Iqtisodiyot
NKMK oltindan rekord darajada foyda va daromad ko‘rdi – lekin ishlab chiqarish tannarxi ham oshib boryapti
Navoiy kon-metallurgiya kombinati 2025 yilning birinchi yarmida 1,52 million troya unsiya otin ishlab chiqardi. Bu davrda kompaniya daromadi 40 foizga, sof foydasi esa 71,8 foizga o‘sdi. Shu bilan birga oltin ishlab chiqarish tannarxi 28 foizga oshdi – bu raqamlar so‘nggi yillarda o‘sib boryapti.
Navoiy kon-metallurgiya kombinati 2025 yil birinchi yarmidagi moliyaviy hisobotini e’lon qildi.
NKMK birinchi yarim yilda oltin narxi oshishi va sotuv hajmining ko‘payishi tufayli rekord darajadagi daromadga erishdi. Hisobotga ko‘ra, oltin ishlab chiqarish hajmi o‘tgan yilgi 1,52 million troya unsiyadan joriy yilda 1,54 million unsiya oshgan (+1,3 foiz o‘sish).
Jahon bozorida oltin narxlarining rekord darajada qimmatlashi fonida kompaniya daromadi o‘tgan yilga nisbatan 40 foizga oshgan – NKMK 2025 yilning birinchi yarmida 4,7 mlrd dollar daromad oldi, o‘tgan yilning mos davrida esa bu ko‘rsatkich 3,3 mlrd dollarni tashkil qilgan.
Bu davrda kompaniyaning sof foydasi 71,8 foizga o‘sib, 1,5 mlrd dollarni tashkil etdi – o‘tgan yilning 6 oyida NKMK 882 million dollar sof foyda olgandi.
Operatsion foyda 1,7 mlrd dollardan 2,8 mlrd dollarga oshdi, bunda o‘sish 60,3 foizni tashkil qildi. Soliq to‘lovlari qariyb 70 foiz, ya’ni 716 mln dollardan 1,22 mlrd dollargacha o‘sdi.
EBITDA o‘tgan yili 2 million dollar bo‘lgan bo‘lsa, joriy yilda 3 million dollarga yetdi va 51,7 foiz o‘sish qayd etildi.
Shuningdek, konlarni kengaytirish va yangi konlarni qidirish doirasida investitsiyalar hajmi 38,3 foizga oshib, 412 mln dollarni tashkil etdi.
Oltin ishlab chiqarish tannarxi o‘smoqda
1 unsiya oltin ishlab chiqarish tannarxi (AISC) 1,164 dollarga yetdi – bu xarajatlar o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 28,3 foizga o‘sdi (2024 yilda 907 dollar/unsiya).
AISC – All-in Sustaining cost, ya’ni barcha xarajatlar: ishlab chiqarish, texnik xizmat, qazib olish va amaliy xarajatlar hisobga olingan holda bitta troya unsiyaga tushgan tannarx.
NKMK hisobotida tannarx oshishining asosiy sabablari sifatida quyidagilar keltiriladi:
• Oltin narxining oshishi bo‘yicha royaltilar (konlar egalariga to‘lanadigan haq) oshirilishi;
• Qazib olish hajmi va tog‘-kon massasi ko‘payishi, bu esa operatsion xarajatlar va tashish-logistika kabi xarajatlarni oshiradi.
Iqtisodchi Otabek Bakirov oltinning shartli ishlab chiqarish tannarxi (AISC) juda tez va doimiy ravishda oshib borayotganiga e’tibor qaratdi. Tannarx 2022 yilda 778 dollar, 2023 yilda 866 dollar, 2024 yil 1-yarmida 907 dollar, 2024 yil yakuni bilan 979 dollar va 2025 yil 1-yarim yilligida 1 164 dollarga yetdi.
“Kompaniya tannarxning qimmatlashishini royalti oshishi bilan izohlagan. Lekin faqat royalti omili tannarxni shishirmayotgani aniq”, – deb yozdi iqtisodchi.
Avvalroq prezident Shavkat Mirziyoyev joriy yil yakuni bilan oltin ishlab chiqarishning yillik ko‘rsatkichi 118 tonnaga yetkazilishini ma’lum qilgandi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar-may oylarida O‘zbekiston 11 ta xorijiy davlatga qiymati 36,5 mln AQSh dollariga teng bo‘lgan qariyb 16,8 ming tonna gilos eksport qildi.
Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 4,1 ming tonnaga kamaygan.
Shu bilan birga, o‘zbek gilosi tashqi bozorlarda talabgirligini saqlab qolgan bo‘lib, eksport geografiyasi 11 ta mamlakatni qamrab oldi.
Hisobot davrida O‘zbekistondan eng ko‘p gilos Rossiyaga eksport qilindi. Bu mamlakatga 11,7 ming tonna mahsulot yetkazib berilgan.
Ikkinchi o‘rinda Qirg‘iz Respublikasi bo‘lib, ushbu davlatga 2,6 ming tonna gilos eksport qilingan.
Shuningdek, Qozog‘istonga 2 ming tonna, Belarusga 135,3 tonna, BAAga 116,7 tonna, boshqa davlatlarga esa jami 140 tonna gilos yetkazib berilgan.
Statistika ma’lumotlari Rossiya bozori O‘zbekiston gilosi uchun asosiy eksport yo‘nalishi bo‘lib qolayotganini ko‘rsatmoqda. Eksport qilingan mahsulotning katta qismi aynan ushbu mamlakat hissasiga to‘g‘ri kelgan.
Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (IHTT) prognoziga ko‘ra, 2026–2027 yillarda ham Hindiston dunyodagi eng tez o‘sadigan yirik iqtisodiyot maqomini saqlab qoladi. Indoneziya ikkinchi, Xitoy esa uchinchi o‘rinni egallashi kutilmoqda.
IHTT ma’lumotlariga ko‘ra, jahon yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 2026 yilda 2,8 foizga, 2027 yilda esa 3,1 foizga o‘sishi prognoz qilinmoqda. G20 davlatlari iqtisodiyoti esa har ikki yilda ham o‘rtacha 3 foizlik o‘sishni namoyon qilishi kutilmoqda.
Tashkilot prognoziga ko‘ra, Hindiston eng yuqori iqtisodiy o‘sish sur’atini saqlab qoladi. Agar 2025 yilda mamlakat YaIM 7,6 foizga o‘sgan bo‘lsa, 2026 yilda bu ko‘rsatkich 6,3 foiz, 2027 yilda esa 6,4 foizni tashkil etishi kutilmoqda.
Indoneziya iqtisodiyoti ham barqaror o‘sishni davom ettiradi. 2025 yilda YaIM 5,1 foizga oshgan bo‘lsa, IHTT mamlakatning 2026–2027 yillarda ham o‘sish sur’ati bo‘yicha ikkinchi o‘rinni saqlab qolishini prognoz qilmoqda.
Xitoy iqtisodiyoti ham o‘sishda davom etadi, ammo sur’at biroz sekinlashishi mumkin. 2025 yilda YaIM 5 foizga o‘sgan bo‘lsa, 2026 yilda 4,5 foiz, 2027 yilda esa 4,3 foizlik o‘sish kutilmoqda.
IHTT tahlilchilariga ko‘ra, aksariyat mamlakatlarda 2026 yilda iqtisodiy o‘sish sur’ati biroz pasayadi. Bundan istisno sifatida Janubiy Koreya qayd etilgan. Mamlakat iqtisodiyoti 2025 yilda 1 foizga o‘sgan bo‘lsa, yarimo‘tkazgichlar (chiplar) sanoatidagi yuqori talab hisobiga 2026 yilda o‘sish 2,6 foizga yetishi mumkin.
Rossiya iqtisodiyoti ham o‘sishni davom ettiradi, biroq nisbatan past sur’atlarda. IHTT hisob-kitoblariga ko‘ra, mamlakat YaIM 2025 yilda taxminan 1 foizga oshgan. 2026 yilda o‘sish 0,5 foiz, 2027 yilda esa 0,8 foiz bo‘lishi kutilmoqda.
Mutaxassislar fikricha, kelgusi ikki yilda jahon iqtisodiyotida o‘sish saqlanib qoladi, biroq mamlakatlar o‘rtasidagi sur’atlar sezilarli darajada farq qilishi mumkin.
Dollar kursida keskin ko‘tarilish yuz berdi
Source link
2026-yilning yanvar–may oylarida O‘zbekistonda 104,9 trln so‘mlik qurilish ishlari bajarildi, deb xabar berdi Milliy statistika qo‘mitasi.
Eng katta hajmdagi qurilish ishlari poytaxtda amalga oshirilmoqda.
Hududlar kesimida qurilish ishlari hajmi:
Toshkent shahri — 28 trln so‘m;
Toshkent viloyati — 10,7 trln so‘m;
Buxoro viloyati — 7,2 trln so‘m;
Farg‘ona viloyati — 6,9 trln so‘m;
Qashqadaryo viloyati — 6,7 trln so‘m;
Samarqand viloyati — 6,6 trln so‘m;
Namangan viloyati — 5,4 trln so‘m;
Andijon viloyati — 5,3 trln so‘m;
Xorazm viloyati — 5,3 trln so‘m;
Surxondaryo viloyati — 5,3 trln so‘m;
Qoraqalpog‘iston Respublikasi — 5,2 trln so‘m;
Navoiy viloyati — 4,1 trln so‘m;
Jizzax viloyati — 3,2 trln so‘m;
Sirdaryo viloyati — 2,2 trln so‘m.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–may oylarida O‘zbekistonda ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi 533,1 trln so‘mni tashkil etdi.
O‘sish sur’atlari eng yuqori xizmatlar — moliya, aloqa va axborotlashtirish hamda ta’lim sohalari.
Xizmatlar turlari bo‘yicha o‘sish sur’atlari quyidagicha:
moliyaviy xizmatlar — 124,9 foiz;
aloqa va axborotlashtirish xizmatlari — 122,2 foiz;
ta’lim sohasidagi xizmatlar — 121,0 foiz;
ijara xizmatlari — 117,6 foiz;
ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar — 117,5 foiz;
me’morchilik va muhandislik sohasidagi xizmatlar — 115,3 foiz;
sog‘liqni saqlash sohasidagi xizmatlar — 114,7 foiz;
yashash va ovqatlanish xizmatlari — 114,1 foiz;
savdo xizmatlari — 114,0 foiz;
transport xizmatlari — 113,3 foiz;
kompyuter va maishiy tovarlarni ta’mirlash bo‘yicha xizmatlar — 113,0 foiz;
shaxsiy xizmatlar — 111,6 foiz;
boshqa xizmatlar — 115,8 foiz.
Farg‘onada qariyb 6 kg «gashish» musodara qilindi
O‘zbekiston eng ko‘p giloslarni Rossiyaga eksport qilmoqda
2026–2027 yillarda eng tez o‘sadigan iqtisodiyotlar ma’lum qilindi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekiston va Gruziya strategik sheriklik deklaratsiyasini imzoladi
-
Siyosat5 days agoShavkat Mirziyoyev Gruziyaning oliy milliy mukofoti bilan taqdirlandi
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonda ayollar umr ko‘rish bo‘yicha erkaklardan oldinda
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar kursida keskin pasayish yuz berdi
-
Jamiyat5 days agoOliy sud Plenumida inson huquqlari va sud amaliyotiga oid muhim qarorlar qabul qilindi
-
Jamiyat5 days agoToshkentda qurilish tashkiloti markaziy kanalizatsiya quvurini uzib yubordi
-
Sport5 days agoJahon chempionatida bir nechta futbolchi doping bilan qo‘lga tushdi
-
Jamiyat5 days agoPxuketda ikki o‘zbekistonlik ushlandi