Jamiyat
O‘gay onaning ko‘z yoshlari
1. Arqon uzildi
Bahor… Yonoqlarni mayin shabada silaydi. Daraxtlarning yosh surxlari qiyg‘os gullar ichida – oq zarga botirib olinganday…
Huv anovi do‘nglikdagi maysazorga bir qo‘y bilan echki bog‘lab qo‘yilibdi. Echkining ikki uloqchasi dikir-dikir sakraydi. Qo‘yning ham qo‘zichasi bor. Uloqchalar bilan yayrab, yugurishib yuribdi. Shunchayam do‘mboqki… Sakrashgani, yayrashganini ko‘rib, ular bilan birga o‘ynagisi keladi kishining… Bir mahal nimayam bo‘ldi-yu, o‘ynashibmi yo talashibmi, qo‘zichoq uloqcha bilan kalla qo‘yisha ketdi. Ona qo‘y «bo‘ldi, sho‘xlik qilma», deganday ma’rab qo‘ydi. Qo‘zichoq esa parvo qilmadi. Ona echki ham maysadan boshini ko‘tarmay me-meladi. Bolachalar yana hazillarini qo‘yishmadi. Shunda qo‘y cho‘zib ma’radi. Bolasiga intildi. Lekin bo‘ynida arqon – qo‘ymas edi. Qo‘zichoqni ikki uloq o‘rtaga olib, goh unisi, goh bunisi turtar, uni ranjitardi. Ona qo‘y chidab turolmadi. U yer depsinib bolasini «odobsizlar» ozoridan qutqarishga intildi…
Uloqchaning biri qo‘zichoqning biqiniga bexosdan kalla urdi. Qo‘zichoq «onajon, qutqaring!» degandek qattiq ma’rab yubordi. Shunda qo‘y arqonni yana zarb bilan siltadi…
Ona mehri arqonni uzdi…
2. Buvijonim
– Kenja nabiralari siz emasmisiz? – deb so‘radi hamshira Sarvarning qo‘lidagi tugunchani ola turib.
– Ha, men… – dedi Sarvar bu savoldan taajjublanganini yashirmay.
– Unda bir oz kutib turing.
U shunday dedi-da, ildam yurib, yuqori qavatga ko‘tarildi. Hamshiraning bu buyrug‘i Sarvarning ko‘ngliga g‘ashlik soldi. Har xil xayollarga borib, bemorlar ro‘yxatidan buvisining nomini izlay boshladi. Ro‘yxatdagi belgiga qaraganda buvisining isitmasi tushibdi, ahvoli bir muncha yaxshilanibdi. Bundan ko‘ngli taskin topgan bo‘lsa-da, hamshira chiqqunicha diqqat bo‘lib ketdi. Nihoyat zinada hamshira ko‘rindi. Xuddi Sarvarga kutib turishni buyurmaganday bamaylixotir tushib keldi. Bu ham yetmaganday Sarvarga qarab kulimsirab qo‘ydi. Yigitchaga yaqin kelgach, bir parcha qog‘oz uzatdi.
– Buvingiz berib yubordilar. Kecha sizni menga tasvirlab berib, kelsa ketib qolmasin, degandilar.
Sarvar «shu gapni avvalroq aytsangiz bo‘lmasmidi!» degisi keldi-yu, ortiqcha gapdan o‘zini tiyib, qog‘ozni shoshilib ochdi. Buvisining o‘sha ravon-ravon tanish harflari:
«Jonim bolam. Buni qara-ya, bugun sening tug‘ilgan kuning-u, men bo‘lsam, xotirjam shifoxonada yotibman. Xafa bo‘lmaysan-da, a? Sovg‘a ham qilolmadim… Agar uyda bo‘lganimda tandirda mazali qovoq somsa, piyozli non yopib berardim. Esingdami, bolaligingda men tandirga o‘t yoqsam juda-juda quvonib ketarding. Oying somsani menchalik yopolmaydi, to‘g‘rimi? Hozir ham shu odating bor… Endi taqdir, keksalik ekan, bu yerda yotibman. Toychog‘im, tug‘ilgan kuning muborak bo‘lsin! Baxtimizga ilohim o‘z panohida asrasin seni!
Duo bilan: buving.
Ha, aytmoqchi, oyinglarga tayinlab qo‘y: yerto‘ladagi qovoqni ishlatmay tursin. O‘zim chiqay, yaxshilab somsa yopamiz…»
Xatni o‘qiyotganida tomog‘iga nimadir tiqilganday bo‘ldi. Yoshligida buvisining har xil shirinliklarni yenglarining uchiga yashirib, «akalaring ko‘rishmasin», deb berkitib berishlari, dadasidan so‘kish eshitganda esa, boshini silab, erkalab uyiga olib kirib ketishlari, nasihat qilishlari ko‘z oldiga keldi. O‘zini tutishga harchand urinmasin, baribir ko‘ziga yosh kelaverdi.
«Buvijonim! Axir bujmayib qolgan qadoq qo‘llaringiz bilan boshimni silashingiz, yuzimni mehr to‘la siynangizga qo‘yib tin olishim, oppoq sochingizdan o‘pib, ko‘zimga surtishimning o‘zi menga katta sovg‘a emasmi?» degan xitob yuragini larzaga keltirdi. Hamshiraning hay-haylashiga qaramay, qoziqda ilig‘lik turgan oq xalatlardan birini olib, yelkasiga tashladi-yu, yuqoriga yugurdi.
Buvijonining ko‘ksiga boshini qo‘ydi.
3. O‘gay ona
– O‘qimas emishman, – dedi Oqil yana o‘jarlik bilan.
– Axir kim senga shunday dedi, bizga aytgin, – kuyundi direktor.
– Menga baribir endi… Hech kimning yordami kerakmas. Agar o‘zimning oyim bo‘lganlarida…
Oqilning lablari titradi, ko‘zlari yoshlandi. Burnini tortib qo‘ydi-da, o‘zini tutib olish uchun shiftga qaradi. Direktor gap nimada ekanini taxminan angladi. Biror xulosaga kelish uchun bu taxmin yetarli emasdi, shu sababli boladan yana so‘radi:
– Oqiljon o‘g‘lim, o‘jarlik qilma. Uyingda nima gap bo‘lganini menga ochiq aytaver. Biz seni xafa qildirib qo‘ymaymiz.
Oqil direktorga «rost aytyapsizmi?» deganday bir qarab oldi-da, nigohini derazaga qadab gap boshladi:
– O‘zim eshitdim, – dedi u yana burnini tortib qo‘yib. – Anovi… yangi oyim dadamga «o‘g‘lingiz katta yigit bo‘lib qoldi-ya, endi yoningizga olsangiz ham bo‘ladi», – dedi. Tag‘in men uni…
Oqil gapini tugata olmadi. Eshik ochilib, bir yoshlar chamasidagi shiringina bolani ko‘tarib olgan ko‘hlikkina juvon kirib keldi.
– Mumkinmi, voy, xayriyat-yey! – dedi u ostona hatlab ichkariga kirgach. – «Oqiljonni maktablariga chaqirib olib ketishdi», deyishsa, nima gap ekan, deb jonimni hovuchlab yugurib kelaveribman. Tinchlikmi o‘zi?
Juvonning salomlashishni ham unutib kirib kelishi uning g‘oyat xavotirda ekanidan darak berib turardi. Direktor buni tushundi. Uning kim ekanligini ham hayajonli so‘zlaridan angladi. Shu sababli gapni aylantirmay muddaoga o‘tishni ma’qul ko‘rdi.
– Tinchlik, – dedi u xotirjam ohangda so‘ng bolaga yuzlandi: – Oqiljon o‘g‘lim, sen tashqariga chiqib tur-chi!
Oqil qovog‘ini uyganicha «xo‘p», dedi. Chiqayotganida ayolning qo‘lidagi bola «atta!» deb unga osildi…
Direktor Oqilning bir necha kundan beri maktabga kelmayotgani, bugun darsdan keyin uyidan toptirib chaqirtirgani va nihoyat, bolaning oxirgi gaplarini aytib berdi.
Ayol ko‘ylagining yengi bilan ko‘z yoshlarini artib, piq-piq yig‘ladi. Keyin «Voy, gapirmaygina men o‘layin», dedi-da, tashqariga chiqib Oqilni olib kirdi.
– Voy, gapirmaygina men o‘layin, bolajonim. Men seni katta bo‘lib qolganingni aytib erkalatmoqchiydim-a! Sen o‘qib olim bo‘lsang, ukang ham izingdan boradi, deb doim duo qilaman-ku? Gapga no‘noq onangni kechir, bolajonim… – Ayol shu gaplarni takror-takror aytib, Oqilni quchoqlab olganicha yuz-ko‘zlaridan o‘paverdi…
Oqilning qo‘lidagi ukasi bu holatdan ajablanib hayron bo‘lb turdi Avvaliga sal qo‘rqdi ham. Keyin bir akasini, bir onasini o‘pa ketdi…
4. Ko‘zlari ochiq edi
Bo‘yniga chekich urilganday «cho‘tir» bo‘lib qolgan musicha qayerdandir ovqat topib, iniga uchib keldi. U har galgidek bolalarining inlaridan bosh chiqarib, og‘izlarini katta-katta ochib, chiyillashlarini kutgan edi. Biroq, inda bolalari ko‘rinmadi. Onaning ko‘zlari olazarak bo‘ldi. O‘zini har tomon urib, jigargo‘shalarini axtardi. Topdi! Hali parvozga yaxshi shaylanmagan jajji musichalar sho‘xlik qilib pastga tushishgan ekan. Ular hovli ro‘yasida bir-birlari bilan quvalashib, bamaylixotir o‘ynab yurishardi. Ona musicha ularni ko‘rib quvonganday bir-ikki qanot qoqib qo‘ydi. Pastak bir shoxga qo‘nib, bo‘ynini xiyol qiyshaytirib, ularning o‘yinini kuzatdi…
Birdan ona bezovtalandi. Bolalarining oldiga tushib, qanotini patillata ketdi: u burchakda pusib yotgan mushukni ko‘rib qolgan edi. Mushuk musichaning payqab qolganini sezib, o‘ljasiga sapchidi. Qushchalar qanot qoqishib pana tomonga o‘tishdi. Lekin yuqoriga, bexavotir inlariga uchib chiqishga qanotlari zaiflik qildi. Mushuk qushchalarni quva boshladi. Ular qancha urinishmasin, qanot qoqishmasin, yuqoriga ko‘tarilishga qurbilari yetmasdi. Onalari atrofida aylanishdan o‘zga choralari yo‘q edi.
Ona bezovta. Ona ilojsiz! Bolalari ucholmaydi… Shunda u allaqanday ovoz chiqarib yuqoriga ko‘tarildi-yu, so‘ng birdan qanotlari singanday yerga gup etib tushdi. U «siniq» qanotlarini yerga shap-shap urgancha parvozga uringanday bo‘lib mushukning atrofida aylana boshladi. Mushuk qushchalarni quvib yurishdan ko‘ra tayyor turgan o‘ljani yeyishni ma’qul ko‘rib, uni tappa bosdi.
Musicha esa hamon qanotlarini patillatadi. G‘alati ovoz bilan faryod chekib, bolalarini uchishga undaydi…
Mushuk uning hiqildog‘ini tishlab, chekkaga sudradi. Onaning so‘niq ko‘zlari yarim ochiq: «bolalarim qochdimi?» deganday ularni izlaydi. Qanotlarini ahyon-ahyonda majolsiz silkitadi. Go‘yo ochqab qolgan bolalari oldiga uchib borib, hozirgina topib kelgan ovqatini bermoqchi bo‘ladi…
Pastak butoqqa uchib chiqib qo‘nib olgan musichalar esa qo‘rquvdan dir-dir titrashadi…
5. Yovvoyi mushuk
Yana o‘sha yovvoyi mushuk paydo bo‘ldi. Avvallari odam sharpasini eshitib, junini hurpaytirganicha baqrayib turadigan, keyin qochib qoladigan mushuk negadir oldimizda bemalol yurishga odatlandi. Bu juda qiziq hodisa edi.
Men mushukning sirini bilishga oshiqdim. Unga bir bo‘lak go‘sht tashladim. U saxiyligimga ishonqiramaganday bir menga, bir go‘shtga qarab qo‘ydi. Keyin chaqqonlik bilan go‘shtni tishlab olib, uydan chiqib ketdi. Har gal yemish topsa yemay, olib chiqib ketishi ham ajablanarli hol edi. Mushukning izidan chiqdim. U hovli burchagidagi o‘tin turadigan bostirmaga kirib ketdi. Cho‘chitib yubormaslik uchun tirqishdan mo‘raladim: mushuk chalqancha yotib olgan, to‘rt mushukcha esa uni emardi… Mushukning birdan ko‘rinmay qolgani-yu, keyin begonasiramay qo‘ygani sababini endi angladim.
«Bitta bolasini jiyanlarimga olib bersammikin?» degan fikrda eshikni ochib, ichkari kirdim. Mushuk sapchib o‘rnidan turdi. Junini hurpaytirdi. Ko‘zlari yondi. Xunuk ovoz chiqardi. Yana bir qadam qo‘ysam menga tashlanishi turgan gap edi. Bunday holatda u o‘zini boqayotgan odamni ham tanishni istamasdi. Chunki yonida o‘z jonidan ham aziz bo‘lgan bolalari bor edi!
Izimga qaytdim. Shu-shu, mushuk meni ko‘rsa bostirma tomon qochadigan bo‘lib qoldi. Mushukning bolalaganini eshitgan jiyanlarim bugun uning bostirmadan nari ketishini poylab turib, oladan kelgan chiroyli bolasini olib chiqishibdi.
Qosh qorayganda mushuk bostirmadan o‘qday otilib chiqdi. Nimanidir axtara boshladi. Keyin eshigimiz tagiga kelib, mendan ham hayiqmay zorlanib, cho‘zib-cho‘zib miyovlay boshladi. Eshikni ochdim. U uyga otilib kirdi. Dam o‘tmay bolasini tishlab olib chiqdi. Bostirma tomon ketdi.
Mushuk bizga o‘rganib qolgan bo‘lsa ham bolalarini ishonmas edi…
Tohir Malik
O‘zbekistonda tuman va shahar hokimlarini saylash tizimini joriy etish masalasi kun tartibiga chiqdi.
Bu haqda Prezident farmoni loyihasi bilan tasdiqlanishi rejalashtirilayotgan «Davlat boshqaruvini 2030 yilgacha nomarkazlashtirish strategiyasi»da so‘z boradi.
Hujjat loyihasiga ko‘ra, kelgusi yillarda davlat boshqaruvidagi vakolatlarni markazdan hududlarga o‘tkazish, mahalliy rahbarlarning mas’uliyati va mustaqilligini oshirishga qaratilgan keng qamrovli islohotlar amalga oshiriladi. Shu doirada tuman va shahar hokimlarini saylash mexanizmini to‘liq ishlab chiqish vazifasi ham belgilangan.
Hozirda O‘zbekistonda tuman va shahar hokimlari yuqori turuvchi hokimlar tavsiyasi asosida Prezident tomonidan tayinlanadi. Yangi strategiya esa mahalliy boshqaruv tizimida aholi ishtirokini kuchaytirish va hudud rahbarlarining xalq oldidagi hisobdorligini oshirishga qaratilgan navbatdagi qadam sifatida baholanmoqda.
Loyihada, shuningdek, respublika darajasidagi 250 ta funksiya va vakolatni hududlarga o‘tkazish, mahalliy budjetlar mustaqilligini kengaytirish hamda davlat boshqaruvida jamoatchilik ishtirokini oshirish vazifalari ham nazarda tutilgan.
Hujjat hozircha jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilingan bo‘lib, taklif va mulohazalar asosida takomillashtirilishi mumkin.
Prezident investorlar uchun yangi huquqiy kafolatlarni e’lon qildi. Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatoriga kirdi. 10 yoshdan katta aholining qariyb barchasi mobil telefon ishlatishi ma’lum bo‘ldi. Andijonda 160 ming dollarlik yer savdosi bilan bog‘liq firibgarlik fosh etildi. Muddati o‘tgan mahsulotlarni sotganlik uchun jarimalar oshirilishi mumkin. Kunning muhim yangiliklari bilan tanishtiramiz.
Prezident investorlar uchun yangi huquqiy kafolatlarni e’lon qildi
O‘zbekistonda investorlar huquqlarini himoya qilish va xalqaro moliyaviy xizmatlar bozorini rivojlantirish maqsadida Toshkent xalqaro moliya markazi tashkil etiladi. Uning ishtirokchilari uchun maxsus huquqiy rejim hamda 50 yillik soliq imtiyozlari joriy qilinishi rejalashtirilmoqda. Bu haqda prezident Shavkat Mirziyoyev beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumining yalpi majlisida ma’lum qildi.
Ta’kidlanishicha, markaz ishtirokchilari uchun jozibador soliq tizimi yaratiladi. Xususan, foyda solig‘i, qo‘shilgan qiymat solig‘i, mol-mulk solig‘i hamda bojxona bojlari nol foiz etib belgilanadi. Shuningdek, kapitalning erkin harakati va istalgan valutada hisob-kitob qilish imkoniyati kafolatlanadi.
Markaz hududida moliyaviy texnologiyalar, raqamli aktivlar va «yashil» moliyani rivojlantirish uchun zamonaviy infratuzilma shakllantiriladi. Bundan tashqari, normativ hujjatlar qabul qilish vakolatiga ega mustaqil moliyaviy regulyator tashkil etiladi.
Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatoriga kirdi
Xalqaro konsalting kompaniyasi Boston Consulting Group (BCG) tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotda Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatorida qayd etildi. Poytaxt “o‘zgarish sur’ati” ko‘rsatkichi bo‘yicha jahonning bir qator yirik shaharlarini ortda qoldirib, yuqori o‘rinlardan birini egallagan.
BCG tomonidan tayyorlangan tadqiqotda dunyoning turli shaharlari iqtisodiy imkoniyatlar, yashash sifati, ijtimoiy kapital, davlat boshqaruvi bilan o‘zaro munosabatlar hamda o‘zgarishlarga moslashish sur’ati kabi mezonlar asosida baholangan.
Tahlil natijalariga ko‘ra, Toshkent “o‘zgarish sur’ati” yo‘nalishida Xitoyning Shenchjyen shahri va Saudiya Arabistoni poytaxti Ar-Riyoddan keyingi pog‘onani egallagan. Tadqiqot mualliflari Toshkentning yuqori natijalarini avvalo iqtisodiy faollikning o‘sishi, yangi imkoniyatlarning paydo bo‘lishi hamda davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi bilan izohlagan. Shuningdek, aholi va davlat idoralari o‘rtasidagi muloqot mexanizmlarining takomillashib borayotgani ham muhim omil sifatida qayd etilgan.
10 yoshdan katta aholining qariyb barchasi mobil telefon ishlatishi ma’lum bo‘ldi
O‘zbekistonda mobil aloqa vositalaridan foydalanish darajasi rekord ko‘rsatkichga yetdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda 10 yosh va undan katta aholining 99,3 foizi mobil telefondan foydalangan.
Qayd etilishicha, mamlakatda raqamli texnologiyalardan foydalanish imkoniyatlarining kengayishi, mobil aloqa xizmatlari qamrovining ortishi hamda internet infratuzilmasining rivojlanishi aholi orasida mobil telefonlar ommalashuviga xizmat qilgan.
Mutaxassislar fikricha, mobil telefonlar nafaqat aloqa vositasi, balki davlat xizmatlari, elektron to‘lovlar, onlayn ta’lim, elektron tijorat va turli raqamli platformalardan foydalanishning asosiy vositasiga aylanib bormoqda.
Andijonda 160 ming dollarlik yer savdosi bilan bog‘liq firibgarlik fosh etildi
Andijon viloyatida davlat zaxirasidagi yer maydonini rasmiylashtirib berishni va’da qilib, katta miqdorda pul talab qilgan shaxs huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qo‘lga olindi.
Tergovga qadar tekshiruv materiallariga ko‘ra, fuqaro Z.Yu. boshqa bir fuqaroning ishonchiga kirib, o‘zini go‘yoki Andijon viloyati Statistika boshqarmasi xodimi sifatida tanishtirgan. U Andijon tumanidagi Yo‘ldosh Oxunboboyev massivida joylashgan davlat zaxirasi yer maydoni auksion orqali uning farzandi nomiga rasmiylashtirilgani haqida yolg‘on ma’lumot bergan. Shundan so‘ng mazkur 40 sotix yer maydonining hujjatlarini kelgusida xaridor nomiga rasmiylashtirib berishni va’da qilib, bu xizmat uchun 160 ming AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida u 80 ming AQSh dollarini olayotgan vaqtda ashyoviy dalillar bilan ushlangan. Holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Muddati o‘tgan mahsulotlarni sotganlik uchun jarimalar oshirilishi mumkin
Yaroqlilik muddati o‘tgan yoki belgilangan tartibda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan oziq-ovqat mahsulotlarini sotganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Bu bo‘yicha qonun loyihasi Qonunchilik palatasida birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Hujjat bilan «Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida»gi kodeksning 178-moddasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish taklif etilmoqda. Loyihaga ko‘ra, yaroqlilik muddati o‘tgan mahsulotlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilishi majburiy bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini ushbu ma’lumotlarsiz realizatsiya qilish yoki sotish maqsadida qabul qilganlik uchun belgilangan jarimalar miqdori oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mazkur tashabbus iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, bozorlarda mahsulotlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda aholi salomatligiga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
2026 yilning dastlabki to‘rt oyida o‘qish maqsadida xorijga chiqqan O‘zbekiston fuqarolari soni o‘tgan yilning mos davriga nisbatan sezilarli darajada qisqardi. Shu bilan birga, Qirg‘iziston, Rossiya va Janubiy Koreya o‘zbekistonliklar uchun eng ommabop ta’lim yo‘nalishlari bo‘lib qolmoqda.
Foto: Fotolia / WavebreakmediaMicro
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning yanvar–aprel oylarida 7 355 nafar O‘zbekiston fuqarosi ta’lim olish maqsadida chet elga safar qilgan. Bu ko‘rsatkich 2025 yilning shu davriga nisbatan 2,6 ming nafarga yoki 26,2 foizga kamaygan.
Tahlillarga ko‘ra, mazkur davrda o‘zbekistonliklar o‘qish uchun eng ko‘p tanlagan davlat Qirg‘iz Respublikasi bo‘lgan. U yerga ta’lim maqsadida 1 519 nafar fuqaro yo‘l olgan. Rossiya ikkinchi o‘rinni egallab, ushbu mamlakatga 1 515 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun borgan.
Reytingning keyingi pog‘onalaridan Janubiy Koreya, Turkiya va Tojikiston joy olgan. Xususan, Koreya Respublikasiga 1 184 nafar, Turkiyaga 554 nafar, Tojikistonga esa 514 nafar fuqaro ta’lim maqsadida safar qilgan.
Shuningdek, Xitoyga 472 nafar, Buyuk Britaniyaga 413 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun chiqqan. Boshqa davlatlarga ta’lim maqsadida safar qilganlar soni esa 1 184 nafarni tashkil etgan.
Mutaxassislar fikricha, ta’lim migratsiyasidagi o‘zgarishlarga xorijiy universitetlar qabul siyosati, ta’lim xarajatlari, stipendiya dasturlari hamda mehnat bozoridagi tendensiyalar ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Statistik ma’lumotlardan ko‘rinishicha, xorijda ta’lim olishga qiziqish saqlanib qolayotgan bo‘lsa-da, joriy yilning dastlabki oylarida chet elda o‘qish uchun safar qiluvchilar soni o‘tgan yilga nisbatan kamaygan.
O‘zbekistonda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda barpo etilgan uy-joy va boshqa obektlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish tartibini takomillashtirishga qaratilgan qonun qabul qilindi. Hujjat mazkur sohadagi huquqiy mexanizmlarni soddalashtirish va fuqarolarning mulkiy huquqlarini himoya qilishni kuchaytirishni nazarda tutadi.
Qonun bilan bir qator me’yoriy-huquqiy hujjatlarga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi. Unda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish bilan bog‘liq amaldagi tartib-taomillarni yanada takomillashtirish maqsad qilingan.
Xususan, huquqlarni e’tirof etish jarayonlaridagi ayrim byurokratik talablar qisqartirilib, vakolatli tashkilotlarning mas’uliyati aniqlashtirildi. Shuningdek, fuqarolar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlarni ko‘rib chiqish va qaror qabul qilish jarayonlarini soddalashtirishga qaratilgan normalar ham kiritilgan.
Qonunga muvofiq, ayrim holatlarda yer uchastkalari va uy-joylarga bo‘lgan huquqlarni rasmiylashtirishda avtomatlashtirilgan axborot tizimlaridan kengroq foydalanish, davlat organlari o‘rtasidagi ma’lumot almashinuvini kuchaytirish hamda arizachilar uchun ortiqcha ovoragarchiliklarni bartaraf etish choralari belgilanmoqda.
Ta’kidlanishicha, yangi o‘zgartishlar fuqarolarning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarini qonuniy jihatdan mustahkamlash, bahsli holatlarni kamaytirish va mulkni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish jarayonlarining ochiqligi hamda samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Mutasaddilar fikricha, qabul qilingan qonun aholining uy-joy va yer munosabatlari sohasidagi huquqiy kafolatlarini yanada kuchaytirish bilan birga, ko‘chmas mulk sohasidagi huquqiy munosabatlarni tartibga solishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etishga zamin yaratadi.
O‘zbekistonda yaroqlilik muddati o‘tgan yoki belgilangan tartibda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan oziq-ovqat mahsulotlarini sotganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Bu bo‘yicha qonun loyihasi Qonunchilik palatasida birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Qonunchilik palatasining navbatdagi majlisida aholi salomatligi va hayotini muhofaza qilishga qaratilgan qonun loyihasi muhokama qilindi. Hujjat bilan «Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida»gi kodeksning 178-moddasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish taklif etilmoqda.
Loyihaga ko‘ra, yaroqlilik muddati o‘tgan mahsulotlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilishi majburiy bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini ushbu ma’lumotlarsiz realizatsiya qilish yoki sotish maqsadida qabul qilganlik uchun belgilangan jarimalar miqdori oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mazkur tashabbus iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, bozorlarda mahsulotlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda aholi salomatligiga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va amaliy ahamiyatiga alohida to‘xtalib, ayrim normalar yuzasidan qonun tashabbuskorlariga savollar berdi. Shuningdek, hujjatni yanada takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ham bildirildi.
Bahs-munozaralardan so‘ng qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Prezident va AQSh moliyaviy gigantlari o‘rtasidagi yopiq muloqot tafsilotlari
Qirg‘iziston va Tojikiston bosh vazirlari Toshkentda qabul qilindi
O‘zbekistonda ham hokimlar xalq tomonidan saylanishi mumkin
-
Siyosat2 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat3 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga gilam eksport qilmoqda?
-
Jamiyat4 days ago16−18 iyun kunlari Toshkent shahriga yuk mashinalari kiritilmaydi
-
Sport2 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Sport4 days agoJCh-2026. Osiyoning ikki jamoasi Yevropa vakillariga qarshi maydonga tushadi
-
Mahalliy3 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli