Connect with us

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda oilaviy korxonalar soni 36 mingtadan oshdi

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, 2026-yil 1-may holatida O‘zbekistonda 425,8 mingta tijorat subyekti faoliyat olib bormoqda.

Ularning asosiy qismi — 338,9 mingtasi mas’uliyati cheklangan jamiyatlar (MChJ) bo‘lib, bu umumiy korxonalar sonining 79,6 foizini tashkil etgan.

Tashkiliy-huquqiy shakli bo‘yicha korxonalar soni:


mas’uliyati cheklangan jamiyatlar — 338 937 ta (79,6 foiz);
xususiy korxonalar — 46 337 ta (10,9 foiz);
oilaviy korxonalar — 36 434 ta (8,6 foiz);
aksiyadorlik jamiyatlari — 645 ta (0,2 foiz);
boshqa turdagi korxonalar — 3 439 ta (0,8 foiz).



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Import tovarlarini deklaratsiyalash jarayoni soddalashtirildi

Published

on


Endilikda import qilinayotgan tovarlarni bojxonada rasmiylashtirish jarayoni yanada yengillashtiriladi. Adliya vazirligi tomonidan davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan yangi o‘zgartishlarga ko‘ra, tadbirkorlarga bojxona to‘lovlarini har bir tovar turkumi bo‘yicha alohida amalga oshirish hamda ayrim ruxsatnoma hujjatlarisiz dastlabki deklaratsiyalash imkoniyati yaratildi.

Yangi tartibga muvofiq, tovarlar davriy bojxona yuk deklaratsiyasi asosida olib kirilganda, deklaratsiyalovchining murojaatiga ko‘ra bojxona boji va soliqlarni har bir tovar turkumi uchun alohida to‘lash mumkin bo‘ladi. Buning uchun bojxona organlari tomonidan maxsus hisobot yuritiladi.

Shuningdek, tovarlarni keyinchalik to‘liq bojxona yuk deklaratsiyasini taqdim etish sharti bilan dastlabki deklaratsiyalash tartibi joriy etildi. Endi muvofiqlik, ekologik, veterinariya sertifikatlari, sanitariya-epidemiologik xulosa, karantin ruxsatnomasi va ayrim texnik qurilmalar uchun ruxsatnoma hujjatlari mavjud bo‘lmagan hollarda ham tovarlarni dastlabki tarzda deklaratsiyalash mumkin.

Qolaversa, davriy bojxona yuk deklaratsiyasi asosida tovarlarni deklaratsiyalashda to‘liq deklaratsiyani rasmiylashtirishga to‘sqinlik qiluvchi ayrim cheklovlar bekor qilindi.

Mutasaddilarga ko‘ra, mazkur o‘zgartishlar tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari uchun qulayliklarni oshirish, bojxona jarayonlarini tezlashtirish hamda ortiqcha byurokratik to‘siqlarni qisqartirishga xizmat qiladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

1-iyundan dollar, yevro va rubl qanchaga yetadi?

Published

on


Markaziy bank 2026-yil 1-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 4,11 so‘mga oshib, 12 001,94 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 5,99 so‘mga oshdi va 13 973,86 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 183,42 so‘m bo‘ldi (-5,25).

Rossiya rubli 166,67 so‘m etib belgilandi (-0,64).



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

1-iyundan ko‘mir narxlari davlat tomonidan tartibga solinmaydi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev ko‘mir sanoatida bozor mexanizmlarini joriy etish, ishlab chiqarish hajmlarini oshirish va yangi investitsiya loyihalari yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.

Ko‘mir iqtisodiyot tarmoqlari, issiqlik elektr stansiyalari, ijtimoiy muassasalar va aholi ehtiyojini ta’minlashda muhim energiya manbalaridan biri hisoblanadi. Shu bois, sohada barqaror ta’minot, mahsulot sifati, narxlar shaffofligi, raqobat muhiti va ekologik talablarni ta’minlash dolzarb ahamiyatga ega.

Mustaqillikning dastlabki 25 yilida ko‘mir qazib chiqarish o‘rtacha 3,1 million tonnadan 4 million tonnagacha oshgan bo‘lsa, so‘nggi 9 yilda ushbu ko‘rsatkich 10 million tonnaga yetkazildi. Kelgusi kuz-qish mavsumida ko‘mir qazib chiqarish hajmini 11 million tonnaga yetkazish rejalashtirilgan.

Bugungi kunda ko‘mir qazib chiqaruvchi xususiy tadbirkorlar soni 18 taga yetdi. 2023-2025-yillarda ular tomonidan geologiya-qidiruv ishlari kengaytirilib, 2,4 million tonna ko‘mir qazib chiqarildi. Mazkur jarayonlarga 117,2 million dollar xususiy investitsiyalar yo‘naltirildi. Angren va Sharg‘un ko‘mirlarini aralashtirish hisobiga issiqlik elektr stansiyalariga 1,5 million tonna import o‘rnini bosuvchi, yonuvchanligi yuqori bo‘lgan mahalliy ko‘mir yetkazildi.

Taqdimotda ko‘mir narxlarini shakllantirishni bozor tamoyillariga o‘tkazish masalasi ko‘rib chiqildi.

Amaldagi tartibda narxlarni ma’muriy belgilash ishlab chiqaruvchilarning moliyaviy barqarorligiga, yangi investitsiya kiritish va qazib chiqarish hajmini oshirish imkoniyatlariga ta’sir ko‘rsatayotgani qayd etildi.

Shu munosabat bilan 2026-yil 1-iyundan boshlab ko‘mir narxlarini davlat tomonidan belgilash amaliyotini bekor qilish hamda ko‘mirni davlat tomonidan tartibga solinadigan ijtimoiy ahamiyatli tovarlar strategik turlari ro‘yxatidan chiqarish taklif qilindi. Bunda ko‘mir narxi talab va taklif asosida shakllanadi, iste’molchilarga birja savdolari orqali sotiladi.

Ushbu yondashuv sohada ochiq raqobat muhitini yaratish, barcha ishtirokchilar uchun teng sharoit ta’minlash, ishlab chiqaruvchilarni qo‘shimcha hajm va sifat uchun rag‘batlantirishga xizmat qiladi. Issiqlik elektr stansiyalari va yirik iste’molchilar ko‘mirni “taklif so‘rovi” tartibi asosida, hisobot davridagi o‘rtacha birja narxlarida xarid qilishi mumkin bo‘ladi.

Aholi va budjet muassasalarini ko‘mir bilan barqaror ta’minlash uchun alohida mexanizm joriy etiladi. Ko‘mir qazib chiqaruvchilar mahsulotni birja savdolarida alohida savdo maydonchasi orqali yetkazib beruvchi tadbirkorlarga sotadi. Tadbirkorlar omborxonasi, texnikalari va soliq reytingi kabi mezonlar asosida elektron tizim orqali tanlanadi.

Respublika bo‘yicha aholi va budjet tashkilotlariga yetkazib beriladigan ko‘mir narxlari o‘rtasidagi tafovutni bartaraf etish maqsadida temir yo‘lda tashish yagona tarif asosida amalga oshiriladi. “Ko‘mir ta’minot” mas’uliyati cheklangan jamiyati faoliyati tugatilib, hududlardagi 96 ta ko‘mir ombori va texnikalar auksion savdolari orqali sotiladi.

Ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamini qo‘llab-quvvatlash masalasiga alohida e’tibor qaratildi. Mycoal.uz portali orqali ko‘mir sotib olgan Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarga joriy yil iyun-dekabr oylarida 600 ming so‘mgacha bir martalik moddiy yordam ajratiladi. Bu chora bozor mexanizmlariga o‘tish sharoitida ehtiyojmand oilalarni manzilli himoya qilishga qaratilgan.

Import ko‘mir sifati va ekologik xavfsizligi bo‘yicha ham yangi talablar belgilanadi. Respublika hududiga olib kiriladigan ko‘mirning oltingugurt miqdori, kaloriyasi va boshqa ko‘rsatkichlariga talablar ishlab chiqiladi. Belgilangan ekologik va sifat talablariga javob bermaydigan import ko‘mirdan respublika hududida foydalanish va uni sotish taqiqlanadi. Kelgusida ko‘mir importi faqat temir yo‘l orqali amalga oshiriladi.

Taqdimotda Nishbosh ko‘mir konini o‘zlashtirish investitsiya loyihasi haqida ham axborot berildi. Ushbu loyihaning umumiy zaxirasi 233 million tonna, yillik qazib chiqarish quvvati 10 million tonnani tashkil etadi. Qiymati 494 million dollar bo‘lgan loyiha doirasida 880 ta yangi ish o‘rni yaratiladi.

Shuningdek, ushbu kon negizida umumiy quvvati 1,4 gigavatt bo‘lgan yangi issiqlik elektr stansiyasini qurish taklif qilindi. Loyihaga ko‘ra, 1,3 milliard dollar investitsiya jalb qilinib, har biri 350 megavatt quvvatga ega 4 ta energoblok ultra yuqori kritik texnologiyalar asosida quriladi.

Qurilish davrida 1500 ta, loyiha to‘liq ishga tushgach, 310 ta yangi ish o‘rni yaratiladi. Stansiya yiliga o‘rtacha 9,8 milliard kilovatt-soat elektr energiyasi ishlab chiqarishi, 2 milliard kub metr tabiiy gazni tejash imkonini berishi kutilmoqda.

Shuningdek, taqdimotda tog‘-kon sanoatida mahalliylashtirish va sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqildi. Xorijiy investitsiya loyihalarida mahalliy mahsulotlar ulushini oshirish, yirik kombinatlar va tarmoq korxonalari ehtiyojlarini birlashtirish, uzoq muddatli shartnomalar asosida mahalliy ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash muhimligi qayd etildi.

Tahlillarga ko‘ra, tog‘-kon sanoatida import o‘rnini bosish salohiyatini 2,1 milliard dollargacha yetkazish imkoniyati mavjud. Bu, avvalo, texnika, ehtiyot qismlar, kimyoviy reagentlar va yirik agregatlar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish hisobiga ta’minlanadi.

Shu munosabat bilan 2027-2030-yillarga mo‘ljallangan tog‘-kon sanoatida mahalliylashtirish strategiyasini ishlab chiqish topshirildi.

Davlatimiz rahbari takliflarni ma’qullab, mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Kichik biznes uchun QQSga o‘tish chegarasi oshirildi

Published

on


2026 yil 1 iyundan boshlab kichik biznes uchun umumiy soliq rejimiga o‘tishdagi chegaraviy miqdor 1 milliard so‘mdan 5 milliard so‘mga oshiriladi. Umumiy ovqatlanish, savdo va xizmat ko‘rsatish sohalarida ixtiyoriy 6 foizlik QQS rejimi joriy etiladi. Ishonchli tadbirkorlarga QQS avtomatik qaytarib beriladi. QQS to‘lovchisi guvohnomasini vaqtincha to‘xtatib turish tartibi bekor qilinadi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Prezident Shavkat Mirziyoyev kichik biznes uchun qulay sharoitlar yaratish bo‘yicha takliflar bilan tanishdi.

Ma’lumki, amaldagi ayrim tartibotlar biznesning tabiiy o‘sishiga to‘sqinlik qilmoqda. Masalan, kichik biznes sub’yektlari tushumi 1 milliard so‘mgacha bo‘lganda soddalashtirilgan soliq rejimida ishlaydi. Ushbu chegaradan oshganda esa qo‘shilgan qiymat solig‘i va foyda solig‘i to‘lashga o‘tadi.

Mazkur chegara 2019 yilda belgilangan bo‘lib, o‘tgan davrda narxlar sezilarli ravishda oshdi. Natijada ayrim tadbirkorlar 1 milliard so‘mlik chegaraga yaqinlashganda aylanmani yashirish, chek bermaslik yoki biznesni bir nechta sub’yektga bo‘lish amaliyotiga o‘tmoqda.

Shu sababli 2026 yil 1 iyundan kichik biznes uchun umumiy soliq rejimiga o‘tishdagi chegaraviy miqdorni 1 milliard so‘mdan 5 milliard so‘mga oshirish taklif qilindi.

Shuningdek, umumiy ovqatlanish, savdo va xizmat ko‘rsatish sohalari uchun qo‘shilgan qiymat solig‘ini to‘lashning soddalashtirilgan tartibini joriy etish tashabbusi bildirildi. Unga ko‘ra, tadbirkorlar ixtiyoriy ravishda 6 foiz stavkada QQS to‘lab, foyda solig‘idan ozod etilishi yoki amaldagi umumiy tartibda ishlashni davom ettirishi mumkin bo‘ladi.

Bu orqali kichik biznes uchun soliq hisoblash va to‘lash jarayoni soddalashadi, ma’muriy yuk kamayadi, aylanmalarni yashirish va biznesni sun’iy bo‘lishga rag‘bat pasayadi.

QQS ma’muriyatchiligidagi murakkabliklar ham tahlil qilindi. QQSga o‘tgan tadbirkorlarda hisobotlar soni 2 baravarga oshmoqda. 2025 yilda hisobotlarda xato aniqlangan soliq to‘lovchilarning 77 foizi QQS to‘lovchilarining hissasiga to‘g‘ri kelgan.

Shu bois, past xavf darajasiga ega tadbirkorlar uchun QQSning salbiy farqini avtomatik qaytarish, QQS to‘lovchisi guvohnomasini vaqtincha to‘xtatib turish tartibini bekor qilish, import bo‘yicha majburiy QQSga o‘tish amaliyotini qayta ko‘rib chiqish va bank hisobraqamlarini ochish jarayonini avtomatlashtirish taklif etildi.

Kichik biznes sub’yektlariga nisbatan ma’muriy bosimni kamaytirish maqsadida tadbirkorga xatolarni mustaqil tuzatish imkoniyatini berish hamda soliq xavfi 500 million so‘mgacha bo‘lgan holatlarda soliq auditi, 100 million so‘mgacha bo‘lganda esa sayyor soliq tekshiruvini o‘tkazmaslik tartibini joriy etish taklif qilindi.

Umumiy ovqatlanish va mehmonxona xizmatlari sohasida ham bir qator yengilliklar nazarda tutilgan. Jumladan, alkogol va tamaki mahsulotlarini naqd shaklda realizatsiya qilishga ruxsat berish, QQSning bir qismini qaytarishda naqd pulsiz tushum ulushi doir talabni bekor qilish, ayrim xodimlarni soddalashtirilgan tarzda rasmiylashtirish taklif qilindi.

Ushbu choralar 600 mingdan ortiq kichik biznes sub’yekti uchun qonuniy o‘sish imkoniyatini oshirishi kutilmoqda. Soliq bazasi shaffoflashishi hisobiga budjetga yiliga kamida 2 trillion so‘m qo‘shimcha tushum tushishi prognoz qilinmoqda.

Prezident ushbu takliflarni ma’qullab, kichik biznesga qulay va adolatli sharoit yaratish, soliq ma’muriyatchiligini soddalashtirish hamda raqamlashtirish orqali tadbirkorlarni faoliyatini kengaytirishga rag‘batlantirish va ishonchini mustahkamlash yuzasidan mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.

Avvalroq SSP raisi Davron Vahobov QQSni oson va tez qaytarib olish ta’minlanishi, stavka esa 6 foizga tushirilishi taklifini bergandi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Yarim yillik tanaffusdan so‘ng O‘zbekiston oltin eksportini qayta tikladi

Published

on


2025 yil sentabr oyidan keyin eksportni amalda to‘xtatgan O‘zbekiston 2026 yilning dastlabki 4 oyida 1,5 milliard dollarlik oltin eksport qildi.

Foto: AFP / SEBASTIAN DERUNGS

Yarim yillik tanaffusdan so‘ng O‘zbekiston oltin eksportini qayta tikladi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlaridan oydinlashmoqda.

Ma’lum bo‘lishicha, yilning dastlabki to‘rt oyida O‘zbekiston 1,5 milliard dollarlik nomonetar oltin eksport qilgan. Asosiy qismi aprel oyida sotilgan.

Yiliga 130 tonnaga yaqin oltin qazib oladigan O‘zbekiston 2025 yil sentabr oyidan keyin eksportni amalda to‘xtatgan, Markaziy Bank esa qimmatbaho metallning dunyodagi eng yirik xaridorlaridan biriga aylangan edi.

Oltin O‘zbekiston iqtisodiyoti uchun asosiy bufer hamda eksport va budjet tushumlarining muhim manbai bo‘lib qolmoqda.

O‘zbekistondan oltin eksportini to‘xtatishning asosiy sabablari sifatida oltinning rekord darajadagi yuqori narxi, oltin-valuta zaxiralarini to‘plash va zaxiralarni strategik boshqarish ko‘rsatilgan.

To‘xtatib turish foydali strategiya edi – O‘zbekiston undan zarar ko‘rmadi. Eksport qayta tiklanganidan so‘ng, 1,5 milliard dollar daromad oldi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.