Iqtisodiyot
O‘zbekistonda AES qurilishi starti 2026 yil oxiriga qoldiriladi
Joriy yildagi davlat dasturi loyihasida O‘zbekistonda atom elektr stansiyasi qurilishi 2026 yil dekabr oyida boshlanishi ko‘zda tutilyapti. «O‘zatom»ning rasmiy tushuntirishiga ko‘ra, ko‘rsatilgan sana tayyorgarlik va litsenziyalashning barcha ko‘p sonli majburiy bosqichlari aynan shu muddatgacha yakunlanishini nazarda tutuvchi konservativ ssenariyni aks ettiradi.
O‘zbekistonda atom elektr stansiyasi qurilishini boshlash 2026 yil dekabriga qoldirildi. Bu haqda davlat dasturi loyihasida keltirib o‘tilgan.
Qayd etilishicha, 2026 yil davomida «Rosatom» bilan qo‘shimcha kelishuv ishlab chiqish, imzolash va ro‘yxatdan o‘tkazish rejalashtirilgan. Ushbu hujjat integratsiyalashgan AES loyihasining yangi konfiguratsiyasini, ya’ni katta quvvatli VVER-1000 reaktori va kichik quvvatli RITM-200N reaktorlarini qamrab oladi.
Holat yuzasidan «O‘zatom» rasmiy tushuntirish berdi va avval e’lon qilingan muddatlar amalda qolishini va hujjatda ularni kechiktirish haqida hech qanday ma’lumot ko‘zda tutilmaganini bildirdi.
«Loyihada ko‘rsatilgan sana tayyorgarlik va litsenziyalashning barcha ko‘p sonli majburiy bosqichlari aynan shu muddatgacha yakunlanishini nazarda tutuvchi konservativ ssenariyni aks ettiradi. «O‘zatom» agentligi milliy qonunchilik talablari hamda yadroviy va radiatsiyaviy xavfsizlik bo‘yicha xalqaro standartlarga qat’iy rioya qilgan holda barcha belgilangan tartib-taomillardan izchil va puxta o‘tmoqda. Birinchi beton quyish loyihasini amalga oshirish muhim voqea bo‘lib, u keng yoritib boriladi. Shu bilan birga, biz ushbu faoliyat qay darajada javobgarlik talab qilishini anglab yetamiz va ushbu bosqichga faqat vakolatli organlardan zarur ruxsatnomalar va roziliklarning to‘liq to‘plamini olganimizdan keyingina kirishamiz», deyiladi agentlik izohida.
AES qurish loyihasi
2025 yilning oktyabr oyida Markaziy Osiyo – Rossiya sammiti doirasida, Forish tumanida kam quvvatli atom elektr stansiyasi reaktorining binosi uchun kotlovan qazish ishlariga start berildi. Birinchi betonni quyish 2026 yil mart oyiga reja qilingandi. Shuningdek, o‘tgan yilda katta AES masalasi yana siyosiy kun tartibiga qaytdi va bu borada Moskvada bir nechta hujjatlar imzolandi. 26 sentabr kungi bitimga asosan, Jizzaxdagi tanlangan maydonda ham kam quvvatli, ham an’anaviy yirik AES quriladigan bo‘ldi. Agar loyiha amalga oshsa, O‘zbekiston katta va kichik atom stansiyalarini bitta maydonda integratsiya qilgan dunyodagi birinchi davlatga aylanadi.
Adliya vazirligi tomonidan Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturi doirasida buyurtmachisi aniqlanmagan va taqsimlanmagan mablag‘larni buyurtmachilarga taqsimlash tartibi to‘g‘risidagi nizom davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.
Nizomga ko‘ra, davlat dasturi doirasida ajratilgan, ammo hozircha muayyan buyurtmachiga biriktirilmagan yoki taqsimlanmagan mablag‘larni obektlar (loyihalar) hamda buyurtmachilar kesimida taqsimlash tartibi belgilandi.
Hujjatga muvofiq, vazirlik va idoralar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, shuningdek viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari mazkur mablag‘lardan foydalanish bo‘yicha o‘z takliflarini elektron shaklda Iqtisodiyot va moliya vazirligiga taqdim etadi.
Bunda nizom ilovasida mablag‘larni ajratish mumkin bo‘lgan maqsadli yo‘nalishlar hamda takliflarni taqdim etish muddatlari aniq belgilab qo‘yilgan.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi kelib tushgan takliflarni bir oy muddatda o‘rganib chiqadi va davlat dasturi doirasida obektlar bo‘yicha manzilli ro‘yxatni shakllantiradi. Shuningdek, ushbu ro‘yxat har chorakda kamida bir marta hukumatga tasdiqlash uchun taqdim etib boriladi.
13 mart kuni imzolangan prezident qarori bilan shunday vazifa belgilandi. Qishloq xo‘jaligi texnika va agregatlarini xarid qilishni moliyalashtirish uchun 400 mln dollargacha tashqi qarz olinadi.
13 mart kuni “Agrar sektorni zamonaviy qishloq xo‘jaligi texnikalari bilan ta’minlashning navbatdagi chora-tadbirlari to‘g‘risida” prezident qarori qabul qilindi.
Qarorga muvofiq, qishloq xo‘jaligida mexanizatsiyalash darajasini oshirish, ayniqsa paxta terimini texnika vositalari orqali amalga oshirish ulushini kengaytirish asosiy vazifalardan biri sifatida belgilandi. Jumladan, 2026 yilda paxtani mashinalar yordamida terib olish ulushini 70 foizgacha yetkazish rejalashtirilmoqda.
Shu maqsadda 2026 yilda qishloq xo‘jaligi texnika va agregatlarini xarid qilishni moliyalashtirish uchun davlat kafolati ostida jalb qilinadigan xorijiy kredit liniyalari hisobidan tijorat banklari orqali 400 million AQSh dollarigacha mablag‘ yo‘naltirilishi ta’minlanadi.
Bundan tashqari, tijorat banklari barcha turdagi qishloq xo‘jaligi texnika va agregatlarini xarid qilish uchun milliy valutada 10 yil muddatga, 2 yillik imtiyozli davr bilan kreditlar ajratadi. Mazkur kreditlar Markaziy bankning asosiy stavkasiga qo‘shimcha 4 foiz bank marjasi asosida taqdim etiladi.
Qarorda paxta va g‘alla kombaynlarini imtiyozli kredit va lizing shartlari asosida xarid qilish tartibi ham belgilangan. Xususan, 2026 yildan boshlab ushbu texnikalar bo‘yicha kredit va lizing to‘lovlarini amalga oshirish muddati yil davomida ikki marta — 31 yanvar va 31 iyul sanalari etib belgilandi.
2025 yil 10 iyun kuni Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida imzolangan O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida imtiyozli savdo to‘g‘risidagi bitim ratifikatsiya qilindi. Ma’lumot uchun, o‘tgan yilda rasmiy Kobul va Toshkent o‘rtasidagi o‘zaro savdo hajmi 47,5 foizga oshgan.
O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida imtiyozli savdo to‘g‘risidagi bitimni ratifikatsiya qilish bo‘yicha prezident qarori imzolandi.
Kelishuv 2025 yil 10 iyun kuni Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida O‘zbekiston investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri Laziz Qudratov va Afg‘oniston sanoat va savdo vaziri Nuriddin Aziziy o‘rtasida tuzilgandi.
Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi hamda Bojxona qo‘mitasi ushbu xalqaro shartnomani amalga oshirish uchun mas’ul etib belgilandi.
Tashqi ishlar vazirligiga xalqaro hujjat kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan davlat ichidagi tartib-taomillar O‘zbekiston tomonidan bajarilgani to‘g‘risida Afg‘oniston tomoniga tegishli bildirishnoma yuborish topshirildi.
Ma’lumot uchun, 2025 yilda O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasidagi tashqi savdo aylanmasi hajmi 47,5 foizga oshib, 1 mlrd 678 mln dollarga yetdi.
O‘zbekiston prezidentining “Xalqaro shartnomani tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. Unga ko‘ra, O‘zbekiston hukumati bilan Turkiya hukumati o‘rtasida mintaqaviy rivojlanish sohasida hamkorlikni kuchaytirishga qaratilgan bitim rasman tasdiqlandi.
Ma’lum qilinishicha, mazkur bitim 2024 yil 6 iyun kuni Turkiyaning Anqara shahrida imzolangan bo‘lib, u ikki davlat o‘rtasida mintaqaviy rivojlanish sohasida o‘zaro hamkorlikni kengaytirish, tajriba almashish va qo‘shma loyihalarni amalga oshirishga xizmat qiladi.
Qarorga muvofiq, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi ushbu xalqaro shartnomani amalga oshirish uchun mas’ul vakolatli organ etib belgilandi. Vazirlik tegishli idoralar bilan hamkorlikda bitimda nazarda tutilgan vazifalarni hayotga tatbiq etishni ta’minlaydi.
Shuningdek, Vazirlar Mahkamasi hamda tegishli vazirlik va idoralar rahbarlariga xalqaro shartnoma kuchga kirganidan keyin uning qoidalari bajarilishi ustidan belgilangan tartibda nazoratni ta’minlash vazifasi yuklatildi.
Mazkur bitim O‘zbekiston va Turkiya o‘rtasidagi iqtisodiy va mintaqaviy hamkorlikni yanada mustahkamlash, yangi investitsiya loyihalarini amalga oshirish hamda hududlarni barqaror rivojlantirishga xizmat qiladi.
Keyingi haftada ham dollar tushadi
Source link
Infratuzilma dasturidagi taqsimlanmagan mablag‘lar endi yangi tartibda ajratiladi
Yunusobodda shaxsiy xonadonda yong‘in sodir bo‘ldi
Soliq qarzini kechiktirish evaziga pul so‘ragan mansabdor fosh etildi
-
Jamiyat5 days agoNogironlar uchun onlayn platforma tenderida shubhali holatlar aniqlandi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev fuqarolardan murojaatlar ko‘payib borayotgan bir paytda militsiya xodimlarining qo‘pol xatti-harakatlarini tanqid qildi
-
Siyosat4 days agoIkki nafar O‘zbekiston fuqarosi firibgarlik va o‘g‘irlik hodisasidan so‘ng Bahrayn va AQShdan qaytib keldi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh, Isroil va Eron o’rtasidagi urush qurbonlari soni 2000 nafarga yetdi.
-
Sport5 days agoAvstraliyadan boshpana so‘ragan eronlik futbolchilardan biri fikrini o‘zgartirdi
-
Iqtisodiyot3 days ago
13-mart kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Jamiyat2 days ago
Raqamli texnologiyalar vazirining birinchi o‘rinbosari Olimjon Umarov lavozimidan ozod etildi
-
Dunyodan3 days agoEron rasmiylari tinch aholi qurbonlari sonini e’lon qildi