Sport
O‘zbek futbolining global kuchi: kimlar xorij klublarida porlamoqda?
Yevropa futbol xaritasi O‘zbekiston bayrog‘i bilan tobora ko‘proq bezalmoqda. Bugungi kunda o‘zbek futbolchilari o‘z klublarining ajralmas qismiga aylanib, chempionlik poygalariga ta’sir ko‘rsatmoqdalar. Ularning muvaffaqiyatlari sport yangiliklarining bugungi kun tartibidan tushmayapti.. Har birining shaxsiy yo‘li «Oq bo‘rilar» uchun yangi va shijoatli sahifa ochyapti.
Xo‘sh, futbolchilarimizning Yevropadagi kelajagi qanaqa? Tribuna.uz aynan shu masalaga batafsil to‘xtaladi.
Kutilayotgan Istanbul tandemi
2025 yilning yozi O‘zbekistonning eng yorqin ikki yulduzi – Eldor Shomurodov va Abbosbek Fayzullayevning «Bashakshexir»ga o‘tishi bilan yodda qoladigan bo‘ldi. Istanbul klubi ular uchun yangi bosqich boshlanganini anglatadi. Shomurodov Italiyada qimmatli, ammo unchalik ham barqaror bo‘lmagan davrini o‘tkazdi. Endilikda u o‘z klubida yetakchilikni zimmasiga olish imkoniga ega bo‘ladi. Tan olish lozim, Eldorda bunday imkoniyat na Rossiyada va na Italiyada bo‘lgan. Garchi u «Roma» bilan UYeFA Konferensiyalar Ligasida g‘alaba qozongan bo‘lsada, klubdagi yetakchilik roli boshqalarda edi. Eldor hali biror marta o‘z klubida sardorlik bog‘ichini bilagiga taqmagan va “Bashakshexir” unga shunday imkoniyatni taqdim etishi mumkin. Hammasi Shomurodovning o‘z qo‘lida.
«SSKA»ning kreativ dvigateli sifatida Yevropa sahnasiga kirib kelgan Fayzullayev esa bu transfer orqali sezilarli darajada oldinga qadam tashlaydi. Rossiya chempionati bizda qanchalik qiziqish bilan kuzatilmasin, Yevropa uchun shunchaki o‘rtamiyonalar qatorida turardi xolos. Rus klublari yevrokuboklardan chetda qolgani esa ularning qadrini yanada tushirib yubordi. Ahvol shu ketishda davom etsa, Abbos “SSKA”da yiliga 30 ta gol ursa ham kuchli beshlikka o‘tishi qiyin edi. Konfederatsiyalar ligasida qatnashadigan “Bashakshexir” bilan esa bu ish karrasiga oson bo‘lishi mumkin.
Bu ikki futbolchining terma jamoada shakllangan hamkorligi Turkiya Superligasida ham namoyon bo‘lsa, istiqbolda katta shov-shuv ko‘tarishi tayin.
Manchesterdagi o‘zbek qo‘rg‘oni: Abduqodir Husanov
O‘zbek futboli yuksalib borayotganining eng muhim belgisi, shubhasiz, Abduqodir Husanovning “Manchester Siti” tarkibida ekani bo‘lsa kerak. Dunyoning eng yulduzli himoya chiziqlaridan biriga kirish ulkan vazifa – Husanov shunchaki u yerda bo‘lib turishi futbolimiz uchun katta ahamiyat kasb etadi. Yosh markaziy himoyachi o‘tgan mavsum o‘rtasida yangi klubga o‘tgan bo‘lsada, qisqa vaqt ichida o‘zini ko‘rsatib, yoshiga xos bo‘lmagan maqtovlarga sazovor bo‘ldi. Dunyoning eng yaxshi murabbiylari qo‘l ostida Husanov shunchaki rivojlanmayapti, u yaqin kelajakda o‘zbek himoyachilarining keyingi avlodi uchun o‘ziga xos etalonga aylanmoqda. Bizga aynan shunaqa futbolchi kerak edi!
Qit’a bo‘ylab boshqa iste’dodlar
O‘zbek futboli mudom iste’dodlarga boy bo‘lgan, ammo hali hech qachon bu qadar e’tirofga sazovor bo‘lmagan edi. Bir vaqtlar Azamat Abduraimov Malayziyada o‘ynagani gazetalarda shov-shuv qilingan bo‘lsa, bugun janubi-sharqiy Osiyo mamlakatlarida qancha futbolchimiz to‘p surayotganini aniq bilmasak ham kerak. Keling, shuning uchun e’tiborimiz markazini terma jamoadagi yetakchi futbolchilarga qaratamiz:
Xusniddin Aliqulov («Rizespor», Turkiya): Ishonchli va qat’iyatli markaziy himoyachi, Turkiya chempionatida o‘z jamoasi himoya chizig‘ining tayanchiga tezda aylandi.
Oston O‘runov («Persepolis», Eron): Eron chempionatida o‘z klubi uchun dominant kuch bo‘lib, faoliyatida qayta yuksalishga erishgan hujumkor yarim himoyachi.
Jaloliddin Masharipov («Istiqlol», Eron): Mahoratli vinger Eron chempionatida texnik qudrat va yetakchilik manbai bo‘lib qolmoqda.
O‘tkir Yusupov («Fulad», Eron): Tajribali darvozabon Eron birinchiligida o‘ljasiga tashlanayotgan burgutga qiyoslanadi.
Futbolchilarimizning muvaffaqiyati shunchaki shaxsiy yutuq emas, balki undanda ko‘proq ma’no kasb etadi. Shu o‘rinda ta’kidlab o‘taylik, futbolimiz tarixida bugungidan ko‘ra iste’dodliroq avlod bo‘lgandir, ammo yurt jamoasiga, O‘zbekiston milliy terma jamoasiga bu qadar sadoqatli tarkib bo‘lmagan. Shomurodov bo‘lsin, Fayzullayev yoki Xusanov, har biri mudom terma jamoani klubidan ustun quygan va buni ochiq, baralla aytishdan tortinmagan.
Bu esa millatning orzu-umidlarini yuksaklarga ko‘tarayotgan, umidlarni yirik turnirlarda aniq natijalarga aylantiradigan katta kuchdir. Nasib qilsa, yaqin kelajakda o‘zbek yigitlari katta turnirlarda sovrinlarni boshi uzra ko‘tarayotganini ko‘ramiz.
O‘zbekiston Superligasida 4-tur o‘yinlari o‘tkazildi. «Neftchi» mavsumda birinchi marta gol o‘tkazdi, ammo g‘alabali qadamini davom ettirdi. «Navbahor» va «Nasaf» so‘nggi daqiqalarda gol o‘tkazib, mag‘lubiyatga uchradi. Jizzaxda 6 ta gol urilgan o‘yinda «Paxtakor» uch ochkoni qo‘lga kiritdi. OKMK birinchi marta g‘alaba qozondi, bosh murabbiy Mirjalol Qosimov mobil o‘yinlar tufayli futbolchilarda ishtiyoq pasayib ketganini aytdi.
18-20 mart kunlari futbol bo‘yicha O‘zbekiston Superligasida 4-tur o‘yinlari o‘tkazildi.
QIZILQUM 0:1 OKMK
Gol: Abror Karimov, 34 (0:1)
OKMK mavsumdagi birinchi g‘alabasini Navoiyda qo‘lga kiritdi. Yagona gol «Qizilqum»ni mag‘lub etish uchun yetarli bo‘ldi. Olmaliqliklar ushbu g‘alabadan keyin musobaqa jadvalida 10-o‘ringa ko‘tarilib oldi.
«Qizilqum» bosh murabbiyi Akmal Rustamov jamoa yagona xato tufayli yutqazganini aytdi. OKMK ustozi Mirjalol Qosimov futbolchilarning ishtiyoqini telefondagi o‘yinlar olib qo‘yayotganidan shikoyat qildi. «Hozir telefon chiqib ko‘plarning xayolini olyapti, telefondagi o‘yinlar maydondagi futboldan ko‘proq azart beryapti. Qaniydi maydonda ham shunday kurash kechsa. Telefondagi o‘yinlar yoshlarning miyasini buzyapti», dedi u.
QO‘QON-1912 2:1 NAVBAHOR
Gollar: Anri Chichinadze, 14 (0:1), Javohir Husanov, pen 28 (1:1), Muhammadanas Hasanov, 90+4 (2:1)
Qo‘qonda kutilmagan natija qayd etildi. G‘alaba nimaligini bilmay kelayotgan mezbonlar «Navbahor»ni irodali tarzda mag‘lub etishga erishdi. G‘alaba keltiruvchi gol so‘nggi daqiqalarda urildi.
«Qo‘qon-1912» ustozi Andrey Shipilov bugun omad kulib boqqanini tan oldi. «Navbahor» bosh murabbiyi Temur Kapadze mag‘lubiyatni boshqa narsalar qatori maydon holati bilan ham bog‘ladi. «Maydon ham og‘ir, o‘t baland ekan, bu esa raqibga qo‘l keldi. Maydonda to‘p sekin yurdi, bizga og‘irlik qildi, maydon holati bilan kurash olib bordik», dedi u.
XORAZM 1:2 BUNYoDKOR
Gollar: Nosirjon Abdusalomov, 16 (0:1), Matiya Krivokapich, 43 pen (0:2), Temur Ismailov, 54 (1:2)
Chetlatish: Sardor Rahmonov, 62 (Bunyodkor)
«Bunyodkor» Urganchdagi qiyin o‘yinda 3 ochkoni qo‘lga kiritdi. Toshkentliklar so‘nggi yarim soatni raqibga nisbatan kamchilikda o‘tkazdi, ammo g‘alabani ushlab qolishga erishdi.
«Xorazm» bosh murabbiyi Sergey Tokov ikkita gol o‘tkazib yuborilgan birinchi bo‘lim haqida «uyalishimiz kerak» dedi. «Bunyodkor» ustozi Ilyos Zeytullayev g‘alabadan xursandligini yashirmadi va o‘zini «o‘zbek Spalettisi» deb atalishiga xotirjam munosabatda ekanini ta’kidladi. «Men o‘zimni o‘zbek spagettisi deyman (kulib). Menga Spaletti murabbiy sifatida yoqadi, lekin men angrenlikman», dedi u.
BUXORO 3:1 DINAMO
Gollar: Ravshan Xayrullayev, 45, avtogol (0:1), Temur Mamasidiqov, 48 (1:1), Shahzodbek Ubaydullayev, 54 (2:1), Ravshan Xayrullayev, 63 (3:1)
Yana bir kutilmagan natija Buxoroda qayd etildi. Aleksandr Xomyakov qo‘l ostidagi «Buxoro» Samarqandning «Dinamo» klubini irodali tarzda mag‘lub etdi. Bu natijadan so‘ng, buxoroliklar musobaqa jadvalida ikkinchi o‘ringa ko‘tarilib oldi va chempionat startidagi asosiy kashfiyot bo‘lib turibdi.
«Buxoro» bosh murabbiyi o‘yindan keyin «dastlab uyatli gol o‘tkazdik va tezkor gol urdik. Ikkinchi golda omadimiz keldi, uchinchi golimiz esa o‘yinga yakun yasab berdi», dedi. «Dinamo» ustozi Vadim Abramov maydon sifatiga e’tiroz bildirdi. «O‘ylashimcha, bu maydonda futbol o‘ynashga boshqa ruxsat berishmasa kerak», dedi u.
ANDIJON 2:0 MASh’AL
Gollar: Martin Boake, 18 (1:0), Doniyor Abdumannopov, 76 (2:0)
Chetlatish: Ibrohim G‘anixonov, 12 (Mash’al)
«Andijon» autsayder ustidan ishonchli tarzda g‘alaba qozondi. «Mash’al» o‘yin boshidayoq bir futbolchi kam bo‘lib qoldi. Ibrohim G‘anixonov «Andijon» himoyachisi Igor Golbanga tirsagi bilan zarba bergan deb topildi va maydondan chetlatildi. Vaziyat ijtimoiy tarmoqlarda faol muhokama qilindi, qoidabuzarlik yaqqol emasdek ko‘rindi. O‘yindan keyin Futbol hakamlari markazi Igor Golbanning yorilgan qoshi fotosuratini e’lon qildi. Mezbonlar tarkibdagi ustunlikni g‘alabaga aylantira oldi. «Mash’al» hali birorta gol urmadi va jadval tubiga «o‘rnashib» qoldi.
«Andijon» bosh murabbiyi Samvel Babayan o‘yindan keyin tanqidiy fikr bildirdi: «Jamoam o‘yinidan to‘liq qoniqmadim. Qoniqdim degan murabbiy faoliyatini tugatib qo‘yavergani yaxshi deb o‘ylayman», dedi. «Mash’al» ustozi Igor Surov «agar bir kishi kam bo‘lib qolmaganimizda, umuman boshqacha futbol namoyish etgan bo‘lardik», dedi.
SO‘G‘DIYoNA 2:4 PAXTAKOR
Gollar: Filip Ivanovich, 2 (1:0), Flamarion, 36 (1:1), Rustam Turdimurodov, 50 (1:2), Rustam Turdimurodov, 57 pen (1:3), Hojimat Erkinov, 74 pen (1:4), Feysal Mulich, 90+5 pen (2:4)
Turning eng «quvnoq» o‘yini Jizzaxda o‘tkazildi. 6 ta gol urilgan bahsda «Paxtakor» ishonchli g‘alabani qo‘lga kiritdi va uchinchi o‘ringa ko‘tarilib oldi. Mehmonlar tarkibida Rustam Turdimurodov ikkita gol urdi. «So‘g‘diyona» uchun mavsum starti muvaffaqiyatsiz kechdi – jamoa 1 ochko bilan so‘nggi o‘rinlardan birini egallab turibdi.
«So‘g‘diyona» bosh murabbiyi Ivan Boshkovich dastlabki to‘rtta o‘yinda atigi bir ochko to‘plangani haqida gapirar ekan, buni inqiroz ekanini qisman tan oldi, lekin jamoa yanada yaxshiroq harakat qilishiga ishontirdi. Moliyaviy muammolar haqidagi savolni esa javobsiz qoldirdi.
NASAF 0:1 SURXON
Gol: Tornike Dzebniauri, 90+2 (0:1)
Yana bir kutilmagan natija Samarqandda qayd etildi. «Nasaf» so‘nggi daqiqalarda gol o‘tkazib, «Surxon»ga yutqazdi. Termizliklar bundan oldin bosh murabbiy Stanislav Kudryashov bilan xayrlashib, o‘rniga Anvar G‘ofurovni tayinlagan edi. Uning debyuti muvaffaqiyatli chiqdi. «Nasaf» bosh murabbiyi Ro‘ziqul Berdiyev mag‘lubiyatni «hujumlarda yetarlicha faol bo‘lmagani» bilan izohladi. Anvar G‘ofurov g‘alabani omad bilan izohladi.
NeFTChI 3:1 LOKOMOTIV
Gollar: Ibrohimhalil Yo‘ldoshev, 11 (1:0), Temurxo‘ja Abduxoliqov, 36 pen (1:1), Stipe Peritsa, 65 (2:1), Alisher Odilov, 89 (3:1)
«Neftchi» navbatdagi g‘alabani qo‘lga kiritdi. Farg‘onaliklar 15 yilda ilk marotaba «Lokomotiv»ni o‘z maydonida yengishga muvaffaq bo‘ldi va chempionatda yo‘qotishsiz bormoqda. Bu o‘yinda ular mavsumdagi ilk golini o‘tkazdi (penaltidan), ammo yana uchta gol urishga muvaffaq bo‘ldi. «Neftchi» bosh murabbiyi Islombek Ismoilov dastlabki o‘tkazib yuborilgan goldan ranjiganini tan oldi: «gol o‘tkazmaslik seriyasini uzoq davom ettirishni maqsad qilgandik», dedi. «Lokomotiv» ustozi Mirko Yyelichich: «Hozircha darajamiz «Neftchi» bilan bir xil emas va buni to‘g‘ri tushunish kerak», dedi.
4-tur o‘yinlaridan keyin Superliga jadvali
Superliga to‘purarlari
Falastin assotsiatsiyasining shikoyatidan so‘ng, Isroil futbol assotsiatsiyasi taxminan 164 ming yevro miqdorida jarima to‘lashi va yaqinda bo‘lib o‘tadigan o‘z maydonidagi o‘yinlarda banner ilib qo‘yishi kerak, deb qaror qildi FIFA.
Xalqaro futbol federatsiyasi (FIFA, FIFA) Falastin futbol assotsiatsiyasi (PFA) tomonidan bildirilgan ayblovlardan so‘ng Isroil futbol assotsiatsiyasiga (IFA) nisbatan 150 000 shveysariya franki (taxminan 164 300 yevro) miqdorida jarima qo‘lladi. Tegishli qaror futbol federatsiyasi tomonidan 19 mart, payshanba kuni o‘z saytida e’lon qilindi.
FIFA Intizom qo‘mitasi IFA “FIFAga a’zo assotsiatsiya sifatidagi majburiyatlarini bir necha bor buzgan”, deb topdi va unga FIFA intizom kodeksining 13-moddasi (“Haqoratli xatti-harakat va halol o‘yin tamoyillarini buzish”) hamda 15-moddasi (“Kamsitish va irqiy bayonotlar”)ni buzgani uchun sanksiyalar qo‘lladi.
Qarorga muvofiq, IFA jarimani to‘lashi, keyingi uchta o‘z maydonidagi o‘yinda futbol assotsiatsiyasi logotipi yonida “Futbol dunyoni birlashtiradi — Kamsitishga yo‘q” degan yozuvli “katta va yaxshi ko‘rinadigan banner”ni joylashtirishi, shuningdek jarimaning uchdan bir qismini “kamsitishga qarshi choralarni ta’minlash va takroriy hodisalarning oldini olish bo‘yicha kompleks rejani amalga oshirish”ga yo‘naltirishi kerak bo‘ladi. Xabarda aytilishicha, ushbu qaror FIFAning apellyatsiya qo‘mitasida shikoyat qilinishi mumkin.
Litvalik murabbiy Kotrina Kulbite qo‘l ostidagi jamoa hal qiuvchi bahsda Filippinga yutqazdi.
Futbol bo‘yicha O‘zbekiston ayollar milliy jamoasi Avstraliyada bo‘lib o‘tayotgan Osiyo kubogidagi ishtirokini yakunladi.
Litvalik murabbiy Kotrina Kulbite qo‘l ostidagi jamoa kuchli sakkiztalikka kirdi.
Futbolchilar Bangladeshni 4:0 hisobida mag‘lub etdi. Ammo KXDR (0:3), Xitoy (0:3) va Janubiy Koreyaga (0:6) yutqazdi.
Jahon chempionati yo‘llanmasi uchun hal qiluvchi kurashda Filippin milliy jamoasiga 0:2 hisobida yutqazdi.
Endi O‘zbekiston ayollar milliy jamoasi qit’alararo saralash musobaqasida ishtirok etadi. Birinchi bosqich noyabr-dekabr oylarida markazlashgan formatda bo‘lib o‘tadi. Ikkinchi bosqich 2027 yil fevral oyiga belgilangan.
O‘zbekiston ayollar milliy jamoasi tarixda biror marta jahon chempionatida ishtirok etmagan.
Sport
«Real» «Bavariya»ga qarshi, «Barsa» yana «Atletiko» bilan o‘ynaydi. YeChLda chorakfinal juftliklari
Turnirda 8 jamoa qoldi.
Chorshanba oqshomida Chempionlar ligasi 2025/26 yillar mavsumi 1/8 finali doirasida yana to‘rt uchrashuv o‘tkazildi: «Arsenal», «Real», «PSJ» va «Sporting» ortidan «Barselona», «Atletiko», «Bavariya» va «Liverpul» jamoalari ham keyingi bosqichga yo‘llanma olishdi.
Chempionlar ligasi 1/8 final natijalari
«Real» – «Manchester Siti» – 5:1 (birinchi o‘yin – 3:0, javob o‘yini – 2:1).
«PSJ» – «Chelsi» – 8:2 (5:2, 3:0).
«Sporting» – «Budyo-Glimt» – 5:3 (0:3, 5:0).
«Arsenal» – «Bayyer» – 3:1 (1:1, 2:0).
«Atletiko» – «Tottenhem» – 7:5 (5:2, 2:3).
«Barselona» – «Nyukasl» – 8:3 (1:1, 7:2).
«Liverpul» – «Galatasaroy» – 4:1 (0:1, 4:0).
«Bavariya» – «Atalanta» – 10:2 (6:1, 4:1).
Pley-offning to‘liq setkasi oldindan ma’lum edi, bundan keyin boshqa qur’a tashlanmaydi. Chorakfinalga chiqqan jamoalar o‘zlarining navbatdagi raqiblarini allaqachon bilishadi.
1/4 final juftliklari
«Real» – «Bavariya»
«PSJ» – «Liverpul»
«Sporting» – «Arsenal»
«Barselona» – «Atletiko»
Birinchi bo‘lib ko‘rsatilgan jamoalar birinchi o‘yinni o‘z uyida o‘tkazadi.
1/4 final o‘yinlari taqvimi
Keyingi bosqich deyarli uch haftadan keyin, mart oyidagi FIFA kunlari ortidan boshlanadi. Chorakfinaldagi uy va safar uchrashuvlari orasi bir haftani tashkil etadi.
Mart oyi oxirida Yevropa yozgi vaqtga o‘tadi, shuning uchun Chempionlar ligasi yana Toshkent vaqti bilan soat 23:59 dan boshlanadi.
7–8 aprel. Birinchi o‘yinlar
«Real» – «Bavariya»
«PSJ» – «Liverpul»
«Sporting» – «Arsenal»
«Barselona» – «Atletiko»
14–15 aprel. Javob o‘yinlari
«Bavariya» – «Real»
«Liverpul» – «PSJ»
«Arsenal» – «Sporting»
«Atletiko» – «Barselona»
Birinchi va ikkinchi juftliklar g‘oliblari hamda uchinchi va to‘rtinchi juftliklar g‘oliblari yarimfinalda o‘zaro to‘qnashadi.
Yarimfinal bahslari 28-29 aprel va 5-6 may kunlariga belgilangan.
Final 30 may kuni Budapeshtda bo‘lib o‘tadi.
«Arsenal» va «Bavariya» – asosiy favoritlar
Har bir bosqichdan keyin Opta superkompyuteri Chempionlar ligasida kim g‘olib bo‘lishi bo‘yicha prognozlarini yangilab bormoqda. Turnir startidan oldin «Liverpul»ning imkoniyatlari eng yuqori baholangandi, o‘tgan mavsum Angliya chempioni bo‘lgan va yozgi transferlarda eng faol bo‘lgan jamoaga 20,6 foiz berilgandi, ammo vaqt o‘tib bu jamoaning imkoniyatlari uch baravar pasaytirildi – 7 foizgacha.
Turnir avvalida ikkinchi asosiy da’vogar «Arsenal» bo‘lib turgandi (15,3 foiz), ammo londonliklarning imkoniyatlari vaqt sayin o‘sib bordi va endi ikki baravar yuqori baholanmoqda.
Setkaning ikkinchi tomonidagi asosiy favorit – «Bavariya». Opta Angliya va Germaniya grandlari Budapeshtdagi finalga yetib kelishini bashorat qilmoqda. «Barselona» va «PSJ»da ham yarimfinalga chiqish imkoniyati yuqori baholangan.
Opta versiyasiga ko‘ra, jamoalarning Chempionlar ligasi g‘olibligi uchun imkoniyatlari:
«Arsenal»da startdan oldin 15,3 foiz, chorakfinal arafasida 30 foiz;
«Bavariya»da startdan oldin 4,5 foiz, chorakfinal arafasida 18 foiz;
«Barselona»da startdan oldin 8,8 foiz, chorakfinal arafasida 14,7 foiz;
«PSJ»da startdan oldin 12 foiz, chorakfinal arafasida 12,1 foiz;
«Real»da startdan oldin 5,8 foiz, chorakfinal arafasida 7 foiz;
«Liverpul»da startdan oldin 20,6 foiz, chorakfinal arafasida 30 foiz;
«Atletiko»da startdan oldin 0,8 foiz, chorakfinal arafasida 4,7 foiz;
«Sporting»da startdan oldin 0,8 foiz, chorakfinal arafasida 3,3 foiz.
1993 yil, aprel. Milliy basketbol assotsiatsiyasi muntazam ligasidagi navbatdagi o‘yini bo‘lib o‘tmoqda. Tanaffus paytida qiziqarli tanlov o‘tkazadi. Unga ko‘ra, xohlovchilar maydon chetidan to‘p irg‘itib, narigi tomondagi savatchaga tushirishi kerak edi. Bir yigit shu ishni uddalaydi. Biroq yutuqni to‘lashi lozim bo‘lgan sug‘urta kompaniyasi g‘irromlik qiladi va pullarini berishdan bosh tortadi. Oxir oqibat yigitga yutuqni “Chicago bulls” jamoasi to‘lab beradi.
Bugun AQSh sportini basketbol o‘yinisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Bu sport turi muxlislar tashrifi bo‘yicha Amerika futboli va beysboldan so‘ng uchinchi o‘rinda turadi.
Basketbol AQShda eng ko‘p o‘ynaladigan o‘yin hisoblanadi va bilan mamlakatda 26 milliondan ortiq odam shug‘ullanadi.
Shuningdek, AQSh va Kanada jamoalari ishtirok etadian Milliy basketbol assotsiatsiyasi ligasi dunyo miqyosida eng ko‘p tomosha qilinadigan turnir hisoblanadi.
Jamoaviy o‘ynaladigan boshqa sport turlarida bo‘lgani kabi AQShda bo‘lib o‘tadigan basketbol o‘yinlari juda qiziqarli va keskin kurashlar ostida kechadi.
Shu bilan birga tanaffus paytlarida zaldagi muxlislar uchun turli tanlovlar o‘tkaziladi va o‘yinlar qiziqarli shouga aylanadi.
1993 yilda ana shunday tanlovlarning biri mojaro bilan yakun topadi. “Chicago bulls” jamoasiga homiylik qiluvchi kompaniya mukofot uchun va’da qilingan 1 mln dollarni g‘olib yigit Don Kelhunga to‘lab berishdan bosh tortadi.
Foto: spors.qq.com
Million dollarlik aniq zarba
1993 yil 14 aprel. Chikago shahridagi arenada MBA muntazam ligasida ishtirok etuvchi “Chicago bulls” va “Miami Heat” jamoalari bellashmoqda.
O‘sha paytda AQShlik jahonga mashhur basketbolchi Maykl Jordan “Chicago bulls” jamoasi sharafini himoya qilar va u ham maydonda edi.
O‘yinga tanaffus berilgan paytda “Chicago bulls” jamoasi, “Koka-kola” kompaniyasi Lettuce Entertain You restoranlar tarmog‘idan iborat tashkilotchilar yutuqli tanlov o‘tkazadi.
Tanlovga ko‘ra, avval muxlislar orasidan tasodifiy yo‘l bilan bir necha kishi tanlab olinadi. So‘ng ular navbati bilan basketbol maydonining bir chetidan, ikkinchi chetidagi savatchaga to‘pni uloqtirishi kerak edi.
Qoida aniq: 23 metr uzoqlikdan savatchaga to‘pni aniq tushirgan qatnashchi g‘olib bo‘ladi va u 1 mln dollarga ega chiqadi. Agar bu ishni bir necha kishi bajarsa mukofot puli ular orasida teng taqsimlanadi.
Yutuqni “Chicago bulls” jamoasiga homiylik qilayotgan “American Hole ‘N One” sug‘urta kompanisi to‘lab berishi lozim edi.
Tanlov boshlangach bir necha kishi to‘pni uloqtiradi, biroq savatchaga tushira olmaydi. Aslida bu ish juda qiyin bo‘lib, shu sababli ham tashkilotchilar tanlovga yutuq sifatida katta mablag‘ qo‘ygandi.
Navbat kanselariya do‘koni sotuvchisi bo‘lib ishlovchi Don Kelhunga keladi. Yigit uloqtirgan to‘p to‘g‘ri borib savatchaga tushadi. Shunda arenada o‘tirgan muxlislar yigitni olqishlay boshlaydi.
Foto: Videodan kadr
O‘sha paytda tanaffus olgan basketbolchilar tanlovni kuzatishayotgandi. Ular ham navbati bilan yigitni quchoqlab, tabriklashadi. Jumladan, maydonda bo‘lgan Maykl Jordan ham.
Don Kelhunning qo‘liga 1 dollarlik yutuqqa ega chiqqani haqidagi banner-sertifikat topshiriladi. Yigit o‘sha kuni xursand holda sevimli jamoasining arenasidan chiqib ketadi. Ertasi kuni esa muammo boshlanadi…
G‘irromlik
Don Kelhun ancha-muncha basketbolchilar ham amalga oshirolmaydigan ishni uddalab, mukofot puliga ega chiqqandi. Biroq 23 metrdan to‘pni savatchaga hech kim tushira olmasligiga ishonib pul tikkan sug‘urta kompaniyasi yutuqni to‘lashga kelganda g‘irromlik qilardi.
Kompaniya Don Kelhunga mukofot puli berilmasligini e’lon qilib, buning ikkita sababini keltiradi. Birinchi sababga ko‘ra Don Kelhun to‘pni uloqtirayotganda chiziqni bosgan.
Ikkinchisi, u avvalroq bir muddat kollejdagi jamoa safida basketbol o‘ynagan. Kompaniya tanlov oddiy muxlislar o‘rtasida o‘tkazilganini va unda Donning ishtiroki xato bo‘lganini aytadi.
Ya’ni, sug‘urta kopaniyasi tanlov ishtirokchilari so‘ngi 5 yilda basketbol bilan muntazam shug‘ullanmagan bo‘lishi kerak edi, deb turib oladi.
Foto: Videodan kadr
Shundan so‘ng sug‘urta kopaniyasining vajlari bo‘yicha tekshiruv o‘tkaziladi. Eng avval Don Kelhun to‘pni uloqtirayotgan paytda chiziqni bosganmi yoki yo‘q, shu tekshiriladi.
Jarayon tasvirga tushirilgandi. Video sinchiklab ko‘rilganda Donning chiziqni bosmagani ma’lum bo‘ladi. Ikkinchi sabab bo‘yicha ham komissiya yigitni haq deb topadi.
Chunki shartga ko‘ra, tanlovda professional sportchi, hatto faoliyatini tugatgan bo‘lsa ham qatnashishi mumkin emasdi. Don Kelhun esa hech qachon basketbol bilan professional tarzda shug‘ullanmagan, shunchaki kollejdagi havaskor jamoada o‘ynagandi.
Sug‘urta kopaniyasining ikkita vaji ham o‘rinli emas, deb topiladi. Biroq ular baribir 1 mln dollarni to‘lashni xohlamaydi.
O‘sha paytda Don Kelhun bilan sodir bo‘lgan hodisa va sug‘urta kompaniyasining g‘irromliq qilayotgani AQSh OAV lari e’tiboriga tushadi va ular birin ketin hodisa haqida yoza boshlaydi. Ammo bu ham sug‘urta kopaniyasining fikrini o‘zgartira olmaydi.
Hodisaga “Chicago bulls” jamoasining aralashuvi
Don Kelhunga qilingan g‘irromlik ommaga oshkor bo‘lgach muxlislar “Chicago bulls” jamoasini ham ayblay boshlaydi. Chunki tanlov jamoaning uy arenasida, uning o‘yini paytida tashkillashtirilgandi.
Qolaversa gazetalar va turli telekanallar har kuni Don Kelhunga qilingan g‘irromlik haqida maqola hamda ko‘rsatuvlar berib, muxlislarni yanada junbushga keltiradi.
Foto: alamy.com
Bu orada bir yilcha vaqt o‘tib ketadi va Don Kelhun sug‘urta kompaniyasidan o‘z yutug‘ini ololmaydi. Kunlarning birida “Chicago bulls” jamoasi rahbariyati 1 mln dollarlik yutuq bo‘yicha matbuot anjuani o‘tkazishi haqida e’lon beradi.
Matbuot anjumanida jamoa rahbariyati sug‘urta kompaniyasidan farqli ravishda Don Kelhun 1 mln dollarni haqqoniy yutganini tan oladi. So‘ng sug‘urta kompaniyasi to‘lashdan bosh tortgan pullarni jamoa to‘lab berishini ma’lum qiladi.
Faqat jamoa rahbariyati Donga pullarni birdaniga emas, har yili 50 ming dollardan 20 yil davomida to‘lab borilishini aytadi. Yigitning bunga ko‘nishdan o‘zga chorasi qolmaydi.
O‘shandan keyin Don Kelhun 2013 yilgacha 20 yil davomida har yili “Chicago bulls” jamoasidan 38 ming dollardan olib turadi. Qolgan 12 ming dollar daromad solig‘i uchun ushlab qolinadi. Shu tariqa yigit o‘zi yutgan mukofot pullarini to‘liq oladi.
Garchi bir urinishda million dollarni yutgan bo‘lsa-da Don Kelhun millionerga aylana olmaydi – u kanselariya mahsulotlari sotiladigan magazindagi ishini davom ettiradi.
Mashmashaga Maykl Jordanning aralashuvi
Don Kelhun to‘pni savatchaga tushirgan kuni afsonaviy basketbolchi Maykl Jordan ham maydonda edi. Boshqalar kabi u ham g‘olibni tabriklaydi.
Foto: Videodan kadr
O‘yin so‘ngida “Chicago bulls” jamoasining barcha o‘yinchilari Don Kelhun savatchaga tushirgan to‘pga dastxat qo‘yib berishlari lozim edi. O‘shanda faqat bir kishi – Maykl Jordan bu ishni qilmaydi. Jamoadoshlari dastxat qo‘yayotganda u indamay kiyinish xonasiga kirib ketadi.
Mayklning dastxat qo‘ymagani sababi bor edi. 1992 yilda u Upper Deck kompaniyasi bilan shartnoma imzolagandi.
Ushbu kelishuvga ko‘ra, Upper Deck Jordanning dastxati tushirilgan turli mahsulotlarni ishlab chiqaruvchi yagona kompaniya hisoblanardi.
Sportchi va kompaniya o‘rtasida tuzilgan shartnomada Jordanning futbolka, to‘plar va boshqa narsalarga dastxat qo‘yishi cheklangandi. Jordan faqat xayriya tadbirida yoki kasal bolalar uchun dastxat qo‘yishi mumkin edi.
Don Kelhun nima qilib bo‘lsa ham Jordanning dastxatini olishni maqsad qiladi va “Chicago bulls” jamoasining o‘yinlariga muntazam tusha boshlaydi. Biroq mashhur o‘yinchining dastxatini ololmaydi.
Oradan bir yilcha vaqt o‘tadi. Sug‘urta kompaniyasi hamon mukofot pulini to‘lab berishni kechiktirib kelar, Don esa da’vogar sifatida yurgandi. Bir kuni yigit Maykl Jordan o‘g‘lining o‘yinlarini ko‘rish uchun u o‘qiydigan maktabga borib turishini eshitadi va o‘sha yoqqa otlanadi.
Foto: memedeportes.com
Biroq tan soqchilar uni Mayklning oldiga qo‘ymaydi. Ular sportchi baribir dastxat bermasligini ta’kidlaydi. Don u yerdan chiqib ketayotganida tan soqchilardan biri uni quvib yetadi va Maykl chaqirayotganini aytadi.
Yigit Jordan bilan uchrashganda sportchi Donni taniydi va “Pulingizni oldingizmi?” deb so‘raydi. Yigit olmaganini bildiradi.
Shundan so‘ng Jordan “Chicago bulls” rahbariyatiga bosim o‘tkazadi va yigitga yutuqni to‘lab berishni talab qiladi. Avvaliga jamoa rahbariyati ko‘nmaydi.
Biroq bir muddat o‘tgach klub rahbariyati o‘zining eng yaxshi o‘yinchisi qo‘ygan talabga ko‘nishga majbur bo‘ladi.
O‘zbekistonda moliyaviy xizmatlar hajmi 20 foizga oshdi
58 ovozdan 13 ming 386 ovozgacha. «Tashabbusli budjet» g‘oliblari e’lon qilindi
Venchur va xususiy investitsiya fondlari uchun huquqiy asos yaratiladi
-
Dunyodan2 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Siyosat2 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot3 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Jamiyat4 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Iqtisodiyot5 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Iqtisodiyot4 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot4 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar