Jamiyat
“Meni zapretdan chiqaringlar, ijod qilmoqchiman, deya olmadim”
O‘zbekiston xalq artisti Farrux Zokirov Kun.uz’ga bergan intervyusida ijodiy faoliyatidagi eng og‘ir davrlar, “zapret” yillari, davlat rahbari hamda birinchi xonim bilan bog‘liq xotiralari, otasi Karim Zokiriy o‘g‘lining ijodiga bergan bahosi va oilasi haqida samimiy gapirdi. Xonanda ayrim paytlar tug‘ilgan kunini “yig‘lab-yig‘lab” o‘tkazganini, biroq xalq mehri uni yana sahnaga qaytarganini aytadi.
“Bu ham sinov ekan. Elakdan o‘tganlar san’atda sheryurak bo‘ladi”
Farrux Zokirov ijodkor uchun taqiq — xalq tilidagi “zapret” qanchalik og‘riqli ekanini eslar ekan, shunday dedi: Endi buni ham ko‘rish kerak ekan. Tatib ko‘rish kerak, his qilish kerak. Bu ham sinov. Shunaqangi she’r yozib berdilar Mahmud Toir, “Yalla”ga bag‘ishlov sifatida. Qarang, to‘rt qatorning o‘zida bitta afsona:
Ellik besh yil elak bo‘ldi,
Ellik besh ming tilak bo‘ldi.
Bu elakdan o‘ta olganlar
San’atda sheryurak bo‘ldi.
“Men vazirlikdan ketib, xalqim va ijodimga qaytishni so‘radim”
“O‘sha paytda sizning hamkasblaringiz bilan muloqot bo‘lganmi? Hol-ahvol so‘rashdimi sizdan? Yoki siz ular bilan yig‘ilib, “meni taqiqdan olinglar, men ijod qilmoqchiman, menga erkinlik kerak”, deya olganmisiz, Farrux aka?” – degan savolga quyidagicha javob qaytardi suhbatdoshimiz.
Yo‘q. Bir shunaqa bo‘lgan, mana, vazirlikda ishladik. Ozgina bo‘lsa ham vazir ham bo‘ldik. Men o‘ylagan edimki, o‘sha paytda mening foydam tegarmikan, men teatrda o‘sganman, san’at olamida o‘sganman. Endi o‘sha paytlarda yo‘q, bu narsa kerak emas ekan. Bu haligi tizim, ertalab rahbariyatdan keladigan qog‘oz, kun bo‘yi o‘sha bilan ovoragarchilik. Endi to‘g‘ri tushuning. Madaniyat bilan sportni birlashtirishdi. Orada bo‘ldi. Esingizda bormi? Mana shu fursatdan foydalanib men aytdimki: “iltimos, keling, men xalqimga, ijodimga qaytay”. Ismlarini aytmay, yaxshi ham yaxshilik bilan men shu yerdan ketdim men, vazirlikdan. Men aytdimki: “Iltimos, men sahnada ko‘proq foyda keltiraman”. Nima deydi, u joydan ketishning o‘zi ham bo‘lmaydi endi, bilasiz-u, bunaqa protokollar. O‘shanda boshdan o‘tkazdik. Bu ham kerak, bu ham, haligi aytganimdek, bu hammasi sinov. Bu haligi aytganimdek elak. Bu elakdan o‘tdik.
“Prezidentimiz san’atimizning muxlisi. Bunga milliardlar ham yetmaydi”
Qahramonimiz suhbat davomida davlat rahbari bilan bog‘liq xotiralarni his-hayajon bilan esladi. Farrux Zokirovning aytishicha, davlat rahbari bilan munosabatlari uzoq yillardan beri davom etadi. Ayniqsa, 70 yillik yubileyidagi tashrifni xonanda katta hayajon bilan esladi. Uning aytishicha, dastlab yarim soatga rejalashtirilgan uchrashuv bir yarim soat davom etgan. “Prezidentimiz bizning san’atimizning muxlisi. Bunga nima yetsin? Buni milliardlarga ham sotib olib bo‘lmaydi”, – dedi san’atkor. Xonanda ayrim qiyin davrlarda aynan shunday e’tibor va qo‘llab-quvvatlash uni ruhlantirganini ta’kidladi.
“Baxt bor edi, lekin yig‘lab nishonlagan kunlar ham bo‘lgan”
Farrux Zokirov davlat rahbari tilga olgan og‘ir davrlarni ham esladi.
Uning aytishicha, hayot doimo “silliq” bo‘lmagan. Ba’zi tug‘ilgan kunlar quvonch bilan emas, ichki og‘riqlar bilan o‘tgan. Shunga qaramay, san’atkor bunday sinovlarni hayot maktabi deb bilishini aytdi. “Xalq nazari boshqa narsa. Demak, qilgan xizmatlarimiz bekor ketmagan”, – dedi u.
“Birinchi xonimdagi nafosat o‘zbek ayolining timsoli”
Muxlislaringiz orasida birinchi xonim Ziroat Mirziyoyeva ham bor ekanlar. Ya’ni ular ham sizning qo‘shiqlaringizni maroq bilan eshitarkanlar. Birinchi xonim haqida ham bir fikrlaringiz bo‘lsa, yaxshi bo‘lardi.
Kelinoyimiz. Endi, avvalambor, sir bo‘lmasa kerak, men shunday baxtga ega bo‘lganmanki, muloqotda bo‘lish, bunaqangi oliyjanoblik… Qarang, men o‘sha qo‘shiqlarimda ifodalashga harakat qilaman, bizning o‘zbek ayollarining bir eng go‘zallik tomonlari mana kelinoyimizda bor.
Nafozat, go‘zallik, odob. Shu o‘zlarining shunday bir qarab turishlarida qanaqangi mehr bor, qandaydir go‘zallik bor. Shuning uchun hali aytyabman-u, men butun dunyo bo‘ylab yuraman, bizning o‘zbek ayoli, ayniqsa men bir narsani yana o‘shanga urg‘u beramanki, farqi yo‘q, o‘zbekmi, armanmi, rusmi, qirg‘izmi, o‘zbekistonlik ayollar bir boshqacha-da.
“Otam tanqid qilmaganining o‘zi katta baho edi”
Farrux Zokirov otasi Karim Zokirov bilan bog‘liq xotiralarni ham esladi.
Uning aytishicha, otasi qo‘shiqlarni ko‘p maqtamagan, lekin tanqid qilmasligining o‘zi katta e’tirof hisoblangan. Ayniqsa, “G‘ayra-g‘ayra” qo‘shig‘idan keyingi “Yomon emas, yaxshi, o‘g‘lim” degan gap xonanda uchun unutilmas baho bo‘lib qolgan. “Yalla” diniy qo‘shiq deb tanqid qilingan paytlar ham bo‘lgan”
San’atkor sovet davridagi bosimlarni ham esladi.
Uning aytishicha, 1985-yillarda markaziy matbuotda “Yalla” ansambli diniy yo‘nalishga yaqinlikda ayblangan. Biroq keyinchalik tarixchilar va musiqashunoslar “Yalla” nomining ildizi xalq og‘zaki ijodi va “Yo Alloh” iboralari bilan bog‘liq ekanini aytgan. “Demak, buning tarixiy asosi bor ekan”, – dedi Farrux Zokirov.
“Seni tashlab ketganim yolg‘on, o‘g‘lim”
Intervyumizning eng ta’sirli qismlaridan biri “O‘g‘lim” qo‘shig‘i haqida bo‘ldi. Farrux Zokirovning aytishicha, bu qo‘shiqning yaratilishida marhum Muhammad Yusufning hissasi katta bo‘lgan.
Alloh rahmat etsin, Muhammad Yusufning oldiga borganmiz, uchrashib, keyin men aytdimki, bir fikr bor, mana, suhbatlashsak, maslahatlashsak, shu “Erkak allasi” bo‘larmikin? Shuni chiqarsa bo‘larmikin? Bir mahalda o‘zgarib qoldi Muhammad Yusuf, Alloh rahmat etsin. Qizardi-da, “Farrux aka, uzr, hozir kelaman”, deb chiqib ketdi. Bir o‘n minutcha yo‘q. Keyin kirib, qaytib kirib keldi-da, ko‘zlari qizarib ketgan. “Eh, Farrux aka, mening boshimdan o‘tgan narsa”. Endi birinchi oila bo‘lmasdan anaqa, bunaqa-bunaqa bo‘lgan deb, menga she’r berganlar o‘sha kuni. Qalbimning shunaqangi nozik joyiga tegdi. Keyin o‘sha she’rni menga berganlar.
O‘ksimagin, jon o‘g‘lim, arslon o‘g‘lim.
Seni tashlab ketganim yolg‘on, o‘g‘lim”.
“Jamshid ukamni hammadan ko‘p maqtashardi”
Mendan keyingi ukam rahmatli Jamshid. Ajoyib inson: kamtarin, shunaqangi mehribon, hali aytishadi-yu, “qo‘yning og‘zidan cho‘p olmaydigan” insonlardan biri Jamshid ukam, deya O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist, kino va teatr aktyori rahmatli Jamshid Zokirov haqida esladi.
Qayerga bormaylik, mana, qarindoshlarga, Qo‘qongami, u-bu yerlarga borganimizda, “Karim aka, Jamshid o‘g‘lingiz boshqacha-da”, deyishardi. Yuvosh bo‘lgan, mehribon bo‘lgan, sal dadamga ham ko‘proq o‘xshab ketardi. Men, masalan, oyimga ko‘proq o‘xshayman. Shu men uchun haligi rashk emas, men ham shu harakat qilardimki, menga ham shunaqa deyishsa. Endi boshqacha hazil ham qilishardi. Masalan, endi bir tasavvur qiling, buyuk Halima Nosirova, buyuk Tamaraxonim, Mukarrama Turg‘unboyeva… Endi dadam bilan ular aka-ukaday, opa-singilday, mana shunaqa. Juda ham bularning munosabatiga, bularning muomalasiga havas qiladigan, bu ham bir maktab edi. Masalan, men endi kichkinaman, “Karim aka, buningiz boshqacharoq-a, sarig‘roq-a?” deb. Endi hazil, o‘shaning orasida balkim duolar bo‘lganmi… Endi aytyabman-ku, shunaqangi buyuk insonlarning duosini, suhbatini, maslahatini olganmiz.
“San’atdagi eng katta mukofot — xalqning muhabbati”
Intervyu davomida Farrux Zokirov bir necha bor xalq mehrini eng katta boylik deb ta’kidladi. San’atkorning aytishicha, mukofotlar, unvonlar yoki mansablardan ham muhimrog‘i — xalqning qalbidan joy olishdir. “Buni hech qanday boylik bilan sotib olib bo‘lmaydi”, – dedi u.
Toshkent shahrining Bektemir tumanida Tracker va BYD rusumli avtomobillar ishtirokida yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘ldi. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, hodisaga oraliq masofaga rioya qilinmagani sabab bo‘lgan.
Toshkent shahar IIBB YHXB Axborot xizmati ma’lum qilishicha, hodisa 30 iyun kuni soat 23:00 lar atrofida Bektemir tumanidagi X. Bayqaro mahallasi hududidan o‘tuvchi X. Bayqaro ko‘chasida sodir bo‘lgan.
Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, Tracker rusumli transport vositasi haydovchisi xavfsiz oraliq masofani saqlamagani oqibatida o‘zi bilan bir yo‘nalishda harakatlanayotgan BYD rusumli avtomobil bilan to‘qnashgan.
Ayni paytda mazkur holat yuzasidan Toshkent shahar IIBB YHXB mas’ul xodimlari tomonidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
YHXB haydovchilarga murojaat qilib, yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya qilish, xavfsiz tezlik va oraliq masofani saqlash orqali yo‘l-transport hodisalarining oldini olish mumkinligini eslatdi.
IIV holat Yakkabog‘ tumanida sodir bo‘lganini tasdiqlagan. 20 yoshdan 23 yoshgacha bo‘lgan 4 nafar yigit 14 yoshli qizni Damas mashinasida dalaga olib borib, zo‘rlaganlikda gumonlanmoqda. Holat yuzasidan nomusga tegish bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, gumondorlar protsessual tartibda ushlangan.
Illyustrativ surat / Getty Images
Yakkabog‘ tumanida 4 nafar yigit 14 yoshli qizni zo‘rlaganlikda gumonlanmoqda. Bu haqda Nemolchi.uz xabar berdi.
IIV matbuot kotibi Shohrux G‘iyosov Nemolchi.uz so‘roviga javoban holatni tasdiqlagan. Unga ko‘ra, 7 iyun kuni Yakkabog‘ tumanida 20, 21, 22, 23 yoshli 4 nafar yigit 14 yoshli qizni Damas mashinasiga mindirib, dalaga olib borishgan va zo‘rlashgan.
Yakkabog‘ tumani IIB huzuridagi tergov-tezkor guruhi voqea joyini ko‘zdan kechirib, ish uchun ahamiyatli bo‘lgan ashyo va dalillarni olib qo‘ygan. Sudga oid tibbiy, biologik va psixologik ekspertizalar tayinlangan.
Holat yuzasidan 8 iyun kuni Yakkabog‘ tumani IIB huzuridagi tergov guruhi tomonidan Jinoyat kodeksining 128-moddasi (o‘n olti yoshga to‘lmagan shaxs bilan jinsiy aloqa qilish) 1-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Jinoyat ishi 29 iyun kuni Jinoyat kodeksining 118-moddasi (nomusga tegish) 3-qismi “a” bandiga qayta malakalangan. Gumondorlar Sh.X., D.H., O.N. va D.A. protsessual tartibda ushlangan.
Mazkur jinoyat ishi Tergov departamenti tomonidan nazoratga olingani hamda barcha aybdor shaxslarga qonuniy chora ko‘rilishi ta’minlanishi bildirilgan.
Avvalroq Namanganda 6-sinf o‘quvchisiga jinsiy zo‘ravonlik qilgan o‘qituvchi qamoqqa olingandi.
Sog‘liqni saqlash vaziri Eldor Odilov soha xodimlari va aholiga murojaat qilib, tibbiyot tizimida korrupsiyaga qarshi murosasiz kurashish, ichki nazoratni kuchaytirish hamda raqamli nazorat mexanizmlarini joriy etish ustuvor vazifa bo‘lishini ta’kidladi.
Foto: Sog‘liqni saqlash vazirligi
Sog‘liqni saqlash vaziri Eldor Odilov tibbiyot sohasi xodimlari va aholiga yo‘llagan murojaatida korrupsiya mamlakat taraqqiyotiga jiddiy tahdid ekanini qayd etib, mazkur illatga qarshi qat’iy kurashish sohadagi eng muhim vazifalardan biri bo‘lib qolishini bildirdi.
Vazirning ta’kidlashicha, prezidentning 2026 yil 5 maydagi farmoni asosida vazirlik tizimi qayta tashkil etilmoqda. Markaziy apparat zamonaviy yondashuvga ega malakali kadrlar bilan to‘ldirilmoqda, korrupsiyaga qarshi kurashish va komplayens masalalari bo‘yicha vazir o‘rinbosari lavozimi joriy etilgan hamda ichki nazorat tizimi kengaytirilgan.
Ma’lum qilinishicha, 2026 yilning dastlabki besh oyida vazirlik tizimidagi tashkilotlarda masofaviyaudit.uz axborot tizimi orqali 979 ta holatda jami 514,9 milliard so‘mlik moliyaviy xato va kamchiliklar erta aniqlanib, bartaraf etilgan.
Shuningdek, tug‘uruq muassasalarida homiladorlar va ularning yaqinlaridan noqonuniy pul talab qilinishiga chek qo‘yish maqsadida «Sirli mijoz» tadbirlari yo‘lga qo‘yilgani qayd etildi.
Vazirning bildirishicha, 2026 yil 1 iyuldan boshlab «Raqamli komplayens» axborot dasturiy kompleksi sinov rejimida ishga tushiriladi. Korrupsiyaga qarshi ichki nazorat faoliyati esa E-Komplaens elektron moduli orqali to‘liq raqamlashtiriladi. Shuningdek, sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish orqali korrupsiyaviy xavflarni barvaqt aniqlash va ularning oldini olish rejalashtirilgan.
Eldor Odilov fuqarolarni sog‘liqni saqlash tizimidagi korrupsiyaviy holatlar, manfaatlar to‘qnashuvi, byurokratik to‘siqlar yoki noqonuniy to‘lovlar haqida vazirlikning 1203 qisqa raqamli ishonch telefoni yoki [email protected] elektron pochtasi orqali xabar berishga chaqirdi.
Uning ta’kidlashicha, har bir murojaat tezkor tartibda ko‘rib chiqiladi, murojaatchilarning shaxsi va taqdim etilgan ma’lumotlarning maxfiyligi to‘liq kafolatlanadi.
Toshkent va Navoiy viloyatlarida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida yerdan foydalanish uchun ruxsatnoma rasmiylashtirish hamda ishga joylashtirish evaziga pora olgan mansabdor shaxslar qo‘lga olindi. Har ikki holat yuzasidan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Davlat xavfsizlik xizmati hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan korrupsiyaga qarshi kurashish doirasida Toshkent va Navoiy viloyatlarida tezkor tadbirlar o‘tkazildi.
Ma’lum qilinishicha, Toshkent viloyatida O‘simliklar karantini va himoyasi agentligining tuman bo‘limlaridan biri inspektori fuqaroga davlat zaxirasidagi 20 gektar yer maydonidan tabiiy chimni ko‘chirib olish huquqini beruvchi sertifikat hamda uni tashish uchun deklaratsiya hujjatini rasmiylashtirib berish evaziga 2200 AQSh dollari olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Tergovga qadar tekshiruvda inspektor ushbu mablag‘ning 200 AQSh dollarini o‘zida qoldirib, qolgan 2 ming AQSh dollarini tuman bo‘limi boshlig‘iga berishni rejalashtirgani aniqlangan. Keyingi tezkor tadbirda bo‘lim boshlig‘i ham mazkur pul mablag‘ini olgan vaqtida qo‘lga olingan.
Navoiy viloyatida esa DXX, Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti hamda ichki ishlar organlari hamkorligida o‘tkazilgan tadbirda «Navoiy suv ta’minoti» AJning tuman bo‘limlaridan biri mashinisti mahalliy fuqaroni tanishlari orqali operator lavozimiga ishga joylashtirib berish evaziga 500 AQSh dollari olgan vaqtida ushlangan.
Tezkor tadbir davomida ushbu pul mablag‘ini qabul qilgan, muqaddam sudlangan bosh muhandis ham qo‘lga olingan. Shuningdek, noqonuniy holatga tuman bo‘limi boshlig‘ining ham aloqadorligi aniqlanib, holat protsessual tartibda rasmiylashtirilgan.
Hozirda har ikki holat bo‘yicha jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Andijon viloyatidagi «Do‘stlik» chegara bojxona postida qo‘shni davlatga yo‘l olgan fuqaro do‘ppisi ichiga yashirilgan 35,6 ming AQSh dollari bilan ushlandi. Bojxona deklaratsiyasida ko‘rsatilmagan valuta protsessual tartibda olib qo‘yildi.
Foto: Bojxona qo‘mitasi
Holat Andijon viloyati bojxona boshqarmasining «Do‘stlik» chegara bojxona postida aniqlangan.
Ma’lum qilinishicha, qo‘shni davlatga chiqib ketayotgan 51 yoshli fuqaro boshidagi do‘ppining ichiga 35,6 ming AQSh dollarini yashirgan holda mamlakat hududidan olib chiqishga uringan.
Bojxona nazorati davomida yo‘lovchining deklaratsiyasi tekshirilgan va og‘zaki so‘rov o‘tkazilgan. Natijada deklaratsiyada ko‘rsatilmagan hamda ma’lum qilinmagan naqd xorijiy valuta aniqlanib, belgilangan tartibda olib qo‘yilgan.
Bojxona qo‘mitasi eslatishicha, amaldagi qonunchilikka muvofiq, O‘zbekiston rezidentlari mamlakat hududidan 100 million so‘m ekvivalentigacha bo‘lgan miqdordagi naqd xorijiy valutani olib chiqish huquqiga ega.
Ayni paytda mazkur holat yuzasidan bojxona tekshiruvlari davom ettirilmoqda.
Prezident Mirziyoyev oliy darajadagi ikki tomonlama maslahatlashuvlar uchun Gruziyaga tashrif buyurdi
JCh anonsi. Angliya va Belgiya Afrika vakillariga qarshi
Toshkentda Tracker va BYD ishtirokida YTH sodir bo‘ldi
-
Dunyodan2 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Dunyodan4 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Iqtisodiyot4 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat5 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Iqtisodiyot3 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Jamiyat3 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot5 days agoBosh prokuratura tomonidan “Yashirin iqtisodiyot xaritasi” platformasi ishga tushirildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston kivilarni asosan Erondan import qilmoqda