Sport
O‘z «Lester»ini izlayotgan murabbiy. Fabio Kannavaro haqida
Murabbiylik tarixida katta natijalari bilan maqtana olmaydigan mutaxassis nihoyat o‘z so‘zini ayta oladimi? Uning tayinlanishining qanday afzalliklari bor?
Nihoyat O‘zbekiston milliy jamoasi o‘z tarixidagi birinchi jahon chempionatiga qaysi murabbiy qo‘l ostida borishi ma’lum bo‘ldi. O‘FA italiyalik Fabio Kannavaroni yangi bosh murabbiy sifatida rasman e’lon qildi va uning ishtirokida matbuot anjumani tashkil qilindi. Shartnoma 2+3 shaklida tuzilgan bo‘lib, sobiq bosh murabbiy Temur Kapadze ham kamida jahon chempionati tugaguncha Kannavaroga yordamchilik qiladi.
Fabio Kannavaro kim?
Fabio Kannavaroni yosh futbol muxlislari yaxshi tanimasligi mumkin. U asr boshlarida dunyoning eng yaxshi himoyachilaridan biri bo‘lgan, «Oltin to‘p»ga loyiq ko‘rilgan so‘nggi himoyachi bo‘lib turibdi. «Yuventus» tarkibida Italiyaning, «Real» tarkibida Ispaniyaning ikki karra chempioni hisoblanadi. «Parma» bilan UYeFA kubogi sohibi bo‘lgan. Uning eng katta yutug‘i esa albatta, «skuadzurra» bilan 2006 yil Germaniyada o‘tgan mundialdagi zafardir. Fabio Kannavaro o‘sha jamoaning sardori edi va aynan shu chempionlik tufayli yil oxirida Zidan, Ronaldinio kabi futbolchilar bilan raqobatda «Oltin to‘p»ni qo‘lga kiritgan.
Vadim Abramov haq – «afsuski, Kannavaro O‘zbekistonda futbol o‘ynamaydi, balki murabbiylik qiladi». Kannavaro qanday murabbiy degan savol biz muhim muhimroq, zero amaliyotga qaralsa, eng yaxshi futbolchilar murabbiy sifatida muvaffaqiyat qozona olmasligi yoki aksincha, futbolchilik paytida o‘rtacha, hech kim tanimagan shaxslar keyinroq top murabbiy bo‘lishi holatlari juda ko‘p. O‘zbek futbol muxlislarini eng ko‘p xavotirga solayotgan jihat ham mana shu – Kannavaro 2014 yilda faoliyatini tugatib, murabbiylik sohasiga kirib kelgan bo‘lsa-da, o‘tgan vaqt ichida uning «pichoqqa ilingulik» natijalarini topa olmaymiz. Tabiiyki, hatto jahon chempioni Yoaxim Lyovga qarshi bo‘lgan, Paulu Bentuning Kapadzedan ustun jihatlarini tan olmagan o‘zbek futbol jamoatchiligi uchun yakunda Kannavaroning tayinlanishi boshdan «sovuq suv quyib yuborgandek» bo‘ldi.
Fabio Kannavaroning mustaqil murabbiylik faoliyati 2014 yilda Xitoyning «Guanchjou Evergrand» klubida boshlangan. 2015/16 yillar mavsumida u Saudiyaning «An-Nasr» klubi murabbiyi sifatida ishlagan, ammo mavsum yakuniga yetmasdan iste’foga chiqarilgan. Sabab sifatida jamoada o‘sish kuzatilmayotgani va qo‘yilgan vazifalar bajarilmagani ko‘rsatib o‘tilgan.
2016 yil yozida Fabio Xitoyning boshqa jamoasi «Tiyanszin» bilan shartnoma imzolaydi. Jamoa Kannavaro boshchiligida Superligaga chiqib, ilk mavsumida 3-o‘rinni qo‘lga kiritadi. Ammo shuni ham aytish kerakki, Kannavaro kelganida jamoa deyarli Superligaga chiqishga yaqin qolgan, jamoa tarkibi esa ancha kuchaytirilgandi. Klub yangi homiy yordamida kuchayishni boshlagan va 2016 yil boshida 40 million (Xitoyda 3-ko‘rsatkich) yevro sarflab, tarkibiga Jadson, Luis Fabiano kabi mashhur futbolchilarni olib kelgandi. O‘sha mavsum yakuniga ko‘ra Kannavaro Xitoyning eng yaxshi murabbiyi sifatida e’tirof etildi.
2017 yilda u yana «Guanchjou»ga qaytadi va jamoa bilan 2018 yilda Xitoy Superkubogini, 2019 yilda chempionlikni qo‘lga kiritadi. Kannavaro ushbu klubda 2021 yil kuzigacha ishlaydi, orada esa Xitoy milliy jamoasiga ham jalb qilinadi. Ammo ikki oyga bormay Fabio Xitoy milliy jamoasidan iste’foga chiqarilgan.
Kannavaroning 2021-2025 yillarda Yevropaga qaytishi ham ko‘ngildagidek kechmagan. «Benevento», «Udineze», shuningdek Xorvatiyaning «Dinamo» Zagreb klubidagi faoliyat uzoqqa cho‘zilmagan va har safar bir yilga bormay iste’fo ro‘y bergan. «Dinamo» bilan Fabio chempionatda 2-o‘rinni olgan bo‘lsa-da, bu qatorasiga 18 yildan beri chempionlikni boshqaga bermagan klub uchun muvaffaqiyatsizlik edi. Shu bilan birga, Xorvatiyadagi faoliyatida Kannavaroning YeChL guruh bosqichida «Milan» ustidan qozongan g‘alabasini (2:1) alohida qayd etish mumkin.
Xulosa qilish mumkinki, Kannavaroning faqat «Guanchjou»dagi faoliyatiga qoniqarli baho berish mumkin, boshqa loyihalar muvaffaqiyatli chiqmagan.
Nega Kapadze emas?
Aslida O‘FA tomonidan bosh murabbiyni almashtirish qarori ancha avval, milliy jamoa jahon chempionati yo‘llanmasini qo‘lga kiritganidan keyinoq boshlangan. Hatto bundan ham oldin, Srechko Katanets bilan shartnoma bekor qilingandayoq chet eldan boshqa murabbiy olib kelish fikri bo‘lgani ehtimoli yuqori, shunchaki, u paytda oldinda rasmiy o‘yinlar kutib turgan, yo‘llanma masalasi hal qilinmagan palla edi. Qisqa muddatda, tag‘in muhim vazifa uchun jamoani qabul qilishga xorijlik murabbiy rozi bo‘lmaydi. Shuning uchun jamoa tarkibiga eng yaqin bo‘lgan variant sifatida Temur Kapadze vaqtinchalik murabbiy sifatida tanlangan. O‘sha paytlardayoq Kapadze uning O‘FA bilan shartnomasi 2025 yil noyabrigacha ekanini aytgandi.
Ammo Kapadze milliy jamoani ancha yaxshi boshqarib, belgilangan vazifani uddalagani, ayniqsa, Eron va Qatarga qarshi ko‘rsatilgan ancha dadil va ishonchli o‘yin ushbu murabbiyni futbol muxlislari, jurnalistlari, jamoatchiligi oldida bu vazifa uchun eng loyiq murabbiy sifatida gavdalantirdi. Uni almashtirish, boshqa murabbiy olib kelish fikri mantiqan noto‘g‘ridek tuyula boshladi. Buni nafaqat Kannavaro, balki ancha tajribali Lyov yoki Bentu variantlari paydo bo‘lganidagi salbiy reaksiyadan ham bilish mumkin. Ammo shunisi aniqki, O‘FAda jahon chempionati uchun aynan katta musobaqalar uchun tajribaga ega xorijlik mashhur murabbiy olib kelish fikri ancha avvaldan bo‘lgan, orada o‘tgan uch oy vaqt esa mana shu talablarga javob beruvchi mutaxassis topish va muzokaralar uchun ketdi.
Nega Kannavaro?
Fabio Kannavaro ismi paydo bo‘lishidan oldin bir qator mutaxassislar borasida turli darajadagi xabarlar chiqib turdi. Avvaliga germaniyalik mutaxassis Yoaxim Lyov varianti muhokama qilingan bo‘lsa, keyinchalik Fotih Terim, Slevan Bilich ismlari uchradi, Paulu Bentu hatto Toshkentga kelib ketdi ham. Ma’lum bo‘lishicha, Ioahim Lyov rad javobini bergan va umuman murabbiylikka qaytmoqchi emasligini aytgan. Bentu bilan moliyaviy shartlar bo‘yicha tomonlar kelisha olishmagan, Terim yoki Bilich kabilar bilan esa umuman muzokara o‘tkazilmagan.
O‘sha paytlarda O‘FA axborot xizmati rahbari sifatida ishlagan Davron Fayziyevning «Markaziy sektor» podkastida ma’lum qilishicha, O‘FA milliy jamoaga usluban mos keladigan mutaxassis topish uchun xorij tahliliy kompaniyaga murojaat ham qilgan. Tahlillarga ko‘ra, futbolchi sifatida Italiyada o‘ynagan Srechko Katanetsning murabbiylik maktabi ham aynan shu yurt uslubiga yaqin keladi. Shu sababdan Katanetsning O‘zbekistonda shakllantirgan jamoasi uslub, qadriyatlar, g‘oya jihatidan Italiya futboliga eng yaqin deb baholangan. Shu tufayli aynan italiyalik yoki Italiya futboli uslubi bilan yaqin bo‘lgan mutaxassislarni jalb qilish maqsadga muvofiq deb tavsiya qilingan. Fabio Kannavaro murabbiy sifatida Italiyada ko‘p ishlamagan bo‘lsa-da, uning futbolga bo‘lgan qarashlari, futbolchi sifatida unga ustozlik qilgan murabbiylarning italiyalik bo‘lgani ahamiyat kasb etgan. Tabiiyki, yanada chuqurroq izlash va uzoqroq muzokaralar uchun vaqt ham kamayib borganini ham ta’kidlash kerak.
Yana shuni e’tiborga olish kerakki, biz faqat O‘FA qaysidir ma’noda hohlagan nomlarni bilamiz, aslida tashkilot rad qilgan murabbiylar ham ko‘p.
«Men milliy jamoamizni qabul qilishga tayyor bo‘lgan va shunday taklifni kutgan bir qator murabbiylarni shaxsan bilaman. Ammo balki o‘sha murabbiylar O‘FAning ba’zi o‘lchovlari bo‘yicha to‘g‘ri kelmagan bo‘lishi mumkin. Biz assotsiatsiya rad qilgan murabbiylarni bilmaymiz, o‘ylaymanki, u ro‘yxat ancha uzunroq», – deydi taniqli futbol mutaxassisi Alisher Nikimbayev.
Osiyo kubogiga ham Kannavaro bilan
Shartnoma muddati avvalroq ko‘pchilik aytayotganidek 1+4 emas, 2+3 ko‘rinishida tuzildi. Bu Fabio Kannavaro jamoani nafaqat jahon chempionatiga, balki 2027 yil yanvarida bo‘lib o‘tadidan Osiyo kubogiga ham tayyorlashini anglatadi. Temur Kapadze yordamchi murabbiy sifatida Kannavaroga o‘zbek futboli bilan tanishish, jamoaga nomzodlar haqida ma’lumotlarga ega bo‘lishda yaqindan ko‘mak beradi. Temur faqat jahon chempionati yakuniga qadar yordamchilik qilishi va shundan so‘ng o‘z yo‘lidan ketishi kutilmoqda. Albatta u Superligadagi biror klubni boshqargan holda ham Kannavaroga assisentlik qilishi mumkin.
Italiyalik mutaxassis O‘zbekistonga uzoqroq vaqtga kelganini yashirmadi.
«Bir oy avval bu yerga tashrif buyurganimda hazil tariqasida ishlashga tayyorligimni aytgandim, bu esa amalga oshdi. Albatta, futbolchilarni ham kuzatdim, lekin mashg‘ulotlarda bu yaqqol namoyon bo‘ladi. Bugun futbolchilar bilan ko‘rishdik, ular orasida italyanchada so‘zlashadiganlari ham bor. Murabbiy va futbolchilar kommunikatsiyasi juda muhim. Temur Kapadze bilan ham yig‘inga chaqirilgan futbolchilar borasida gaplashdik. Mahalliy mutaxassislar shtabda bo‘lishi tarafdoriman, bu men uchun juda katta yordam beradi. Futbolchilar mentaliteti, mamlakat madaniyatini tez o‘zlashtirish zarur, shu sabab Ravshan Ermatovdan bu haqda o‘zim ham iltimos qildim.
Superliga o‘yinlarini ham kuzatib boraman, aytib o‘tganimdek, futbolchilarni maydonda kuzatish eng yaxshi taassurotni beradi.
Men juda ko‘p jomadon bilan keldim. Maqsadim bu yerda ko‘proq bo‘lish, hatto velosipedimni ham olib keldim, uni haydashga vaqtim bo‘ladimi, yo‘qmi bilmadim, lekin ko‘proq odamlar orasida bo‘lishni yoqtiraman. Yoshlar va o‘smirlar jamoalarining o‘yinlarini ham kuzatib boraman, ishtiyoq katta.
Superliga intensivligini oshirish kerak, bu borada rahbariyat bilan gaplashamiz. O‘yin davomida yuqori temp bilan qancha ko‘p harakat qilsak, natijalar yaxshilana boshlaydi. Futbolchilar tiklanishlari ham juda muhim. Klublardagi murabbiylardan ham iltimos qilardik, futbolchilarning kunlik, haftalik yoki oylik ko‘rsatkichlarini yuborishsa, shunda bizda ularning natijalari o‘syaptimi yoki aksincha bilish imkoni bo‘ladi. Jahon chempionatidagi temp umuman boshqa daraja, buni ishonch bilan ayta olaman», – dedi Fabio Kannavaro matbuot anjumanida.
Murabbiyning maoshiga keladigan bo‘lsak, rasmiy xabarlar chiqmasidan oldin Fabio va uning shtabining maoshi yiliga 4 million yevroni tashkil etishi haqida mish-mishlar paydo bo‘lgandi. Ammo matbuot anjumanida O‘FA vitse prezidenti Ravshan Ermatov bu raqamni rad etdi.
«Kannavaroning maoshi to‘rt million yevro emas – dedi Ermatov, – ikki tomonlama kelishuvga asosan summani oshkor qila olmaymiz, lekin aytishim mumkinki, summa ba’zilar aytayotganning yarmi ham, yarmining yarmi ham emas».
Kannavaro futbolimizga nima beradi?
Avvalo shuni aytish kerakki, har qanday chet ellik murabbiy kabi milliy jamoamiz tizimiga va unga bo‘lgan munosabatlarda to‘g‘ri ob-havo olib kirishi mumkin. Kannavaro futbol yulduzi, taqqoslaganda Kuper yoki Katanetsga nisbatan jahonda ancha taniqli shaxs. Bu esa o‘z navbatida milliy jamoa muhitida, unga bo‘lgan chetdan munosabatlar yoki boshqa mamlakatlar bilan muzokaralarda katta ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, uning futbolchilik faoliyatidagi muvaffaqiyati mahalliy futbolchilar uchun ham o‘ziga xos motivatsiya berishi mumkin. Har holda qarshisida har qancha kuchli murabbiy bo‘lmasin, futbolchi sifatida mundialga chiqa olmagan shaxs emas, «Oltin to‘p» sohibi, jahon chempionini ko‘rish mashg‘ulotlarga bo‘lgan munosabatni ham jiddiyroq darajaga ko‘tarishi mumkin.
Ikkinchidan, o‘rtoqlik o‘yinlari, kelasi yilgi mundialda ham milliy jamoaga bo‘lgan e’tibor boshqa darajada bo‘ladi. Shunchaki ilk bor tashrif buyurayotgan, tarkibida Husanov o‘ynaydigan jamoa emas, Fabio Kannavaro boshqarayotgan jamoa sifatida mediada alohida e’tibor bo‘lishi mumkin. Aytaylik, Italiya yoki Braziliya kabi jamoalar bilan guruhdosh bo‘lib qolsak, «Fabio Italiyaga qarshi» yoki «Ustoz va shogird bahsi» sarlavhalari bilan qo‘shimcha intrigalar paydo bo‘ladi.
Aynan taktik masalalarda, murabbiylik malakasi, salohiyati borasida Temur Kapadzedan ustunmi yoki yo‘q, buni jamoa ishtirokidagi o‘yinlarni ko‘rmasdan aytish mushkul. Biror bir futbolchi haqida gap borganda, uning ustunlik va kamchiliklari yaqqol ko‘rinadi, u jamoaga nimalar bera olishini taxmin qilish qiyin emas. Lekin gap murabbiylik haqida borganda, taxminlar imkonsiz. Bir jamoada o‘xshamagan g‘oyalar boshqasida o‘xshab qolishi, zo‘r natijalar yirik muvaffaqiyatsizliklar bilan almashib turishi normal hisoblanadi.
Bundan tashqari, futbolda klub va milliy jamoada ishlash prinsiplari mutlaqo farq qiladi. Kannavaroning muvaffaqiyatsizliklari asosan klublarda sodir bo‘lgani e’tiborga olinsa, uning asosiy ustunliklari terma jamoalar futbolida yuzaga chiqishi mumkinligiga umid qilsa bo‘ladi.
Shuningdek, milliy jamoamizning unga ehtiyojidan ham ko‘proq u O‘zbekistonga ko‘proq muhtojligini unutmaslik kerak.
«Men endi murabbiyman. Menga bu yoqyapti. O‘yinchi bo‘lganingda faqat o‘zingni o‘ylaysan, ammo hozir kuniga 14 soatlab ishlayapman, yaxshi murabbiy bo‘lishni juda xohlayapman. Bu mening maqsadim», – degandi u faoliyatini boshlaganida.
Ammo hozircha Fabioning maqsadi amalga oshmadi, murabbiylik faoliyatida o‘zini hali Gattuzo, Pirlo kabi jamoadoshlari darajasida ham ko‘rsata olmadi. O‘zbekiston milliy jamoasi esa u uchun ham ilinj, bu yerda muvaffaqiyat qozonish orqali o‘zini ko‘rsatishi, iste’dodli murabbiylar safiga kirib olishi mumkin. Futbolda o‘zini isbotlab ulgurgan, mabodo O‘zbekistonda yaxshi natija ko‘rsata olmasa, asosiy sabab aynan o‘zbek futboli ko‘rsatilishi mumkin bo‘lgan, boshqacha aytganda, faqat pul uchun keladigan nomdor murabbiylardan ko‘ra balki, shunisi ham yaxshidir. Kannavaro ulardan farqli ravishda bor bilimi, vaqti va iste’dodini ishga solishga majbur.
Klaudio Raniyeri uzoq yillar turli klublarda muvaffaqiyatsiz ishlab, Mourinio tomonidan «omadsiz» tamg‘asi qo‘yilgandan keyin ham bir necha yil o‘tib «Lester»ni Angliya chempioni qilgani bunga yaqqol misol. Shu tufayli umid qilamizki, Fabio Kannavaroning biroz xavotirga soluvchi murabbiylik tarixi hech qanday ahamiyat kasb etmaydi va O‘zbekiston ushbu mutaxassisning o‘ziga xos «Lester»iga aylanadi. Umiddan boshqa tirgagimiz yo‘q hozircha.
Q. Aslanov
«Manchester City» O‘zbekiston terma jamoasi himoyachisi Abduqodir Husanov bilan yangi besh yillik shartnoma imzolaganini rasman e’lon qildi. Yangi kelishuvga ko‘ra, futbolchi klub safida 2031 yilgacha to‘p suradi.
Husanov Angliya klubiga 2025 yil yanvar oyida kelib qo‘shilgan bo‘lib, qisqa vaqt ichida jamoaning asosiy futbolchilaridan biriga aylandi. 2025/26 yilgi mavsumning ikkinchi yarmida u Mark Geyi bilan markaziy himoyada ishonchli tandem hosil qilib, jamoaning so‘nggi 19 ta APL uchrashuvidan 16 tasida maydonga tushdi. Shuningdek, Angliya kubogi va Liga kubogi finallarida ham muhim rol o‘ynadi, deyiladi klub matbuot xizmatining xabarida.
Ta’kidlanishicha, 22 yoshli himoyachi «Manchester City» safida atigi 47 ta o‘yin o‘tkazganiga qaramay, yuqori tezligi va samarali himoyaviy harakatlari bilan Premyer-liganing eng istiqbolli yosh futbolchilaridan biri sifatida e’tirof etildi. U, shuningdek, klubning 2025/26 yilgi mavsumdagi eng yaxshi futbolchisi sovrini uchun nomzodlar uchligidan ham joy olgan edi.
Bundan tashqari, Husanov O‘zbekiston terma jamoasining tarixda ilk bor Jahon chempionatiga yo‘llanma olishi yo‘lida ham muhim hissa qo‘shdi.
Yangi shartnoma imzolangach, Abduqodir Husanov klubda qolayotganidan mamnunligini bildirib, «Manchester City»da har kuni rivojlanayotganini ta’kidladi.
«Bu men va oilam uchun juda quvonchli kun. Manchesterga kelganimdan buyon har bir lahzadan zavq oldim va futbolchi sifatida ko‘p narsani o‘rgandim. Endi yangi vazifam — Enso Mareska va uning murabbiylar shtabiga o‘zimni namoyon etish hamda jamoada muntazam o‘rin egallash. Muxlislarga qo‘llab-quvvatlagani uchun rahmat. Endi bor e’tiborim klub muvaffaqiyati uchun bor kuchimni berishga qaratilgan», — dedi Husanov.
Klubning futbol bo‘yicha direktori Ugu Viana esa Husanovning Angliyaga kelganidan buyon rivojlanishidan mamnun ekanini bildirib, uning jahon darajasidagi markaziy himoyachiga aylanishi uchun barcha imkoniyatlarga ega ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, 22 yoshli futbolchining eng yaxshi yillari hali oldinda va u Enso Mareskaning rejalarida muhim o‘rin tutadi.
Kelasi mundiallardan biri Fransiya va Germaniya o‘tishi mumkin.
«Le Parisien» nashrining xabar berishicha, Fransiya va Germaniya Jahon chempionatini birgalikda o‘tkazishni ko‘rib chiqmoqda.
Ikki mamlakat 2038 yoki 2042-yilgi Jahon chempionatini o‘tkazish uchun qo‘shma ariza topshirishi kutilyapti. 2030-yilgi Jahon chempionati Ispaniya, Portugaliya va Marokashda bo‘lib o‘tadi.
Ochilish o‘yinlari Urugvay, Argentina va Paragvayda bo‘lib o‘tadi. 2034-yilgi Jahon chempionati Saudiya Arabistonida bo‘lib o‘tadi.
Yaponiyada o‘tkaziladigan Aichi-Nagoya-2026 yozgi Osiyo o‘yinlarining jamoaviy sport turlariga qur’a tashlash marosimi bo‘lib o‘tmoqda.
Unga ko‘ra, futbol bo‘yicha O‘zbekiston U23 terma jamoasi S guruhida Vetnam, Filippin va Kuvayt bilan bahs olib boradigan bo‘ldi.
A guruhi: Yaponiya, Tailand, Qirg‘iz Respublikasi, Gongkong
B guruhi: Xitoy, BAA, Eron, KXDR
C guruhi: Vetnam, O‘zbekiston, Filippin, Kuveyt
D guruhi: Koreya Respublikasi, Saudiya Arabistoni, Qatar.
Bugun tunda Ispaniya va Argentina keyingi to‘rt yillikning eng kuchli jamoasini aniqlaydi.
JCh-2026 finali
Ispaniya – Argentina
20 iyulga o‘tar kechasi, 00.00. New York/New Jersey Stadium (Nyu York)
Shunchaki eng kuchlilar
Bunday afishadagi final jahon chempionatiga ideal darajada mos keladi, chunki bu sayyoraning eng yaxshi ikki jamoasi o‘rtasidagi murosasiz to‘qnashuvdir.
Ispaniya – Yevropaning amaldagi chempioni, Argentina – amaldagi jahon chempioni va Amerika kubogi sohibi. Bundan tashqari, aynan shu ikki jamoa hozirda FIFA reytingida eng yuqori ikki o‘rinni egallab turibdi: janubiy amerikaliklar birinchi, yevropaliklar ikkinchi o‘rinda. Bu reyting yuritilishi boshlangan 1992 yildan buyon jahon chempionati finalida uning ikki yetakchisi o‘zaro o‘ynamoqda. Qo‘shimcha intriga – bunga qadar biror marta turnir arafasida reytingda birinchi o‘rinda bo‘lgan jamoa yakunda chempionlikni qo‘lga kiritmagan, shunday ekan, bu oqshom Argentina statistikaga ham qarshi borishiga to‘g‘ri keladi.
Bundan tashqari, tarixda birinchi bor jahon birinchiligining hal qiluvchi o‘yinida ikki qit’a chempionlari to‘qnashadi. Shu yil martida Ispaniya va Argentina Qatarda bitta o‘yindan iborat turnir – Finalissimada o‘zaro kuch sinashishi rejalashtirilgandi. Ammo AQSh va Isroil Eronga qarshi urush boshlagach, bu o‘yin bekor qilingandi. Endi bu ikki jamoa baribir yanada muhimroq sovrin uchun kuch sinashadigan bo‘ldi.
Leo va u cho‘miltirgan Lamin
Argentina finalga chiqishi bilan ijtimoiy tarmoqlarda 2007 yilgi fotosurat virusdek tarqaldi, unda 20 yoshli Lionel Messi tog‘orada Lamin Yamal ism-sharifli chaqaloqni cho‘miltirayotgani aks etgan – o‘shanda u hali yarim yosh ham emasdi. Bu 2008 yilgi xayriya taqvimi uchun olingan real kartinadir.
Tabiiyki, o‘shanda hech kim bu ikki shaxs 19 yil o‘tib jahon chempionati finalida bir-biriga qarshi o‘ynashini tasavvur qila olmasdi. Qolaversa, Yamal va Messi o‘ynayotgan jamoalarning yo‘li shu vaqtgacha kesishmagandi, shunday ekan, bu ularning ilk uchrashuvi bo‘ladi.
Bu dueldagi asosiy intriga fotosuratda ham emas. Leo uchun bu o‘yin katta ehtimol bilan, jahon chempionatlaridagi so‘nggi o‘yin bo‘lib qoladi. Argentinalik futbolchi – hozirgi asrning dastlabki choragida futbolning asosiy ramzlaridan biri. Lamin esa, aksincha, yangi davr yuzlaridan va «Barselona»da Messining vorisi. Pafosli qilib aytganda, buni ikki davr to‘qnashuvi deyish ham mumkin.
Yamalning yangi rekordi
13 iyul kuni Yamal 19 yoshga to‘ldi. U endi tarixdagi eng yosh jahon chempioni bo‘la olmaydi – bu titul 1958 yilgi mundialda 17 yoshda bo‘lgan Peleda qolmoqda. U jahon birinchiliklarida oltin medal qo‘lga kiritgan eng yosh yevropalik ham bo‘la olmaydi – italiyalik Juzeppe Bergomi 1982 yil 18 yoshida chempion bo‘lgandi.
Ammo Yamal yanada yuqoriroq darajadagi maqomga erishishi mumkin – jahon va Yevropa chempionatlarida g‘olib chiqqan eng yosh futbolchi. Ikki yil oldin ushbu vinger Ispaniya milliy jamoasi bilan 17 yoshga kirganini nishonlaganidan bir kun o‘tib qit’a chempionligini ham nishonlagandi, bugun tunda esa u yana bir katta sovrinni qo‘lga kiritishi mumkin. Bungacha hech kim 19 yoshida ham Yevropa va ham jahon chempionatlarida g‘olib bo‘la olmagan.
De la Fuente yoki Skaloni: ulardan biri tarixga kiradi
Ispaniya milliy jamoasi safida ikki yil oldin Yevro g‘olibi bo‘lgan 16 nafar futbolchi bor. Ammo asosiy intriga murabbiylar shtabida. Luis de la Fuente jamoani 2022 yilgi jahon chempionatidan keyin qabul qilib olib, avvaliga qit’a birinchiligida g‘olib bo‘ldi, endi navbat jahon birinchiligiga.
Agar jamoasi bu finalda ham g‘alaba qozonsa, unda de la Fuente Yevropa chempionati va jahon chempionatida g‘olib chiqqan uchinchi murabbiyga aylanadi. Bu borada birinchisi Helmut Shen bo‘lgandi, u bu natijaga GFR termasi bilan erishgan (Yevro-1972, JCh-1974), ikkinchisi esa – ispanlarning sobiq ustozi Visente del Boskedir (JCh-2010, Yevro-2012).
Argentina milliy jamoasi ustozi Lionel Skaloni ham tarixga kirish imkoniga ega. U allaqachon Amerika kubogida ikki bor g‘alaba qozondi, Finalissimada g‘olib chiqdi, eng asosiysi, jahon chempioni bo‘lishga ham ulgurgan. Hozircha o‘z jamoasi bilan ikki bor jahon chempioni bo‘lgan yagona murabbiy – 1934 va 1938 yillarda o‘z vatani jamoasini jahon chempioniga aylantirgan italiyalik Vittorio Potsso bo‘lib qolmoqda. Boshqa so‘z bilan aytganda, Skaloni qariyb bir asrdan buyon hech kim erisha olmayotgan natijaga erishishi mumkin.
17 nafar argentinalikda ikki karra jahon chempioni bo‘lish imkoni bor
Argentina milliy jamoasi tarkibi so‘nggi to‘rt yilda deyarli o‘zgarmadi. Qaydnomadagi 26 futbolchidan 17 nafari Qatardagi mundialda ham jahon chempioni bo‘lgandi. Yakshanba oqshomidagi o‘yinda ular ikki karra jahon chempioni bo‘lish va ikki karra JCh chempioni bo‘lgan futbolchilar ro‘yxatini jiddiy darajada kengaytirish imkoniga ega – hozirda bunday ro‘yxatda 20 kishi bor. Bular asosan brazillar va italyanlardir, ammo u yerda bitta argentinalik – 1978 va 1986 yilgi mundiallarda Argentina milliy jamoasi safida bo‘lgan Daniel Passarella ham bor.
Pele esa uch karra jahon chempioni bo‘lishga muvaffaq bo‘lgan yagona futbolchidir. Ammo agar bu tunda Argentina g‘alaba qozonadigan bo‘lsa, uning rekordini ham keyingi mundiallarda qaysidir argentinalik takrorlashi mumkin bo‘ladi.
Rodri tarixga kirishi mumkin
Shu vaqtgacha faqat o‘n kishi «Oltin to‘p», jahon chempionati va Chempionlar ligasi/Yevropa chempionlari kubogini qo‘lga kiritgan:
Bobbi Charlton
Gerd Myuller
Frans Bekkenbauer
Paolo Rossi
Zinedin Zidan
Rivaldo
Ronaldinio
Kaka
Lionel Messi
Usmon Dembele
Ko‘rinib turibdiki, bu ro‘yxatda ispanlar yo‘q, shunday ekan, Rodri birinchisi bo‘lishi mumkin. 30 yoshli ushbu yarimhimoyachi 2023 yilda «Manchester Siti» bilan Chempionlar ligasi g‘olibi bo‘lgan, 2024 yilda «Oltin to‘p» uchun kurashda Vinisiusni ortda qoldirgan. Jahon chempionatida ham g‘olib chiqish uning nomini abadiylashtiradi.
Ispaniya rekordga qarab ketmoqda
Yarimfinalda Fransiya ustidan qozonilgan g‘alaba shuni anglatadiki, Ispaniya milliy jamoasi mag‘lubiyatsiz o‘yinlar seriyasini 37 o‘yinga yetkazgan. Luis de la Fuente shogirdlari oxirgi bor 2024 yil 22 mart kuni Kolumbiyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida yutqazgandi (0:1). O‘tgan yil Millatlar ligasi finalida Portugaliyaga penaltilar seriyasida boy berilgan o‘yin bu o‘rinda mag‘lubiyat deb hisoblanmaydi, chunki o‘yinning asosiy vaqti durang hisob bilan tugagan.
37 o‘yin – 2018 yildan 2021 yilga qadar bo‘lgan oraliqda umuman yutqazmagan Italiya milliy jamoasi rekordini takrorlashdir. Agar jahon chempionati finalida Ispaniya g‘alaba qozonsa yoki o‘yinni penaltilar seriyasigacha olib borsa, unda «Qizil furiya» jahon rekordini yangilaydi.
Kim eng yaxshi to‘purar bo‘ladi?
Bu safargi mundialda to‘purarlar o‘rtasida fantastik poyga kuzatilib, bir vaqtning o‘zida bir necha yulduzlar birinchilik uchun kurash olib borishdi. Uchinchi o‘rin uchun Fransiya va Angliya o‘rtasida kechgan bahsdan (4:6) keyin to‘purarlar ro‘yxati (gol+pas tizimida) quyidagi ko‘rinishda:
Kilian Mbappe (Fransiya) – 10+4
Lionel Messi (Argentina) – 8+4
Jud Bellinghem (Angliya) – 7+1
Erling Holand (Norvegiya) – 7+0
Usmon Dembele (Fransiya) – 6+2
Harri Keyn (Angliya) – 6+1
Mikel Oyyarsabal (Ispaniya) – 5+1
Gollar soni teng bo‘lib qolgan taqdirda «Oltin butsa» golli uzatmalar soni ko‘p bo‘lgan futbolchiga beriladi. Uchinchi o‘rin uchun kechgan bahsda Mbappe 2 gol urdi va bir golga uzatma berib, poygada yaqqol birinchi o‘ringa chiqib oldi. Hozirda faqat Messi va Oyyarsabalda unga yetib olish uchun nazariy imkoniyat mavjud.
Uni quvib o‘tish uchun Messi finalda yoki het-trik qayd etishi yoki 2 gol va 1 golli uzatma muallifi bo‘lishi talab etiladi. Ispaniyalik hujumchida esa amalda imkoniyat yo‘q: u finalda kamida beshta gol urishiga hech kim ishonmaydi.
Qolaversa, Messi JCh tarixidagi eng yaxshi to‘purar maqomini ham boy bergan: o‘tgan tundagi o‘yindan keyin Mbappe 22 gol bilan birinchi o‘ringa chiqib oldi, Messi undan bitta kam gol urgan.
«Oltin to‘p»ni kim oladi?
Yana bir muhim masala – «Oltin to‘p»ni kim qabul qilishi. Gap har ikki sovrin haqida ketmoqda – jahon chempionatining eng yaxshi futbolchisiga beriladigan va France Football tomonidan har yili topshiriladigan sovrinlar.
E’tiborli jihati, Messi 39 yoshida ham ushbu sovrinlar uchun real da’vogarlik qilmoqda. Yarimfinal o‘yinlaridan keyin argentinalik hujumchi ko‘p versiyalar bo‘yicha favoritga aylandi. Agar Argentina jahon chempioniga aylansa, uni turnirning eng yaxshi futbolchisi sifatida tan olmaslikning imkoni yo‘q. Agar Ispaniya g‘olib bo‘lsa, boshqa variantlar ham paydo bo‘ladi va ko‘p narsa final o‘yiniga bog‘liq.
Mbappe Messining, Olise Pelening rekordini yangiladi; Argentina va Ispaniya murabbiylari bir-birining futbolchilarini maqtamoqda, Messi Yamalning chaqaloqlikdagi mashhur suratini esladi.
Angliya va Fransiya milliy jamoalari JCh-2026 bronza medallari uchun bahsda haqiqiy shou uyushtirib berishdi. Jamoalar birgalikda 10 ta gol urishdi, bu bahsda Tomas Tuxel shogirdlari baribir g‘alabani ushlab qolishdi – 6:4.
Maydon tashqarisida ham qiziqarli voqealar davom etmoqda. Xalqaro olimpiya qo‘mitasi «Balogun ishi» bo‘yicha FIFA prezidenti Janni Infantinoni jazolamaydigan bo‘ldi, AQSh prezidenti Donald Tramp Tuxelning Argentina bilan o‘yindagi (1:2) taktikasini tanqid qildi, Ispaniya milliy jamoasi ustozi Luis de la Fuente esa finalda Lionel Messini personal qo‘riqlash yordam bermasligini tan oldi.
Hokkeycha hisob
Fransiya – Angliya 4:6
Gollar: Rays, 3 (0:1). Konsa, 18 (0:2). Saka, 37 (0:3). Saka, 45+1 (0:4). Mbappe, 48 (1:4). Barkolya, 54 (2:4). Mbappe, 66 (3:4). Saka, 87 – penalti (3:5). Dembele, 90+6 (4:5). Bellinghem, 90+8 (4:6)
Fransiya: Menyan, Konate (Din, 46), Lakrua, Ernandez (Upamekano, 46), Gyusto (Kunde, 90), Rabio, Zair-Emeri, Sherki (Dembele, 46), Due (Barkolya, 46), Olise, Mbappe
Angliya: Henderson, Konsa, Geyi (Chaloba, 90), Kuansa (Jyeyms, 83), Spens, Rays, Rodjyers, Eze (Anderson, 79), Saka, Reshford (Uotkins, 46), Toni (Bellinghem, 79)
Tashqaridan qaraganda Fransiya – Angliya to‘qnashuvi jahon chempionatining eng yorqin afishasi edi. Ammo ushbu jamoalarning o‘zi o‘zaro o‘yinga jiddiy yondashgani yo‘q. Bir necha kun oldin ular finalni orzu qilishayotgandi, endi esa atigi uchinchi o‘rin uchun kurashishga to‘g‘ri kelardi. Tuxel ham oldindan aniq qilib aytdi: bu o‘yin uning futbolchilari uchun qiziq emas. Fransuzlardagi kabi.
«Bizning ham, Fransiya milliy jamoasining ham biror futbolchisi bu o‘yinda ishtirok etishni xohlamayapti. Barcha finalda o‘ynashni xohlagandi. Ammo qoida shunday, shuning uchun biz o‘yinga professionallarcha yondashamiz», – degandi murabbiy jurnalistlarga.
Shunga qaramay, bu o‘yin JCh tarixida qoladigan bo‘ldi. Sermahsullik bo‘yicha bu o‘yin kutilmalarni ortig‘i bilan oqladi. Murabbiylar rotatsiyaga qo‘l urgan bo‘lishsa-da, ikki tomondan Mbappe, Olise, Saka va Rays kabi yulduz futbolchilar ilk daqiqalardan harakat qilishdi.
Britanlar ilk daqiqalardan hujumkor harakat qilishdi va birinchi bo‘limning o‘zida raqib darvozasini to‘rt bor ishg‘ol etishdi. Rays 3-daqiqada hisobni ochgan, keyinroq Ezri Konsaga gol urishda yordam bergan bo‘lsa, Bukayo Saka dublni rasmiylashtirdi.
Fransuzlar esa ikkinchi bo‘limda bunday sharmandalikka rozi bo‘lishmadi va darhol javob qaytarishni boshlashdi. 66-daqiqaga kelib Dide Desham shogirdlari (bu uning jamoa boshqaruvidagi so‘nggi o‘yini edi) uchta gol urishdi: Mbappe dublni rasmiylashtirib, hozirgi turnirda ham, butun jahon chempionati tarixida ham Messini ortda qoldirdi (Kilianda endi bu turnirdagi gollar soni 10 ta, Leoda esa 8 ta, shuningdek, turnir tarixidagi barcha gollar bo‘yicha nisbat 22:21 fransuz hujumchisi foydasiga), yana bir golni uning assisti bilan Bredli Barkolya urdi.
Hisobni minimumgacha qisqatirgach, fransuzlar hisobni tenglashtirish uchun bosim qilishda davom etishdi va o‘z maqsadiga erishishi ham mumkin edi, ammo Maykl Olise qulay vaziyatdan foydalana olmadi.
Ko‘p o‘tmay Saka penaltini aniq ijro etib, het-trikni nishonladi. Ammo bu bilan o‘yindagi intrigaga barham berilmadi: o‘yin yakunigacha jamoalar yana bittadan gol urishdi. 96-daqiqada Usmon Dembele, 98-daqiqada Jud Bellinghem o‘z nomini tabloga yozdirib qo‘yishdi.
Dembelening goliga uzatma bergan Olise esa birato‘la Pelening rekordini yangilab qo‘ydi: u bir turnirdagi assistlari sonini 7 taga yetkazib, braziliyalik afsonaviy hujumchining 1970 yildagi ko‘rsatkichini yaxshiladi.
Yakuniy hisob hokkeycha ko‘rinish oldi. Jami zarbalar ko‘rsatkichi ham anomal ko‘rinishda edi – 19:19 (darvoza sohasiga to‘g‘ri borgan zarbalar bo‘yicha 11:9, xG – 2,89 ga qarshi 2,77 inglizlar foydasiga).
Tuxel esa o‘yindan oldingi fikrlariga ters o‘laroq, o‘yindan keyin baxtiyor edi va maydon bo‘ylab yurib, o‘z shogirdlarini bronza bilan tabrikladi. Bu Angliya milliy jamoasi uchun 1960 yilgi mundialdan buyon ilk medal bo‘ldi.
XOQ Infantinoni jazolamaydi
Xalqaro olimpiya qo‘mitasi AQSh milliy jamoasi hujumchisi Folarin Balogunning diskvalifikatsiyasi kechiktirilgani bilan bog‘liq vaziyat uchun FIFA prezidenti Janni Infantinoga sanksiya qo‘llamoqchi emas.
Avvalroq FairSquare notijorat tashkiloti FIFA rahbarining harakatlari yuzasidan qo‘mitaga shikoyat yo‘llagani ma’lum bo‘lgandi. Ammo The Guardian manbasiga ko‘ra, XOQ xalqaro federatsiyalarning o‘z qoidalarini qo‘llash xususiyatlariga aralashishni istamaydi.
Nashrning boshqa suhbatdoshi so‘zlariga ko‘ra, XOQ va FIFA o‘rtasidagi kuchlar muvozanati so‘nggi yigirma yil ichida futbol tashkiloti foydasiga sezilarli darajada o‘zgargan – uning ta’siri tijorat daromadlari va yosh auditoriyani jalb qilish borasida ortib bormoqda.
Eslatib o‘tamiz, Balogun JCh 1/16 finalida Bosniya va Hersegovinaga qarshi o‘yinda (2:0) «jiddiy qoidabuzarlik» uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri qizil kartochka olgandi va kamida ikkita o‘yinni o‘tkazib yuborishi kerak edi.
Ammo FIFA intizomiy qo‘mitasi diskvalifikatsiya amal qilishini bir yillik sinov muddati uchun to‘xtatdi va futbolchi 1/8 finalda Belgiyaga qarshi kechgan o‘yinda (1:4) maydonga tushdi. Keyinroq AQSh prezidenti Donald Tramp ushbu masalada Infantino bilan gaplashganini tan oldi.
Nyu Yorkdagi smog JCh finaliga xalal bermaydi
Hafta davomida Ole nashri Ispaniya va Argentina o‘rtasidagi hal qiluvchi Kanadada avj olgan o‘rmon yong‘inlari tufayli boshqa joyga ko‘chirilishi mumkinligi haqida xabar tarqatgandi. Qo‘shni mamlakatda ko‘tarilgan tutun AQSh shimoli-sharqigacha kelgan va yirik shaharlarga yaqinlashgan – payshanba kuni havo ifloslanishi tufayli Chikagoda MLS o‘yini ko‘chirilgandi.
Smog 19 iyul kuni kechqurun jahon chempionati finali o‘tkaziladigan Nyu York shahriga ham yopirilgan. Ammo Bloomberg agentligi o‘z manbalariga tayanib xabar berishicha, FIFA o‘yin vaqti va joyini ko‘chirmoqchi emas.
Materialda xabar qilinishicha, futbol federatsiyalari vakillari bu haqda Oq uyning turnirga tayyorgarlik ko‘rish bo‘yicha ishchi guruhi rahbari Endryu Juliani bilan norasmiy suhbat o‘tkazgan. Ular o‘rtasida iqlim masalasi bo‘yicha rasmiy uchrashuvlar rejalashtirilmagan.
Ispaniya va Argentina murabbiylari Messi va Yamalni maqtamoqda
JCh hal qiluvchi o‘yini arafasida Argentina va Ispaniya milliy jamoalari ustozlari bir-birining futbolchilariga kompliment yog‘dirdi. Lionel Skaloni «Qizil furiya» vingeri Lamin Yamalga yuqori baho bergan, Luis de la Fuente – «Albiseleste» sardori Lionel Messi sha’niga maqtov yog‘dirgan.
«Yamal – futbol xazinasi, – deya Skalonining so‘zlarini keltiradi Ole. – Unga qarshi himoyalanish juda qiyin, u Ispaniyaga katta quvonch keltirishi mumkin bo‘lgan futbolchi. Umid qilamanki, yakshanba kuni bunday bo‘lmaydi. Albatta, uni mehmonxonaga qamab, maydonga chiqarmaslikni istardim».
De la Fuente esa ispanlar Messiga qarshi personal himoyalanmasligi, chunki bundan naf yo‘qligini aytdi.
«Men Leoni «Sevilya» yoshlar jamoasini shug‘ullantirib yurgan davrimdan buyon bilaman. Biz uning yoniga bir futbolchi qo‘ydik, keyin u kartochka oldi, men uni almashtirdim va Messi bizga uchta gol urdi. Uni personal qo‘riqlashni tashkil qilmaymiz, ammo diqqatli bo‘lamiz.
Messining o‘zi – alohida bir tarix. Afsona. 39 yoshda finalga chiqish – aql bovar qilmas ish! U shu yerdaligida o‘yinidan zavqlanish kerak. Diyego Maradonaning yo‘qligi bilinadi, chunki u endi biz bilan emas. Ammo Messi hamon shu yerda», – deya uning so‘zlarini keltiradi Marca.
Messi o‘zi va Yamalning chaqaloqlikdagi fotosini esladi
2007 yilda Leo Sport gazetasining YUNISEF bilan (o‘shanda «Barselona» homiylaridan edi) hamkorlikda tayyorlangan xayriya taqvimi uchun suratga tushgan. Bu loyiha doirasida klub futbolchilari bolalar bilan suratga tushardi: yosh ishtirokchilarni tanlash uchun tashkilot lotereya o‘tkazadi – va g‘oliblardan biri Yamalning ota-onasi bo‘ladi.
20 yoshli Messi plastik vannada besh oylik Laminni cho‘miltirayotgani aks etgan surat shu taxlit paydo bo‘lgan. 19 yil o‘tib futbolchilar JCh-2026 finalida bir-biriga qarshi o‘ynaydi. Turnirning hal qiluvchi o‘yini oldidan argentinalik hujumchi ushbu fakt haqida esladi va uni aql bovar qilmas hodisa deb atadi.
«To‘g‘risini aytsam, bu suratimiz juda ajoyib. Hayot shunaqa, to‘g‘rimi? Men u bilan go‘dakligida suratga tushganman, mana endi ikkimiz jahon chempionati finalida yuzma-yuz turibmiz.
Lamin – juda iste’dodli futbolchi, men uni ko‘p kuzataman, chunki u men sevgan klub – «Barselona»da o‘ynaydi va men unga doimo eng yaxshi tilaklarni tilayman. 19 yoshida u dunyoning eng yaxshi futbolchilaridan biri hisoblanadi va uning butun karerasi hali oldinda», – deya Messining so‘zlarini keltiradi The Athletic.
Tuxelni Tramp ham tanqid qildi
Inglizlar JCh yarimfinalida Argentinaga qarshi o‘yinda birinchi bo‘lib hisob ochgan, ammo shundan keyin to‘liq himoyalangan va o‘yin oxirida ikki gol o‘tkazib, yutqazib qo‘ygandi (1:2).
O‘yindan keyin faqat dangasa kishilargina «Uch sherlar» ustozi Tomas Tuxelning bu o‘xshamagan rejasini tanqid qilmadi. Bunga hatto AQSh prezidenti Donald Tramp ham qo‘shildi.
«Angliya milliy jamoasida biz birga golf o‘ynaydigan ajoyib futbolchi bor – Harri Keyn. U ajoyib. Menimcha, ular uni himoyaga o‘tkazib, xatoga yo‘l qo‘yishdi. Ammo men futbolda nimani ham bilardim? Ular hisobda oldinga chiqishdi va eng yaxshi o‘yinchisini himoyaga qo‘yishdi.
Axir biroz hujum qilish kerak edi, shunday emasmi? Bu noodatiy qaror bo‘ldi», – degan Oq uy egasi FIFA rahbari Janni Infantino bilan birgalikdagi matbuot anjumanida.
Navbatdagi o‘yin
Jahon chempionatida atigi bitta o‘yin qoldi – eng muhimi – final.
20 iyulga o‘tar kechasi, 00.00. Ispaniya – Argentina
O‘zbekiston 5 oyda qariyb 22,5 mingta konditsioner eksport qildi
Bir necha kun ko‘tarilgan dollar birdan keskin pastladi
Afg‘onistondagi suv toshqinlarida 20 kishi halok bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago
«Milliy sanoat zanjiri» ko‘rgazmasi – Transport tizimida 12,8 milliard dollarlik 36 ta investitsiya loyihasi amalga oshirilmoqda
-
Mahalliy4 days ago
Yangi o‘quv yili uchun davlat stipendiyalari kvotalari tasdiqlandi
-
Dunyodan2 days agoRossiya jinoiy javobgarlikka tortilgan muhojirlarga fuqarolikni rad etadi
-
Mahalliy3 days ago
Test kitobini yirtgan abituriyent, «shpargalka» sabab yo‘qotilgan 3 yil: imtihon manzaralari
-
Dunyodan4 days ago
Gretsiyada issiq tufayli ochiq havoda faoliyat yuritish taqiqlangan
-
Iqtisodiyot3 days ago
Toshkent yarim yilda 1,5 mlrd dollarlik mahsulot va xizmatlarni eksport qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar kursida anchagina o‘sish yuz berdi
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekistonda qurilgan yo‘llar sifatini tekshirish uchun laboratoriya sinovlari o‘tkaziladi