Jamiyat
Kalondimog‘ va takabbur «Robinzon»ning sarguzashtlari
1847-yilda 24 yoshli shaharlik sovuqqon, takabbur yigit, nasldor dvoryan, iste’fodagi gusar Sergey Lisitsin Amerikaga yetib olish maqsadida Andreyev bayrog‘i ostidagi kemaga chiqdi. Ofitserlar kayut-kompaniyasida uni juda xushmuomalalik bilan kutib olishdi, biroq Lisitsin mast holatda kema kapitaniga haqoratli gaplar gapirib, matroslarni isyon ko‘tarishga unday boshladi. Ana shunda kapitan fitnachining qo‘l-oyog‘ini bog‘lab, ko‘zlarini bog‘lab, qo‘liga xat tutqazgan holda kimsasiz qirg‘oqqa tashlab ketishni buyurdi…
Mahbus kishanlardan xalos bo‘lib, ko‘zidagi bog‘ichni yechganida, ufqda uzoqlashib borayotgan kemani ko‘rdi. Olijanob kapitan unga kiyim-kechak to‘la jomadon, uch juft etik, po‘stin, bir juft to‘pponcha, qilich, xanjar, shakar va choy zaxirasi, tilla cho‘ntak soati, buklama pichoq, bir pud qotirilgan non, ikki flyaga aroq, toza daftarlar, soqol olish anjomlari, chaqmoqtosh, gugurt zaxirasi va hatto 200 ta Gavana sigarasini qoldirgan edi.
Bularning barchasiga 26 ta o‘q-doridan iborat ajoyib miltiq va kema komandirining quyidagi xati ilova qilingandi: «Muhtaram Sergey Petrovich! Dengiz ustaviga ko‘ra, sizni o‘lim jazosiga mahkum etish kerak edi. Ammo yoshligingiz, noyob iste’dodingiz va, eng muhimi, men payqagan mehribon qalbingiz hurmati sizga hayot baxsh etaman… Sizdagi bu baxtsiz fe’l-atvorni yolg‘izlik va muhtojlik tuzatishini chin dildan xohlardim. Vaqt va mulohazalar mening ushbu bag‘rikengligimni qadrlashga o‘rgatadi, agar taqdir bizni qachondir yana uchrashtirsa (buni chin qalbdan istayman), biz dushman sifatida uchrashmaymiz. A. M.».
Dvoryan Lisitsin umrida o‘z qo‘li bilan biror ish bajarib ko‘rmagan edi: mulkida unga krepostnoy dehqonlar, polkda esa xizmatkor askar g‘amxo‘rlik qilardi. Kema Oxota dengizi bo‘ylab suzib ketayotganini bilgani uchun, u o‘zini Aleut yoki Kuril orollari zanjiridagi quruqlik parchalaridan birida qoldirilgan, deb umid qildi. Biroq tez orada ahvoli juda ayanchli ekanini anglab yetdi. U taqdir taqozosi bilan ikki dengiz qurshovida qolgan edi. Qarshisida sovuq Oxota dengizi mavjlanib turar, ortida esa cheksiz va qalin «yashil tayga dengizi» shovullardi. U yerda esa – ayiqlar, bo‘rilar, silovsinlar, zaharli ilonlar bor edi.
Bir oy ichida «rus Robinzoni» o‘ziga pechkali uy qurib, mebellar yasab oldi. Patronlarni tejash maqsadida palaxmon, kamon va o‘qlar yasadi. Va juda to‘g‘ri qilgan ekan – qishda uning uyiga och bo‘rilar galasi yopirilib keldi. Lisitsin miltiq orqali yaqin masofadan 8 ta yirtqichni otib o‘ldirdi. Bundan oldin esa ayiqni otib, o‘zini issiq mo‘yna va ayiq go‘shti zaxirasi bilan ta’minlagan edi. U baliq tutdi, qo‘ziqorinlar yig‘ib, quritdi.
12 aprel kuni Sergey Lisitsin bahorgi bo‘ronlar oqibatini kuzatib, qirg‘oq bo‘ylab sayr qilib yurganida, yuztuban yotgan odamni ko‘rib qoldi. Notanish kimsa holsiz va hushsiz edi. Ma’lum bo‘lishicha, Vasiliy ismli bu baxtsiz odam Rus Amerikasiga ketayotgan transport kemasidan ekan. Kema teshilib, suv kira boshlagach, hamma qochib ketgan, uni esa o‘g‘li bilan unutib qoldirishgan ekan. Ko‘p o‘tmay, kemani uzoq bo‘lmagan joydan topishdi. Kemada 16 yoshli o‘smirdan tashqari ikkita ovcharka iti, mushuklar, 8 ta Xolmogor sigiri, bir buqa, 16 ta ho‘kiz, 26 ta qo‘y, oziq-ovqat zaxiralari, asbob-uskunalar, arpa va javdar urug‘lari, shuningdek, qurol-yarog‘, teleskop, ikkita durbin, samovar, qurilish va bog‘dorchilik anjomlari bor edi.
Yetti oylik yolg‘izlik «to‘ra»ning kalondimog‘ligi va dvoryanlik takabburligini butunlay uchirib yuborgandi. Bunday katta xo‘jalik va yana ikki juft chaqqon hamda mehnatkash qo‘llar bilan ular yoz davomida nafaqat uy va hammomni yangilashdi, balki sariyog‘, qaymoq, pishloq va tvorog tayyorlashni ham o‘rganishdi. Yer haydab, arpa va javdar hosilini yig‘ib olishdi. Dengiz va daryodan ko‘plab baliq ovlashni yo‘lga qo‘yishdi. Qo‘ziqorin, rezavorlar va shifobaxsh o‘tlarni yig‘ib, qayta ishlashni boshlashdi. Bir so‘z bilan aytganda, mehnat jamoasi bo‘lib yashay boshlashdi…
1857-yilda yozuvchi Aleksandr Sibiryakov Amur bo‘yidagi mis va oltin konining mehmondo‘st egasi Sergey Lisitsin bilan uchrashdi. Bu mis rudasi va oltin konlarini u bir vaqtlar yolg‘izlikda yurgan chog‘larida topgan edi. Hukumat Lisitsinni ushbu yerlarning boshqaruvchisi etib ham tayinlagandi. Uning «Jumavoy»i – Vasiliy ham yonida edi. Vasiliyning o‘g‘li Moskva universitetida tahsil olardi.
Peterburg universitetida esa bir paytlar isyonchi gusarni kimsasiz qirg‘oqqa tashlab ketgan o‘sha kema komandirining ikki o‘g‘li Lisitsinning hisobidan o‘qir edi. Sergey Lisitsin boy-badavlat insonga aylangach, keksa kapitanni izlab topdi, uni so‘nggi yo‘lga kuzatib, bolalarining barcha ta’minotini o‘z zimmasiga oldi.
Saidmurod Xolbekov
Jamiyat
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
Hokim yordamchilarining asosiy vazifalarini belgilab beruvchi yo‘riqnoma tasdiqlandi. Unda aholi bandligini ta’minlashdan tortib, mahalla ixtisoslashuvini rivojlantirish va norasmiy bandlikni qisqartirishgacha bo‘lgan yo‘nalishlar qamrab olingan.
Yo‘riqnomaga ko‘ra, hokim yordamchilari har chorakda ishsizlar va daromadini oshirish istagida bo‘lgan fuqarolar haqida ma’lumot shakllantiradi. Shuningdek, mahalladagi ish beruvchilar va bo‘sh ish o‘rinlari ro‘yxatini tuzib, ishsizlarni mavjud vakansiyalarga yo‘naltiradi hamda ularning keyingi bandlik holatini kuzatib boradi.
Aholini kasb-hunar va xorijiy tillarga o‘qitish ham hokim yordamchilarining vazifalaridan biri bo‘ladi. Ular o‘qish istagidagi fuqarolarni aniqlab, kasbiy ta’lim tashkilotlariga yo‘naltiradi va o‘qishni tamomlaganlarning bandligini ta’minlash choralarini ko‘radi.
Kambag‘al oilalar uchun esa oilaning imkoniyati, ko‘nikmasi va qiziqishidan kelib chiqqan holda individual reja ishlab chiqiladi. Unga muvofiq barqaror bandlik xizmatlari ko‘rsatiladi va oila daromadining o‘sishi doimiy monitoring qilinadi.
Hokim yordamchilari mahallalarda mikroloyihalar tashabbuskorlarini aniqlash, ularni moliyalashtirish va ishga tushirish, shuningdek, loyihalar faoliyatini kuzatib borish bilan ham shug‘ullanadi. Mahallaning iqtisodiy salohiyati va resurslaridan kelib chiqib, «o‘sish nuqtalari» aniqlanadi va har yili ikki marta mahalla ixtisoslashuvi yo‘nalishi belgilab boriladi.
Tomorqa va ijara yerlaridan samarali foydalanish bo‘yicha «Bir kontur — bir mahsulot» va «Bir mahalla — bir mahsulot» tamoyillari asosida mahsulot yetishtirish tashkil etiladi. Tomorqa egalari va dehqonlarni o‘qitish, kooperatsiya aloqalarini yo‘lga qo‘yish, subsidiya va grantlar ajratishga ko‘maklashish ham nazarda tutilgan. Tomorqa va ijara yerlari yiliga uch marta xatlovdan o‘tkaziladi.
Bundan tashqari, hokim yordamchilari mahalladagi bo‘sh bino va yer uchastkalarini aniqlab, ularni elektron savdoga chiqarishga ko‘maklashadi. Quyosh panellari, geliokollektor va nasos kabi energiya samarador qurilmalarni o‘rnatish istagidagi fuqarolar bilan ishlash ham ularning vazifasiga kiradi.
Yo‘riqnomada norasmiy bandlikni qisqartirishga ham alohida e’tibor qaratilgan. Hokim yordamchilari norasmiy ishlayotgan fuqarolar va tadbirkorlarni aniqlab, ular haqidagi ma’lumotlarni «Onlayn mahalla» platformasiga kiritadi hamda faoliyatini rasmiylashtirishga ko‘maklashadi.
Jamiyat
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa mukofoti finaliga chiqdi
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa ijtimoiy xizmatlar sohasidagi nufuzli mukofot finalistlari qatorida
«Zamin» fondi ko‘magida Ijtimoiy himoya milliy agentligi tomonidan amalga oshirilayotgan Xalqaro inklyuziv xab loyihasi Yevropa ijtimoiy xizmatlar sohasidagi eng nufuzli platformalardan biri — European Social Services Awards 2026 mukofotining short-listiga kirdi.
Joriy yilda mukofotning 10 ta nominatsiyasi bo‘yicha qariyb 200 ta loyiha taqdim etilgan. Xalqaro inklyuziv xab «Nogironligi bo‘lgan insonlar uchun ijtimoiy xizmatlarning inklyuzivligi va qulayligi» nominatsiyasida finalchilar qatoridan joy oldi.
Ekspertlar loyihaning nogironligi bo‘lgan insonlar uchun kasbiy ta’lim olishdan tortib, mehnat bozoriga kirish va mustaqil hayot kechirishgacha bo‘lgan jarayonlarni qamrab oluvchi yaxlit modelini alohida e’tirof etgan.
Xalqaro inklyuziv xab modeli insonning faqat muayyan ijtimoiy xizmatdan foydalanishini emas, balki uning ta’lim olishi, kasb egallashi, ishga joylashishi va jamiyatda mustaqil hayot kechirishi uchun zarur sharoitlarni yagona tizimga birlashtirishga qaratilgan.
Endi loyihani mukofotning keyingi bosqichi — oktyabr oyida o‘tkaziladigan ochiq ovoz berish jarayoni kutmoqda.
European Social Services Awards 2026 g‘oliblari 19–20-noyabr kunlari Italiyaning Rim shahrida bo‘lib o‘tadigan tadbirda e’lon qilinadi.
O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan inklyuziv loyihaning Yevropa miqyosidagi nufuzli mukofot finalchilari qatoriga kirishi mamlakatda nogironligi bo‘lgan insonlarni qo‘llab-quvvatlash va ularning jamiyatda to‘laqonli ishtirokini ta’minlash borasidagi yondashuvlar xalqaro maydonda ham e’tirof etilayotganini ko‘rsatadi.
Jamiyat
Turkiyadagi o‘zbekistonlik kelin voqeasiga aniqlik kiritildi
Turkiyadagi o‘zbekistonlik kelin voqeasiga aniqlik kiritildi
Source link
Jamiyat
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
Qonunchilik palatasi majlisida «Sudyalarning maqomi to‘g‘risida»gi qonun loyihasi birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Loyiha sudyalarning maqomini alohida qonun bilan belgilash va sud hokimiyati mustaqilligini yanada mustahkamlashga qaratilgan.
Hujjatga ko‘ra, sudyalik lavozimiga nomzodlar uchun ayrim talablarni qayta ko‘rib chiqish taklif etilmoqda. Jumladan, sudya va xalq maslahatchilari uchun yosh senzini 35 yoshdan 30 yoshga tushirish nazarda tutilgan.
Shuningdek, sudyani dastlab 5 yil muddatga, keyin esa muddatsiz davrga tayinlash tartibini joriy etish rejalashtirilmoqda. Sudya, sud raisi va rais o‘rinbosari lavozimlariga qo‘yiladigan talablar ham kuchaytirilishi ko‘zda tutilgan.
Loyihada sudyalar va ularning oila a’zolarini ijtimoiy himoya qilishga oid normalar ham belgilanmoqda.
Bundan tashqari, milliy qonunchilikka «iste’fodagi sudya» instituti kiritilishi taklif etilgan. Iste’fodagi sudyalarga professional mediator sifatida faoliyat yuritish huquqi berilishi mumkin.
Majlis yakunida qonun loyihasi birinchi o‘qishda qabul qilinib, deputatlarning taklif va tavsiyalari asosida ikkinchi o‘qishga tayyorlanishi belgilandi.
Jamiyat
Belgrad ko‘chalaridan biriga «Toshkent» nomi berildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Serbiyaga rasmiy tashrifi doirasidagi tadbirlarning navbatdagisi Belgrad ko‘chalaridan biriga «Toshkent» nomini berish marosimi bo‘ldi.
Yetakchilar mazkur qaror bugun strategik sheriklik darajasiga ko‘tarilgan O‘zbekiston – Serbiya ko‘p qirrali munosabatlarining jadal rivojlanib borayotganining ifodasi ekanini ta’kidladilar.
Toshkent ko‘chasi xalqlarimiz o‘rtasidagi do‘stlik va mehr-oqibat rishtalarini yanada mustahkamlashga qat’iy intilishning yorqin ramziga aylanishiga ishonch bildirildi.
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Jamiyat2 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Serbiyaga boradi
-
Sport1 day ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat1 day ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Siyosat21 hours ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi
-
Siyosat2 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
