Iqtisodiyot
O‘zbekiston Rossiya bilan JSTga a’zolik yo‘lidagi “hal etilmagan masalalar”ni muhokama qildi
Muzokaralarda Rossiya tomoni O‘zbekistonga gaz, neft va neft mahsulotlari yetkazib berish oshayotganini qayd etib, O‘zbekiston energetika infratuzilmasiga oid loyihalarni amalga oshirish muhimligini ta’kidlagan.
Foto: Rossiya Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi
O‘zbekiston bosh vaziri o‘rinbosari Jamshid Xo‘jayev boshchiligidagi delegatsiya Moskvada bo‘lib, Rossiya hukumati bilan Jahon savdo tashkilotiga a’zolik borasida muzokara o‘tkazdi.
Bosh muzokarachi Azizbek Urunovning ma’lum qilishicha, Rossiya iqtisodiy taraqqiyot vaziri Maksim Reshetnikov bilan kechgan muzokaralarda ikki tomonlama bozorga kirish bo‘yicha “hal etilmagan masalalar” ko‘rib chiqilgan.
“Muzokaralar foydali, mazmunli va konstruktiv o‘tdi. Ayni paytda ikkala tomon ham oldinga siljishga intilmoqda. Qisqa vaqt ichida taqdim etgan fayllarimizga tezkor reaksiya qilganliklari uchun rossiyalik hamkasblarga minnatdorchilik bildiraman”, – deya yozdi Urunov 14 mart kuni LinkedIn’dagi sahifasida.
Foto: Rossiya Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi
Rossiya Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi matbuot xizmatining ma’lum qilishicha, vazir Reshetnikov bu uchrashuvda Rossiya va O‘zbekiston prezidentlari o‘rtasidagi kelishuvlar asosida “Rossiya gazi, nefti va neft mahsulotlarini yetkazib berish oshib borayotgani”ni qayd etgan.
“Bu kontekstda O‘zbekiston energetika infratuzilmasini modernizatsiya qilishga oid rejalashtirilgan loyihalarni amalga oshirish muhimligi ta’kidlandi”, – deyiladi 12 mart kungi xabarda.
Reshetnikovning qo‘shimcha qilishicha, ikki o‘rtada oziq-ovqat mahsulotlari savdosida o‘sish kuzatilgan va bu borada deyarli paritet kuzatilmoqda: O‘zbekiston Rossiyadan 1 mlrd dollarlik, Rossiya ham O‘zbekistondan salkam 1 mlrd dollarlik oziq-ovqatlar import qilmoqda.
Foto: Rossiya hukumati
Tashrif davomida bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Xo‘jayev 11 mart kuni RF bosh vazirining birinchi o‘rinbosari Denis Manturov hamda RF bosh vaziri o‘rinbosari Denis Patrushev bilan ham uchrashuvlar o‘tkazgan. O‘zbekiston delegatsiyasi tarkibidan Markaziy bank raisi Timur Ishmetov va transport vazirining birinchi o‘rinbosari Mamanbiy Omarov ham joy olgan.
Eslatib o‘tamiz, O‘zbekiston Jahon savdo tashkilotiga a’zolik jarayonini 2026 yil mart oyi oxirigacha – tashkilotning Kamerunda o‘tadigan sammitiga qadar yakunlash maqsadini e’lon qilgan.
Iqtisodiyot
Xitoy, Rossiya va Qozog‘iston yetakchi sheriklar
Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda tashqi savdo aylanmasi 20,7 foizga oshgan. Savdo sheriklari orasida Xitoy, Rossiya va Qozog‘iston yuqori ulushni saqlab qolgan.
Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81,2 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilga nisbatan 13,9 mlrd dollarga yoki 20,7 foizga oshgan.
Yil yakunlariga ko‘ra, tashqi savdo aylanmasi tarkibida: eksport — 33,8 mlrd dollar (+24 foiz), import — 47,4 mlrd dollar (+18,5 foiz)ni tashkil etgan.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston jahonning 210 ta mamlakati bilan savdo aloqalarini amalga oshirmoqda.
Tashqi savdoda eng yuqori ulush quyidagi mamlakatlar hissasiga to‘g‘ri kelgan:
Xitoy — 21,2 foiz;
Rossiya — 16,0 foiz;
Qozog‘iston — 6,1 foiz;
Turkiya — 3,7 foiz;
Koreya Respublikasi — 2,1 foiz.
Iqtisodiyot
Aholi jon boshiga sanoat mahsulotlari 29,1 mln so‘mni tashkil etdi
2025 yilda mamlakatda sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 6,8 foizga o‘sgan. Aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan ko‘rsatkich esa 29,1 mln so‘mni tashkil etgan.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekistonda jami 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarilgan. Bu ko‘rsatkich 2024 yilga nisbatan 6,8 foizga yuqori ekani qayd etilgan.
Statistikaga ko‘ra, aholi jon boshiga sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 29,1 mln so‘mni tashkil etgan. Bu esa hududlarda ishlab chiqarish salohiyatining bosqichma-bosqich o‘sib borayotganini ko‘rsatadi.
Shuningdek, 2026 yil 1 yanvar holatiga respublikada 59,8 mingta sanoat korxonasi faoliyat yuritayotgani ma’lum qilingan.
Sanoat korxonalari sonining ortishi ishlab chiqarish hajmini oshirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va iqtisodiy faollikni kuchaytirishda muhim omil hisoblanadi.
Iqtisodiyot
2025 yilda O‘zbekiston mahsulotlari 75 ta davlatga eksport qilingan
Qozog‘istonning Tribune nashri O‘zbekiston prezidenti boshchiligida TIV va xorijdagi diplomatik vakolatxonalar faoliyati muhokama qilingan yig‘ilish haqida maqola e’lon qildi. Materialda 2025 yilda tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 mlrd dollardan oshgani, 2026 yil uchun esa eksportni 40 mlrd dollarga yetkazish maqsadi qo‘yilgani qayd etilgan.
Qozog‘istonning Tribune nashrida O‘zbekiston prezidenti boshchiligida Tashqi ishlar vazirligi hamda xorijdagi diplomatik vakolatxonalar faoliyati masalalariga bag‘ishlangan yig‘ilish haqida maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Materialda yozilishicha, 2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 milliard dollardan oshgan. Yil yakunlariga ko‘ra, eksport hajmi 33,5 milliard dollarga yetgan, xorijiy investitsiyalar oqimi esa 43 milliard dollardan ortgan.
Qayd etilishicha, o‘tgan yilgi xalqaro tashriflar, muzokaralar va iqtisodiy forumlar davomida umumiy qiymati 160 milliard dollarlik kelishuvlar imzolangan. Shuningdek, eksport geografiyasi kengayib, O‘zbekiston mahsulotlarini 75 ta davlatga yetkazib berish qariyb 4,5 milliard dollarga oshgan.
Yig‘ilishda prezident Shavkat Mirziyoyev iqtisodiy diplomatiyaning yanada amaliy modeliga o‘tishini ma’lum qilgan. Elchilar faoliyati uchun asosiy samaradorlik ko‘rsatkichlari sifatida ular ish olib borayotgan mamlakatlardan eksportni oshirish, sayyohlar oqimini ko‘paytirish va fuqarolarni chet elda qonuniy ish o‘rinlariga joylashtirishga ko‘maklashish kabi yo‘nalishlar belgilanmoqda.
Ma’lum qilinishicha, yig‘ilishda yengil sanoatni rivojlantirish va to‘qimachilik mahsulotlarini eksport qilish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Yengil sanoatni rivojlantirish agentligining AQSh, Turkiya, BAA, Xitoy, Germaniya, Saudiya Arabistoni, Rossiya va Polshada vakolatxonalarini ochish rejalashtirilgan. Tribune yozishicha, mazkur mamlakatlarda to‘qimachilik mahsulotlari importining umumiy hajmi 90 milliard dollarga baholanmoqda.
Shu bilan birga, kamida 15 ta xorijiy kompaniya va xalqaro brendlarni O‘zbekistonga jalb qilish, sohadagi 100 ta korxonada Better Work, BCI va Organic standartlarini joriy etish vazifasi qo‘yilgan. Viloyat hokimlariga elchixonalar bilan hamkorlikda 500 ta yirik to‘qimachilik eksportyorlari mahsulotlari namunalarini xorijdagi diplomatik vakolatxonalarga joylashtirish topshirilgan.
Materialda 2026 yil uchun yangi maqsadli ko‘rsatkichlar ham keltirilgan: eksport hajmini 40 milliard dollarga yetkazish va 50 milliard dollar xorijiy investitsiyalarni o‘zlashtirish. Elchilarga hududlarning raqobat ustunliklarini tahlil qilish va asosiy e’tiborni investorlar, texnologiyalar hamda yangi bozorlarni jalb etishga qaratish vazifasi yuklatilgan.
Shuningdek, Tribune’ga ko‘ra, O‘zbekistonning AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya, Shveytsariya, Xitoy, Yaponiya va Singapurdagi elchixonalariga O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorlikni rivojlantirish uchun dunyoning eng yaxshi 100 talik reytingidagi universitetlarni jalb qilish choralarini ko‘rish topshirilgan.
Iqtisodiyot
O‘tgan yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81 mlrd dollardan oshdi
Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81,2 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi.
Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 13,9 mlrd AQSh dollariga yoki 20,7 foizga oshgan.
O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi hajmida:
Eksport – 33,8 mlrd (+24 %)
Import – 47,4 mlrd (+18,5 %) AQSh dollarini tashkil etdi.
O‘zbekiston jahonning 210 mamlakati bilan savdo aloqalarini amalga oshirib kelmoqda.
O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasining yuqori ulushi Xitoy (21,2 %), Rossiya (16,0 %), Qozog‘iston (6,1 %), Turkiya (3,7 %) va Koreya Respublikasi (2,1 %) hissasiga to‘g‘ri keldi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonning tashqi savdosi: asosiy tendensiyalar
2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81 mlrd dollardan oshdi. Bunda Xitoy va Rossiyaning ulushi 37 foizni tashkil qildi. Yil davomida mutlaq rekord – 9,9 mlrd dollarlik oltin sotildi. Ichki bozorda narxlarning qimmatlashishi fonida go‘sht importi 70 foizga oshdi. Taqchillikning ortib borayotganiga qaramay gaz eksporti davom ettirildi. Shuningdek, elektr toki sotuvi ham qiymat jihatdan 45 foizga oshib, 169 mln dollarga yetdi.
2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81,2 mlrd dollarni tashkil etdi. Bu 2024 yilning mos davriga nisbatan 13,9 mlrd dollarga yoki 20,7 foizga ko‘p.
Bunda eksport hajmi 33,8 mlrd dollar (+24 foiz), import hajmi esa 47,3 mlrd dollar (+18,5 foiz) bo‘ldi. Tashqi savdo salbiy saldosi esa 13,5 mlrd dollardan oshdi.
Hisobot davrida tashqi savdo aylanmasining eng katta qismi Xitoy (21,2 foiz), Rossiya (16 foiz) Qozog‘iston (6,1 foiz), Turkiya (3,7 foiz) va Janubiy Koreya (2,1 foiz) bilan qayd etilgan.
2025 yilda 2024 yilga nisbatan yirik hamkor 20 ta davlatdan Janubiy Koreya (-14 foiz), Turkiya (-0,4 foiz), AQSh (-2 foiz) va Polsha (-2,3 foiz) bilan savdo aylanmasi miqdori qisqardi. Qolgan 16 ta davlat bilan umumiy savdo hajmi sezilarli darajada ko‘paydi. Xususan, Shveytsariya (+84 foiz), BAA (+52,7 foiz), Afg‘oniston (+47,5 foiz), Qirg‘iziston (+37,1 foiz) va Hindiston (+33,3 foiz) kabi davlatlar bilan umumiy savdo aylanmasida katta o‘sish qayd etilgan.
Umuman olganda, oxirgi yillarda asosiy hamkor davlatlardan Janubiy Koreya va Turkiya bilan savdo hajmi davomli tarzda qisqarib boryapti. Masalan, 2 yil ichida Koreya bilan bu ko‘rsatkich 26 foizga pasaygan.
Eksport
O‘tgan yilda 9,9 mlrd dollarlik (+32,3 foiz) oltin sotildi. Bu umumiy eksportning 29,3 foizini tashkil etadi. Oxirgi 3 oyda qimmatbaho metall eksporti amalga oshirilmagan. So‘nggi yillarda quyidagi qiymatdagi oltin sotuvi amalga oshirilgan:
2019 yil – 4,9 mlrd dollar (umumiy eksportning – 28,2 foizi);
2020 yil – 5,8 mlrd dollar (38,3 foiz);
2021 yil – 4,1 mlrd dollar (24,7 foiz);
2022 yil – 4,1 mlrd dollar (21,3 foiz);
2023 yil – 8,1 mlrd dollar (32,8 foiz);
2024 yil – 7,4 mlrd dollar (27,8 foiz).
Shuningdek, eksport tarkibida sanoat tovarlari (11,8 foiz), oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar (8,7 foiz), kimyoviy vositalar (6,3 foiz), turli xil tayyor buyumlar (5 foiz) va mineral yoqilg‘ilar (4,4 foiz) ham sezilarli ulushga ega bo‘ldi.
Hisobot davrida 628,8 mln dollarlik gaz sotilgan bo‘lib, bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,4 foizga ko‘p. Bundan tashqari, 674 mln dollarlik neft va neft mahsulotlari (+18,6 foiz), 169 mln dollarlik elektr toki (+45,6 foiz) eksporti ham amalga oshirilgan. Shuningdek, 357 mln dollarlik avtomobil va uning ehtiyot qismlari sotilgan. Bu 2024 yilga nisbatan 13,8 foizga kam.
O‘zbekistonning asosiy eksport bozori Rossiya (12,8 foiz), Xitoy (7,3 foiz), Qozog‘iston (4,6 foiz), Afg‘oniston (4,5 foiz), Turkiya (3,4 foiz), Fransiya (2,6 foiz), Qirg‘iziston (2,3 foiz), BAA (2,1 foiz), Tojikiston (2 foiz) va Pokiston (1 foiz) davlati bo‘ldi. Ushbu mamlakatlarga umumiy eksportning 40 foiz qismi to‘g‘ri kelgan.
Import
Import tarkibida eng katta ulush mashinalar va transport asbob-uskunalari (33,8 foiz), sanoat tovarlari (15,3 foiz) hamda kimyoviy vositalar va shunga o‘xshash mahsulotlar (11,8 foiz) hisobiga to‘g‘ri keldi.
2025 yilda 4,5 mlrd dollarlik oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar import qilingan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 23,5 foizga ko‘p. Eng katta o‘sish go‘sht va go‘sht mahsulotlari (869 mln dollarlik) importida kuzatilgan – 70,6 foiz. O‘tgan yilda 1 mlrd 659 mln dollarlik gaz sotib olingan, bu 2024 yilgi ko‘rsatkichning 98,8 foizini tashkil etadi. Shuningdek, 1 mlrd 555 mln dollarlik (+5,8 foiz) benzin import qilingan.
Oxirgi yillarda gaz importi quyidagicha o‘zgardi:
2020 yil – 50,4 mln dollar;
2021 yil – 154,5 mln dollar;
2022 yil – 281,9 mln dollar;
2023 yil – 694,9 mln dollar;
2024 yil – 1 mlrd 679,7 mln dollar.
Yettita davlat, jumladan, Xitoy (31,2 foiz), Rossiya (18,3 foiz), Qozog‘iston (7,2 foiz), Turkiya (4 foiz), Koreya (3,5 foiz), Germaniya (2,7 foiz) va Hindistondan (2,4 foiz) jami importning 60 foizdan ko‘proq qismi amalga oshirilgan.
-
Dunyodan2 days agoPrezident Tramp Grenlandiya vaziriga: “Biz amerikalik boʻlishni xohlamaymiz” dedi va dunyo yetakchilari bilan uchrashishni rejalashtirmoqda
-
Turk dunyosi5 days agoTurkiya Suriyada oʻt ochishni toʻxtatishni olqishlaydi, birlik va hududiy yaxlitlikni qoʻllab-quvvatlaydi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev “Davlat tili” haqidagi qonunni oʻzgartirish uchun parlamentga qaytarib yubordi
-
Iqtisodiyot3 days agoAyrim xomashyo import boji “nol” stavkada 2027 yilgacha uzaytirildi
-
Dunyodan4 days agoPrezident Tramp Tinchlik kengashiga aʼzolik uchun pul toʻlamoqchi.
-
Iqtisodiyot5 days agoMasdar kompaniyasi Qashqadaryoda quyosh stansiyasi va energiya saqlash tizimi quradi
-
Jamiyat3 days agoToshkent shahri hokimiga yangi o‘rinbosar tayinlandi
-
Mahalliy5 days agoSanoat korxonalarini poytaxtdan tashqariga ko‘chirish boshlandi
