Sport
«Liverpul» Turkiyada yutqazdi, grandlardan gollar shousi. YeChLda kun o‘yinlari
Seshanba oqshomida Chempionlar ligasining ikkinchi tur o‘yinlari start oldi: tur doirasidagi asosiy voqealar, o‘yinlardagi gollar va turnir jadvalidagi vaziyat.
Mbappe yana porladi – «Real» uchun navbatdagi het-trik
«Qayrat» – «Real» 0:5
Gollar: Mbappe, 25 – penalti (0:1). Mbappe, 52 (0:2). Mbappe, 74 (0:3). Kamavinga, 83 (0:4). Dias, 90+3 (0:5)
«Qayrat»: Kalmurza, Martinovich, Sorokin, Luish Mata, Tapalov (Baybek, 64), Kasabulat, Arad (Stanoyev, 64), Gromiko (Zariya, 80), Mrinskiy, Jorjinio (Edmilson, 64), Satpayev (Rikardinio, 80)
«Real»: Kurtua, Alaba, Hausen, F. Garsiya, Raul Asensio, Tshuameni (Bellinghem, 80), Sebalyos, Vinisius Junior (Dias, 70), Mastantuono (Rodrigu, 70), Mbappe (G. Garsiya, 81), Arda Guler (Kamavinga, 80)
Ogohlantirishlar: Gromiko, 48. Arad, 55
YeChLdagi debyutini Lissabonda «Sporting»dan 1:4 hisobida mag‘lub bo‘lish bilan boshlagan «Qayrat» turnir favoritlaridan biriga qarshi o‘z uyidagi o‘yinni dadil boshladi va ilk xavfli vaziyatga ham ega bo‘ldi, ammo 17 yoshli Satpayevning zarbasi Kurtuaga qiyinchilik tug‘dirmadi. Shundan keyin mehmonlar tashabbusni qo‘lga olishdi va mezbonlar ikkinchi o‘yinda ham yirik hisobda mag‘lubiyatga uchradi. «Real»ning Olmaotaga tashrifi butun mamlakat bo‘ylab katta ajiotaj keltirib chiqargandi, 26 minglik stadionni to‘ldirib o‘tirgan muxlislar esa Mbappening uch goliga guvoh bo‘lishdi. Kilian endi Madrid jamoasi safida YeChL o‘yinlarida qayd etilgan het-triklar soni bo‘yicha (4) Benzema bilan tenglashib oldi, safar o‘yinlaridagi het-triklar soni (3) bo‘yicha esa turnir tarixida unga teng keladigan futbolchi yo‘q, shuningdek, jami gollar soni (60 ta) bo‘yicha Tomas Myuller ortda qoldirildi.
Yo‘qotadigan narsasi qolmagan qozog‘istonliklar butun kuch bilan oldinga o‘tishdi, ammo hujumlar samara bermadi, Gromiko ishlagan penalti esa VAR aralashuvi bilan bekor qilindi. Ikkinchi bo‘limda zaxiradan o‘yinga qo‘shilgan Kamavinga va Braim ham bittadan gol urib, hisobni yanada yiriklashtirishdi. Bu o‘yin qozog‘istonliklarga katta futbol bayramini taqdim etdi, ammo «Real» – boshqa galaktika ekanini isbotladi.
Uchrashuvning asosiy haylayti Rodrigoning Qozog‘iston klubiga «transferi» bo‘ldi: final hushtagidan so‘ng braziliyalik futbolchi futbolchilardan biri bilan futbolkasini almashdi.
Sehrlangan raqib
«Galatasaroy» – «Liverpul» 1:0
Gol: Osimhen, 16 – penalti (1:0)
«Galatasaroy»: Ugurjan Chaqir, Sanches, Abdulkarim Bardakchi, Yakobs, Singo, Torreyra, Gundo‘g‘an (Sara, 75), Lemina, Barish Yilmaz (Eren Elmali, 85), Yunus Akgyun (Sholloi, 71), Osimhen (Ikardi, 71)
«Liverpul»: Alisson (Mamardashvili, 56), van Deyk, Konate, Kerkez, Frimpong (Bredli, 62), Gravenberh (Isak, 62), Jons, Soboslai, Gakpo (Saloh, 62), Virs, Ekitike (Makallister, 68)
Ogohlantirishlar: Lemina, 36. Abdulkarim Bardakchi, 61. Ikardi, 76. Yakobs, 76. Ugurjan Chaqir, 88 – Gravenberh, 45. Bredli, 73. Jons, 90
«Galatasaroy» tarkibiga jarohatidan to‘la forig‘ bo‘lgan Osimhen qaytdi va bu «sherlar»ni jiddiy kuchaytirdi. O‘yin debyutidayoq Alisson yakkama-yakka vaziyatga chiqib kelgan Barish Yilmazni to‘xtatishiga to‘g‘ri keldi. Javob hujumida esa mezbonlar posboni Ugurjan Chaqir ham seyv qilishiga to‘g‘ri keldi, u Ekitikening yaqin masofadan yo‘llagan zarbasini to‘sdi, qaytgan to‘pni Gakpo undan o‘tkazib darvoza tomon yo‘lladi, ammo himoyachi Yakobs to‘pni darvoza chizig‘i oldida to‘xtatib qoldi. Navbatdagi hujum esa turklarga muvaffaqiyat keltirdi, 15-daqiqada Yilmaz chap qanotdan jarima maydoniga kirib bordi va fint ishlatib, Soboslaini dog‘da qoldirdi, vengriyalik yarimhimoyachi esa unga fol ishlatishga majbur bo‘ldi va hakam 11 metrlik nuqtani ko‘rsatdi, nuqtaga yaqinlashgan Viktor Osimhen zarbani aniq ijro etdi.
Qizillar kutilganidek mezbonlar jarima maydonini qamal qilishdi, ikkinchi bo‘lim boshida javob gol urilishi mumkin edi, ammo Ekitike qulay pozitsiyada turib to‘pni tovonida darvoza to‘riga yo‘llashga urindi, bu zarba esa darvozabonga qiyinchilik tug‘dirmadi. Shundan keyin Arne Slot jamoasi jiddiy muammoga duch keldi. Yakkama-yakka vaziyatga chiqib kelayotgan Osimhenni qarshi olish uchun yugurib chiqqan Alisson jarohat olib, o‘rnini Mamardashviliga bo‘shatib berishiga to‘g‘ri keldi.
Darvozabonlar rokirovkasi natijaga ta’sir ko‘rsatmadi, o‘yin oxirida esa mehmonlar mag‘lubiyatdan qutulib qolishga yana bir bor yaqin kelishdi: avvaliga hakam Singo jarima maydoni ichida Isakni yiqitgan deb topdi, ammo videoassistentlar uning xatosini tuzatdi, aslida Uilfrid to‘pga birinchi bo‘lib ulgurgani oydinlashdi va «Liverpul» qatorasiga ikkinchi o‘yinda ham mag‘lubiyatni tan olishga majbur bo‘ldi.
«Liverpul» ushbu raqibga qarshi Istanbuldagi o‘yinlarda noxush seriyani davom ettirmoqda (=1-2). Qolaversa, Angliya chempionlari YeChL safar o‘yinlarida birinchi bo‘limda gol o‘tkazib, tanaffusga mag‘lub holda yo‘l olgan o‘yinlarida vaziyatni o‘nglashi qiyin bo‘lmoqda. Jamoa shunday o‘yinlardan oxirgi yigirmatasida faqat ikkitasida g‘alaba qozona olgan, o‘n olti o‘yinda esa yutqazgandi. Endi bu raqamlar mersisaydliklar uchun yanada qayg‘uli ko‘rinish oldi.
Mourinioning omadsiz qaytishi
«Chelsi» – «Benfika» 1:0
Gollar: Rios, 18 – avtogol (1:0)
«Chelsi»: Sanches, Badiashile (Jyeyms, 80), Chaloba, Kukurelya, Gyusto (Achimpong, 80), Fernandes, Kaysedo, Buonanotte (Estevao, 54), Garnacho (Gittens, 61), Pedru Netu, Jorj (Joao Pedro, 61)
«Benfika»: Trubin, Silva (Arauju, 73), Otamendi, Dal, Dedich, Barrenechea, Rios (Barreyru, 77), Eursnes (Enrike Arauju, 89), Sudakov (Ivanovich, 77), Lukebakio (Shelderup, 77), Pavlidis
Ogohlantirishlar: Fernandes, 45. Buonanotte, 46. Joao Pedro, 62 – Barrenechea, 34. Rios, 49. Eursnes, 64. Otamendi, 83. Arauju, 88
Chetlatish: Joao Pedro, 90 (ikkinchi sariq)
Joze Mourinio «Benfika» bilan nafaqat qadrdon «Stemford Brij»ga, balki YeChLga ham qaytdi. U o‘zi uchun sevimli turnirda besh yarim yildan buyon qatnashmayotgandi – uning turnirdagi oxirgi o‘yini 2020 yil martiga to‘g‘ri keladi, o‘shanda uning boshqaruvidagi «Tottenhem» 1/8 finalda «Leypsig»dan mag‘lub bo‘lgandi.
Taqdir hazili shundaki, uning boshqaruvidagi «Fenerbahche» YeChL uchun o‘tish o‘yinlarida «Benfika»ga yutqazgandi va shundan keyin portugaliyalik mutaxassis turklar jamoasidan bo‘shatilgandi. Ammo
«Benfika» YeChLning birinchi turida kutilmaganda «Qorabog‘»ga yutqazib qo‘ygach, Brunu Lajye iste’foga chiqarildi va uning o‘rniga Mourinio chaqirildi.
Joze Mourinioni «Stemford Brij»da iliq qarshi olishdi: tribunalardagi muxlislar uning nomini olqishlashdi, portugaliyalik mutaxassis esa bunga javoban ularga havoda bo‘sa yo‘lladi. Maydonda esa «Benfika» raqibga jang taklif qildi, ammo «Chelsi» yakunda uch ochkoga ega bo‘ldi. Barchasini Richard Riosning avtogoli hal qildi, u 18-daqiqada Alexandro Garnachoning qanotdan uzatmasini to‘sishga urinib, o‘z jamoasi darvozasini ishg‘ol etib qo‘ydi. Ikkinchi bo‘limda Fredrik Eursnes juda yaxshi vaziyatga ega bo‘lgandi, ammo mezbonlar darvozaboni top-seyv ijro etib, jamoasi g‘alabasini saqlab qoldi.
Lautaro tarix yozmoqda
«Inter» – «Slaviya» 4:0
Gollar: Martines, 30 (1:0). Dyumfris, 34 (2:0). Martines, 65 (3:0)
«Inter»: Zommer, Acherbi, Bastoni, Bissek (Akanji, 66), Zelinski (Barella, 66), Suchich, Hoqon Chalxono‘g‘li, Dimarko, Dyumfris (Darmian, 76), Tyuram (Bonni, 66), Martines (Espozito, 66)
«Slaviya»: Stanek, Xaloupek, Zima, Hasioka (Xitil, 83), Vlchek, Zafeyris, Dorli, Sadilek (Xori, 46), Provod (Cham, 70), Dudera (Mbodji, 49), Kushey (Shrans, 46)
Ogohlantirishlar: Bissek, 48. Martines, 61 – Shrans, 56
O‘tgan mavsum finalchisi yarim soat davomida «Slaviya» mudofaasining zaif nuqtasini qidirdi, keyin esa darvozabonning xatosi tufayli hisobni ochdi. Stanek Lautaro Martinesning bosimi ostida uzatma berishda muvaffaqiyatsiz harakat qildi, to‘pga ega chiqqan argentinalik hujumchi esa bo‘sh darvozani ishg‘ol etdi. «Inter» sardori karerasidagi eng oddiy gollardan biri evaziga tarixga kirdi. U neradzurrilarning Chempionlar ligasida qatorasiga yetti mavsum davomida gol urgan birinchi futbolchisiga aylandi.
Martines ikkinchi bo‘limda Bastonining uzatmasidan keyin dublni rasmiylashtirdi. Bu golli hujumda Bastoniga tovonda uzatma berish orqali qatnashgan Markus Tyuram birinchi bo‘limda Dyumfrisning goliga ham assistentlik qilgandi. Kristian Kivu YeChLni qatorasiga ikki g‘alaba bilan boshlamoqda.
Noyyerning rekordi
«Pafos» – «Bavariya» 1:5
Gollar: Keyn, 15 (0:1). Rafael Gerreyru, 20 (0:2). Jyekson, 31 (0:3). Keyn, 34 (0:4). Orshich, 45 (1:4). Olise, 68 (1:5)
«Pafos»: Mixail, Goldar, David Luiz (Langa, 59), Lyukkassen, Shunich, Pepe, Pileas (Sema, 79), Jaja (Bassauamina, 59), Dragomir (Kina, 66), Orshich, Anderson Silva (Dimata, 59)
«Bavariya»: Noyyer, Upamekano (Ta, 72), Kim Min Je, Rafael Gerreyru, Laymer (Bishof, 83), Kimmix, Pavlovich, Keyn (Boe, 64), Dias (Gnabri, 46), Olise (Karl, 72), Jyekson
Ogohlantirish: Orshich, 46
Seshanba kuni nafaqat «Qayrat» balki Kiprning «Pafos» klubi ham tarixiy o‘yinda maydonga tushdi. Yevrokuboklar debyutanti o‘z maydonidagi ilk yevrokubok o‘yinini «Bavariya»ga qarshi o‘tkazdi. Lekin birinchi turda «Olimpiakos» maydonida kiprliklar golsiz durang qayd eta olgan bo‘lsa-da, bu safar ularda hech qanday imkoniyat yo‘q edi.
Keynning chalqancha uslubda bergan ilk zarbasi darvoza ustuniga tegdi, lekin u to‘xtash haqida o‘ylamadi va keyingi zarbasi bilan olis burchakni aniq nishonga oldi. Unga assistentlik qilgan Olise bir necha daqiqa o‘tib ikkinchi golni ham tashkillashtirib berdi: uning markazga ko‘chishi va «devor» uslubida o‘ynashi Jyeksonning Rafael Gerreyruga golli pas berishi bilan yakunlandi. Biroz o‘tib Olise Jyeksonning o‘ziga ham «Bavariya»dagi ilk golini urishda yordam berdi. Bo‘lim davomida Keyn dublni nishonladi. Bu vaqtda esa Noyyer ochiqchasiga zerikib o‘tirdi va biroz bo‘shashdi ham, natijada bo‘lim oxirida Orshichdan gol o‘tkazib yubordi. Lekin shu kuni Manuel Iker Kasilyasning rekordini takrorlagan holda Chempionlar ligasida 101-g‘alabasiga erishdi. Ikkinchi bo‘limda esa tinib-tinchimas Olisening o‘zi ham gol urib, yakuniy hisobni o‘rnatdi.
«Tottenhem»da kambek
«Bude-Glimt» – «Tottenhem» 2:2
Gollar: Hauge, 53 (1:0). Hauge, 66 (2:0). van de Ven, 68 (2:1). Gundersen, 89 – avtogol (2:2)
Aniq ijro etilmagan penalti: Heg, 35’
«Bude-Glimt»: Xaykin, Bertuft, Aleyesami (Klyunge, 90+7), Berkan, Sevold, Berg, Fet, Even (Gundersen, 87), Xauge, Euklenn (Blomberg, 80), Heg (Helmersen, 80)
«Tottenhem»: Vikario, Danso, van de Ven, Spens (Udodji, 82), Porro, Bentankur (Grey, 82), Sarr (Palinya, 69), Bergvall (Simons, 60), Odober, Jonson (Quddus, 60), Risharlison
Ogohlantirishlar: Berg, 68. Euklenn, 72 – van de Ven, 58. Porro, 90
«Bude-Glimt» va «Tottenhem» may oyida Yevropa ligasi yarimfinalida o‘zaro to‘qnashgandi. O‘shanda norvegiyaliklar jamoasi jiddiy qarshilik ko‘rsatgan bo‘lsa-da, finalga chiqa olmagandi. Bu safar «Budyo-Glimt» revansh olish uchun maydonga chiqqandi va ilk daqiqalardan hujumga o‘tdi, ammo mezbonlar birinchi bo‘limda yaqqol vaziyatdan foydalana olishmadi – jamoa sardori Heg bu safar ham 11 metrdan gol ura olmadi, u birinchi turda «Slaviya»ga qarshi o‘yinda ham penaltini yo‘qqa chiqargandi. Ikkinchi bo‘limda esa Hauge qisqa vaqt ichida dublni rasmiylashtirdi va amalda o‘yin taqdirini hal qilgandek ko‘ringandi. Ammo londonliklar diqqatni jamlab, kambek qilishga o‘zida kuch topa oldi. Avvaliga himoyachi Van de Ven 68-daqiqada hisobni qisqartirdi, so‘nggi daqiqalarda esa mezbonlar alamli gol o‘tkazib yuborishdi: darvozabon Nikita Xaykin Risharlisonning yaqin masofadan yo‘llagan zarbasini qaytargandi, ammo to‘p bir necha daqiqa oldin hisobni ushlash uchun maydonga tushirilgan himoyachi Gundersenga tekkan holda darvoza to‘riga kirib ketdi.
Grizmanning yubileyi
«Atletiko» – «Ayntraxt» 5:1
Gollar: Raspadori, 4 (1:0). Le Norman, 33 (2:0). Grizmann, 45+1 (3:0). Burkardt, 57 (3:1). Simeone, 70 (4:1). Alvares, 82 – penalti (5:1)
«Atletiko»: Oblak, Langle, Le Norman, Rudjyeri, Lorente, Gallaher, Barrios (Molina, 75), Grizmann (Baena, 90), Simeone (Gonsales, 75), Alvares (Martin, 90), Raspadori (Koke, 55)
«Ayntraxt»: Santos, Teat, Kox, Braun (Baoyya, 71), Kollinz (Amenda, 58), Shaibi, Sxiri (Hoylund, 58), Uzun (Larsson, 58), Knauff, Doan (Getse, 74), Burkardt
Ogohlantirishlar: Langle, 13 – Braun, 41
Dam olish kunlarida Madrid derbisida besh gol urgan «Atletiko» YeChLda ham bu ishni davom ettirib, o‘yindagi birinchi zarbasiniyoq golga aylantirdi – Raspadori Ispaniyadagi ilk golini urdi. «Matraschilar» uchun bu golning o‘zi yubiley bo‘ldi – YeChLdagi 200-gol. Va Diyego Simeone shogirdlari to‘xtash haqida o‘ylashmadi. Le Norman burchak zarbasidan keyin hisobni ikkitaga oshirdi. Birinchi turda «Galatasaroy» darvozasiga beshta gol urgan, dam olish kunlarida «Borussiya» M bilan gollar shousini uyushtirgan (6:4) «Ayntraxt» esa shu kuni maydonda yo‘qolib qoldi.
Birinchi bo‘limga qo‘shib berilgan daqiqalarda madridliklar faxriysi Antuan Grizmann ham «Atletiko» safidagi yubiley 200-golini urishga erishdi va oldindan tayyorlangan maxsus futbolkani muxlislarga namoyish etdi.
Ikkinchi bo‘limda esa juda yuqori sport formasidagi Xulian Alvares o‘zini ko‘rsatdi. Argentinalik hujumchi avvaliga penaltidan panenka uslubida zarba berib, hisobdagi farqni oshirdi, keyin esa dublni rasmiylashtirdi.
«Atalanta» muxlislar oldida aybini yuvdi
«Atalanta» – «Bryugge» 2:1
Gollar: Tzolis, 38 (0:1). Samarjich, 74 – penalti (1:1). Pashalich, 87 (2:1)
«Atalanta»: Karnesekki, Jimsiti, Axanor, Kossunu (Musa, 53), Ederson (Samarjich, 61), de Ron, Bernaskoni, Bellanova (Dzappakosta, 46), Pashalich, Lukman (Sulemana, 61), Krstovich (Breshanini, 89)
«Bryugge»: Yakkers, Ordones (Romero, 89), Mexele, Seys, Sabbe (Meyyer, 89), Stankovich, Vanaken, Sandra (Kempbell, 89), Tzolis, Borjyesh (Vetlesen, 75), Tresoldi (Verman, 63)
Ogohlantirishlar: Musa, 58. de Ron, 81
Kunning natijasini taxmin qilish qiyin bo‘lgan o‘yini «Atalanta» g‘alabasi bilan yakunlandi. Bu jamoalar fevralda ham YeChL pley-off bosqichining o‘tish o‘yinlarida to‘qnashgan va «Atalanta» kutilmaganda ikki o‘yinda ham yutqazgandi (1:2, 1:3). Bu safar ham bergamoliklarning g‘alabasiga ko‘pchilik ishonmayotgandi. Jamoa jarohatlar girdobida qolgan, jumladan, «Bryugge»ning sobiq yulduzi De Ketelare ham hozirgi jamoasiga yordam bera olmayapti, birinchi bo‘limda esa mehmonlar Tsolisning zarbasi evaziga hisobda oldinga chiqib olishdi. Ammo ikkinchi bo‘limning ikkinchi yarmida mezbonlar vaziyatni o‘nglashga erishishdi, avvaliga zaxiradan tushgan Samarjich penaltini aniq ijro etdi, keyin esa boshqa bir joker, yozda «Milan» safidan kelib qo‘shilgan Musa burchak zarbasidan keyin qulay vaziyatda turgan Pashalichni golli pas bilan ta’minladi. Ivan Yurich shogirdlari birinchi turda «PSJ»dan uchralgan 0:4 hisobidagi yirik mag‘lubiyat uchun muxlislar qarshisida o‘zini oqlab oldi.
Obameyangda yana bir yorqin o‘yin
«Marsel» «Ayaks» – 4:0
Gollar: Payshao, 6 (1:0). Payshao, 12 (2:0). Grinvud, 26 (3:0). Obameyang, 52 (4:0)
«Marsel»: Ruli, Agerd, Pavar, Emerson, Medina (Igan-Rayli, 36), O`Rayli (Gomesh, 62), Vermeren (Murilo, 82), Nadir (Vea, 46), Payshao (Heyberg, 62), Grinvud, Obameyang
«Ayaks»: Yarosh, Itakura, Bas (Goei, 55), Vayndal (Shutalo, 55), Roza, Glux, Klassen, Teylor, Reger (Mokio, 23), Gods (Moro, 84), Bergeys (Edvardsen, 46)
Ogohlantirishlar: Heyberg, 79. Agerd, 88 – Roza, 34. Itakura, 66. Goei, 76
«Ayaks»ning eng yaxshi davri ortda qolgani ayon bo‘lmoqda. Birinchi turda o‘z uyida «Inter»ga qarshi hech narsa qila olmagan amsterdamliklar «Marsel» maydonida yirik hisobda mag‘lub bo‘ldi. Faoliyatining so‘nggi damlarini o‘tkazayotgan Obameyang o‘yin startidayoq to‘pga bir teginishda Igor Payshaoni golli pas bilan ta’minladi, «Feyyenoord»ning sobiq vingeri jarima maydoni chizig‘i ustidan yo‘llagan zarbasi bilan o‘ziga yaxshi tanish bo‘lgan raqib darvozasini ishg‘ol etdi. Mehmonlar marselliklar pressingi qarshisida ojiz qolishdi va 13-daqiqada tajribali Klassen to‘p yo‘qotishidan keyin Payshao dublni rasmiylashtirdi. Grinvudning goli ham Roberto De Dzerbi shogirdlari uyushtirgan pressing mahsuli bo‘ldi. Ammo, kechaning asosiy qahramoni – baribir Obameyang bo‘ldi. Birinchi bo‘limda ikki golga assistentlik qilgan gabonlik hujumchi ikkinchi bo‘limda mehmonlarning standart vaziyatidan keyin boshlangan qarshi hujumda o‘z golini ham urdi, bu hujumda Payshao unga qarzini qaytardi. Saudiya Arabistonida o‘ynab kelishga ulgurgan qariya hujumchi YeChL o‘yinida 1+2 qayd etmoqda.
«Marsel» yaxshi taassuot qoldirmoqda, «Ayaks» esa startdagi ikki o‘yinda jami 0:6 hisobida yutqazdi. Amsterdamliklar YeChLda 2012 yildan buyon bu qadar yomon start qilmagandi.
Sport
O‘zbekistonda futbolchilar daromad solig‘idan ozod etildi
2026 yil 1 apreldan boshlab Superliga va Pro-ligada to‘p suradigan futbolchilar 3 yil muddatga daromad solig‘idan ozod bo‘ladi. Klublar esa ular uchun ijtimoiy soliqni 1 foiz stavkada to‘laydi. Davlat Superliga klublariga bu yil 35 mlrd so‘mdan, 2027 yilda 30 mlrd so‘mdan, 2028 yilda 25 mlrd so‘mdan pul berishini e’lon qildi. Davlat davlat idorasi, ham sport federatsiyasini boshqarayotgan amaldorlar birinchi ish joyiga tegishli mablag‘lardan federatsiyaga ham berish huquqini oldi.
O‘zbekiston prezidenti 24 mart kuni sport sohasini moliyalashtirish mexanizmlari yuzasidan qaror imzoladi.
Qarorga asosan, Sport vazirligi huzurida Sport sohasida tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tashkil etildi. Jamg‘arma davlat budjeti va boshqa manbalardan moliyalashtiriladi.
Davlat ishtirokidagi korxonalarning sport sohasi uchun ajratadigan homiylik mablag‘lari ham shu Jamg‘armaga yo‘naltiriladi. Qaysi korxona qancha homiylik qilishini Respublikasi komissiyasi belgilaydi (Administratsiya bilan kelishgan holda).
2026 yilda Jamg‘armaga davlat budjetidan 700 mlrd so‘m ajratiladi. Shu mablag‘ hisobidan, Superligadagi har bir futbol klubiga joriy yilda 35 mlrd so‘mdan (16 ta klubga jami 560 mlrd so‘m) beriladi.
2027 yilda Superliga klublariga 30 mlrd so‘mdan, 2028 yilda 25 mlrd so‘mdan beriladi.
2026 yil 1 apreldan 2029 yil 1 aprelga qadar Superliga va Pro-ligada ishtirok etuvchi futbol klublarining futbolchilari jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini to‘lashdan ozod etiladi va ular uchun ijtimoiy soliq stavkasi 1 foiz bo‘ladi. Bu imtiyoz muayyan tartibda boshqa sport turlari bo‘yicha murabbiylarga, shu jumladan xorijlik trenerlarga ham taalluqli bo‘ladi.
Sport federatsiyalariga rahbar sifatida saylangan davlat tashkilotlari rahbarlariga huquq berildi: endi ular o‘zi boshqarayotgan davlat tashkilotining budjetdan tashqari mablag‘lari hisobidan o‘zi boshqarayotgan sport uyushmasiga pul berishi mumkin. Bunda Respublika komissiyasi bilan kelishish talab etiladi. Bunday huquq – sport uyushmalariga rahbar sifatida saylangan davlat ishtirokidagi korxonalarning raislariga ham tegishli.
Federatsiyalar rahbarlari – sohaga tadbirkorlarni jalb etishga shaxsan mas’ul deb belgilandi.
Sport
Sportga homiylik qilgan tadbirkorlar imtiyoz oladi
Sport federatsiyalari va futbol klublariga homiylik qilgan tadbirkorlar foyda solig‘idan imtiyoz va MTRK telekanallarida yarim narxiga reklama joylashtirish huquqini oladi. U yoki bu federatsiya yoxud futbol klubining 20 foiz budjetini zimmasiga olgan homiylar federatsiya yoki klub rahbariga aylanishi mumkin. Klublar, shuningdek, ishonchli boshqaruvga ham beriladi. Ishonchli boshqaruvchilar klubni imtiyozli kredit hisobidan xususiylashtirib olishi mumkin.
O‘zbekiston prezidenti 24 mart kuni sport sohasiga xususiy sektor mablag‘larini jalb etish yuzasidan qaror imzoladi.
2026 yil 1 apreldan boshlab, sport federatsiyasiga yillik xarajatlarining kamida 20 foizini homiy sifatida to‘lab bergan tadbirkor federatsiya raisligiga saylanishi mumkin bo‘ladi.
Shu sanadan e’tiboran, futbol klubining yillik xarajatlarining kamida 20 foizini homiy sifatida to‘lab bergan tadbirkor klubni ishonchli boshqaruvga olishi mumkin bo‘ladi.
Bunda, ayrim klublar (qaysilari ekanini O‘FA belgilaydi) tanlov asosida ishonchli boshqaruvga beriladi: tanlovda eng ko‘p homiylik mablag‘ini taklif qilgan tadbirkor yoki tadbirkorlar guruhi g‘olib deb topiladi.
Klubga o‘tgan yillarda homiylik qilib kelgan tadbirkorlarga tanlovda ustuvorlik beriladi. Ishonchli boshqaruvga berilgan klublarda Kuzatuv kengashi va taftish komissiyasi tashkil etiladi, tadbirkor Kuzatuv kengashiga raislik qilishi mumkin.
Klubni ishonchli boshqaruvga olgan tadbirkorlar uni xususiylashtirib olmoqchi bo‘lsa, 1 yillik imtiyozli davr bilan 5 yillik muddatga 14 foiz stavkada kredit olishi mumkin. Bunda u likvidli garov ta’minoti va biznes rejasini taqdim etishi kerak. Klubning o‘z balansidagi aktivlar garovga o‘tmaydi.
Olimpiya va paralimpiya sport turlari bo‘yicha sport federatsiyalari (uyushmalari) hamda futbol klublariga homiylik qilgan tadbirkorlik sub’yektlari foyda solig‘idan imtiyoz oladi. Bunda, xayriya summasi soliq solinadigan foyda miqdoridan chegirib tashlanadi, lekin chegiriladigan summa – soliq solinadigan foydaning 10 foizidan oshmasligi kerak.
Futbol klublarini boshqaruvga olgan va sport federatsiyasiga homiylik qilgan tadbirkorlar MTRK tizimidagi telekanallardagi sport efirlari vaqtida 50 foiz chegirma bilan reklama joylashtirish huquqini oladi.
Davlat aktivlarini boshqarish agentligi 2026 yil yakuniga qadar audit va konsalting tashkilotlarini jalb etgan holda futbol klublarining bozor narxini baholash va ulardagi davlat ulushini xususiylashtirish choralarini ko‘rish topshirig‘ini oldi.
Sport
Har bir futbol klubiga 35 milliard pul. Nega?
Endilikda futbol bo‘yicha O‘zbekiston chempionati yuqori divizionida o‘ynaydigan har bir klubga davlat tomonidan 35 milliard so‘mdan pul beriladi. Ikkinchi divizion jamoalari ham davlat tomonidan moliyalashtiriladi. Xo‘sh, davlat nega ularga pul berishi kerak? Har bir klubga 35 milliard so‘m – ko‘pmi yo kam?
Qiymat emas taqsimot o‘zgaradi
Avvalo 35 milliard so‘m O‘zbekiston sharoitida juda katta pul ekanini aytish kerak. To‘g‘ri, dollarga «chaqsa», bu 2,9 million dollar atrofida pul bo‘ladi, Yevropada bir futbolchiga yiliga taxminan shuncha maosh to‘lashadi, o‘racha. Lekin O‘zbekistonda 1 milliard so‘mni Open budget’da yutish uchun butun qishloq haftalab harakat qiladi. 1 milliardga qancha yo‘llar asfalt bo‘lib ketganini ko‘ryapsiz, 35 milliardga 35 ta qishloqni ancha obod qilish mumkin. Masalan, bizning qishloqda Open budget sharofati bilan oxirgi 3-4 yilda asfalt bo‘lmagan ko‘cha qolmadi hisob. Shunday ekan 35 milliard so‘m futbol uchun kam pul degan gaplarga qo‘shilmayman.
Endi bu yangilikdagi eng muhim jihatga to‘xtalsak. O‘zbek futbolini kuzatmaydigan vatandoshlar davlat endi Open budget va boshqa foydali ishlarga ketayotgan pullarni futbolga yo‘naltiryapti deb o‘ylashi mumkin, lekin bunday emas. Hukumat shundog‘am davlat korxonalari futbolga ajratayotgan pullarni klublarga teng taqsimlashga qaror qildi.
Klublar shundog‘am davlat korxonalaridan katta pul olardi, endi davlat bu pullar adolatli taqsimlanishi kerak degan qarorga keldi. Masalan, 35 milliard amaldagi O‘zbekiston chempioni «Neftchi» bir yilda oladigan pulning 20-25 foiziga teng. Katta klublar davlat korxonalaridan qanchalik katta pul olib yurganini tasavvur qilavering.
Endi futbolga pul berib yurgan davlat korxonalari pulni bir yerga tashlaydi va bu pul klublarga teng taqsimlanadi, xuddi arab davlatlarida bo‘lgani kabi. Shuningdek, klublar eplasa xususiy korxonalar bilan hamkorlik o‘rnatishi mumkin. Kim ko‘proq homiy jalb qilsa, o‘shaning puli ko‘proq bo‘ladi.
Bu qarorni davlat futbolga katta pul sarflaydi deb talqin qilish kerak emas. Aksincha, endi davlat futbolga avvalgidan kamroq pul ajratadi. Yuqori divizion jamoalari bu yil 35 milliard, kelasi yil 30 milliard va 2028 yil 25 milliarddan oladi. Keyinchalik katta ehtimol to‘lov butkul to‘xtatiladi. Klublar shu uch yil ichida xususiylashib olishi kerak.
Muammo nimada?
Shu o‘rinda savol paydo bo‘ladi: klublar xususiylashishiga nima xalaqit beryapti, Yevropada klublar xususiy qo‘llarda va ular qaytaga juda boy-ku?! Bizda uzoq yil klublar mahalliy hokimliklar qoshida bo‘lib keldi. Qaysi hokim futbolga qiziqsa, o‘sha viloyat jamoasi zo‘r bo‘ladi. Xayrulla Bozorov Namanganda hokim bo‘lganida «Navbahor» kuchli edi, Bozorov Farg‘onaga keldi va «Neftchi» chempion bo‘ldi. Ishoning, bu hokim Qoraqalpog‘istonga borsa, «Orol»ni ham chempion qiladi, chunki futbol uchun pul topib berishni biladi.
Lekin futbol bunaqa hokimiyatga, davlat puliga bog‘liq bo‘lib qolmasligi kerak, bunaqada rivojlanish bo‘lmaydi. Hokim kayfiyati yaxshiligida qopda pul ko‘tarib keladi, kayfiyati bo‘lmasa – pul yo‘q! Bunaqasi ketmaydi. Klublar hokimliklarga aloqador bo‘lmasligi, o‘z kunini ko‘rishga imkon berilishi kerak.
Masalan, bizning shahar bosh jamoasi «Dinamo» uzoq yillardan buyon xususiy tadbirkor tomonidan moliyalashtiriladi, lekin klub rasman hokimlikka tegishli. Stadion ham o‘ziga tegishli emas. Samarqanddagi o‘yinlarga minglab odamlar chipta sotib olib kiradi, lekin klub chipta savdosidan bir so‘m ham olmaydi. O‘zining nomidagi stadionda futbol o‘ynash, mashg‘ulot o‘tkazish uchun ijara puli to‘laydi. Pul ishlash uchun hech qanday imkon bo‘lmagan klubga qaysi tadbirkor pul tikkisi keladi?
Menimcha, xususiylashtirish jarayonida stadionlar klublarga qoldirilishi kerak. Faqat stadion sifatida foydalanish sharti bilan, albatta. Klublar xususiylashishi uchun sharoit, infratuzilma bo‘lishi kerak. Hech narsasi yo‘q klubga birov homiylik qilmaydi.
Futbolimiz to‘liq xususiylashgan, davlat puliga qarab qolmagan kunlarni juda ko‘rgim keladi. Ishoning, futbolimiz darajasi ko‘pchilik o‘ylaganidan ancha baland, tadbirkorlar ham futbolga pul tikishni istaydi, faqat bu uchun sharoit kerak.
Albatta, futbolga pul tikkanlar birdaniga boyib ketmaydi, bu ishda tavakkal katta. Lekin omadi kelib klubdan yaxshi futbolchi chiqib qolsa, jamoaga foyda kela boshlaydi. «Manchester Siti» 45 million yevroga sotib olgan, hozir 100 millionga ham sotmaydigan Abduqodir Husanov ham «Bunyodkor»dan chiqqan (keyinchalik asosiy jamoaga olinmagan bo‘lsa ham).
Bundan tashqari, jamoa chiroyli futbol o‘ynab tursa, chiptadan, stadion atrofidagi fan-shop, oziq-ovqat do‘konlari, oshxonalardan ham pul ishlash mumkin. Ko‘p emas, albatta, lekin qachon hokim pul berarkin deb qarab o‘tirgandan yaxshiroq.
Davlat korxonalari pul berishni to‘xtatgach, futbolimiz, albatta, qiynaladi, 2-3 yil murakkab davrni boshdan kechiradi. Lekin keyinchalik futbol xususiy qo‘llarga o‘tgach, barchasi hozirgidan ham yaxshi bo‘lishiga ishonaman. Xususiy futbol foyda keltiradigan bo‘ladi, maoshlar kechikmaydi, klublar mashg‘ulot uchun maktablarning stadioniga sarson bo‘lib bormaydi. O‘shanda futbol davlatga foyda keltira boshlaydi. Menimcha, davlat futbolni xususiylashtirish yo‘lida muhim qadam tashladi.
Sport
FIFA Series: O‘zbekiston Gabonni mag‘lub etdi
FIFA Series turniri doirasida O‘zbekiston va Gabon termalari o‘zaro uchrashuv o‘tkazdi.
Uchrashuvda o‘zbekistonliklar 3:1 hisobida g‘alaba qozondi.
Gabonliklar 6-daqiqadayoq hisobni ochdi. Ammo 14-daqiqada Eldor Shomurodov hisobni tenglashtirdi.
Ikkinchi taymda O‘zbekiston faol hujum olib bordi. 59-daqiqada Jahongir O‘rozov jamoamizni hisobda oldinga olib chiqdi. Qo‘shib berilgan vaqtning 4-daqiqasida Alisher Odilov hisobni yiriklashtirdi.
Shu tariqa O‘zbekiston Gabonni mag‘lub etdi. Boshqa bir uchrashuvda Venesuela Trinidad va Tobagoni yirik hisobda yengdi.
Sport
Ayrim futbolchilar 2029-yilgacha daromad solig‘idan ozod qilinadi
O‘zbekiston Prezidentining 2026-yil 24-martdagi PQ–107-sonli qarori bilan sport sohasini moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirishga qaratilgan yangi chora-tadbirlar belgilab berildi.
Qarorga ko‘ra, 2026-yil 1-apreldan 2029-yil 1-aprelgacha bo‘lgan davrda Superliga va Proligada ishtirok etuvchi futbol klublari futbolchilari jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini to‘lashdan ozod qilinadi.
Shu bilan birga, mazkur futbolchilar uchun ijtimoiy soliq stavkasi 1 foiz miqdorida belgilanadi. Bu choralar professional futbolni moliyaviy jihatdan qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
Mazkur qaror bilan Sport vazirligi huzurida Sport sohasida tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tashkil etilishi belgilandi.
Shuningdek, sport federatsiyalari faoliyatiga xususiy sektor ishtirokini kuchaytirish ko‘zda tutilgan. Xususan, yillik xarajatlarning kamida 20 foizini qoplagan tadbirkorlar federatsiyalar ijro organlariga kiritiladi.
Professional futbol klublarida esa kamida 20 foiz homiylik mablag‘i kiritgan tadbirkor yoki guruhga klubni ishonchli boshqaruvga berish amaliyoti joriy etiladi.
-
Turk dunyosi4 days agoBuyuk Britaniya Tashqi ishlar vazirligi Gretsiya, Turkiya, Kipr va Dubayga sayohatlar haqidagi soʻnggi maʼlumotlarni eʼlon qildi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Eronga Hormuz boʻgʻozini ochish uchun 48 soat vaqt berdi
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Jamiyat4 days agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekiston va AQSh mehnat migratsiyasi bo‘yicha yangi kelishuvga erishdi
-
Dunyodan3 days ago
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
-
Jamiyat5 days ago
Namanganda yirik turistik majmua qurilishi boshlandi
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekiston eksporti 35 yilda qariyb 19 barobarga oshdi
