Iqtisodiyot
O‘zbekistonda aholini ro‘yxatga olish uchun taxminan 150 mlrd so‘m sarflanadi
Statistika qo‘mitasining Kun.uzʼga ma’lum qilishicha, aholini ro‘yxatga olish tadbirlari uchun dastlabki rejalashtirilgan xarajatlar (1,5 trln so‘m) 10 barobarga qisqartirilgan. 2026 yilda boshlanadigan yirik tadbirda aholi bilan birga qishloq xo‘jaligi ham ro‘yxatga olinadi.
19 sentabr kuni prezidentning «O‘zbekiston Respublikasida aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish tadbirini o‘tkazish to‘g‘risida»gi 173-sonli farmoni e’lon qilindi.
Unga ko‘ra, ro‘yxatga olish tadbiri 2026 yilning 15 yanvaridan 28 fevraligacha o‘tkaziladi. Dastlabki 17 kun jarayon internet orqali amalga oshirilsa, keyingi muddatda “mahalla yettiligi” ishtirokida uyma-uy yurib o‘tkaziladi.
Statistika qo‘mitasining Kun.uzʼga ma’lum qilishicha, jarayonning bir qismi internet orqali amalga oshirilishi va tadbirda qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish parallel o‘tkazilishi sarf-xarajatlarni qisqartiradi.
“Dastlabki rejalarimizga ko‘ra, ro‘yxatga olish tadbirlari uchun 1,5 trln so‘m mablag‘ sarflanishi kerak edi. Lekin xarajatlarni 10 barobarga qisqartirdik – 2026 yildagi aholini ro‘yxatga olish tadbirlariga taxminan 150 mlrd so‘m sarflanishi kutilyapti. Aniq raqamlar yaqin kunlarda e’lon qilinadigan hukumat qaroridan joy oladi”, – deydi qo‘mita matbuot kotibi Usmon Abdurasulov.
Xarajatlarning asosiy qismi tadbirda ishtirok etuvchi mahalla xodimlarini rag‘batlantirish hamda targ‘ibot ishlarini tashkil etishga yo‘naltiriladi.
Shuningdek, qo‘mita mas’uli Kun.uz’ning jarayonlar nega qishda, sovuq mavsumda o‘tkazilayotgani haqidagi savoliga javob berdi.
“Avvalgi rejalarimizga ko‘ra, tadbir oktyabr oyida o‘tkazilishi kerak edi, chunki bu paytda mehnat migrantlari uylariga qaytadi. Lekin keyinchalik qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish ham parallel amalga oshirilishini hisobga olib, ekish va yig‘im-terim paytiga to‘g‘ri kelmaydigan muddatni tanladik. Yanvar-fevralda ko‘pchilik uyda bo‘ladi”, – dedi u.
Usmon Abdurasulovning qo‘shimcha qilishicha, “mahalla yettiligi” ro‘yxatga olishga jalb etiladi, ammo bundan mahalla raislari va mahalla posbonlari mustasno. “Chunki mahalla raislari yoshi katta kishilar, ularni jarayonga jalb qila olmaymiz. Mahalla posbonlarining ham o‘z muhim ishlari bor”, – dedi qo‘mita mas’uli.
Nega O‘zbekistonda aholi ro‘yxatga olinyapti?
Milliy statistika qo‘mitasi raisi Behzod Hamroyevning ta’kidlashicha, ro‘yxatga olish nafaqat demografik tarkib va yashash sharoitlari haqida ma’lumot beradi, balki oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, ijtimoiy-iqtisodiy dasturlarni ishlab chiqish, demografik rivojlanish hamda shaharsozlik loyihalarini belgilashda muhim manba bo‘ladi.
“Statistika qo‘mitasi, Mahallalar uyushmasi va Qishloq xo‘jaligi vazirligiga keng ko‘lamli tushuntirish ishlarini olib borish vazifasi yuklatildi. 3-3,5 oy davomida jamoatchilikka tadbirning ahamiyati, shaxsga doir ma’lumotlar xavfsizligi bo‘yicha batafsil ma’lumot beriladi.
Hududiy komissiyalar tashkil etildi, dastlabki xatlov ishlari boshlandi. Endi savollar va moddiy-texnika imkoniyatlar yuzasidan amaliy tayyorgarlik olib borilmoqda”, – dedi Behzod Hamroyev.
Ma’lumot uchun
O‘zbekistonda aholini oxirgi marta ro‘yxatga olish ishlari 1989 yilda o‘tkazilgan. Mustaqillikdan keyin bu jarayon ilk bor 2026 yilda amalga oshiriladi.
Ro‘yxatga olish natijalari mamlakatning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishi, resurslarni rejalashtirish va hududiy dasturlarni belgilashda asosiy manba sifatida xizmat qilishi kutilmoqda.
Aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish nafaqat demografik jarayonlarni tahlil qilish, balki iqtisodiy rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqish, ijtimoiy xizmatlar bilan ta’minlash, urbanizatsiya jarayonlarini boshqarish, mehnat bozori muvozanatini saqlash, ta’lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya tizimlarini samarali tashkil etish uchun zarur poydevor vazifasini bajaradi.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
Asadjon Xodjayev Raqamli texnologiyalar vaziri o‘rinbosari etib tayinlandi
2030 yilga qadar havoni ifloslantiruvchi moddalar miqdori 10,5 foizga kamaytiriladi
O‘zbekistonda raqamli valyuta to‘lov vositasi sifatida sinab ko‘riladi
-
Jamiyat3 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Sport3 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat2 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Jamiyat3 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Iqtisodiyot3 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
-
Jamiyat3 days ago
Belgrad ko‘chalaridan biriga «Toshkent» nomi berildi