Sport
O‘z «Lester»ini izlayotgan murabbiy. Fabio Kannavaro haqida
Murabbiylik tarixida katta natijalari bilan maqtana olmaydigan mutaxassis nihoyat o‘z so‘zini ayta oladimi? Uning tayinlanishining qanday afzalliklari bor?
Nihoyat O‘zbekiston milliy jamoasi o‘z tarixidagi birinchi jahon chempionatiga qaysi murabbiy qo‘l ostida borishi ma’lum bo‘ldi. O‘FA italiyalik Fabio Kannavaroni yangi bosh murabbiy sifatida rasman e’lon qildi va uning ishtirokida matbuot anjumani tashkil qilindi. Shartnoma 2+3 shaklida tuzilgan bo‘lib, sobiq bosh murabbiy Temur Kapadze ham kamida jahon chempionati tugaguncha Kannavaroga yordamchilik qiladi.
Fabio Kannavaro kim?
Fabio Kannavaroni yosh futbol muxlislari yaxshi tanimasligi mumkin. U asr boshlarida dunyoning eng yaxshi himoyachilaridan biri bo‘lgan, «Oltin to‘p»ga loyiq ko‘rilgan so‘nggi himoyachi bo‘lib turibdi. «Yuventus» tarkibida Italiyaning, «Real» tarkibida Ispaniyaning ikki karra chempioni hisoblanadi. «Parma» bilan UYeFA kubogi sohibi bo‘lgan. Uning eng katta yutug‘i esa albatta, «skuadzurra» bilan 2006 yil Germaniyada o‘tgan mundialdagi zafardir. Fabio Kannavaro o‘sha jamoaning sardori edi va aynan shu chempionlik tufayli yil oxirida Zidan, Ronaldinio kabi futbolchilar bilan raqobatda «Oltin to‘p»ni qo‘lga kiritgan.
Vadim Abramov haq – «afsuski, Kannavaro O‘zbekistonda futbol o‘ynamaydi, balki murabbiylik qiladi». Kannavaro qanday murabbiy degan savol biz muhim muhimroq, zero amaliyotga qaralsa, eng yaxshi futbolchilar murabbiy sifatida muvaffaqiyat qozona olmasligi yoki aksincha, futbolchilik paytida o‘rtacha, hech kim tanimagan shaxslar keyinroq top murabbiy bo‘lishi holatlari juda ko‘p. O‘zbek futbol muxlislarini eng ko‘p xavotirga solayotgan jihat ham mana shu – Kannavaro 2014 yilda faoliyatini tugatib, murabbiylik sohasiga kirib kelgan bo‘lsa-da, o‘tgan vaqt ichida uning «pichoqqa ilingulik» natijalarini topa olmaymiz. Tabiiyki, hatto jahon chempioni Yoaxim Lyovga qarshi bo‘lgan, Paulu Bentuning Kapadzedan ustun jihatlarini tan olmagan o‘zbek futbol jamoatchiligi uchun yakunda Kannavaroning tayinlanishi boshdan «sovuq suv quyib yuborgandek» bo‘ldi.
Fabio Kannavaroning mustaqil murabbiylik faoliyati 2014 yilda Xitoyning «Guanchjou Evergrand» klubida boshlangan. 2015/16 yillar mavsumida u Saudiyaning «An-Nasr» klubi murabbiyi sifatida ishlagan, ammo mavsum yakuniga yetmasdan iste’foga chiqarilgan. Sabab sifatida jamoada o‘sish kuzatilmayotgani va qo‘yilgan vazifalar bajarilmagani ko‘rsatib o‘tilgan.
2016 yil yozida Fabio Xitoyning boshqa jamoasi «Tiyanszin» bilan shartnoma imzolaydi. Jamoa Kannavaro boshchiligida Superligaga chiqib, ilk mavsumida 3-o‘rinni qo‘lga kiritadi. Ammo shuni ham aytish kerakki, Kannavaro kelganida jamoa deyarli Superligaga chiqishga yaqin qolgan, jamoa tarkibi esa ancha kuchaytirilgandi. Klub yangi homiy yordamida kuchayishni boshlagan va 2016 yil boshida 40 million (Xitoyda 3-ko‘rsatkich) yevro sarflab, tarkibiga Jadson, Luis Fabiano kabi mashhur futbolchilarni olib kelgandi. O‘sha mavsum yakuniga ko‘ra Kannavaro Xitoyning eng yaxshi murabbiyi sifatida e’tirof etildi.
2017 yilda u yana «Guanchjou»ga qaytadi va jamoa bilan 2018 yilda Xitoy Superkubogini, 2019 yilda chempionlikni qo‘lga kiritadi. Kannavaro ushbu klubda 2021 yil kuzigacha ishlaydi, orada esa Xitoy milliy jamoasiga ham jalb qilinadi. Ammo ikki oyga bormay Fabio Xitoy milliy jamoasidan iste’foga chiqarilgan.
Kannavaroning 2021-2025 yillarda Yevropaga qaytishi ham ko‘ngildagidek kechmagan. «Benevento», «Udineze», shuningdek Xorvatiyaning «Dinamo» Zagreb klubidagi faoliyat uzoqqa cho‘zilmagan va har safar bir yilga bormay iste’fo ro‘y bergan. «Dinamo» bilan Fabio chempionatda 2-o‘rinni olgan bo‘lsa-da, bu qatorasiga 18 yildan beri chempionlikni boshqaga bermagan klub uchun muvaffaqiyatsizlik edi. Shu bilan birga, Xorvatiyadagi faoliyatida Kannavaroning YeChL guruh bosqichida «Milan» ustidan qozongan g‘alabasini (2:1) alohida qayd etish mumkin.
Xulosa qilish mumkinki, Kannavaroning faqat «Guanchjou»dagi faoliyatiga qoniqarli baho berish mumkin, boshqa loyihalar muvaffaqiyatli chiqmagan.
Nega Kapadze emas?
Aslida O‘FA tomonidan bosh murabbiyni almashtirish qarori ancha avval, milliy jamoa jahon chempionati yo‘llanmasini qo‘lga kiritganidan keyinoq boshlangan. Hatto bundan ham oldin, Srechko Katanets bilan shartnoma bekor qilingandayoq chet eldan boshqa murabbiy olib kelish fikri bo‘lgani ehtimoli yuqori, shunchaki, u paytda oldinda rasmiy o‘yinlar kutib turgan, yo‘llanma masalasi hal qilinmagan palla edi. Qisqa muddatda, tag‘in muhim vazifa uchun jamoani qabul qilishga xorijlik murabbiy rozi bo‘lmaydi. Shuning uchun jamoa tarkibiga eng yaqin bo‘lgan variant sifatida Temur Kapadze vaqtinchalik murabbiy sifatida tanlangan. O‘sha paytlardayoq Kapadze uning O‘FA bilan shartnomasi 2025 yil noyabrigacha ekanini aytgandi.
Ammo Kapadze milliy jamoani ancha yaxshi boshqarib, belgilangan vazifani uddalagani, ayniqsa, Eron va Qatarga qarshi ko‘rsatilgan ancha dadil va ishonchli o‘yin ushbu murabbiyni futbol muxlislari, jurnalistlari, jamoatchiligi oldida bu vazifa uchun eng loyiq murabbiy sifatida gavdalantirdi. Uni almashtirish, boshqa murabbiy olib kelish fikri mantiqan noto‘g‘ridek tuyula boshladi. Buni nafaqat Kannavaro, balki ancha tajribali Lyov yoki Bentu variantlari paydo bo‘lganidagi salbiy reaksiyadan ham bilish mumkin. Ammo shunisi aniqki, O‘FAda jahon chempionati uchun aynan katta musobaqalar uchun tajribaga ega xorijlik mashhur murabbiy olib kelish fikri ancha avvaldan bo‘lgan, orada o‘tgan uch oy vaqt esa mana shu talablarga javob beruvchi mutaxassis topish va muzokaralar uchun ketdi.
Nega Kannavaro?
Fabio Kannavaro ismi paydo bo‘lishidan oldin bir qator mutaxassislar borasida turli darajadagi xabarlar chiqib turdi. Avvaliga germaniyalik mutaxassis Yoaxim Lyov varianti muhokama qilingan bo‘lsa, keyinchalik Fotih Terim, Slevan Bilich ismlari uchradi, Paulu Bentu hatto Toshkentga kelib ketdi ham. Ma’lum bo‘lishicha, Ioahim Lyov rad javobini bergan va umuman murabbiylikka qaytmoqchi emasligini aytgan. Bentu bilan moliyaviy shartlar bo‘yicha tomonlar kelisha olishmagan, Terim yoki Bilich kabilar bilan esa umuman muzokara o‘tkazilmagan.
O‘sha paytlarda O‘FA axborot xizmati rahbari sifatida ishlagan Davron Fayziyevning «Markaziy sektor» podkastida ma’lum qilishicha, O‘FA milliy jamoaga usluban mos keladigan mutaxassis topish uchun xorij tahliliy kompaniyaga murojaat ham qilgan. Tahlillarga ko‘ra, futbolchi sifatida Italiyada o‘ynagan Srechko Katanetsning murabbiylik maktabi ham aynan shu yurt uslubiga yaqin keladi. Shu sababdan Katanetsning O‘zbekistonda shakllantirgan jamoasi uslub, qadriyatlar, g‘oya jihatidan Italiya futboliga eng yaqin deb baholangan. Shu tufayli aynan italiyalik yoki Italiya futboli uslubi bilan yaqin bo‘lgan mutaxassislarni jalb qilish maqsadga muvofiq deb tavsiya qilingan. Fabio Kannavaro murabbiy sifatida Italiyada ko‘p ishlamagan bo‘lsa-da, uning futbolga bo‘lgan qarashlari, futbolchi sifatida unga ustozlik qilgan murabbiylarning italiyalik bo‘lgani ahamiyat kasb etgan. Tabiiyki, yanada chuqurroq izlash va uzoqroq muzokaralar uchun vaqt ham kamayib borganini ham ta’kidlash kerak.
Yana shuni e’tiborga olish kerakki, biz faqat O‘FA qaysidir ma’noda hohlagan nomlarni bilamiz, aslida tashkilot rad qilgan murabbiylar ham ko‘p.
«Men milliy jamoamizni qabul qilishga tayyor bo‘lgan va shunday taklifni kutgan bir qator murabbiylarni shaxsan bilaman. Ammo balki o‘sha murabbiylar O‘FAning ba’zi o‘lchovlari bo‘yicha to‘g‘ri kelmagan bo‘lishi mumkin. Biz assotsiatsiya rad qilgan murabbiylarni bilmaymiz, o‘ylaymanki, u ro‘yxat ancha uzunroq», – deydi taniqli futbol mutaxassisi Alisher Nikimbayev.
Osiyo kubogiga ham Kannavaro bilan
Shartnoma muddati avvalroq ko‘pchilik aytayotganidek 1+4 emas, 2+3 ko‘rinishida tuzildi. Bu Fabio Kannavaro jamoani nafaqat jahon chempionatiga, balki 2027 yil yanvarida bo‘lib o‘tadidan Osiyo kubogiga ham tayyorlashini anglatadi. Temur Kapadze yordamchi murabbiy sifatida Kannavaroga o‘zbek futboli bilan tanishish, jamoaga nomzodlar haqida ma’lumotlarga ega bo‘lishda yaqindan ko‘mak beradi. Temur faqat jahon chempionati yakuniga qadar yordamchilik qilishi va shundan so‘ng o‘z yo‘lidan ketishi kutilmoqda. Albatta u Superligadagi biror klubni boshqargan holda ham Kannavaroga assisentlik qilishi mumkin.
Italiyalik mutaxassis O‘zbekistonga uzoqroq vaqtga kelganini yashirmadi.
«Bir oy avval bu yerga tashrif buyurganimda hazil tariqasida ishlashga tayyorligimni aytgandim, bu esa amalga oshdi. Albatta, futbolchilarni ham kuzatdim, lekin mashg‘ulotlarda bu yaqqol namoyon bo‘ladi. Bugun futbolchilar bilan ko‘rishdik, ular orasida italyanchada so‘zlashadiganlari ham bor. Murabbiy va futbolchilar kommunikatsiyasi juda muhim. Temur Kapadze bilan ham yig‘inga chaqirilgan futbolchilar borasida gaplashdik. Mahalliy mutaxassislar shtabda bo‘lishi tarafdoriman, bu men uchun juda katta yordam beradi. Futbolchilar mentaliteti, mamlakat madaniyatini tez o‘zlashtirish zarur, shu sabab Ravshan Ermatovdan bu haqda o‘zim ham iltimos qildim.
Superliga o‘yinlarini ham kuzatib boraman, aytib o‘tganimdek, futbolchilarni maydonda kuzatish eng yaxshi taassurotni beradi.
Men juda ko‘p jomadon bilan keldim. Maqsadim bu yerda ko‘proq bo‘lish, hatto velosipedimni ham olib keldim, uni haydashga vaqtim bo‘ladimi, yo‘qmi bilmadim, lekin ko‘proq odamlar orasida bo‘lishni yoqtiraman. Yoshlar va o‘smirlar jamoalarining o‘yinlarini ham kuzatib boraman, ishtiyoq katta.
Superliga intensivligini oshirish kerak, bu borada rahbariyat bilan gaplashamiz. O‘yin davomida yuqori temp bilan qancha ko‘p harakat qilsak, natijalar yaxshilana boshlaydi. Futbolchilar tiklanishlari ham juda muhim. Klublardagi murabbiylardan ham iltimos qilardik, futbolchilarning kunlik, haftalik yoki oylik ko‘rsatkichlarini yuborishsa, shunda bizda ularning natijalari o‘syaptimi yoki aksincha bilish imkoni bo‘ladi. Jahon chempionatidagi temp umuman boshqa daraja, buni ishonch bilan ayta olaman», – dedi Fabio Kannavaro matbuot anjumanida.
Murabbiyning maoshiga keladigan bo‘lsak, rasmiy xabarlar chiqmasidan oldin Fabio va uning shtabining maoshi yiliga 4 million yevroni tashkil etishi haqida mish-mishlar paydo bo‘lgandi. Ammo matbuot anjumanida O‘FA vitse prezidenti Ravshan Ermatov bu raqamni rad etdi.
«Kannavaroning maoshi to‘rt million yevro emas – dedi Ermatov, – ikki tomonlama kelishuvga asosan summani oshkor qila olmaymiz, lekin aytishim mumkinki, summa ba’zilar aytayotganning yarmi ham, yarmining yarmi ham emas».
Kannavaro futbolimizga nima beradi?
Avvalo shuni aytish kerakki, har qanday chet ellik murabbiy kabi milliy jamoamiz tizimiga va unga bo‘lgan munosabatlarda to‘g‘ri ob-havo olib kirishi mumkin. Kannavaro futbol yulduzi, taqqoslaganda Kuper yoki Katanetsga nisbatan jahonda ancha taniqli shaxs. Bu esa o‘z navbatida milliy jamoa muhitida, unga bo‘lgan chetdan munosabatlar yoki boshqa mamlakatlar bilan muzokaralarda katta ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, uning futbolchilik faoliyatidagi muvaffaqiyati mahalliy futbolchilar uchun ham o‘ziga xos motivatsiya berishi mumkin. Har holda qarshisida har qancha kuchli murabbiy bo‘lmasin, futbolchi sifatida mundialga chiqa olmagan shaxs emas, «Oltin to‘p» sohibi, jahon chempionini ko‘rish mashg‘ulotlarga bo‘lgan munosabatni ham jiddiyroq darajaga ko‘tarishi mumkin.
Ikkinchidan, o‘rtoqlik o‘yinlari, kelasi yilgi mundialda ham milliy jamoaga bo‘lgan e’tibor boshqa darajada bo‘ladi. Shunchaki ilk bor tashrif buyurayotgan, tarkibida Husanov o‘ynaydigan jamoa emas, Fabio Kannavaro boshqarayotgan jamoa sifatida mediada alohida e’tibor bo‘lishi mumkin. Aytaylik, Italiya yoki Braziliya kabi jamoalar bilan guruhdosh bo‘lib qolsak, «Fabio Italiyaga qarshi» yoki «Ustoz va shogird bahsi» sarlavhalari bilan qo‘shimcha intrigalar paydo bo‘ladi.
Aynan taktik masalalarda, murabbiylik malakasi, salohiyati borasida Temur Kapadzedan ustunmi yoki yo‘q, buni jamoa ishtirokidagi o‘yinlarni ko‘rmasdan aytish mushkul. Biror bir futbolchi haqida gap borganda, uning ustunlik va kamchiliklari yaqqol ko‘rinadi, u jamoaga nimalar bera olishini taxmin qilish qiyin emas. Lekin gap murabbiylik haqida borganda, taxminlar imkonsiz. Bir jamoada o‘xshamagan g‘oyalar boshqasida o‘xshab qolishi, zo‘r natijalar yirik muvaffaqiyatsizliklar bilan almashib turishi normal hisoblanadi.
Bundan tashqari, futbolda klub va milliy jamoada ishlash prinsiplari mutlaqo farq qiladi. Kannavaroning muvaffaqiyatsizliklari asosan klublarda sodir bo‘lgani e’tiborga olinsa, uning asosiy ustunliklari terma jamoalar futbolida yuzaga chiqishi mumkinligiga umid qilsa bo‘ladi.
Shuningdek, milliy jamoamizning unga ehtiyojidan ham ko‘proq u O‘zbekistonga ko‘proq muhtojligini unutmaslik kerak.
«Men endi murabbiyman. Menga bu yoqyapti. O‘yinchi bo‘lganingda faqat o‘zingni o‘ylaysan, ammo hozir kuniga 14 soatlab ishlayapman, yaxshi murabbiy bo‘lishni juda xohlayapman. Bu mening maqsadim», – degandi u faoliyatini boshlaganida.
Ammo hozircha Fabioning maqsadi amalga oshmadi, murabbiylik faoliyatida o‘zini hali Gattuzo, Pirlo kabi jamoadoshlari darajasida ham ko‘rsata olmadi. O‘zbekiston milliy jamoasi esa u uchun ham ilinj, bu yerda muvaffaqiyat qozonish orqali o‘zini ko‘rsatishi, iste’dodli murabbiylar safiga kirib olishi mumkin. Futbolda o‘zini isbotlab ulgurgan, mabodo O‘zbekistonda yaxshi natija ko‘rsata olmasa, asosiy sabab aynan o‘zbek futboli ko‘rsatilishi mumkin bo‘lgan, boshqacha aytganda, faqat pul uchun keladigan nomdor murabbiylardan ko‘ra balki, shunisi ham yaxshidir. Kannavaro ulardan farqli ravishda bor bilimi, vaqti va iste’dodini ishga solishga majbur.
Klaudio Raniyeri uzoq yillar turli klublarda muvaffaqiyatsiz ishlab, Mourinio tomonidan «omadsiz» tamg‘asi qo‘yilgandan keyin ham bir necha yil o‘tib «Lester»ni Angliya chempioni qilgani bunga yaqqol misol. Shu tufayli umid qilamizki, Fabio Kannavaroning biroz xavotirga soluvchi murabbiylik tarixi hech qanday ahamiyat kasb etmaydi va O‘zbekiston ushbu mutaxassisning o‘ziga xos «Lester»iga aylanadi. Umiddan boshqa tirgagimiz yo‘q hozircha.
Q. Aslanov
Mbappe Messining, Olise Pelening rekordini yangiladi; Argentina va Ispaniya murabbiylari bir-birining futbolchilarini maqtamoqda, Messi Yamalning chaqaloqlikdagi mashhur suratini esladi.
Angliya va Fransiya milliy jamoalari JCh-2026 bronza medallari uchun bahsda haqiqiy shou uyushtirib berishdi. Jamoalar birgalikda 10 ta gol urishdi, bu bahsda Tomas Tuxel shogirdlari baribir g‘alabani ushlab qolishdi – 6:4.
Maydon tashqarisida ham qiziqarli voqealar davom etmoqda. Xalqaro olimpiya qo‘mitasi «Balogun ishi» bo‘yicha FIFA prezidenti Janni Infantinoni jazolamaydigan bo‘ldi, AQSh prezidenti Donald Tramp Tuxelning Argentina bilan o‘yindagi (1:2) taktikasini tanqid qildi, Ispaniya milliy jamoasi ustozi Luis de la Fuente esa finalda Lionel Messini personal qo‘riqlash yordam bermasligini tan oldi.
Hokkeycha hisob
Fransiya – Angliya 4:6
Gollar: Rays, 3 (0:1). Konsa, 18 (0:2). Saka, 37 (0:3). Saka, 45+1 (0:4). Mbappe, 48 (1:4). Barkolya, 54 (2:4). Mbappe, 66 (3:4). Saka, 87 – penalti (3:5). Dembele, 90+6 (4:5). Bellinghem, 90+8 (4:6)
Fransiya: Menyan, Konate (Din, 46), Lakrua, Ernandez (Upamekano, 46), Gyusto (Kunde, 90), Rabio, Zair-Emeri, Sherki (Dembele, 46), Due (Barkolya, 46), Olise, Mbappe
Angliya: Henderson, Konsa, Geyi (Chaloba, 90), Kuansa (Jyeyms, 83), Spens, Rays, Rodjyers, Eze (Anderson, 79), Saka, Reshford (Uotkins, 46), Toni (Bellinghem, 79)
Tashqaridan qaraganda Fransiya – Angliya to‘qnashuvi jahon chempionatining eng yorqin afishasi edi. Ammo ushbu jamoalarning o‘zi o‘zaro o‘yinga jiddiy yondashgani yo‘q. Bir necha kun oldin ular finalni orzu qilishayotgandi, endi esa atigi uchinchi o‘rin uchun kurashishga to‘g‘ri kelardi. Tuxel ham oldindan aniq qilib aytdi: bu o‘yin uning futbolchilari uchun qiziq emas. Fransuzlardagi kabi.
«Bizning ham, Fransiya milliy jamoasining ham biror futbolchisi bu o‘yinda ishtirok etishni xohlamayapti. Barcha finalda o‘ynashni xohlagandi. Ammo qoida shunday, shuning uchun biz o‘yinga professionallarcha yondashamiz», – degandi murabbiy jurnalistlarga.
Shunga qaramay, bu o‘yin JCh tarixida qoladigan bo‘ldi. Sermahsullik bo‘yicha bu o‘yin kutilmalarni ortig‘i bilan oqladi. Murabbiylar rotatsiyaga qo‘l urgan bo‘lishsa-da, ikki tomondan Mbappe, Olise, Saka va Rays kabi yulduz futbolchilar ilk daqiqalardan harakat qilishdi.
Britanlar ilk daqiqalardan hujumkor harakat qilishdi va birinchi bo‘limning o‘zida raqib darvozasini to‘rt bor ishg‘ol etishdi. Rays 3-daqiqada hisobni ochgan, keyinroq Ezri Konsaga gol urishda yordam bergan bo‘lsa, Bukayo Saka dublni rasmiylashtirdi.
Fransuzlar esa ikkinchi bo‘limda bunday sharmandalikka rozi bo‘lishmadi va darhol javob qaytarishni boshlashdi. 66-daqiqaga kelib Dide Desham shogirdlari (bu uning jamoa boshqaruvidagi so‘nggi o‘yini edi) uchta gol urishdi: Mbappe dublni rasmiylashtirib, hozirgi turnirda ham, butun jahon chempionati tarixida ham Messini ortda qoldirdi (Kilianda endi bu turnirdagi gollar soni 10 ta, Leoda esa 8 ta, shuningdek, turnir tarixidagi barcha gollar bo‘yicha nisbat 22:21 fransuz hujumchisi foydasiga), yana bir golni uning assisti bilan Bredli Barkolya urdi.
Hisobni minimumgacha qisqatirgach, fransuzlar hisobni tenglashtirish uchun bosim qilishda davom etishdi va o‘z maqsadiga erishishi ham mumkin edi, ammo Maykl Olise qulay vaziyatdan foydalana olmadi.
Ko‘p o‘tmay Saka penaltini aniq ijro etib, het-trikni nishonladi. Ammo bu bilan o‘yindagi intrigaga barham berilmadi: o‘yin yakunigacha jamoalar yana bittadan gol urishdi. 96-daqiqada Usmon Dembele, 98-daqiqada Jud Bellinghem o‘z nomini tabloga yozdirib qo‘yishdi.
Dembelening goliga uzatma bergan Olise esa birato‘la Pelening rekordini yangilab qo‘ydi: u bir turnirdagi assistlari sonini 7 taga yetkazib, braziliyalik afsonaviy hujumchining 1970 yildagi ko‘rsatkichini yaxshiladi.
Yakuniy hisob hokkeycha ko‘rinish oldi. Jami zarbalar ko‘rsatkichi ham anomal ko‘rinishda edi – 19:19 (darvoza sohasiga to‘g‘ri borgan zarbalar bo‘yicha 11:9, xG – 2,89 ga qarshi 2,77 inglizlar foydasiga).
Tuxel esa o‘yindan oldingi fikrlariga ters o‘laroq, o‘yindan keyin baxtiyor edi va maydon bo‘ylab yurib, o‘z shogirdlarini bronza bilan tabrikladi. Bu Angliya milliy jamoasi uchun 1960 yilgi mundialdan buyon ilk medal bo‘ldi.
XOQ Infantinoni jazolamaydi
Xalqaro olimpiya qo‘mitasi AQSh milliy jamoasi hujumchisi Folarin Balogunning diskvalifikatsiyasi kechiktirilgani bilan bog‘liq vaziyat uchun FIFA prezidenti Janni Infantinoga sanksiya qo‘llamoqchi emas.
Avvalroq FairSquare notijorat tashkiloti FIFA rahbarining harakatlari yuzasidan qo‘mitaga shikoyat yo‘llagani ma’lum bo‘lgandi. Ammo The Guardian manbasiga ko‘ra, XOQ xalqaro federatsiyalarning o‘z qoidalarini qo‘llash xususiyatlariga aralashishni istamaydi.
Nashrning boshqa suhbatdoshi so‘zlariga ko‘ra, XOQ va FIFA o‘rtasidagi kuchlar muvozanati so‘nggi yigirma yil ichida futbol tashkiloti foydasiga sezilarli darajada o‘zgargan – uning ta’siri tijorat daromadlari va yosh auditoriyani jalb qilish borasida ortib bormoqda.
Eslatib o‘tamiz, Balogun JCh 1/16 finalida Bosniya va Hersegovinaga qarshi o‘yinda (2:0) «jiddiy qoidabuzarlik» uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri qizil kartochka olgandi va kamida ikkita o‘yinni o‘tkazib yuborishi kerak edi.
Ammo FIFA intizomiy qo‘mitasi diskvalifikatsiya amal qilishini bir yillik sinov muddati uchun to‘xtatdi va futbolchi 1/8 finalda Belgiyaga qarshi kechgan o‘yinda (1:4) maydonga tushdi. Keyinroq AQSh prezidenti Donald Tramp ushbu masalada Infantino bilan gaplashganini tan oldi.
Nyu Yorkdagi smog JCh finaliga xalal bermaydi
Hafta davomida Ole nashri Ispaniya va Argentina o‘rtasidagi hal qiluvchi Kanadada avj olgan o‘rmon yong‘inlari tufayli boshqa joyga ko‘chirilishi mumkinligi haqida xabar tarqatgandi. Qo‘shni mamlakatda ko‘tarilgan tutun AQSh shimoli-sharqigacha kelgan va yirik shaharlarga yaqinlashgan – payshanba kuni havo ifloslanishi tufayli Chikagoda MLS o‘yini ko‘chirilgandi.
Smog 19 iyul kuni kechqurun jahon chempionati finali o‘tkaziladigan Nyu York shahriga ham yopirilgan. Ammo Bloomberg agentligi o‘z manbalariga tayanib xabar berishicha, FIFA o‘yin vaqti va joyini ko‘chirmoqchi emas.
Materialda xabar qilinishicha, futbol federatsiyalari vakillari bu haqda Oq uyning turnirga tayyorgarlik ko‘rish bo‘yicha ishchi guruhi rahbari Endryu Juliani bilan norasmiy suhbat o‘tkazgan. Ular o‘rtasida iqlim masalasi bo‘yicha rasmiy uchrashuvlar rejalashtirilmagan.
Ispaniya va Argentina murabbiylari Messi va Yamalni maqtamoqda
JCh hal qiluvchi o‘yini arafasida Argentina va Ispaniya milliy jamoalari ustozlari bir-birining futbolchilariga kompliment yog‘dirdi. Lionel Skaloni «Qizil furiya» vingeri Lamin Yamalga yuqori baho bergan, Luis de la Fuente – «Albiseleste» sardori Lionel Messi sha’niga maqtov yog‘dirgan.
«Yamal – futbol xazinasi, – deya Skalonining so‘zlarini keltiradi Ole. – Unga qarshi himoyalanish juda qiyin, u Ispaniyaga katta quvonch keltirishi mumkin bo‘lgan futbolchi. Umid qilamanki, yakshanba kuni bunday bo‘lmaydi. Albatta, uni mehmonxonaga qamab, maydonga chiqarmaslikni istardim».
De la Fuente esa ispanlar Messiga qarshi personal himoyalanmasligi, chunki bundan naf yo‘qligini aytdi.
«Men Leoni «Sevilya» yoshlar jamoasini shug‘ullantirib yurgan davrimdan buyon bilaman. Biz uning yoniga bir futbolchi qo‘ydik, keyin u kartochka oldi, men uni almashtirdim va Messi bizga uchta gol urdi. Uni personal qo‘riqlashni tashkil qilmaymiz, ammo diqqatli bo‘lamiz.
Messining o‘zi – alohida bir tarix. Afsona. 39 yoshda finalga chiqish – aql bovar qilmas ish! U shu yerdaligida o‘yinidan zavqlanish kerak. Diyego Maradonaning yo‘qligi bilinadi, chunki u endi biz bilan emas. Ammo Messi hamon shu yerda», – deya uning so‘zlarini keltiradi Marca.
Messi o‘zi va Yamalning chaqaloqlikdagi fotosini esladi
2007 yilda Leo Sport gazetasining YUNISEF bilan (o‘shanda «Barselona» homiylaridan edi) hamkorlikda tayyorlangan xayriya taqvimi uchun suratga tushgan. Bu loyiha doirasida klub futbolchilari bolalar bilan suratga tushardi: yosh ishtirokchilarni tanlash uchun tashkilot lotereya o‘tkazadi – va g‘oliblardan biri Yamalning ota-onasi bo‘ladi.
20 yoshli Messi plastik vannada besh oylik Laminni cho‘miltirayotgani aks etgan surat shu taxlit paydo bo‘lgan. 19 yil o‘tib futbolchilar JCh-2026 finalida bir-biriga qarshi o‘ynaydi. Turnirning hal qiluvchi o‘yini oldidan argentinalik hujumchi ushbu fakt haqida esladi va uni aql bovar qilmas hodisa deb atadi.
«To‘g‘risini aytsam, bu suratimiz juda ajoyib. Hayot shunaqa, to‘g‘rimi? Men u bilan go‘dakligida suratga tushganman, mana endi ikkimiz jahon chempionati finalida yuzma-yuz turibmiz.
Lamin – juda iste’dodli futbolchi, men uni ko‘p kuzataman, chunki u men sevgan klub – «Barselona»da o‘ynaydi va men unga doimo eng yaxshi tilaklarni tilayman. 19 yoshida u dunyoning eng yaxshi futbolchilaridan biri hisoblanadi va uning butun karerasi hali oldinda», – deya Messining so‘zlarini keltiradi The Athletic.
Tuxelni Tramp ham tanqid qildi
Inglizlar JCh yarimfinalida Argentinaga qarshi o‘yinda birinchi bo‘lib hisob ochgan, ammo shundan keyin to‘liq himoyalangan va o‘yin oxirida ikki gol o‘tkazib, yutqazib qo‘ygandi (1:2).
O‘yindan keyin faqat dangasa kishilargina «Uch sherlar» ustozi Tomas Tuxelning bu o‘xshamagan rejasini tanqid qilmadi. Bunga hatto AQSh prezidenti Donald Tramp ham qo‘shildi.
«Angliya milliy jamoasida biz birga golf o‘ynaydigan ajoyib futbolchi bor – Harri Keyn. U ajoyib. Menimcha, ular uni himoyaga o‘tkazib, xatoga yo‘l qo‘yishdi. Ammo men futbolda nimani ham bilardim? Ular hisobda oldinga chiqishdi va eng yaxshi o‘yinchisini himoyaga qo‘yishdi.
Axir biroz hujum qilish kerak edi, shunday emasmi? Bu noodatiy qaror bo‘ldi», – degan Oq uy egasi FIFA rahbari Janni Infantino bilan birgalikdagi matbuot anjumanida.
Navbatdagi o‘yin
Jahon chempionatida atigi bitta o‘yin qoldi – eng muhimi – final.
20 iyulga o‘tar kechasi, 00.00. Ispaniya – Argentina
JCh uchinchi o‘rini uchun o‘yinda 10 ta gol urildi.
Bronza uchun o‘yin haqiqiy shouga aylandi
Fransiya – Angliya 4:6
Gollar: Rays, 3 (0:1). Konsa, 18 (0:2). Saka, 37 (0:3). Saka, 45+1 (0:4). Mbappe, 48 (1:4). Barkolya, 54 (2:4). Mbappe, 66 (3:4). Saka, 87 – penalti (3:5). Dembele, 90+6 (4:5). Bellinghem, 90+8 (4:6)
Fransiya: Menyan, Konate (Din, 46), Lakrua, Ernandez (Upamekano, 46), Gyusto (Kunde, 90), Rabio, Zair-Emeri, Sherki (Dembele, 46), Due (Barkolya, 46), Olise, Mbappe
Angliya: Henderson, Konsa, Geyi (Chaloba, 90), Kuansa (Jyeyms, 83), Spens, Rays, Rodjyers, Eze (Anderson, 79), Saka, Reshford (Uotkins, 46), Toni (Bellinghem, 79)
«Angliya o‘ynashni xohlamaydi, biz ham. Ammo o‘tkazish kerak bo‘lgan butun bir o‘yin bor», – degandi yarimfinaldagi mag‘lubiyatdan keyin Fransiya milliy jamoasi ustozi Dide Desham.
«Bizning futbolchilarimizdan hech biri, shuningdek, fransuzlardan hech biri bu o‘yinda o‘ynashni xohlamaydi. Hamma jahon chempionatida g‘alaba qozonish uchun o‘ynaydi, ammo vaziyat shunday bo‘lib qoldi», – deya Deshamning fikrini takrorlagandi Tomas Tuxel Argentina bilan o‘yindan keyin.
Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda jahon chempionatlarida uchinchi o‘rin uchun o‘yinlarni bekor qilish lozimligi haqida chaqiriqlar yangradi.
Ikki murabbiy ham o‘yinga o‘rtoqlik uchrashuvidek yondashishdi va maydonga deyarli ikkinchi tarkiblarini tushirishdi. Bu esa futbol muxlislari uchun ayni muddao bo‘ldi – jiddiy mas’uliyat yo‘q bo‘lgan o‘yinda jamoalar tom ma’noda yechilib ketishdi va muxlislar uchun haqiqiy shou uyushtirib berishdi.
O‘yinning uchinchi daqiqasidayoq Due o‘z darvozasiga yaqin hududda xato qildi, to‘pni undan olib qo‘ygan «Arsenal» yarimhimoyachisi Deklan Rays jarima maydoniga kirib bordi va hisobni ochdi.
18-daqiqada esa Rays burchakdan oshirgan to‘pni «Aston Villa» himoyachisi Ezri Konsa darvozaga to‘g‘rilab yubordi va hisobdagi farqni oshirdi.
Kuling brekdan keyin karnaval davom etdi. «Arsenal»ning boshqa bir futbolchisi Bukayo Saka katta sahnaga chiqdi va bo‘lim oxirigacha dublni rasmiylashtirib, hisobni yirik ko‘rinishga keltirdi – 4:0.
Fransuzlar ikkinchi bo‘limga kelib uyg‘onishdi. Mbappe bo‘lim boshida dastlabki javob golini urdi, keyin esa Barkolyaning goliga assistentlik qildi.
Shundan keyin ham fransuzlar ketma-ket hujumlar uyushtirishdi va faqat Hendersonning seyvlari hisobdagi farqni saqlab turdi. Ammo Kilian o‘z maqsadiga erishib, o‘yindagi ikkinchi golini ham urdi. Bu uning joriy chempionatdagi 10-, barcha jahon chempionatlaridagi 22-goli bo‘ldi va ikki holatda ham u Lionel Messini ortda qoldirdi (argentinalik hujumchida hozirgi turnirda 8, jami 21 gol bor).
O‘yin oxirida fransuzlar hisobni tenglashtirishi mumkin edi, ammo Olisening jarima maydoni markazidan yo‘llagan zarbasidan keyin to‘p darvoza sohasiga to‘g‘ri bormadi. Javob hujumida esa inglizlar penalti ishladi: Gyusto Spensini yiqitdi, belgilangan jarima zarbasini Saka aniq ijro etib, hisobdagi farqni yana oshirdi – 5:3.
Bu hali hammasi emasdi, qo‘shimcha daqiqalarda Dembele yana hisobni qisqartirdi, Bellinghem esa inglizlarning oltinchi golini urdi – 6:4.
Bu ikki jamoa ham himoyani unutib, faqat hujum haqida o‘ylagan fantastik bahs bo‘ldi. O‘yindan keyin jamoasi 6 ta gol o‘tkazgan Desham (bu uning milliy jamoa boshqaruvidagi so‘nggi o‘yini edi) hech narsadan ranjigan ko‘rinmasdi va Tuxelga kulimsirab qo‘l tashladi. Germaniyalik mutaxassis esa muxlislar oldidagi aybini yuvdi – Angliya jahon chempionatlarida so‘nggi 60 yillikdagi ilk medalini qo‘lga kiritdi.
Ko‘cha ekranlari, barlardagi chegirmalar va kuchaytirilgan xavfsizlik choralari – Ispaniya va Argentina shaharlari jahon chempionati finaliga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Ikki davlat milliy jamoalari o‘rtasidagi bahs Nyu-Yorkda 20 iyul kuni soat 00:00da boshlanadi.
Sun’iy intellekt yaratgan surat
Ispan OAVning yozishicha, butun Madrid ulkan fan-zonaga aylanib bo‘ldi. Shahar hokimiyati odamlar oqimini turli hududlarga oldindan taqsimlashga urinmoqda va ekranlarni bir-biridan uzoq masofalarga o‘rnatmoqda. Politsiya xavfsizlikni ta’minlash uchun maxsus harakatlar rejasini ishlab chiqmoqda. Mamlakatning boshqa shaharlarida ham finalga shu tarzda tayyorgarlik ko‘rilmoqda.
Barselonada bahs katta maydonlarda translatsiya qilinadi. Shuningdek, «Barselona» klubi stadioni bo‘lmish Camp Nou yaqinida ham ulkan ekran o‘rnatiladi.
Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches finalni tomosha qilish uchun Nyu-Yorkka uchishi ma’lum qilingan.
Argentina prezidenti Xaviyer Miley «irim» qilib AQShga bormasligini aytdi. U final bahsini boshqa barcha o‘yinlarni qayerda tomosha qilgan bo‘lsa, o‘sha yerda ko‘rishini bildirdi. Shuningdek, Miley bir oydan oshiq vaqtdan buyon irim qilib bitta kurtkada yurganini aytdi. Aytishlaricha, final kuni ko‘plab kompaniyalar, do‘konlar va muassasalar vaqtincha ishlamaydi.
19 iyul kuni soat 02:00 da inglizlar va fransuzlar uchinchi o‘rin uchun kurashishadi. AQShning barcha federal xizmatlari xodimlari Mayamidagi match xavfsizligini ta’minlashadi. Ayni paytda FQB, immigratsiya xizmati, maxfiy xizmatlarning barcha kuchlari ushbu tadbirga jalb etilgan.
Finaldan bir necha kun oldin ijtimoiy tarmoqlarda bundan 19 yil ilgari olingan, Lionel Messi Ispaniya milliy jamoasining hozirgi a’zosi Lamin Yamalni cho‘miltirayotgani aks etgan fotosurat tarqaldi. Ular ertaga ilk bor maydonda bir-birlari bilan to‘qnash kelishadi.
Sun’iy yo‘ldosh tasvirlarida Marokashning Kasablanka shahri yaqinida barpo etilayotgan 115 ming o‘rinli Grand Stade Hassan II stadioni qurilishi aks etdi. Yangi arena 2030 yilgi futbol bo‘yicha jahon chempionatiga tayyorgarlik dasturining asosiy loyihalaridan biri hisoblanadi.
Marokash dunyodagi eng katta futbol stadioni bo‘lishi kutilayotgan Grand Stade Hassan II arenasini qurmoqda. Loyiha mamlakatning 2030 yilgi jahon chempionatiga tayyorgarlik ko‘rish, turnir finalini qabul qilish huquqi uchun kurashish va Afrikaning yetakchi sayyohlik hamda iqtisodiy markazlaridan biri sifatidagi mavqeini mustahkamlashga qaratilgan keng ko‘lamli davlat dasturi doirasida amalga oshirilmoqda.
Yangi stadion Kasablanka yaqinida qurilmoqda. U aeroportlar, mehmonxonalar, transport tarmoqlari va shahar infratuzilmasini rivojlantirish hamda modernizatsiya qilishni nazarda tutuvchi yirik dasturning markaziy obektlaridan biri bo‘ladi.
Loyihaga ko‘ra, stadion 115 ming nafar tomoshabinni sig‘dira oladi. Qurilish yakunlangach, u sig‘imi bo‘yicha dunyodagi eng yirik futbol stadioniga aylanishi kutilmoqda.
Grand Stade Hassan II Marokashning 2030 yilgi jahon chempionati final uchrashuvini o‘tkazish huquqi uchun kurashidagi asosiy ustunliklaridan biri sifatida ko‘rilmoqda. Final qayerda o‘tkazilishi bo‘yicha FIFA hozircha yakuniy qaror qabul qilmagan. Biroq stadion loyihasi dastlabdan Marokashni turnirning eng muhim uchrashuvini qabul qilishga asosiy da’vogarlardan biriga aylantirish maqsadida ishlab chiqilgan.
Arena konsepsiyasi xalqaro Populous arxitektura kompaniyasi hamda Oualalou + Choi studiyasi ishtirokida tayyorlangan. Loyiha an’anaviy marokashliklar madaniyati va mahalliy me’morchilik unsurlaridan ilhomlangan bo‘lib, stadion tashqi ko‘rinishi katta chodirni eslatishi rejalashtirilgan.
Marokash rasmiylari ushbu inshoot orqali mamlakatning yirik infratuzilma loyihalarini amalga oshirish, xorijiy sarmoyalarni jalb qilish va shaharlarni modernizatsiya etish imkoniyatlarini namoyish qilishni maqsad qilgan.
Shu bois Grand Stade Hassan II faqat sport inshooti emas, balki Marokashning xalqaro nufuzini oshirish, turizmni rivojlantirish va Afrikadagi iqtisodiy mavqeini mustahkamlashga xizmat qiluvchi strategik loyiha sifatida baholanmoqda.
Jahon chempionatidagi mojaroga qaramay, 200 dan ortiq mamlakat FIFA prezidenti Infantinoning qayta saylanishini qo‘llab-quvvatlashga tayyorligi ta’kidlanmoqda.
Foto: Theo Wargo/Getty Images
200 dan ortiq milliy futbol assotsiatsiyasi Janni Infantinoning Xalqaro futbol federatsiyasi (FIFA) prezidenti lavozimiga qayta saylanishini qo‘llab-quvvatlamoqda. Bu haqda The Guardian gazetasi xabar berdi.
Infantino ushbu lavozimni 2016 yildan beri egallab kelmoqda. U ikki marta muqobilsiz asosda qayta saylangan. Aprel oyida FIFA rahbari to‘rtinchi muddatga o‘z nomzodini qo‘yishni rejalashtirayotganini ma’lum qilgan edi. Saylov 2027 yil 18 mart kuni Marokashda bo‘lib o‘tadi. Nomzodlar 18 noyabrgacha ko‘rsatilishi kerak.
FIFAga a’zo assotsiatsiyalar yaqinda yuz bergan mojaroga qaramay, Janni Infantinoni qo‘llab-quvvatlashini bildirdilar. AQSh va Belgiya milliy jamoalari o‘rtasidagi jahon chempionati 1/8 final o‘yini oldidan FIFA intizom qo‘mitasi Donald Trampning qo‘ng‘irog‘idan so‘ng, amerikalik hujumchi Folarin Balogunning diskvalifikatsiyasini to‘xtatib turgan.
Hodisadan so‘ng jurnalist Romen Molina Yevropa futbol assotsiatsiyalari ittifoqi (UYeFA) Janni Infantinoga qarshi nomzod ko‘rsatish ustida ishlayotganini yozdi. The Guardian ma’lumotlariga ko‘ra, FIFA 211 a’zosidan faqat bir nechtasi, jumladan, Germaniya futbol ittifoqi amaldagi prezidentni qo‘llab-quvvatlash uchun xat yubormagan. Gazeta materialida ta’kidlanishicha, «Infantino aksariyat ovozlarni qo‘lga kiritish uchun Yevropaning qo‘llab-quvvatlashiga muhtoj emas va har qanday holatda ham qit’aning katta qismi uning qayta saylanishini tasdiqlagan».
JCh kundaligi. Bronza uchun triller va Tuxelni tanqid qilgan Tramp
Saka het-trik qildi, Mbappe Messini quvib o‘tdi
Turkiya AQSh harbiy-dengiz kuchlarining qayta tiklanishini kutayotgani sababli, yirik harbiy kema kelishuvining amalga oshishi dargumon.
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev Toskana delegatsiyasi bilan uchrashib, savdo, sarmoyaviy va madaniy aloqalarni muhokama qildi
-
Dunyodan5 days agoMahmud Ahmadinejod atrofidagi sirli o’yin: “Mossad bilan hamkorlik”
-
Jamiyat5 days ago
O‘zbekistonga juda kuchli issiq havo oqimlari kirib keladi
-
Iqtisodiyot4 days agoMarkaziy bank huzurida Islomiy moliya kengashi tashkil etildi
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp uning o‘ldirilishi masalasiga oydinlik kiritmoqda
-
Dunyodan3 days agoMalayziya Isroil fuqarolarini deportatsiya qilmoqda
-
Jamiyat4 days agoChimyonda tog‘ sayri qutqaruv operatsiyasi bilan yakunlandi
-
Sport4 days agoAngliya va Argentina nega bir-birini yomon ko‘radi? Ashaddiy dushmanlik tarixi