2025 yil O‘zbekistonda budjet taqchilligi YaIMga nisbatan 2,1 foiz yoki 39,4 trln so‘mni tashkil etdi. Hududlar kesimida eng katta defitsit Farg‘ona (4,39 trln so‘m), Andijon (3,56 trln so‘m) va Samarqand (3,41 trln so‘m) viloyatlarida qayd etildi. O‘tgan yilda ajratiladigan subsidiyalar miqdori 29 trln 352 mlrd so‘mni tashkil qildi. Shundan 11,3 trln so‘m energetika sohasiga, qariyb 4 trln so‘m maktabgacha ta’lim muassasalariga yo‘naltirilgan.

Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025 yildagi budjet ijrosi bo‘yicha ma’lumot berdi.

O‘tgan yilda konsolidatsiyalashgan budjet daromadlari 502,6 trln so‘mni, xarajatlari esa 541,7 trln so‘mni tashkil etgan. Taqchillik – 39,1 trln so‘m yoki YaIMning 2,1 foizi. Taqqoslash uchun, 2024 yilda konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligi 47,8 trln so‘m yoki YaIMning 3,3 foizini tashkil etgandi.

Hisobot davrida davlat budjeti daromadlari 359,8 trln so‘mni tashkil etib, oldingi yilga nisbatan 31,1 foizga o‘sgan. Daromadlar quyidagi manbalar hisobidan shakllangan:

bevosita soliqlar – 117,8 trln so‘m (+29,8 foiz);
bilvosita soliqlar – 109,6 trln so‘m (+24,1 foiz);
resurs va mol-mulk solig‘i – 44,9 trln so‘m (+23,6 foiz);
boshqa daromadlar – 87,5 trln so‘m.

2025 yilda davlat budjeti xarajatlari 383,9 trln so‘m bo‘lgan va 2024 yilga nisbatan 23,5 foizga oshgan. Budjet xarajatlarining iqtisodiy tasnif bo‘yicha ijrosi quyidagicha bo‘lgan:

ish haqi – 149,6 trln so‘m (+14,9 foiz);
ijtimoiy soliqlar – 29,8 trln so‘m (+16,9 foiz);
kapital qo‘yilmalar – 15,6 trln so‘m (+7,5 foiz);
boshqa xarajatlar – 188,9 trln so‘m (+34,3 foiz).

Mahalliy budjetlarning moliyaviy holati

O‘tgan yilda mahalliy budjet daromadlari va xarajatlari o‘rtasidagi salbiy farq 37,9 trln so‘mni tashkil etgan.

Hududlar kesimida eng katta defitsit Farg‘ona viloyatida qayd etilgan. Viloyatda mahalliy budjet daromadlari 6,38 trln so‘m, xarajatlari esa 10,77 trln so‘m, defitsit 4,39 trln so‘m bo‘lgan. Keyingi eng yomon ko‘rsatkichlar Andijon (taqchillik – 3,56 trln so‘m) va Samarqand (taqchillik – 3,41 trln so‘m) viloyatlarida kuzatilgan.

Eng kam taqchillik Navoiy (1,03 trln so‘m) va Toshkent (1,35 trln so‘m) viloyatlarida shakllangan.

Subsidiyalar

2025 yilda davlat budjetidan ajratiladigan subsidiyalar miqdori 29 trln 352 mlrd so‘mni tashkil qilgan.

Yanvar-dekabr oylarida subsidiya mablag‘larining katta qismi quyidagi maqsadlarda ishlatilgan:

ichki bozorda tabiiy gazni ulgurji sotib olish va sotish o‘rtasidagi zararlarni qoplash – 7 trln so‘m (-26,5 foiz);
maktabgacha ta’lim muassasalariga subsidiyalar – 3,95 trln so‘m (+18,2 foiz);
issiqlik ta’minoti korxonalari zararini qoplash xarajatlari – 3,5 trln so‘m (-9,7 foiz);
aholi tomonidan uy-joy sotib olish uchun subsidiyalar – 2,13 trln so‘m (+51,3 foiz);
avtobusda yo‘lovchilar tashish uchun subsidiyalar – 1,6 trln so‘m (+35,8 foiz);
metroda yo‘lovchilar tashish uchun subsidiyalar – 852 mlrd so‘m (+25,9 foiz);
geologiya-qidiruv ishlari uchun ajratilgan subsidiyalar – 820 mlrd so‘m (-4 foiz);
«Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi» AJning mablag‘larini shakllantirish – 523 mlrd so‘m (-21,4 foiz);
Savdoga ko‘maklashish jamg‘armasiga ajratilgan mablag‘lar – 500 mlrd so‘m (-23,7 foiz);
Qishloq xo‘jaligi jamg‘armasiga subsidiyalar – 420 mlrd so‘m (-40,7 foiz).

Eslatib o‘tamiz, 2026 yilda konsolidatsiyalashgan budjet daromadlari 515,8 trln so‘m miqdorida, xarajatlar esa 567,7 trln so‘m etib tasdiqlangandi. Budjet taqchilligi 60,1 trln so‘mni tashkil etishi va YaIMning 3 foizidan oshmasligi kutilyapti.

Source link

Viloyat deputatlari jismoniy shaxslar uchun tarifni 38,6 foizga, yuridik shaxslar uchun esa 12 foizga oshirishga qaror berdi. Yangi tariflar 1 apreldan kuchga kiradi.

Xalq deputatlari Toshkent viloyati kengashi 24 mart kungi qarori bilan qattiq maishiy chiqindilarni to‘plash va olib chiqib ketish xizmati uchun yangi tariflarni tasdiqladi.

Tariflar jismoniy shaxslar uchun 38,6 foizga, yuridik shaxslar uchun 12 foizga ko‘tariladi. Yangi tarif 1 apreldan kuchga kirishi belgilandi.

Amaldagi tarif – aholi xonadonlari uchun kishi boshiga oyiga 7000 so‘m (QQS bilan 7840 so‘m). 1 apreldan e’tiboran tarif 9700 so‘m (QQS bilan 10 864 so‘m)ni tashkil etadi.
Yuridik shaxslar uchun esa 1 m3 chiqindini olib ketish xizmati amalda 74 000 so‘m (QQS bilan 82 880 so‘m). Bu tarif 1 apreldan boshlab 82 880 so‘m (QQS bilan 86 890 so‘m)ni tashkil etadi.

Mazkur tariflar Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligining Toshkent viloyati boshqarmasi hamda quyidagi sanitar tozalash korxonalariga taalluqli:

“Zero Waster” MChJ, “Zangiota Obodon” MChJ, “Angren Bunyod Fayz” MChJ, “Rahnamo Servis” MChJ, “Ohangaron Sanitariya Tozalash” MChJ, “Toshkent viloyati Toza hudud” DM.

Source link

Markaziy bank 2026-yil 25-martdan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 3,94 so‘mga oshib, 12 196,00 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 144,78 so‘mga oshdi va 14 141,26 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 346,30 so‘m (+149,15).

Rossiya rubli 151,74 so‘m etib belgilandi (8,74). 

Source link

Mart oyining o‘rtalarida oltin ketma-ket to‘qqiz kun arzonlashdi va 1983 yildan beri eng yomon haftani o‘tkazdi. Yanvar oyining oxirida 5600 dollargacha ko‘tarilgan narxlar 4100 dollargacha pasaydi. Qimmatbaho metall narxining o‘zgarishi O‘zbekiston iqtisodiyoti uchun juda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Hozirgi ishlab chiqarish darajasi hisobga olinsa, yillik narxlarning o‘rtacha 100 dollarga qimmatlashishi oltin eksportidan keladigan daromadlarni taxminan 380 mln dollarga ko‘paytirishi mumkin.

Geosiyosiy vaziyatning yomonlashishi yoki iqtisodiy beqarorlik, masalan, urushlar, siyosiy yoki moliyaviy inqirozlar oltin narxini oshiradi. Shu sababdan so‘nggi yillarda qimmatbaho metall bahosi keskin qimmatlashdi. 2026 yilning 28 yanvar kuni narxlar 5608 dollargacha ko‘tarildi. Ammo mart oyining o‘rtalarida oltin ketma-ket to‘qqiz kun arzonlashdi va 1983 yildan beri eng yomon haftani o‘tkazdi. Sabab nima?

Oltin nega keskin arzonladi?

Yaqin Sharqdagi mojaroning kuchayishi fonida global miqyosida neft yetkazib berishda uzilishlar kuzatilyapti. Jahon neft eksportining qariyb beshdan bir qismi o‘tadigan Ho‘rmuz bo‘g‘ozida kema qatnovi deyarli to‘xtab qoldi, bu esa yonilg‘i narxlarining ko‘tarilishiga sabab bo‘lyapti. Global inflatsiya kuchaydi. Natijada markaziy banklar, xususan, AQSh Federal zaxira tizimi foiz stavkalarini pasaytirishni kechiktirishga majbur bo‘lyapti. Agar yirik markaziy banklar foiz stavkalarini yuqori darajada ushlab tursa yoki davlat obligatsiyalari bo‘yicha daromadlilik oshsa, sarmoyadorlar o‘z mablag‘larini foiz keltirmaydigan oltindan ko‘ra, kafolatlangan daromad keltiruvchi obligatsiyalarga yo‘naltirishni afzal ko‘rishadi.

Shuningdek, mart oyi boshidan beri dollar 2 foizga mustahkamlandi. AQSh dollari boshqa asosiy valutalarga nisbatan kuchayganda, oltin narxi odatda pasayadi. Dollar qanchalik qimmat bo‘lsa, boshqa valutada xarid qiluvchilar uchun oltin shunchalik qimmatga tushadi, bu esa global talabni susaytiradi.

Agar xalqaro maydondagi siyosiy va iqtisodiy ziddiyatlar, masalan, savdo urushlari yoki mintaqaviy mojarolar, qisman barqarorlashgan bo‘lganda ham investorlarda «xavfsizlik bandargohi»ga bo‘lgan ehtiyoj kamayadi. Bu esa xavfliroq, ammo daromadliroq bo‘lgan aksiyalar bozoriga kapital oqib yo‘naltirilishiga olib keladi.

Oltin narxining O‘zbekistonga ta’siri

Bir necha kun oldin Markaziy bank O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari haqidagi ma’lumotlarni yangiladi. 1 mart holatiga ko‘ra, mamlakatning xalqaro aktivlari 77,1 mlrd dollargacha oshdi. Bu mutlaq rekord ko‘rsatkichdir. Zaxiralarning 67,6 mlrd dollari yoki qariyb 88 foiz qismi aynan oltin hissasiga to‘g‘ri kelgan. Taqqoslash uchun, 2025 yilning 1 yanvar holatida xalqaro aktivlar 41,2 mlrd dollar, uning tarkibida oltinning ulushi 32 mlrd dollar bo‘lgan. Ya’ni narxlarning qimmatlashishi hisobiga O‘zbekistonning oltin aktivlari 14 oy ichida 87 foizga yoki 35,9 mlrd dollarga ko‘paydi.

Bundan tashqari, O‘zbekiston eng yirik oltin ishlab chiqaruvchi va uni eksport qiluvchi mamlakatlardan biridir. Xususan, 2022 yilda 4,1 mlrd dollarlik, 2023 yilda esa 8,2 mlrd dollarlik, 2024 yilda 7,5 mlrd dollarlik oltin sotilgan. 2025 yilda bu 9,9 mlrd dollargacha oshdi. 

Agar yil davomida oltinning o‘rtacha narxi unsiyasi uchun 5000 dollarni tashkil etgan taqdirda O‘zbekiston 2026 yilda 18,9 mlrd dollarlik, 4500 dollarni tashkil qilgan taqdirda 17 mlrd dollarlik, 4000 dollarni tashkil etgan taqdirda esa 15,2 mlrd dollarlik qimmatbaho metall eksportini amalga oshirishi mumkin. Shu jihatdan narxlarning qimmatlashishi bevosita mamlakat budjet daromadlari va valuta kursining barqarorlashishiga katta ta’sir o‘tkazadi.

Ma’lumot uchun, 2025 yil yakuni bo‘yicha O‘zbekistonda oltin qazib olishning yillik ko‘rsatkichi 118 tonnaga yetkazilishi aytilgandi.

Source link

“O‘zatom” va “Rosatom” rahbarlari O‘zbekistonda birinchi AESni qurish bo‘yicha yana ikkita hujjatni imzoladi. Forish tumanidagi qurilish maydonchasida yadroviy energoblok uchun beton quyish ishlari boshlandi. “Hal qiluvchi qadamni qo‘ydik”, dedi Azim Ahmadxo‘jayev. Ma’lum bo‘lishicha, tanlangan maydonda AES qurish uchun regulyator ruxsati ham olingan.

Foto: “O‘zatom” matbuot xizmati

Bugun, 24 mart kuni Jizzax viloyati Forish tumanidagi bo‘lajak atom elektr stansiyasi qurilish maydonchasida dastlabki beton ishlariga rasman start berildi. Shu kuni Rossiya tomoni bilan loyiha yuzasidan yangi hujjatlar ham imzolandi.

Hujjatlar imzolandi

“O‘zatom” va “Rosatom” o‘rtasida atom va unga yondosh sohalardagi hamkorlik bo‘yicha “Yo‘l xaritasi” hamda O‘zbekistonda integratsiyalashgan AESni qurish bo‘yicha shartnomaga doir kelishuv imzolandi.

Hujjatni Toshkentdagi tadbirda “O‘zatom” agentligi direktori Azim Ahmadxo‘jayev va “Rosatom” davlat korporatsiyasi bosh direktori Aleksey Lixachyov imzoladi.

Aleksey Lixachyov va Azim Ahmadxo‘jayev

“Yo‘l xaritasi” AES qurilishi loyihasini amalga oshirish bosqichlari, yuqori malakali kadrlarni tayyorlash, atom energetikasining jamoatchilik tomonidan qabul qilinishini ta’minlash, bo‘lajak atomchilar shaharchasi infratuzilmasini yaratish va sohani kompleks rivojlantirishni o‘z ichiga oladi.

Stansiyaning yangilangan konfiguratsiyasini tasdiqlovchi kontraktga doir bitim esa 3+ avlodiga mansub VVER-1000 reaktorlariga ega ikkita energoblok hamda RITM-200N reaktorlariga ega ikkita energoblok (har biri 55 MVt) barpo etishni nazarda tutadi.

Stansiya to‘liq quvvat bilan ishga tushgach, yiliga qariyb 15,4 mlrd kWh elektr energiyasi ishlab chiqaradi – bu O‘zbekistondagi umumiy elektr energiyasi iste’molining 15 foizidan ortig‘ini tashkil etadi, deyiladi rasmiy bayonotda.

Birinchi beton quyildi

24 mart kuni Forish tumanidagi qurilish maydonchasida RITM-200N reaktoriga ega kam quvvatli atom elektr stansiyasi energoblokini barpo etish doirasida dastlabki beton ishlarini boshlashga bag‘ishlangan marosim bo‘lib o‘tdi.

Pavel Bezrukov va Abdijamil Kalmuratov

Marosim O‘zbekistonda AES qurilishi direksiyasi direktori Abdijamil Kalmuratov va “Atomstroeksport” AJ vitse-prezidenti – O‘zbekistonda AES qurilishi loyihasi direktori (“Rosatom” davlat korporatsiyasining muhandislik divizioni) Pavel Bezrukov ishtirokida o‘tdi.

Hozirgi vaqtda reaktor binosi ostiga beton asos tayyorlash ishlari amalga oshirilmoqda. Ushbu bosqichni 2026 yil aprel oyida yakunlash rejalashtirilgan. Jami 900 m³ ga yaqin beton qorishmasi yotqiziladi. Ishlar yakunida reaktor binosi poydevori uchun gidroizolyatsiya va yerga ulash tizimiga ega asos tayyorlanadi.

Regulyator ruxsat bergan

Qayd etilishicha, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi RITM-200N reaktor qurilmalariga ega ikkita AES energoblogini joylashtirish maydonidan foydalanish uchun “AES qurilishi direksiyasi” davlat korxonasiga ruxsatnoma bergan.

“Ekspertiza faol tektonik yoriqlar, yuqori seysmiklik zonalari yoki jadal karst hosil bo‘lish hududlari kabi AESning reaktor qurilmalariga ega ikkita energoblogini joylashtirishni taqiqlovchi omillar mavjud emasligini tasdiqladi. Ijobiy xulosa tanlangan maydonchaning yadroviy va radiatsiyaviy xavfsizlik talablariga, ekologik me’yorlar hamda texnik standartlarga to‘liq mos kelishini namoyon etadi. Ushbu hujjat maydonchadan foydalanish uchun asosiy hujjat bo‘lib, har qanday AESning hayotiy siklidagi eng muhim bosqichlardan biri hisoblanadi”, – deyiladi “O‘zatom” axborotida.

“Hal qiluvchi qadamni qo‘ydik” – Azim Ahmadxo‘jayev

“Bugun O‘zbekiston kelajagi uchun yana bir muhim kun – biz zamonaviy atom energiyasini yaratish bo‘yicha milliy dasturni amalga oshirishda hal qiluvchi qadam qo‘ydik. Jizzax viloyati Forish tumanidagi qurilish maydonida RITM-200N reaktori o‘rnatilgan kichik quvvatli energoblokni barpo etish bo‘yicha birinchi beton ishlari tantanali ravishda boshlandi.

Ushbu loyiha, mamlakat energiya mustaqilligi va barqaror o‘sishining asosiy yo‘nalishi sifatida atom sanoatini rivojlantirishni shaxsan qo‘llab-quvvatlayotgan O‘zbekiston Respublikasi prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyevning qat’iy nazoratlari ostida amalga oshirilmoqda. Jadval va eng yuqori xavfsizlik standartlariga qat’iy rioya qilgan holda, biz bosqichma-bosqich oldinga ketyapmiz: bu ishlar o‘z ichiga beton tayyorgarligidan, reaktor binosini qurishgacha, uskunalarni o‘rnatishdan toki energiya bloklarini ishga tushirishgacha bo‘lgan ishlarni o‘z ichiga oladi”, – dedi “O‘zatom” direktori Azim Ahmadxo‘jayev jurnalistlarga bergan izohida.

Source link