Iqtisodiyot
«Oltinga nisbatan bu mexanizmni qo‘llab bo‘lmasa kerak» – MB raisi qo‘shimcha daromadlarni jamg‘arish haqida
Markaziy bank raisi Timur Ishmetovga ko‘ra, tushumlarni jamg‘arib borish mexanizmi neftga o‘xshagan mahsulotlar sotuvida ko‘proq qo‘llanadi, oltin tabiiy ravishda kontrsiklik funksiyaga ega. «Oltinning o‘zi avtomatik stabilizator», – dedi regulyator rahbari.
Joriy yilda global beqarorlik fonida oltin narxining rekord darajada qimmatlashishi yuz beryapti. Bu esa O‘zbekistonning daromadlarini sezilarli darajada oshirdi. Iqtisodchilar oltindan yuqori tushumlarni iqtisodiyotga to‘liq kiritib yubormasdan, jamg‘arib borishga chaqiryapti. Chunki so‘mning mustahkamlanishi cho‘zilib ketsa, buning ta’siri zararga xizmat qilishi mumkin degan qarash bor. 11 sentabr kungi matbuot anjumanida Kun.uz muxbirining bu boradagi savoliga Markaziy bank raisi Timur Ishmetov javob qaytardi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Regulyator rahbari oltin hisobidan shakllanayotgan daromadlar Markaziy bankda emas, ishlab chiqaruvchi tashkilot va budjetda jamlanib borishini alohida ta’kidlab o‘tdi. Shundan so‘ng, u oltindan kelayotgan qo‘shimcha daromadlarni jamg‘arish g‘oyasiga izoh berdi.
«O‘tgan davrda oltin narxi ijobiy shakllanishi bizning iqtisodiyotimiz uchun, albatta, ijobiy holat. Bir tomondan, bu o‘sha korxonalarda qo‘shimcha mablag‘ paydo bo‘lishiga olib keladi. Shu bilan birga, budjetga soliq tushumlari ham ko‘payadi. Barchamiz bilamizki, oltin hisobidan budjetga soliq tushumlarining ulushi katta. Ortiqcha daromadni saqlab qolish yoki qolmaslik bo‘yicha izohni, birinchi navbatda, Iqtisodiyot va moliya vazirligi berishi kerak deb o‘ylayman. Hozir hamkasblar o‘rniga izoh berib, noto‘g‘ri signal uzatib qo‘ymasligimiz lozim. Iqtisodiyotda ma’lum bir xomashyo tovarlarining narxlari ijobiy tomonga o‘zgarganda ortiqcha daromadni saqlab qolish g‘oyasi shundan iboratki, iqtisodiyotda uzoq muddatda ijobiy va salbiy sikllar bo‘ladi. Ijobiy siklda budjetga tushumlar ko‘proq bo‘ladi, retsessiya paytida esa kamroq bo‘ladi. Xarajatlarni bir maromda yuritish uchun ijobiy davrda ortiqcha daromadni saqlab qolib, retsessiya paytida uni ishlatish mexanizmi butun dunyoda bor. Bu odatda narxi iqtisodiy sikl bilan birga o‘zgaruvchi tovarlarga tatbiq etiladi», dedi Timur Ishmetov.
Markaziy bank raisining ta’kidlashicha, tushumlarni jamg‘arib borish mexanizmi neftga o‘xshagan mahsulotlar sotuvida ko‘proq qo‘llanadi, oltin tabiiy ravishda kontrsiklik funksiyaga ega.
«Masalan, neft. Iqtisodiy sikl ijobiy bo‘lganda narxi oshadi, budjetga tushumlar ko‘proq bo‘ladi, retsessiya payti esa neft narxi, undan keladigan daromadlar ham kamayadi. Shuning uchun bunday mexanizmlar odatda neft bilan bog‘liq bo‘ladi. Oltin narxida sharoit sal boshqacharoq. U tabiiy ravishda kontrsiklik funksiyaga ega. Ya’ni muammoli davrlarda hamma oltinga investitsiya qilishni boshlaydi, uning o‘zi avtomatik stabilizator. Neft bilan teskari yurish funksiyasi bor. Shu jihatdan oltin bo‘yicha daromadlarni saqlab qolish bo‘yicha g‘oyani amaliyotda qo‘llash qiyin. Chunki dunyoda iqtisodiyot barqaror bo‘lgan vaqtda uning narxi nisbatan pastroq bo‘ladi, qo‘shimcha daromadlar bo‘lmaydi. Oxirgi paytda oltin narxi oshishi esa aynan dunyoda noaniqliklar mavjud bo‘lgani bilan bog‘liq. Bu yerda juda ko‘p omillar mavjud, buni bilasizlar. Hamisha bo‘lmasa ham, aksariyat holatlarda siz aytgan funksiyani oltin o‘zi avtomatik ravishda bajaradi. Shuning uchun aynan oltinga nisbatan bu mexanizmni qo‘llab bo‘lmasa kerak deb o‘ylayman», dedi Ishmetov.
Iqtisodiyot
Ipoteka bank’ni o‘z tarkibiga olgan OTP Group ilk bor Forbes Global 2000 reytingida dunyoning eng yirik 400 ta kompaniyasi safiga qo‘shildi
OTP Group muhim natijaga erishdi: guruh to‘rt yillik barqaror o‘sish ortidan ilk bor Forbes Global 2000 reytingida dunyoning TOP-400 yetakchi kompaniyalari safiga kirdi.
2026 yil 26 iyun, Budapesht (Vengriya) — Forbes Global 2000 har yili dunyoning eng yirik ommaviy kompaniyalari reytingini e’lon qiladi. Reyting to‘rtta asosiy moliyaviy ko‘rsatkich — tushum, foyda, aktivlar va bozor kapitallashuvi asosida shakllantiriladi. Barcha ko‘rsatkichlar teng darajada hisobga olinadi. Metodikaga ko‘ra, har biri bo‘yicha alohida 2000 talik ro‘yxat tuzilib, yakuniy o‘rin umumiy natijalar asosida aniqlanadi.
«OTP Group Forbes Global 2000 reytingida dunyoning eng kuchli 400 ta kompaniyasi safiga kirdi. Bu — Vengriyada bosh qarorgohga ega mintaqaviy bank guruhi sifatida xodimlarimiz, mijozlarimiz va hamkorlarimiz bilan birgalikda qo‘lga kiritilgan muhim yutuqdir. OTP Groupʼning izchil rivoji barqaror strategiyamiz hamda mijozlarga yo‘naltirilgan biznes modelimizning mustahkamligini yana bir bor tasdiqlaydi.
Bugun 11 mamlakatda faoliyat yuritayotgan qariyb 40 ming nafar xodimimiz 17,5 millionga yaqin mijozlarimiz hayotini yanada qulay va xavfsiz qilish yo‘lida har kuni xizmat qilmoqda hamda Markaziy va Sharqiy Yevropadagi yetakchi o‘rnimizni mustahkamlab bormoqda.
Barcha jamoamizga umumiy muvaffaqiyatimizga qo‘shgan hissasi uchun, mijozlarimizga esa bizga bildirib kelayotgan ishonchi uchun samimiy minnatdorlik bildiraman. Aynan mana shu ishonch barqaror o‘sishimizning asosidir», — dedi OTP Bank bosh direktori Peter Chani.
2026 yilda OTP Group Forbes baholaydigan barcha asosiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha dunyoning yetakchi TOP-1000 kompaniyalari safidan o‘rin oldi: foyda bo‘yicha — 360-o‘rin, aktivlar bo‘yicha — 313-o‘rin, daromad bo‘yicha — 993-o‘rin, bozor qiymati bo‘yicha — 658-o‘rin. Yakunda esa guruh umumiy reytingda 398-pog‘onani egalladi.
Bu natija ayniqsa e’tiborga molik, chunki atigi to‘rt yil avval OTP Group hatto dunyoning TOP-1000 kompaniyalari qatoridan ham joy olmagan edi. Shundan buyon guruh yil sayin o‘z pozitsiyasini izchil va sezilarli darajada mustahkamlab bormoqda.
OTP Group haqida
OTP Group Markaziy va Sharqiy Yevropa mintaqasidagi yetakchi va jadal o‘sib borayotgan bank guruhlaridan biri bo‘lib, yuqori daromadliligi, shuningdek, kapital va likvidlik bo‘yicha barqaror ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. Bugungi kunda guruh Markaziy va Sharqiy Yevropa hamda Markaziy Osiyoning 11 mamlakatida faoliyat yuritib, qariyb 40 ming nafar xodimi orqali 17,5 millionga yaqin mijozga keng qamrovli moliyaviy xizmatlar ko‘rsatib kelmoqda.
OTP Group Markaziy va Sharqiy Yevropa bank sektorida kengayish va qo‘shib olish jarayonlarini faol amalga oshirayotgan yetakchi moliyaviy guruhlardan biri hisoblanadi. 2000 yillar boshidan buyon guruh 25 ta bankni muvaffaqiyatli qo‘shib olib, ularni o‘z tizimiga samarali moslashtirgan.
OTP Group bosh qarorgohi Vengriyada joylashgan bo‘lib, guruh ochiq va shaffof mulkchilik tuzilmasiga ega. Bank guruhi aksiyalari 1995 yildan buyon Budapesht fond birjasida erkin savdoga chiqarilib, investorlarga ochiq tarzda taklif etib kelinmoqda.
Sayt: Website
LinkedIn: We are proud to share that OTP Group has been ranked among the TOP 400 companies globally in the Forbes Global 2000 ranking.
Sayt: OTP Group, tarkibiga Ipoteka bank kiruvchi guruh, ilk bor dunyoning eng yirik 400 ta kompaniyasi qatoriga kirdi.
Reklama huquqi asosida
Iqtisodiyot
Ro‘yxatga olish natijasida O‘zbekiston aholisi soni 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi
O‘zbekistonda mustaqillik yillarida ilk marta o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, mamlakat aholisi allaqachon 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi.
Ro‘yxatga olishning dastlabki natijalari O‘zbekiston aholisi soni 39 047 321 nafar ekanini ko‘rsatdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi raisi Behzod Hamroyev ma’lum qildi.
Ro‘yxatga olish natijasidagi aholi soni rasmiy statistikadan 810,6 ming nafarga farq qilmoqda.
Aholi soni 1989 yildagi ro‘yxatga olish natijalariga nisbatan 2 barobarga oshgan.
Ro‘yxatga olishda aholining 97,3 foizi qamrab olindi
Qayd etilishicha, aholini ro‘yxatga olishda umumiy aholining 97,3 foizi ro‘yxatga olingan.
Aholining 2,7 foizi esa turli sabablarga ko‘ra ro‘yxatga olish jarayonlarida ishtirok etmagan.
Ta’kidlanishicha, mazkur ko‘rsatkich xalqaro me’yorlar bo‘yicha normal holat hisoblanadi. Ayrim davlatlar tajribasida ro‘yxatga olish jarayonida qamrab olinmagan aholi ulushi 10 foiz va undan yuqori bo‘lgan holatlar ham kuzatilgan.
Eslatib o‘tamiz, aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish 2026 yil yanvar-fevral oylarida bo‘lib o‘tgan edi.
2026 yilning yanvar-may oylarida jami 5 351 868 nafar chet el fuqarolari turistik maqsadlarda O‘zbekistonga tashrif buyurgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Mazkur davrda O‘zbekistonga jami 203 ta davlatdan turistlar tashrifi qayd etilgan.
Shundan:
erkaklar – 2 974 327 nafar;
ayollar – 2 377 541 nafar.
Ularning yosh bo‘yicha taqsimoti quyidagicha:
0-18 yosh – 584 171 nafar;
19-30 yosh – 892 166 nafar;
31-55 yosh – 2 791 843 nafar;
56 yosh va undan kattalar – 1 083 688 nafar.
Akmal Valiyev Surxondaryo viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Akmal Hamzayevich Valiyev 1975-yilda Samarqand viloyatining Ishtixon tumanida tug‘ilgan. 1998-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan, mutaxassisligi — iqtisodiyot va ishlab chiqarishni boshqarish. U soliq xizmatining 2-darajali maslahatchisi maxsus unvoniga ega.
Uzoq yillar Samarqand viloyati soliq organlarida turli mas’ul lavozimlarda mehnat qilgan. Tayinlovga qadar 2024-yildan Samarqand viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari sifatida faoliyat yuritib kelgan, deyiladi xabarda.
«Volkswagen» Germaniyadagi to‘rtta ishlab chiqarish maydonini yopish va umumiy ish o‘rinlari qisqarishini 100 ming nafargacha yetkazish masalasini muhokama qilmoqda. «Reuters» manbalariga ko‘ra, ushbu rejalar 9-iyul kuni bo‘lib o‘tadigan kuzatuv kengashi yig‘ilishida ko‘rib chiqiladi.
Manbalarning aytishicha, Gannover, Svikkau, Emden zavodlari hamda «Audi»ning Nekkarzulmdagi korxonasi yopilishi mumkin. Bu qaror 45 mingdan ortiq ish o‘rniga xavf tug‘diradi. Agar reja amalga oshsa, 2024-yil oxirida kasaba uyushmalari bilan kelishilgan 50 ming ish o‘rni qisqartirilishiga yana qo‘shimcha qisqartirishlar qo‘shiladi.
Kompaniya bosh direktori Oliver Blyume ushbu takliflarni haftaning boshida yuqori rahbariyatga taqdim etgan. Uning maqsadi boshqaruv jamoasini chuqur islohotlar atrofida birlashtirishdan iborat. Biroq rejalar kasaba uyushmalari va kompaniyaning ikkinchi yirik aksiyadori hisoblangan Quyi Saksoniya hukumati qarshiligiga uchrashi kutilmoqda.
«Manager Magazin» xabariga ko‘ra, kompaniya kelasi besh yillik investitsiya dasturini taxminan 15 foizga qisqartirib, uni 130 milliard yevrodan sal ko‘proq miqdorda belgilashni ham rejalashtirmoqda.
Nashr ma’lumotiga ko‘ra, Oliver Blyume va moliya direktori Arno Antlits «Volkswagen»ning asosiy brendi hamda ehtiyot qismlar biznesini alohida tuzilmalarga ajratish imkoniyatini ham ko‘rib chiqmoqda.
Kompaniya rasmiy vakili maxfiy hujjatlarga izoh berishdan bosh tortdi. Shu bilan birga, u «butun guruh, barcha brendlar va shuba korxonalar chuqur o‘zgarishlardan o‘tishi shart», deya ta’kidladi. «Volkswagen» ishchilar kengashi va «IG Metall» kasaba uyushmasi esa bunday rejalarga qarshi keskin kurashishini ma’lum qildi.
«Volkswagen» so‘nggi yillarda import bojlari, elektromobillarga o‘tish xarajatlari hamda xitoylik ishlab chiqaruvchilarning kuchayib borayotgan raqobati bosimi ostida qolmoqda.
«AlixPartners» ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoyda xorijiy avtomobil ishlab chiqaruvchilarning bozor ulushi 2020-yildagi 57 foizdan 2025-yilda 32 foizgacha qisqargan. «Volkswagen» esa 2024-yilda mamlakatdagi yetakchilikni «BYD»ga boy bergan va 2025-yilda uchinchi o‘ringa tushib qolgan.
Ipoteka bank’ni o‘z tarkibiga olgan OTP Group ilk bor Forbes Global 2000 reytingida dunyoning eng yirik 400 ta kompaniyasi safiga qo‘shildi
TIV Malayziyada o‘limga hukm qilingan uch o‘zbekistonlik haqida
Shavkat Mirziyoyev Jahon banki vitse-prezidentini qabul qildi: tafsilotlar
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Jamiyat5 days agoMehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi
-
Iqtisodiyot5 days agoQurilish materiallari tarmog‘ida kreditini to‘lolmayotgan korxonalar uchun 50 mln dollar ajratiladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Ertaga dollar tushib, yevro biroz ko‘tariladi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Sanoat o‘sishida qaysi tarmoqlar yetakchilik qilmoqda?
-
Jamiyat4 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman