalarni haq evaziga yoki tekinga tuzish mumkinligini aniq belgilash, shundan kelib chiqib, yer oldi-sotdisiga oid huquqbuzarliklar uchun jinoiy javobgarlik choralarini qayta ko‘rib chiqish taklif etildi.
Yer nazorati yo‘nalishida javobgarlikni kuchaytirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Xususan, yerlarni o‘zboshimchalik bilan egallab olish uchun javobgarlikni faqat sug‘oriladigan yerlar uchun emas, qolgan barcha turdagi yer uchastkalariga nisbatan ham tatbiq etish zarurligi ta’kidlandi.
Temir yo‘llari, avtomobil yo‘llari, aeroportlar, aerodromlar, aeronavigatsiya obektlari, suv inshootlari va tarmoqlarini qurish maqsadlarida yerlarning toifasi o‘zgartirilganda nobudgarchilik to‘lovidan ozod qilish, yer jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yilganida to‘lanadigan kompensatsiya to‘lovlarini soliqqa tortmaslik bo‘yicha takliflar bildirildi.
Kelgusida qishloq xo‘jaligi yerlari ijarachilariga hududlardagi 13 ta direksiya orqali, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlarda investitsiya loyihalarini amalga oshirayotgan tadbirkorlarga esa 14 ta investitsiya kompaniyasi orqali xizmat ko‘rsatilishi, ushbu tashkilotlar o‘z yo‘nalishlarida davlat organlari va tadbirkorlar o‘rtasida “ko‘prik” vazifasini bajarishi ta’kidlandi.
Shavkat Mirziyoyev yer islohotlarini yangi bosqichga olib chiqish, yerdan foydalanish samaradorligini oshirish, tadbirkorlar uchun yanada ochiq va tushunarli tizim yaratish, shuningdek, sohada raqamlashtirishni jadallashtirish bo‘yicha mutasaddilarga tegishli ko‘rsatmalar berdi.
O‘zbekistonliklar 2 oyda ko‘chmas mulk xizmatlariga 4,3 trln so‘m sarfladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev iyul oyida Belarusga rasmiy tashrif bilan boradi
Prezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Siyosat4 days ago
«Muruvvat» internat uylari «G‘amxo‘rlik» markazlariga aylantiriladi
-
Dunyodan4 days ago
Eron nega Hurmuzni yana qamal qildi?
-
Siyosat4 days agoO‘zbekistonda bolalarga qarshi jinoyatlar uchun jazo qat’iylashtirildi
-
Jamiyat2 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Siyosat4 days agoO‘zbekistonda bolalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va himoya qilishni kuchaytirmoqda
-
Dunyodan3 days ago
Ukraina Turkiyaga Zelenskiy-Putin uchrashuvi boʻyicha soʻrov yubordi
-
Jamiyat4 days ago16:13 “Qo‘rquv bo‘lishi tabiiy, ammo bu sizni to‘xtatmasin”, – 17 yoshida NASA va SpaceX bilan kosmik loyihani amalga oshirgan Akbar hikoyasi
-
Siyosat4 days agoTurk kompaniyalari Farg‘ona xalqaro aeroportini modernizatsiya qilish bo‘yicha hamkorlik qilmoqda