Jamiyat
O‘zbekistonga qaytayotgan bebaho meros
Vatanimizning turli davrlarida jahonshumul sivilizatsiyalar, yirik imperiyalar, havas qilsa arzigulik shaharlar va bebaho me’moriy obidalar vujudga kelgan. Ayniqsa, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan bebaho madaniy meros durdonalari bugun nafaqat yurtimizda, balki dunyoning turli nuqtalari, xorij to‘plamlari, jamg‘armalari, kutubxona va muzeylarida saqlanmoqda. Bugungi kunda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ana shunday noyob madaniy meros yodgorliklarini yurtga qaytarish jarayonlari amalga oshirilmoqda. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqovning quyidagi maqolasida ana shu haqda so‘z boradi.
Ajdodlarimizdan yetib kelgan boy madaniy merosni asrab-avaylash, o‘rganish va uni ommalashtirish bo‘yicha keyingi yillarda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbuslari bilan keng ko‘lamli ishlar amalga oshirildi. Davlatimiz rahbarining buyuk g‘oyalari asosida bunyod etilayotgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida qurilish ishlari yakuniy bosqichga kirgan.
Davlat rahbarining yuksak e’tibori
Shu paytga qadar Prezidentimiz tashabbuslari bilan O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati tomonidan jahonning turli hududlariga tarqalgan ana shu merosimizni o‘rganish bo‘yicha 30 ga yaqin mamlakatdagi 200 dan ortiq muzey, kutubxona va kolleksiyalar o‘rganib chiqildi. Ushbu izlanishlar natijasi sifatida “O‘zbekiston madaniy merosi” turkumida 80 jilddan iborat kitob-albom chop etildi.
Biroq, bu tarixiy merosni asl vataniga – O‘zbekistonga qaytarish mumkin bo‘larmikin, degan savol ko‘pchilikka tinchlik bermagani tabiiy. Bugun Prezidentimizning tashabbuslari va ko‘magi bilan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi misolida ana shu orzular amalga oshmoqda.
Joriy yilning 29 yanvar kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurib, ushbu markazning muhim maqsad va vazifalariga alohida to‘xtalgan, jumladan, uning ekspozitsiyalarini xalqimizning boy madaniy merosi namunalari bilan boyitish, xorijdagi yirik kolleksiyalar, auksion uylari orqali shu osori-atiqalarni yurtimizga qaytarish bo‘yicha alohida topshiriq bergan edi.
O‘tgan davr mobaynida Saudiya Arabistoni, Kuvayt, Malayziya, Turkiya, Buyuk Britaniya, Italiya, Germaniya va Rossiyadagi 50 dan ziyod kutubxona, muzey, shaxsiy kolleksiyalar bilan tanishdik. Jumladan, bir qator olim va tadqiqotchilardan iborat hay’atning Buyuk Britaniyaga qilgan xizmat safarlari ham samarali kechdi.
Ma’lumki, Buyuk Britaniya yirik muzeylari, ma’rifat maskanlari, auksion markazlari bilan ham dong taratgan. Xususan, “Sotbis”, “Kristis” auksion uylari shu yo‘nalishda faoliyat ko‘rsatuvchi eng yirik savdo tashkilotlaridan sanaladi. Har ikki auksiondan, shuningdek, shaxsiy kolleksioner va art-galereyalardan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi uchun jami 600 ga yaqin tarixiy buyum sotib olindi.
So‘g‘d matolarining eng katta kolleksiyasi
Bu buyumlar orasida qadimgi So‘g‘d hududiga taalluqli osori- atiqalar haqida alohida to‘xtalib o‘tish joiz.
Bundan uch yil avval Samarqandda o‘tkazilgan xalqaro kongressda Malayziya islom san’ati muzeyi vakillarining O‘zbekiston hududiga tegishli bo‘lgan so‘g‘d chakmoni haqida bergan ma’lumoti katta shov-shuvga sabab bo‘lgandi. Rossiya Davlat ermitajida saqlanayotgan so‘g‘dlar davriga oid metall idishlarga ham havas bilan qaraganmiz. O‘zimizda ana shunday nodir eksponatlar yo‘qligidan afsuslanganmiz.
Zotan, mamlakatimiz hududida ming yillar davomida turli millat va elatlar yashagan. Tarixiy jarayonlar natijasida o‘zbek xalqining shakllanishida muhim o‘rin egallagan qavmlardan biri –so‘g‘diylar jahon madaniyatida munosib iz qoldirgan.
Endilikda ajdodlarimiz mehnati va tafakkuri mahsuli bo‘lgan bu osori-atiqalar bilan tanishish uchun O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga kelishning o‘zi kifoya. Bugun Britaniya kolleksiyalaridan sotib olingan so‘g‘d to‘qimachiligi mahsuli Markaz ekspozitsiyasini bezab turibdi. Bu buyumlar o‘z qiymati va qamroviga ko‘ra, jahondagi eng yirik so‘g‘d matolari kolleksiyasini tashkil qiladi.
Mazkur to‘plamdagi 25 ta nodir eksponatning 21 tasini turli kattalikdagi mato parchalari, to‘rttasini butun choponlar tashkil qiladi. Buyuk Britaniyadagi qator art-dilerlar va kolleksionerlardan sotib olingan bu matolar V-VIII asrlarda So‘g‘diyona hududlarida to‘qilgan.
Saljuqiylar kuch-qudrati timsoli
Markaziy Osiyo, xususan, Sirdaryoning quyi havzalaridan to Onado‘liga qadar ulkan hududlarda saltanat qurib, uch asrdan ziyodroq vaqt mobaynida hukmronlik qilgan Saljuqiylar o‘zlaridan juda katta moddiy va madaniy meros qoldirgan. Bugungi kunda jahon muzeylari, shaxsiy kolleksiyalar, qo‘lyozmalar markazlarida ushbu sulola davri bilan bog‘liq tarixiy meros salmoqli o‘rin tutadi.
Shu yilning may oyida Londondagi “Kristis” savdo uyi tomonidan savdoga chiqarilgan saljuqiylar davri zargarlik namunalari ham O‘zbekistonga qaytarib kelindi. 35 ta bejirim taqinchoqni o‘z ichiga olgan bu to‘plam bundan sakkiz asr ilgari ajdodlarimiz zargarlik san’ati va dizayn sohasida ham peshqadam bo‘lganlaridan dalolat beradi.
Saljuqiylar saltanati va kuch-qudrati ramzi bo‘lgan shohona tug‘ro ham O‘zbekistonga qaytarildi. U harbiy yurishlar chog‘ida sultonlar chodirining eng yuqori qismida o‘rnatilgan. E’tiborlisi, unda ikki boshli burgut tasviri aks etadi.
Burgut qadimdan hokimiyat, kuch va davlatchilik g‘oyasining asosiy ramzi sifatida talqin qilingan. Saljuqiylar davrida esa u saltanatning siyosiy qudrati, Sharq va G‘arbga hukmronligini anglatgan. Ta’kidlash joizki, bunday durdonalar Markaziy Osiyo mamlakatlarining hech birida uchramaydi. Shuningdek, Somoniylar, G‘aznaviylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar singari mintaqamizdan yetishib chiqqan va dunyoning katta hududlariga dovruq solgan sulolalarga tegishli osori-atiqalar ham birinchi bo‘lib bizning o‘lkamizga olib kelinmoqda.
Sohibqiron Qur’onining bir bo‘lagi
Shuni faxr bilan ta’kidlash joizki, Amir Temur va temuriylarga tegishli tarixiy buyumlar dunyo antikvariat bozorida benihoya qadrlanadi. Yaqinda “Kristis” savdo uyi o‘tkazgan bir kimoshdi savdosida Shohrux Mirzo davriga tegishli bo‘lgan “Me’rojnoma” asarining bir sahifasi 2 million funt-sterlingdan oshiq narxda sotilganidan xabar topdik.
Shu bois, biz ham Sohibqiron Amir Temur va temuriylar davriga oid osori-atiqalarni yurtimizga qaytarishga astoydil bel bog‘ladik. Ular orasida Amir Temur topshirig‘iga ko‘ra 1400 yillarda Samarqandda xattot Umar Aqta’ ko‘chirgan ulkan Qur’oni karimning bir parchasini alohida ta’kidlash joiz.
Rivoyatlarga ko‘ra, Umar Aqta’ dastlab Sohibqiron uchun uzukning ko‘zidan joy oladigan kichik hajmdagi Qur’on nusxasini ko‘chiradi. Ammo buyuk hukmdor bu kichkina nusxa muazzam Kalomulloh sha’niga munosib emasligi, aksincha uning muhtashamligi va buyukligini ko‘rsatish lozimligini aytgach, xattot qisqa muddatda jahondagi eng katta Qur’oni karim nusxasini hozirlaydi.
Nihoyat, Sohibqironning shaxsiy mulki bo‘lgan ushbu Qur’oni karim nusxasining ikkita satrini qaytarishga muvaffaq bo‘ldik. Holbuki, mamlakatimizda bevosita Amir Temurga tegishli tarixiy ashyolar qolmagan edi.
Bundan tashqari Markazimizga Amir Temur davriga oid shohona chopon, Ibn Sinoning Husayn Boyqaro hukmdorligi davrida Hirotda ko‘chirilgan “Kitob ush-shifo” asari, Boburiylar davriga oid miniatyuralar, hujjatlar, tekstil namunalari, qilich va xanjarlar ham O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi mulkiga aylandi.
Boburiylar merosi Vatanga qaytmoqda
Hindistonda uch yarim asrga yaqin hukmronlik qilgan Boburiylar jahon tarixi va madaniyatida munosib o‘rin egallagan. Afsuski, Boburiylarning ona Vatanida shu paytga qadar ularga tegishli na bir qo‘lyozma, na tayinli eksponatni ko‘rish imkoni yo‘q edi. Endilikda, muhtaram Prezidentimiz ko‘rsatmalariga asosan Boburiylar davriga oid o‘nlab eksponatlar yurtga qaytmoqda.
Shu paytga qadar bu sulola davrida yaratilgan ikkita Qur’on qo‘lyozmasi, Jaloliddin Rumiyning “Masnaviyi ma’naviy” asari, boburiy hukmdorlar va shahzodalarning 10 ga yaqin miniatyuralari, kashtachilik va tekstil namunalari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga keltirildi. Ular orasida tarixchi olimlar Mirzo Boburga shaxsan tegishli ekanini ta’kidlayotgan xirqa ham bor.
Ma’lumki, Qur’oni karimdan turli duolar bitilgan bunday liboslar hukmdorlar uchun maxsus tikilgan. Xirqa matosida o‘nlab oyatlar va duolar xattotlik san’atining yuksak namunasi sifatida joylashtirilgan. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyuruvchilar Bobur Mirzoning shaxsiy dastxati, u yaratgan maxsus alifboda ko‘chirilgan Qur’oni karim nusxasini ham ko‘rishlari mumkin.
Jahon nigohidagi xazinamiz
7-8 iyul kunlari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, O‘zbekistonning Buyuk Britaniyadagi elchixonasi hamkorligida “Sotbis” va “Kristis” auksion markazlarida Londonda mazkur artefaktlarning ko‘rgazmalari tashkil qilindi.
–Mamlakatingiz va xalqingizga tegishli bo‘lgan bebaho boylikning bir qismi qaytarilayotgani O‘zbekiston Prezidenti shaxsiy tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan muhim madaniy hodisa bo‘lib, yosh avlodni ilhomlantirishga qaratilgan. O‘z merosini qaytarishga yo‘naltirilgan bunday amaliy qadriyatlar madaniy uyg‘onish uchun mustahkam zamin bo‘lib xizmat qiladi, – dedi “Kristis” savdo uyi Vasiylik kengashi faxriy raisi, Snoudon grafi, Qirollik xonadoni vakili Devid Armstrong-Jons.
–O‘zbekiston Prezidenti tashabbusi bilan barpo etilayotgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bilan hamkorlik qilish biz uchun katta sharaf, – dedi “Sotbis” savdo uyining Sharq merosi bo‘yicha vakili Benedikt Karter. – Markaziy Osiyo tarixida alohida ahamiyatga ega bo‘lgan yodgorliklarning Vataniga qaytishiga ko‘maklashganimizdan mamnunmiz.
Mazkur safar asnosida Londondagi taniqli art-dilerlar, savdo uylari vakillari bilan kelishuvlarga erishildi. Natijada Markaz muzeyi ekspozitsiyasi uchun auksion va art-dilerlar kolleksiyalaridan yana 600 ga yaqin eksponat saralandi. Bu ro‘yxat mamlakatimiz hukumati topshirig‘iga ko‘ra tuzilgan nufuzli Markaz ilmiy kengashi a’zolari tomonidan ma’qullandi.
Xabaringiz bor, 19 fevral kuni yurtimizga kelgan Saudiya Arabistoni Podshohligi haj va umra ishlari vaziri Tavfiq bin Favzon ar-Rabia Prezidentimizga Ka’ba yopinchig‘i – Kisvaning bir parchasini topshirdi. Davlatimiz rahbari topshirig‘iga ko‘ra, ushbu nodir tuhfa O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga keltirildi. Ka’ba eshigining yopinchig‘i shu yilning yoz oylarida Prezidentimiz tashabbuslari bilan Saudiya Arabistonidan olib kelindi. Ayni paytda bu nodir eksponat birinchi Renessans ekspozitsiyasida, Islom dinining Markaziy Osiyoga yoyilishi bo‘limida joylashtirildi.
“O‘zbekiston ulug‘ tarixga ega…”
Joriy yilning 29 avgust kuni Prezidentimizning poytaxtimizda amalga oshirilayotgan bunyodkorlik ishlari bilan tanishish asnosidagi tashrifi markazimiz tarixidagi unutilmas voqealardan biri bo‘ldi. Davlatimiz rahbari bu yerdagi jarayonlar bilan tanisharkan, yakuniga yetayotgan markaz qurilishi yuzasidan qimmatli maslahat va tavsiyalar berdi.
–O‘zbekiston ulug‘ tarixga ega. Buyuk ajdodlarimiz tomonidan yaratilgan ilmiy va madaniy meros insoniyat tarixida o‘chmas iz qoldirgan, – dedi Prezidentimiz. – Bu markaz bilan tanishgan har bir xorijlik mehmon shunday buyuk tarix va madaniyatga ega bo‘lgan o‘zbek xalqiga ta’zim bilan chiqib ketishiga ishonaman.
Darhaqiqat, davlatimiz rahbarining ushbu fikrlarini Markazga tashrif buyurayotgan mehmonlarning taassurotlari ham tasdiqlab turibdi. Mazkur tashrifdan hali ko‘p o‘tmay turib, sentyabr oyining birinchi o‘n kunligida xorijiy mamlakatlardan uchta yirik hay’at tashrif buyurdi. Jahonning turli davlatlaridan kelgan martabali mehmonlar Markaz bilan tanishib, chindan ham xalqimizning bunyodkorligi va tafakkuriga, davlat rahbarining tashabbuslariga tan berib ketishmoqda.
O‘tgan haftada AQSh Prezidentining global sheriklik bo‘yicha maxsus vakili Paolo Zampoli Markazimizga tashrif buyurib, bu yerda amalga oshirilgan ishlarga yuqori baho berdi.
–Prezident Janobi Oliylarini men buyuk yetakchi, halollik timsoli, tinchlik elchisi va O‘zbekistonning uyg‘onish davridagi chinakam lideri sifatida ko‘rdim, – dedi Paolo Zampoli janoblari.
Yaqinda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahri gubernatori Aleksandr Beglov, Turkiyaning yetakchi “Adolat va taraqqiyot” partiyasi raisi o‘rinbosari Zafer Sarikaya ham O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi.
Aleksandr Beglov markaz faoliyati bilan tanisharkan, “faqat buyuk davlat rahbarlarigina o‘z Vatanining barhayot merosini o‘rganish va saqlash uchun ana shunday ulug‘ ishlarni amalga oshirishga qodir” degan fikrlarni bildirdi.
Turkiyalik mehmon esa, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi turkiy tilli mamlakatlar uchun ham faxru iftixor manbai ekanini ta’kidlab, ana shunday ezgu ishlarning boshida turgan Davlat rahbari – Shavkat Mirziyoyevdan benihoya minnatdor ekanini aytdi.
Zotan, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi – Yangi O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan iqtisodiy va madaniy islohotlarning yorqin natijasidir.
Ezgu maqsadlarga kamarbastalik
Ayni paytda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining to‘laqonli faoliyatini tashkil etish, uning ichki kontentini boyitish masalasi nafaqat umumilliy, balki xalqaro miqyosdagi megaloyihaga aylangan.
Ta’kidlash joiz, ana shu masalada 2024 yil yoz oylarida 600 dan ortiq olimlarimiz qatnashgan birinchi respublika forumi hamda 500 ga yaqin xorijiy olim ishtirokida xalqaro kongress tashkil qilingan edi. Ushbu anjumanlar yakuni bo‘yicha olimlar davlatimiz rahbariga tashakkurnoma yo‘llab, ilm-fan, ma’rifat, O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish va targ‘ib etishda kamarbasta bo‘lish, bir tan, bir jon bo‘lib harakat qilishga so‘z berdi. O‘z navbatida. Prezidentimiz ham Kongress ishtirokchilariga qaratilgan murojaatida biz bilan hamkorlik qilayotgan barcha olimlar uchun O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi eshiklari har doim ochiq ekanini ta’kidladi.
Albatta, yuqorida zikr qilingan misollar amalga oshirilpyotgan ishlarning kichik bir qismi xolos. Markazda tashkil qilinayotgan ekspozitsiyalar, kutubxonalar, konferensiya zali, laboratoriya, xalqaro tashkilotlar vakillari uchun maxsus xonalar, mahalliy va xorijiy olimlar uchun ilmiy platforma, bolalar hududi, xattotlik maktabi va boshqa jihatlar xususida ham uzoq gapirish mumkin.
Ayni paytda bugun biz – 1500 kishilik olim va ekspertlar jamoasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi Vasiylik kengashi, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi, tegishli idora va tashkilotlar bilan hamkorlikda ekspozitsiyalarimizni boyitish maqsadida 800 dan ortiq ilmiy innovatsion loyihalar ustida ish olib boryapmiz va bu yirik loyihani amalga oshirishda ishtirok etayotganimizdan benihoya baxtiyormiz.
O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, xalqimizning jahon sivilizatsiyasida tutgan o‘rnini namoyon qilishga qaratilgan bu yuksak e’tibor va g‘amxo‘rlik, yaratilgan shart-sharoit uchun Prezidentimizga minnatdorlik bildiramiz. Ishonamizki, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi kelgusi avlodlar uchun ham milliy iftixorimiz, ma’naviy yutuqlarimiz ramzi bulib qoladi.
Firdavs ABDUXOLIQOV,
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining har payshanba kunini «Yoshlar kuni» deb e’lon qilish bo‘yicha qabul qilingan qarori hamda yoshlar bandligini oshirish, ularni kasb-hunarga yo‘naltirish va mehnat bozoriga integratsiya qilishga qaratilgan qator farmon va qarorlarda bitiruvchilarni o‘z mutaxassisliklari bo‘yicha bandligini ta’minlash bo‘yicha aniq vazifalar belgilab berilgan.
Mazkur me’yoriy hujjatlar ijrosi doirasida Buxorodagi davlat oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarini ish o‘rinlari bilan ta’minlash bo‘yicha o‘tkazilgan «Karera kuni – 2026» hamda «Ochiq eshiklar kuni» viloyat markazidagi «Universal» sport majmuasida tashkil etildi. «Kelajagingni tanla» shiori ostidagi ushbu mehnat yarmarkasi o‘tkazildi. E’tiborlisi, yarmarkada salkam 7 ming nafar oliy ta’lim hamda o‘rta ta’lim maktabi bitiruvchilari ishtirok etishdi.
– Shu paytgacha mehnat yarmarkalarida bunaqa katta kontingent o‘z xohishi bilan ishtirok etmagan. Demak, yoshlarda mehnatga layoqat, ishga kirishga bo‘lgan mas’uliyat oshib bormoqda. Yarmarka ishtirokchilarining 40 foizidan ortig‘i bilan doimiy ish o‘ringa egalik shartnomalari imzolandi. Bu juda katta ko‘rsatkich. «Karyera kun»lari o‘z samarasini ko‘rsatmoqda,-dedi Buxoro viloyat Yoshlar ishlari boshqarmasi boshlig‘i Shavkat Rahmonov.
Shu o‘rinda boshqarma boshlig‘i ayrim bitiruvchilar ish tanlash jarayonida tajribasi yetarli bo‘lmasa-da, turli tashkilot va idoralar oldiga ortiqcha talablar qo‘yayotganini bildirdi. Uning qayd etishicha, oliygohni yangigina bitirgan yoshlar yuqori lavozim, katta daromad va «kursibop» ishni ko‘zlashlari ularning ishga joylashish jarayonini cho‘zishga sabab bo‘lmoqda. Shu munosabat bilan bitiruvchilar bilan tizimli va ko‘plab muloqotlar o‘tkazish, ularni real mehnat bozori talablariga moslashtirish zarurligi alohida ta’kidladi.
Haqiqatan, mehnat yarmarkasiga ish o‘rinlari taklifi bilan kelgan korxona, tashkilotlar mas’ullari bilan suhbatlashar ekanmiz, ayrim bitiruvchilar oylik maoshi 2,5 million so‘mdan boshlagan bo‘sh o‘rinlarga istak bildirishmayotgani, ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri yirik maoshli lavozimlarni xohlashayotganiga urg‘u qaratishdi. Sog‘liqni saqlash tizimidagi, jumladan, yuqumli kasalliklar yoki turli laboratoriyalardagi bo‘sh ish o‘rinlarini chetlab o‘tishayotgani holati ham kuzatilayotganini so‘zlashdi.
Aytish joizki, mehnat yarmarkasi doirasida Buxoro davlat universiteti, Buxoro davlat Tibbiyot instituti, Buxoro davlat Texnika universiteti, Buxoro davlat Pedagogika instituti bitiruvchilari o‘z ixtiyoriga ko‘ra, mehnat bozoridagi bo‘sh ish o‘rinlaridan tanlov qilish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Xalq xo‘jaligining barcha tarmoqlari – ishlab chiqarish, ijtimoiy soha, maktabgacha va maktab ta’limi, sog‘liqni saqlash, tibbiyot birlashmalari, qishloq xo‘jaligi, irrigatsiya va melioratsiya sohalari, shuningdek qo‘shma korxonalar, zavod-fabrikalar va tadbirkorlik sub’yektlari o‘z vakansiyalari bilan ishtirok etdi.
E’tiborimizni Buxoro davlat Tibbiyot institutining bitiruvchi talabalari tortdi. Bildirilishicha, ushbu tadbirda 1205 nafar bitiruvchi talabalari hamda magistrlaridan 800 nafardan ortiq bitiruvchilari ishtirok etayotgan ekan. Nafaqat, Buxoro viloyati Sog‘liqni saqlash tizimi, balki, Navoiy viloyati, Samarqand viloyati, Qashqadaryo viloyati, Surxondaryo viloyat sog‘liqni saqlash boshqarmalari rahbarlari va tegishli tibbiyot birlashmalari ham o‘z ish o‘rinlari bilan kelishgan.
Tadbirda Surxondaryo viloyatida doimiy yashash manzili bo‘lgan magistr bitiruvchi talabasi Umid Xudoynazarov bilan Denov tuman sog‘liqni saqlash bo‘limi davlat muassasasi o‘rtasida ishga joylashish shartnomasi imzolangan bo‘lsa, buxorolik bitiruvchi talaba Marjona Abdurashidovani institutni tugatgach, to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishga olinishi kafolatlandi. Navoiylik bitiruvchi talaba bilan Karmana tuman tibbiyot birlashmasi o‘rtasida, qashqadaryolik talaba bilan esa Qashqadaryo viloyat sog‘liqni saqlash boshqarmasi o‘rtasida kafolatlangan shartnomalar imzolanib, tibbiyot boshqarma boshliqlari zimmasiga muhim topshiriqlar yuklatildi. Bunday misollarni ko‘plab keltirish mumkin.
– Hozirgi davrda Buxoro davlat Tibbiyot instituti bitiruvchi talabalari tomonidan Respublikamizning turli hududlarda joylashgan tibbiyot muassasalari bilan 837 nafar ishga joylashtirish shartnomari imzolangan. Shu bilan birgalikda ayrim yo‘nalishlarda, xususan, Xalq tabobati yo‘nalishi bo‘yicha mehnat registriga kiritilmaganli, Oliy hamshiralik ishi yo‘nalishida tugatganlarga oddiy hamshira mutaxassisligi toifasida ish bilan ta’minlash ularning bandligi risk holatida qaralmoqda. Bitiruvchilar joriy yilning iyun oyida institut tomonidan taqdim etiladigan ishga joylashtirish to‘g‘risidagi yo‘llanmalar asosida ishga yuboriladi. Bitiruvchilarni yakuniy bandlik monitoringini tashkil qilish, ishga joylashish bo‘yicha ma’lumotlarni joriy yilning sentyabr oyidan HEMIS axborot tizimiga kiritib boriladi.,-dedi Buxoro davlat Tibbiyot instituti rektori Shuhrat Teshayev.
Buxoro davlat universiteti rektori Obidjon Hamidovning ma’lum qilishicha, 2025–2026 o‘quv yilida universitetda jami 5 241 nafar talaba tahsil olmoqda. Shundan 4 755 nafari bakalavriat, 486 nafari magistratura bosqichida. Joriy yilda 3 911 nafar talaba bitirmoqda, ulardan 958 nafari boshqa viloyatlardan kelgan, 3 047 nafari esa Buxoro viloyati yoshlaridir.
AT «Xalq banki” Buxoro viloyati bo‘yicha boshlig‘i o‘rinbosari Nargiza Latipova bitiruvchilarning 1 556 nafari ta’lim bilan bir vaqtda mehnat faoliyatiga jalb etilganini, 2026 yil boshidan bugungi kunga qadar 37 nafar bitiruvchiga jami 4 milliard 715 million so‘m miqdorida imtiyozli kreditlar ajratilganini ta’kidladi. Jumladan, «Tadbirkorlikka ilk qadam» dasturi doirasida 33 nafar bitiruvchiga 615 million so‘m, «Biznes start» va «Biznes progress» kredit liniyalari orqali 4 nafar yoshga 400 million so‘mdan ortiq mablag‘ berilgan.
Bitiruvchilarning 518 nafari ta’limni keyingi bosqichda davom ettirishni, 51 nafari esa kasb-hunar o‘rganish orqali bandlikka erishishni rejalashtirgan. Mehnat yarmarkasida Jondor tumani maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limi 44 ta bo‘sh ish o‘rni bilan ishtirok etib, ta’lim sohasida kimyo, biologiya, rus tili, xorijiy tillar va musiqa yo‘nalishlari bo‘yicha kadrlar yetishmasligi mavjudligini ma’lum qildi. 18 dan ortiq bitiruvchilarga tavsiyalar berildi. Qorovulbozor tumanidan 10 ta tashkilot 136 ta vakansiya bilan qatnashdi. Asosan, tibbiyot sohasi mutaxassislariga ehtiyoj katta ekani qayd etildi.
Birgina viloyat sog‘liqni saqlash boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, 334 ta vakant o‘rin bilan tibbiyot muassasalari ham yarmarkada ishtirok etgan. Ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi va tuman tibbiyot birlashmalarida tor doiradagi mutaxassislarga ehtiyoj saqlanib qolmoqda.
– Men Buxoro davlat Tibbiyot institutining farg‘onalik talabasiman. Meni quvontirgani, o‘z viloyatimda ish o‘rnim tayin bo‘ldi. Buxorolik bitiruvchi kursdoshlarimni ham kuzatar ekanman, shu paytgacha, deyarli, 40 foizi turli tibbiyot tashkilotlari bilan mehnat shartnomalariga erishishgan bo‘lsa, mazkur mehnat yarmarkasi ham yana salkam, 40 foizini ishli qildi. «Karera kun»ining bundan bir necha yil ilgarigi mehnat yarmarkalaridan ochiqligi, shaffofligi bilan farq qilayotgani, hech qanday «ssenariylashtirish»laru, yolg‘on ish o‘rinlari taklifi yo‘qligi meni quvontirdi,-deydi Boborahim Ibodov.
– Men esa Romitan tumanidagi umumiy o‘rta ta’lim maktablaridan birining bitiruvchisiman. Hunarmandchilikka, xususan, naqqoshlikka juda qiziqaman. Chizmachilik ham jonu-dilim. Buxoro davlat Texnika universitetiga kirish uchun oldimga maqsad qo‘ydim,-deydi To‘lan Bahronov.
Mehnat yarmarkasi yakunida ishtirokchilar ushbu tadbir yoshlar bandligini ta’minlashda samarali platforma bo‘lib xizmat qilayotganini alohida qayd etdilar. Ko‘plab bitiruvchilar o‘z mutaxassisliklari bo‘yicha ish o‘rinlarini tanlab, dastlabki mehnat shartnomalarini imzolashga erishdilar. Bir so‘z bilan aytganda, Buxoroda «Karera kuni» yoshlar bandligini ta’minlash siyosatida o‘zining kutilgan samarasini berib, amalda real natijalarni namoyon etmoqda. Bu ochiq maydonda real ish o‘rinlari taklifiyu ishga kirish istagida bo‘lgan ayrim bitiruvchilar talablarining ortib borayotgani muvozanati esa «Karera kuni – 2026» dolzarbligini oshirilishi lozimligini ko‘rsatadi.
Toshkent viloyatida 11 mansabdor shaxs lavozimidan ozod etildi, yana bir qator amaldorlarga jazo berildi. Bu haqda viloyat hokimligi xabar berdi.
Shu yilning 13-mart kuni Prezident raisligida o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida aholi murojaatlari bilan ishlash tizimini takomillashtirish, Xalq qabulxonalari faoliyatini yangi bosqichga olib chiqish hamda jamoatchilik fikrini chuqur tahlil qilish bo‘yicha muhim topshiriqlar berilgan edi.
Mazkur vazifalar ijrosini ta’minlash maqsadida, joriy yilning 30-mart kuni Toshkent viloyati hokimi rahbarligida tanqidiy ruhda yig‘ilish o‘tkazildi. Ularda viloyat hokimi aholi murojaatlariga bepisand munosabatda bo‘lgan, ular ijrosida o‘zibo‘larchilikka yo‘l qo‘ygan mas’ullarga lavozimidan ozod etishgacha bo‘lgan qat’iy choralar ko‘rish taklifini ilgari surgan edi.
Aholi murojaatlariga mas’uliyatsizlik bilan qaragan, takroriy murojaatlar ko‘payishiga sabab bo‘lgan mansabdor shaxslarga nisbatan qonunchilikda belgilangan tartibda tegishli choralar ko‘rildi. Xususan, 11 nafar mas’ul mansabdor shaxs lavozimidan ozod etildi.
– Bo‘ka tumani hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – tuman iqtisodiyot va moliya bo‘limi boshlig‘i;
– Yangiyo‘l tumani hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – tuman iqtisodiyot va moliya bo‘limi boshlig‘i;
– O‘rta Chirchiq tumani hokimining qurilish, kommunikatsiyalar, kommunal xo‘jalik, ekologiya va ko‘kalamzorlashtirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari shular jumlasidandir.
Shuningdek, Yoshlar ishlari agentligi Toshkent viloyati boshqarmasi murojaatlar bilan ishlash bo‘yicha bosh mutaxassisi, O‘zbekiston mahallalari uyushmasi Toshkent viloyati boshqarmasi tashkiliy-nazorat va axborot tahlil bo‘yicha bosh mutaxassisi; Toshkent viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi inson resurslarini boshqarish va rivojlantirish sho‘basi bosh mutaxassisi; Toshkent viloyati sog‘liqni saqlash boshqarmasi maxsus bo‘lim bosh mutaxassisi; Toshkent viloyati sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmasi ijro intizomi va murojaatlar bilan ishlash bo‘limi yetakchi mutaxassisi; O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Toshkent viloyati Yangiyo‘l tumani, Nurafshon va Yangiyo‘l shaharlaridagi Xalq qabulxonalarining yetakchi mutaxassislari bilan tuzilgan mehnat shartnomalari ham bekor qilindi.
8 nafar mansabdor shaxsga intizomiy jazo qo‘llandi:
Xususan:
– Yangiyo‘l shahar hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – shahar iqtisodiyot va moliya bo‘limi boshlig‘i;
– Ohangaron shahar hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – shahar iqtisodiyot va moliya bo‘limi boshlig‘i;
– Ohangaron shahar hokimining yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari;
– Olmaliq shahar hokimining yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari;
– Chirchiq shahar hokimligi ijro apparati rahbariga hayfsan berildi.
– Zangiota tumani hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – tuman iqtisodiyot va moliya bo‘limi boshlig‘i;
– Bo‘stonliq tumani hokimligi moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha bosh mutaxassisi;
– Angren shahar hokimligi murojaatlar bilan ishlash bo‘yicha yetakchi mutaxassisiga oylik ish haqining 30 foizi miqdorida jarima qo‘llandi.
Shuningdek, O‘rta Chirchiq tumani hokimining investisiyalar, sanoat va savdo masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Piskent tumanidagi Xalq qabulxonasi yetakchi mutaxassisi faoliyatida sustkashlikka yo‘l qo‘ygani uchun qat’iy ogohlantirildi.
«9-may — Xotira va qadrlash kuniga tayyorgarlik ko‘rish va uni o‘tkazish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident qarori qabul qilindi.
Qaror bilan shu kunga bag‘ishlangan tadbirlarga tayyorgarlik ko‘rish va ularni o‘tkazish dasturi tasdiqlandi.
Dasturda nazarda tutilgan tadbirlar «Burch, jasorat, matonat!» shiori ostida o‘tkaziladi hamda madaniy-ma’rifiy tadbirlar, «uch avlod uchrashuvlari», tasviriy san’at ko‘rgazmalari, ijodiy kechalar, tanlovlar va ommaviy sport musobaqalari tashkil etiladi.
Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari va front orti mehnat faxriylari, shuningdek, mustaqillik yillarida xizmat burchini bajarish chog‘ida halok bo‘lgan harbiy xizmatchilar va huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlarining oila a’zolariga moddiy va ma’naviy yordam ko‘rsatiladi.
Ikkinchi jahon urushi va mehnat fronti faxriylarining o‘z xohishlariga ko‘ra respublika hududidagi sanatoriylarga 1 nafar kuzatuvchisi bilan birga bepul yuborilishi ta’minlanadi.
Toshkent shahrida 2026-yil 9-may kuni soat 21:00 da Xotira va qadrlash kuniga bag‘ishlangan bayram mushakbozligi tashkil qilinadi.
Turarjoy xonadonlarini maishiy gaz ballonlari bilan ta’minlashda davlat xizmatini ko‘rsatish»ning ma’muriy reglamenti Hukumat qarori bilan tasdiqlandi.
Reglamentga ko‘ra, davlat xizmati Davlat xizmatlari markazlari yoki YIDXP (my.gov.uz) orqali vakolatli operator tomonidan ko‘rsatiladi.
Maishiy gaz balloni tabiiy gaz bilan gazlashtirilmagan hududlarda yashovchi jismoniy shaxslarga beriladi.
Vakolatli operator ariza kelib tushgan kuni ma’lumotlarni «E-gaz» dasturida shakllantiradi.
1 ish kunida so‘rovnomada ko‘rsatilgan ma’lumotlarni tekshiradi.
3 ish kunida ariza beruvchini maishiy gaz balloni bilan ta’minlash masalasi joyiga chiqib o‘rganiladi. Bunda o‘rganish yakunlari bo‘yicha dalolatnoma rasmiylashtiriladi.
Dalolatnomada keltirilgan xulosa ijobiy bo‘lgan taqdirda, ariza beruvchi bilan «Maishiy gaz ballonini vaqtincha foydalanishga berish to‘g‘risida» va «Suyultirilgan uglevodorod gazini yetkazib berish to‘g‘risida»gi shartnomalar 2 nusxada rasmiylashtiriladi.
Shartnomalar asosida ariza beruvchi «Face ID» tizimi orqali suyultirilgan uglevodorod gazini yetkazib berish uchun tegishli hisobvaraq bilan ta’minlanadi hamda unga 1 dona maishiy gaz balloni 12 ish kunida bepul yetkazib beriladi.
Kun.uz avvalroq Farg‘ona viloyati Oltiariq tumani Zilol mahallasida yashovchi Ro‘zixon Haydarova va uning turmush o‘rtog‘i G‘ulomjon Haydarov haqida material e’lon qilgandi. Ro‘zixon opaning aytishicha, videolavhadan so‘ng ko‘plab o‘zbekistonliklar oila holidan xabar olishga kelishgan. Ular orasida viloyat hokimi Xayrullo Bozorov ham bor. U xonadonda bo‘lib, uyni ta’mirlash va yangi imoratni bitkazish berish bo‘yicha mas’ullarga topshiriq bergan.
“Hokimning uyimizga kelib biz bilan uchrashishi yetti uxlab tushimga ham kirmagandi. Chala qolgan imoratim ham bitadigan bo‘ldi”, – deydi Ro‘zixon opa.
Ro‘zixon opa tarmoqlarda mashhur bo‘lib ketganidan hayratlangani, uyiga viloyat hokimining kelishi esa kutilmagan sovg‘a bo‘lgani haqida so‘zlab berdi:
“Kun.uz’ga qoyil qoldim, rosti. Oilamiz haqidagi lavha butun internetga tarqabdi. Juda ko‘pchilik kelib biz bilan suhbatlashib ketdi. Eng quvonarlisi, uyimizga Xayrullo Bozorov kirib keldi, hayron qoldim. Viloyat kattasi yashash tarzimiz, kunlik qilayotgan mehnatimizni ko‘rib tasannolar aytdi.
Ustalar kelib uyimizni ta’mirdan chiqarib berishdi. Viloyat hokimi hali bitmagan imoratimizning qolgan qismini ham bitkazib berishga va’da berdi. Bundan barchamiz xursand bo‘ldik.
Kuni kecha turmush o‘rtog‘imning tavallud topgan kuni edi. Oltiariq tumani madaniyat bo‘limidan sovg‘a-salomlar bilan kelishib musiqiy chiqishlari bilan tabriklab ketishdi.
Turmush o‘rtog‘im har kuni telefonimga ishora qilib oilamiz haqidagi lavhani qo‘yib bering, deb imo-ishora qilyapti. Videoni qayta-qayta ko‘rib quvongandan quvonyapti. Tovuqlarim ham mashhur bo‘lib ketdi. Tuxumidan sotasizmi, deb keluvchilar ko‘paydi”, – deydi Ro‘zixon opa.
«Karyera kuni» bandlik siyosatida kutilgan natijani beryaptimi? (foto+video)
O‘zbekiston BMTning muhim komissiyasiga saylandi
O‘zbekistonda ikki oyda 68 ta avtobus ishlab chiqarildi
-
Siyosat4 days ago
«Muruvvat» internat uylari «G‘amxo‘rlik» markazlariga aylantiriladi
-
Dunyodan4 days ago
Eron nega Hurmuzni yana qamal qildi?
-
Siyosat4 days agoO‘zbekistonda bolalarga qarshi jinoyatlar uchun jazo qat’iylashtirildi
-
Jamiyat2 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Siyosat3 days agoO‘zbekistonda bolalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va himoya qilishni kuchaytirmoqda
-
Dunyodan2 days ago
Ukraina Turkiyaga Zelenskiy-Putin uchrashuvi boʻyicha soʻrov yubordi
-
Jamiyat4 days ago16:13 “Qo‘rquv bo‘lishi tabiiy, ammo bu sizni to‘xtatmasin”, – 17 yoshida NASA va SpaceX bilan kosmik loyihani amalga oshirgan Akbar hikoyasi
-
Siyosat4 days agoTurk kompaniyalari Farg‘ona xalqaro aeroportini modernizatsiya qilish bo‘yicha hamkorlik qilmoqda