Siyosat
O’zbekistonning ittifoqchilari kimlar va kelajakda kim ishtirok etishlari mumkin?
Davlatlararo munosabatlarni kuzatishda siz “ittifoq” atamasini uchratgan bo’lishingiz mumkin Xo’sh, “ittifoq” nimani anglatadi? “Hamkorlik” uchun qonuniy yoki sud belgilari bormi? Nima uchun davlatlar boshqalar bilan ittifoq tuzadi?
Shuni ta’kidlash kerakki, birinchi navbatda “ittifoq” ning qonuniy ta’rifi mavjud emas. Allianlar siyosiy mazmuni va mohiyat bo’lgan sof siyosiy tushunchalardir. “Alliance” munosabatlarini o’rnatish siyosiy an’analar, ehtiyojlar va istiqbollarga asoslangan atamalarga ma’noni anglatadi. Shuning uchun, “Itianalar” degani, mazmuni, mazmuni, ohang va hamkorlik nuqtai nazaridan har doim ham bir xil narsani anglatmaydi.
{:::: T (}
6 soniya davomida o’tkazib yuboring
Men o’tkazib yuboraman
Allianliklar davlatlararo munosabatlarning eng yuqori darajasini anglatadi. Davlatlar alyanslar tashkil etganda, bu davlatlar siyosiy yoki geografik notinchlikdan qat’i nazar, bir-birlariga ishonishi va ishonishi kerakligini anglatadi. Ular bir-birlari bilan urushga borolmaydilar, mojarolar va nizolar kuchaymasligi kerak va muammolar paydo bo’lsa, bu masalalar o’zaro hurmat va do’stlik ruhida hal qilinishi kerak. Bundan tashqari, “ittifoqlar” davlatlar qiyin sharoitlarda bir-biriga bog’liq bo’lishi mumkinligini bildiradi.
1991 yilda O’zbekiston mustaqillikka erishgach, bu so’nggi 34 yil ichida to’rt mamlakat bilan ittifoq tuzgan.
O’zbekistonning birinchi rejimida mamlakat faqat bitta davlat, Rossiya Federatsiyasi bilan Alyans shartnomasiga kirdi. Shartnoma 2005 yil noyabr oyida imzolangan. Rossiya bilan ittifoq tuzilgan murakkab siyosiy va geostrategik kontekstga ega. 2005 yil may oyida Andijon voqealaridan keyin G’arbiy viloyatlar va Evropa Ittifoqi tadbirni xalqaro tergov o’tkazishga chaqirdi. Shu nuqtai nazardan, O’zbekiston Xitoy va Rossiya o’rtasidagi aloqalarni mustahkamladi va 14-noyabrgacha Moskvada Alyans bitimi imzolandi. Rossiya bilan ittifoq Prezident Karimov ma’muriyati davrida o’rnatilgan yagona ittifoq edi.
2016 yilda etakchilikning o’zgarishidan so’ng, O’zbekiston “ittifoq” tushunchasini mutlaqo boshqacha tarzda izohlay boshladi. Ushbu atama taktik ma’noga emas, balki strategik ma’noga ega bo’ldi va mamlakat buni mintaqaviy va turkchaparvarlik ob’ekti orqali ko’rishni boshladi.
Prezident Mirziyoyevning qoidalarida O’zbekiston uchta mamlakat bilan ittifoq tuzilgan. Ularning ikkitasi qo’shni davlat, uchinchisi – bu tarixan bog’liq bo’lgan mintaqadagi mamlakat.
O’zbekiston va Qozog’iston 2022 yil 22-dekabr kuni ittifoq tuzdi. 2022 yil fevral oyida Rossiya Federatsiyasi Ukrainaga qarshi urushga olib keldi. Urush, shuningdek, Markaziy Osiyo mamlakatlari o’rtasidagi munosabatlarga ta’sir ko’rsatdi. O’zbekiston va Qozog’iston ittifoqqa kirganida, ular tashqi tahdid va qiyinchiliklar yuzasida bir-birlarini qo’llab-quvvatlashga kelishib oldilar. Boshqacha aytganda, ikki davlat mintaqaning kelajagi uchun umumiy e’tiborni qaratgan va bir-birining manfaatlariga yoki loyihalariga qarshi turmaslik, ayniqsa tashqi kuchlarning potentsial ishtirokini ta’minlamaslikka kelishib oldilar.
2024 yilda O’zbekiston yana ikki mamlakat bilan ittifoq tuzdi. Ular avgust oyida Tojikiston bilan Tojikiston bilan shartnoma imzoladilar va Ozarbayjon bilan Alyans shartnomasi imzolandi.
Birinchi rejimda o’tmishga qarab, O’zbekiston va Rossiya va Tojikiston kabi qo’shma davlatlar o’rtasidagi munosabatlar ko’pincha tarang va ba’zan juda sovuq edi. Biroq, ikkinchi ma’muriyat tashqi siyosatdagi yangi ovozning, xususan, qo’shnilari bilan munosabatlarda butunlay yangi ohang yaratildi. Agar ular mavjud muammolar tufayli sovuqni boshqara olmasalar ham, ular o’rniga do’stlik ruhi va imkoniyatlarni izlashda ishonchni rivojlantiradilar. Shu bilan birga, bu natija milliy manfaatlarga nomutanosib ravishda erishildi.
Tojikiston va tojikistonliklar O’zbekiston va o’zbek xalqiga eng yaqin deb hisoblanadi. Tinguistik va madaniy yaqinliklarni hisobga olgan holda, Uyg’urlar o’zbeklarga eng yaqin davlatlardir, ammo mentalitet nuqtai nazaridan tojik.
Kavkaz mintaqasida uchta mamlakat bor, ulardan bittasi Ozarbayjon, turk tili. Ozarbayjon Markaziy Osiyoni yoki tarixiy Turkistonni Turkiya bilan bog’laydigan ko’prikning holati sifatida xizmat qiladi.
Shuning uchun O’zbekiston qaysi davlatda kelajakdagi ittifoqni o’rnatishi mumkin? Yaqin yillarda Türiyatiye bilan ittifoq tuzilishidan faqat vaqt masalasi paydo bo’ldi. Ayni paytda Turkmaniston neytral tashqi siyosatdan kelib chiqadi va davlatlararo va ko’p tomonlama tashkilotlarda kamroq tajovuzkordir. Ammo, agar Turkmaniston betaraflikni saqlashdan ko’ra geosiyosatni tanlashni tanlasa, bu mamlakatda ittifoqni tashkil etish O’zbekistonning mintaqaviy siyosat, Markaziy Osiyo integratsiyasi va tarixiy Torkestanni birlashtirishda muhim qadam bo’lishi mumkin.
Xalqaro tizim rivojlanmoqda, davlatlararo munosabatlarning yangi shakllari mavjud. Xalqaro huquq kuchli davlatlar bilan ularning irodasini tasdiqlash uchun yangi qoidalarni ishlab chiqmoqda. Ushbu fonda, O’zbekiston-Turkiya ittifoqi Markaziy Osiyoning siyosiy, geologik strategik va harbiy kuchlari uchun ham muhim ahamiyatga ega.
Kamoliddin ravvi,
Siyosatchilar
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumida ishtirok etish uchun mamlakatimizga kelgan Qirg‘iz Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Raisi – Prezident Administratsiyasi rahbari Adilbek Kasimaliyevni qabul qildi.
Uchrashuv avvalida yuqori martabali mehmon davlatimiz rahbariga Qirg‘iz Respublikasi Prezidenti Sadir Japarovning samimiy salomi va ezgu tilaklarini yetkazdi.
Ikki mamlakat yetakchilari o‘rtasida savdo-iqtisodiyot, transport, suv-energetika sohalarida erishilgan kelishuvlarni amalga oshirish, shuningdek, madaniy-gumanitar dasturlar va hududlararo almashinuvlarni ilgari surishga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zaro hamkorlik va bo‘lajak oliy darajadagi tadbirlar kun tartibini boyitish maqsadida Hukumatlararo komissiya va Ishbilarmonlar kengashining navbatdagi yig‘ilishlari davomida hamda boshqa sheriklik mexanizmlari doirasida yangi loyiha va tashabbuslarni ishlab chiqish muhimligi alohida ta’kidlandi.
Beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Tojikiston Respublikasi Bosh vaziri Qohir Rasulzodani qabul qildi.
Uchrashuv avvalida yuqori martabali mehmon davlatimiz rahbariga Tojikiston Respublikasi Prezidenti Emomali Rahmonning samimiy salomi va eng ezgu tilaklarini yetkazdi.
O‘zbekiston – Tojikiston do‘stlik, yaxshi qo‘shnichilik va ittifoqchilik munosabatlarini oliy darajada erishilgan kelishuvlarni amalga oshirish doirasida yanada mustahkamlashning dolzarb masalalari ko‘rib chiqildi.
Ikki tomonlama sheriklikning barcha yo‘nalishlaridagi yuqori sur’at mamnuniyat bilan qayd etildi. Tovar ayirboshlash hajmi o‘sib bormoqda, energetika, sanoat, qishloq va suv xo‘jaligi sohalaridagi kooperatsiya loyihalari faol bosqichda.
Yangi tashabbuslarni, jumladan, hududlararo va madaniy-gumanitar almashinuvlar doirasida ishlab chiqish muhimligi ta’kidlandi.
Germaniya Federativ Respublikasi Prezidenti Frank-Valter Shtaynmayer rafiqasi Elke Byudenbender hamrohligida rasmiy tashrif bilan O‘zbekistonga keldi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Germaniya delegatsiyasini “Toshkent-Xumo” xalqaro aeroportida O‘zbekiston bosh vaziri o‘rinbosari Ashirbay Ramatov boshqa hukumat vakillari bilan birga kutib oldi.
Tashrif dasturiga koʻra, davlat rahbarlarining oliy darajadagi muzokaralari tor va kengaytirilgan tarkibda boʻlib oʻtadi. Bo‘lajak muhokamalarda O‘zbekiston va Germaniya o‘rtasidagi ko‘p qirrali munosabatlarni chuqurlashtirish va strategik hamkorlikni mustahkamlashga alohida e’tibor qaratiladi.
Muzokaralarda savdo, sanoat sherikliklari, transport, logistika va qishloq xo‘jaligi kabi muhim iqtisodiy sohalar bo‘yicha ikki tomonlama mazmunli hamkorlikni kengaytirishga alohida e’tibor qaratiladi. Ikki mamlakat farmatsevtika, kimyo va energetika sohalaridagi qo‘shma tashabbuslarga, ayniqsa yashil texnologiyalarni joriy etishga e’tibor qaratish niyatida.
Bundan tashqari, yetakchilar xalqaro va mintaqaviy kun tartibidagi dolzarb masalalar yuzasidan fikr almashish bilan birga, taʼlim va gumanitar almashinuvlarni kuchaytirish imkoniyatlarini oʻrganadilar.
Rasmiy tashrif doirasida bir qator yangi qo‘shma loyihalar va rivojlanish dasturlari amalga oshiriladi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev poytaxtimizda to‘xtab o‘tgan Malayziya Bosh vaziri Anvar Ibrohim bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Samimiy muloqotda ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirish, ularni amaliy mazmun bilan boyitish masalalari atroflicha muhokama qilindi.
Oliy darajadagi o‘zaro tashriflar natijasida mamlakatlarimiz hamkorligi mutlaqo yangi bosqichga ko‘tarildi. Xususan, yil boshidan buyon tovar ayirboshlash hajmi 15 foizga o‘sdi, qo‘shma korxonalar soni esa 50 taga yetdi. Turli darajalarda faol muloqotlar davom etmoqda.
Davlatimiz rahbari ayni kunlarda O‘zbekistonda bo‘lib turgan Malayziyaning “Petronas” korporatsiyasi delegatsiyasi bilan muzokaralarning ahamiyatiga to‘xtalib, iqtisodiyotning turli tarmoqlarida strategik loyihalarni amalga oshirishni jadallashtirish zarurligini qayd etdi.
Jumladan, neft-kimyo, yuqori texnologiyalar, qishloq xo‘jaligi, mashinasozlik, farmatsevtika va boshqa ustuvor sohalardagi loyihalarni ilgari surishga e’tibor qaratildi.
Muloqot davomida islom moliyasi, hududlararo aloqalar, ziyorat turizmi, to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnovlar sonini oshirish hamda madaniyat almashinuvlari yo‘nalishlaridagi hamkorlik istiqbollariga ham to‘xtalib o‘tildi.
Xalqaro va mintaqaviy kun tartibi yuzasidan ham fikr almashildi.
Uchrashuv yakunida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Malayziya Bosh vaziri Anvar Ibrohimni O‘zbekistonga alohida tashrif bilan kelishga taklif qildi
Toshkent xalqaro investitsiya forumi nafaqat global iqtisodiy muloqotlar maydoni, balki istiqbolli shartnomalar pishib yetiladigan yirik amaliy platformaga aylandi. Anjumanning markaziy va eng kutiladigan voqealaridan biri sifatida, «CAEx» ko‘rgazma majmuasida O‘zbekiston Respublikasining investitsiyaviy, sanoat va eksport salohiyatini namoyish etishga qaratilgan keng ko‘lamli xalqaro ko‘rgazma o‘z ish faoliyatini boshladi.
Qarib 6 ming kvadrat metrlik ulkan maydonni qamrab olgan ko‘rgazmada mamlakatimiz iqtisodiyotining yetakchi tarmoqlari, davlat idoralari va yirik ishlab chiqarish birlashmalari o‘zlarining eng zamonaviy texnologiyalari va tayyor loyiha paketlari bilan ishtirok etmoqda.
Ko‘rgazma pavilonlaridan joy olgan neft-gaz-kimyo, mashinasozlik, metallurgiya, elektrotexnika, qurilish materiallari, farmatsevtika hamda oziq-ovqat sanoati korxonalari O‘zbekistonda ishlab chiqarish modellari to‘liq transformatsiya bo‘lganini namoyish etmoqda.
Bugungi kunda asosiy urg‘u xomashyo eksportiga emas, balki yuqori qo‘shilgan qiymatga ega mahsulotlarni mahalliylashtirish, yangi texnik ish o‘rinlarini yaratish va global bozorlarga raqobatbardosh tovarlar bilan chiqishga qaratilgani xalqaro ekspertlar tomonidan alohida e’tirof etilmoqda.
Bu yilgi ko‘rgazma shunchaki mahsulotlar namoyishidan iborat bo‘lmay, balki biznes vakillari, xalqaro moliyaviy institutlar hamda davlat organlari o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqalarni o‘rnatuvchi jonli «B2B» va «G2B» muloqot maydoniga aylandi.
Forum doirasida rejalashtirilgan panel muhokamalari, tarmoq va hududiy taqdimotlar hamda pitch-sessiyalar xorijlik hamkorlarga O‘zbekistonning investitsiya muhitini ichkaridan turib, aniq raqamlar va amaliy natijalar misolida baholash imkonini bermoqda.
Dunyoning 100 dan ortiq mamlakatidan 9 mingdan ziyod yuqori martabali delegat, xalqaro tashkilotlar rahbarlari va global investorlar jam bo‘lgan TXIF-2026 doirasidagi ushbu ko‘rgazma, shubhasiz, O‘zbekistonning Markaziy Osiyodagi bosh iqtisodiy va texnologik xab maqomini uzil-kesil mustahkamlaydi.
Ko‘rgazma davomida bo‘lib o‘tadigan qizg‘in muzokaralar yakunida mamlakatimiz sanoatini yangi bosqichga olib chiquvchi ko‘p milliardlik yirik qo‘shma loyihalar va strategik shartnomalar imzolanishi kutilmoqda.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpinga tavallud kuni munosabati bilan tabrik maktubi yo‘lladi.
Davlat rahbari o‘z maktubida Si Szinpinni Xitoy va Xitoy Kommunistik partiyasining yirik siyosiy arbobi sifatida e’tirof etib, uning rahbarligi ostida mamlakat modernizatsiyasi izchil davom etayotganini ta’kidladi.
«Sizning oqilona rahbarligingiz ostida Xitoy modernizatsiyasi izchil davom etmoqda, millatning buyuk tiklanishi va yuksalishiga qaratilgan siyosatingiz mamlakatingiz tarixiga yorqin sahifa sifatida yozilmoqda», – deyiladi tabrikda.
Maktubda O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi munosabatlar so‘nggi yillarda yangi bosqichga ko‘tarilgani, do‘stlik, o‘zaro ishonch va har tomonlama strategik sheriklik izchil mustahkamlanayotgani qayd etilgan.
Prezident Mirziyoyev, shuningdek, Yangi O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarda Xitoyning doimiy qo‘llab-quvvatlovi muhim ahamiyat kasb etayotganini ta’kidladi.
Tabrik yakunida davlat rahbari Si Szinpinga mustahkam sog‘liq, baxt-saodat va davlatchilik faoliyatida yangi muvaffaqiyatlar, Xitoy xalqiga esa tinchlik va farovonlik tiladi.
Prezident va AQSh moliyaviy gigantlari o‘rtasidagi yopiq muloqot tafsilotlari
Qirg‘iziston va Tojikiston bosh vazirlari Toshkentda qabul qilindi
O‘zbekistonda ham hokimlar xalq tomonidan saylanishi mumkin
-
Siyosat2 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat3 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Jamiyat4 days ago16−18 iyun kunlari Toshkent shahriga yuk mashinalari kiritilmaydi
-
Sport2 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Sport4 days agoJCh-2026. Osiyoning ikki jamoasi Yevropa vakillariga qarshi maydonga tushadi
-
Mahalliy3 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli
-
Jamiyat3 days agoO‘zbekistonda qaysi fintex ilovalardan ko‘p foydalanilmoqda?