Jamiyat
“Jangda o‘layotgan hamyurtlarimiz juda ko‘p”
Rossiyadan Ukrainadagi urushga tazyiq va aldov bilan olib ketilgan markaziy osiyoliklar, jumladan o‘zbekistonliklar kam emas. 30 yoshli Akbar Azizov (ism-sharifi o‘zgartirilgan) RFda qurilish sohasida ishlar edi. Uning sumkasidan narkotik modda “topilib”, tazyiq ostida Ukrainaga jo‘natiladi. Urush dahshatlariga guvoh bo‘lgan Akbar rus ofitserlariga katta pora berib, Donetskdan qochishga muvaffaq bo‘ladi.
Akbar Azizov dam olish kunlarining birida restoranda ovqatlanib bo‘lib tashqariga chiqqanida yemakxonani OMONlar bosadi va uning sumkasidan narkotik moddasi topiladi. Bir muddat qamoqxonada o‘tirgan Akbar Ukrainaning Donetsk viloyatiga majburan olib ketiladi.
U 8 oy davomida janglarda qatnashadi. Tinchlik naqadar oliy ne’mat ekanini anglab yetgan Akbar jang maydonidan qochish payiga tushadi. Egniga Rossiya harbiy formasini kiyishga majburlangan hamyurtimiz katta pul evaziga Ukrainadan qochirib yuboriladi.
U boshidan o‘tkazganlarini Kun.uz’ga so‘zlab berdi.
“Dori” bilan ushlash va majburiy kontrakt
— Rossiya Federatsiyasida qurilishda ishlar edim. Dam olish kunlaridan birida shahar aylandik, qornimiz ochib ovqatlanish uchun oshxonaga kirdik. Oshxonaga kirgan paytimda organ xodimlari kirib keldi va sumkamni titkilab ochishdi. Sumka ichidan giyohvandlik moddasi “chiqdi”. Bundan hayron bo‘lmadim, o‘zlari atay “podstava” qilganini sezdim. IIB binosiga olib ketishdi.
Maxsus xonada so‘roq-savol boshlandi. Bu orada harbiylar kirishib: “O‘z ixtiyoring bilan Ukrainadagi urushga borish uchun shartnoma to‘ldirib ketasan, yoki qamalasan”, deyishdi. Majburlashsa-da, ularning aytganiga rozi bo‘lmadim. Harbiylar har kuni kirib majburlashda davom etishdi. Shunday qilib maxsus yerto‘lada 11 kun yotdim.
Chorasizlikdan elchixonadan odam chaqirtirdik. Ulardan najot chiqmadi. Urushga ketmaslikdan boshqa chora qolmagandi. Oxir-oqibat “o‘z ixtiyorim bilan urushga jo‘nayman” deb shartnomaga qo‘l qo‘ydim…
Urushga tayyorgarlik
Ukrainaning Donetsk viloyatiga yetib bordik. Tayyorgarlik 3 bosqichda, bor-yo‘g‘i ikki hafta bo‘lib o‘tdi. 1-bosqichda birinchi yordam ko‘rsatish va tibbiyot sohasidan dars berishdi. O‘q tekkanda yoki birorta jarohat olgan paytingizda nimalar qilish kerakligi o‘rgatildi.
2-bosqichda granatadan foydalanishni o‘rgatishdi. 3-bosqich ancha murakkab: qo‘lingizga avtomat beradi-da, mo‘ljalga olishni o‘rgatishadi, okoplarga tushirishadi, uning ichida qanday harakatlanish qoidalaridan saboq beriladi, granatomyot, pulemyotlardan otishni o‘rgatishadi… Xullas, ikki hafta ichida jangchi bo‘lib yetishdik…
Ixtiyoriy va majburiy safarbarlik
— O‘zbekistonliklarning ko‘pchiligi Ukrainadagi urushga pul uchun borishyapti. Shartnoma to‘ldirgan askar 1,5 milliondan 2,5 million rublgacha pul oladi. Agar yollangan harbiy oilali bo‘lsa, bolalari bog‘chalarda, davlat ta’limida bepul o‘qiydi. Bepul davolanadi va eng asosiysi davlat tomonidan ipoteka asosida uy beriladi. Shartnoma imzolagan shaxs o‘zi xohlagan oblastdan uy oladi. Uyning 50 foizini davlat to‘lab beradi, qolgani soddalashtirilgan tartibda 20 yoki 30 yilga bo‘lib to‘lanadi. Ko‘pchilik hamyurtlarimiz ana shularga qiziqib urushga ketyapti. “Podstava” usulida ketayotganlar ham bor, ular asosan kurerlar va taksistlar.
Men o‘z ko‘zim bilan ko‘rgan 7 nafar O‘zbekiston fuqarosi moddiy manfaat topaman deb kelgan insonlar edi. Ularning barchasi bir kunda o‘ldi-ketdi.
Frontda nafaqat o‘zbeklar, Tojikiston, Qirg‘iziston fuqarolari ham bor. Boshqa davlatlarga qaraganda O‘zbekiston fuqarolari juda ham ko‘p. Ko‘pchiligi “podstava” yo‘li bilan borgan. Bir oyda urushga 200 nafar odam keladigan bo‘lsa, ulardan kamida 7-8 foizi O‘zbekiston fuqarolari bo‘ladi.
Ikki tojikni otib tashlashdi…
— Donetsk shahrida 8 oy davomida qo‘rquvda yashadim. Ko‘chalarda bemalol yurolmaysiz. Istalgan vaqtda tepangizga dron uchib keladi. Bir kunda kamida 10-15 ta havodan hujum bo‘ladi. 8 oy men uchun juda qiyin kechdi. Har qadamda yerda yotgan o‘liklarni ko‘rasiz. Jasadning ayrimlarini Rossiyaga jo‘natishadi, ko‘pini o‘sha joyga ko‘mib tashlashadi.
Urush dahshatlarini ko‘raverib, o‘sha muhitga sekin-asta ko‘nikishni boshladim. Psixolog topib gaplashmasangiz, o‘zingizni yo‘qotib qo‘yishingiz juda oson. Shartnomani bekor qilaman degani uchun ikki nafar Tojikiston fuqarosini poligondan olib chiqib, otib tashlashdi.
Urushdagi qiynoqlarni tasvirlab berolmayman. Tinchlikda yurib to‘satdan urushga borib qolgan har qanday odam qiynoqlarga dosh berishi juda ham qiyin. O‘zbekistondagi 1 daqiqalik vaqtimni u yerdagi 100 yilga ham almashmagan bo‘lardim. Chunki u yerda tinchlik degan narsaning o‘zi yo‘q. Uxlayotganda ham ishqilib portlab ketmaymizmikan, deb o‘ylanib yotasiz. Yurtimizdagi tinchlikka nima yetsin?!
Qochish
— Donetskning jang maydonlarida 8 oy yurdim. Har qadamda o‘liklarni ko‘raverib ruhiyatimga ta’sir qila boshladi. Qochish kerakligi haqida o‘ylab qoldim. Qochishni rejalashtirdim. Bunga yaqin tanishim yordam berdi.
Qochirib yuborishlari uchun katta summa so‘rashdi. Aytilgan summani keltirib berganimdan keyin, shturmlar boshlangan paytda qochishimga sharoit yaratib berishdi. Rus ofitserlariga katta miqdorda pul berdim. Qochishim uchun ota-onam pul topib berishdi. Tirik qolish imkoniyatini o‘zim yaratdim. U yerdan qochib kelishimga qarz oldik, mol-mulklarim sotildi. Juda ham katta miqdorda qarzga botib qolganman hozir. Mana shu qarz yordamida qochib keldim. Aks holda, balki o‘lib ketgan bo‘lardim.
Bank kartamga pul kelib tushdi, bankomatdan ularni yechib, naqd pul ko‘rinishida ofitserlarga berdim. Ushlanib qolishlaridan qo‘rqishdi chog‘i, kartalariga tashlab berishimga ko‘nishmadi.
Pul evaziga qochirib yuborishlarini taklif qilishga qildim-ku, otib yuborishmasmikan, o‘ldirib yuborsa nima bo‘ladi, degan qo‘rquvlar bo‘ldi. Lekin yashashni istaganim uchun majbur bo‘ldim. Taklifimni qabul qilgan ofitser yordami bilan qochishga muvaffaq bo‘ldim.
Bu bizning urush emas!
— Ukrainadagi urushga bormoqchi bo‘layotganlarga maslahatim, hech qachon u yerga bormang. Boshqa davlat tomonida turib jangda qatnashish umringizdagi eng katta xato bo‘ladi. Bu bizning urush emas. Tinchlikda o‘tayotgan 1 daqiqangizni u yerdagi 100 milliardga almashmang. Pul uchun aldanib qolmang.
Ukrainada tuni bilan mijja qoqmay ertaga ustimga bomba tushib o‘lib qolmaymanmikan, deb o‘ylanib chiqasiz. Eng dahshati, oldingizda birga ketayotgan odamning qanday o‘lim topganini ko‘rishingiz ham mumkin. Bunday vaziyatlar juda ko‘p bo‘lgan.
Kunlarning birida sherigim bilan ko‘chaga chiqdik. Harbiy sumkalarni aytilgan manzilga olib borib tashlab kelishimiz kerak edi. Yo‘lda ketayotgan paytimizda ukrainaliklar droni keldi. Undan qochamiz deb, orqa tomonga yugurdim, sherigim gapimni eshitmadi yo ahamiyat bermadimi, bilmadim. O‘sha dron uning yonida portladi. Do‘stimning tanasi atrofga qanday sochilib ketganini o‘z ko‘zim bilan ko‘rdim.
Ko‘pchilik urushga Rossiya fuqaroligini olish yoki uy olaman deb borib oladi-da, urush nimaligini ko‘rgandan keyin afsuslanishadi. Lekin kech bo‘lgan bo‘ladi. Rasmiy axborotlarda o‘limlar soni atay kamaytirib ko‘rsatilyapti. Janglarda o‘lganlar va o‘layotganlar juda ko‘p…
Mamlakatimiz bo‘ylab «Mustaqillik to‘yi» festivali bo‘lib o‘tadi.
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan joriy yilning may-sentyabr oylarida mamlakatimiz bo‘ylab «Yagona Vatan, yagona xalq bo‘lib, yangi hayot va kelajak yaratamiz!» shiori ostida «Mustaqillik to‘yi» festivali o‘tkaziladi.
Mazkur madaniy-ma’rifiy tadbir Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi, O‘zbekiston Mahallalari uyushmasi, Madaniyat vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi, «Ma’rifat» targ‘ibotchilar jamiyati hamda qator davlat va jamoat tashkilotlari hamkorligida tashkil etiladi.
Festival doirasida o‘ndan ortiq ijtimoiy, madaniy va ma’rifiy loyihalar amalga oshiriladi.
Bu haqda Respublika tashkiliy qo‘mitasi yig‘ilishida ma’lum qilindi.
Eslatib o‘tamiz, mazkur tashabbus haqida ilk bor Prezidentning O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligini nishonlash bo‘yicha qarorida aytilgandi.
6 kishi fuqarolarga ruhiy va jismoniy bosim o‘tkazish orqali pul topish bilan shug‘ullangan.
Toshkent viloyatining Chirchiq shahrida bezorilik bilan shug‘ullanganlar ushlandi. Bu haqda Davlat xavfsizlik xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, DXX va IIV organlari tomonidan uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish yo‘nalishida tezkor-qidiruv tadbiri o‘tkazilgan. Unda Chirchiq shahrida ko‘cha yechimi va bezorilik bilan shug‘ullangan bir guruh shaxslar qo‘lga olingan. Ularga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Qo‘lga olinganlar quyidagilar:
Saidov Ikrom Erkinovich, 1988 yilda Buxoro viloyatida tug‘ilgan, muqaddam Jinoyat kodeksining 277-moddasi bilan sudlangan;
Saidov Islom Erkinovich, 1990 yilda Buxoro viloyatida tug‘ilgan, muqaddam Jinoyat kodeksining 267-moddasi bilan sudlangan;
Baizbayev Umidjon Zafar o‘g‘li, 1998 yilda Toshkent viloyatida tug‘ilgan;
Rustamov A’zamjon Mansurovich, 2001 yilda Buxoro viloyatida tug‘ilgan;
Suponov Qurbonali Nosirovich, 2002 yilda Navoiy viloyatida tug‘ilgan;
Farmonov Mirzoxid Shuxratovich, 1988 yilda Qashqadaryo viloyatida tug‘ilgan.
Ushbu shaxslar oshkora ravishda jamoat tartibini buzib, bezoriliklar sodir etgani bildirilgan. Ular fuqarolarga ruhiy va jismoniy bosim o‘tkazish orqali pul topish bilan shug‘ullanishgan.
Mazkur shaxslarning noqonuniy harakatlaridan jabr ko‘rganlar DXXning 1520 yoki IIVning 102 qisqa raqamlariga xabar berishlari so‘ralgan.
O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligi Janubiy Koreyada istiqomat qiluvchi O‘zbekiston fuqarosi Kim Nozima Akmal qizining o‘limi bilan bog‘liq vaziyatga izoh berdi.
Tashqi ishlar vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonning Seuldagi elchixonasi voqeadan beri Janubiy Koreya huquqni muhofaza qilish organlari bilan hamkorlik qilib kelmoqda va xolis tergov o‘tkazilishini ta’minlash uchun zarur ishlarni olib bormoqda.
Konsullik yordami doirasida marhumning onasi Feruza Alimbekova elchixona va mahalliy huquqni muhofaza qilish organlari ko‘magida Janubiy Koreyaga taklif qilindi. Joriy yilning 14-aprel kuni u advokati va diplomatik missiya vakillari bilan birgalikda tergovga rahbarlik qilayotgan Pxyontak politsiyasi bilan uchrashuvda ishtirok etdi.
Janubiy Koreya tomoni qo‘shimcha tekshirish choralari va dastlabki tergov natijalari haqida ma’lumot berdi. Huquqni muhofaza qilish organlarining ma’lumotlariga ko‘ra, sud-tibbiy ekspertizasida zo‘ravonlik bilan o‘lim belgilari aniqlanmagan.
Shuningdek, toksikologiya, qon va barmoq izlari tahlili kabi qo‘shimcha testlar o‘tkazilgani ta’kidlandi. Politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, zaharli moddalar, dori-darmonlar yoki tashqi yoki ichki jarohatlar izlari topilmadi.
Uchrashuv davomida jabrlanuvchining onasi va advokatiga u yashagan hududdan, shuningdek, olib ketilgan tibbiy muassasalardan olingan kuzatuv kameralari tasvirlari ko‘rsatildi.
Pxyontak politsiyasi rasmiylari tergov davom etayotganini va uning yakuniy natijalari yaqin qarindoshlariga yetkazilishini ma’lum qilishdi.
Tashqi ishlar vazirligi elchixona vaziyatni kuzatishda davom etayotganini va Koreya tomoni bilan hamkorlik qilayotganini ta’kidladi. Fuqarolar tasdiqlanmagan va ishonchsiz ma’lumotlarni tarqatmaslikka va marhum vatandoshning xotirasini hurmat qilishga chaqirildi.
O‘zbekistonda 2026-yil davomida aholi orasida meningokokk infeksiyasi bilan bog‘liq holatlar biroz oshgani kuzatilmoqda. Bu haqda Sanitariya-epidemiologiya qo‘mitasi xabar qildi.
Ma’lum qilinishicha, joriy yilning birinchi choragida respublika bo‘yicha jami 174 ta holat ro‘yxatga olingan bo‘lib, ularning 168 nafari 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar hissasiga to‘g‘ri keladi.
Shu bilan birga, kasallik dinamikasida ijobiy o‘zgarish kuzatilmoqda: aprel oyida holatlar soni mart oyiga nisbatan 14 foizga kamaygan.
Infeksiya tarqalishining oldini olish maqsadida Qo‘mita tomonidan 8 024 doza vaksina xarid qilingan, bemorlar bilan muloqotda bo‘lgan 4 862 nafar fuqaro emlangan. Tibbiy qarshi ko‘rsatmaga ega shaxslar uchun esa shifokorlar nazoratida kimyoviy profilaktika choralari ko‘rilmoqda.
Ma’lumot uchun, meningit — bu bosh va orqa miya pardalari yallig‘lanishi bo‘lib, ko‘pincha bakteriya yoki viruslar ta’sirida yuzaga keladi. Kasallik tez rivojlanishi va og‘ir asoratlarga olib kelishi bilan xavfli.
Mutaxassislar quyidagilarga amal qilishni tavsiya etmoqda:
• o‘z vaqtida emlanish;
• shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish;
• kasallik alomatlari paydo bo‘lganda darhol shifokorga murojaat qilish;
• jamoat joylarida ehtiyotkorlik choralarini ko‘rish;
• «Haj» va «Umra» safarlaridan oldin emlanish, qaytgandan so‘ng esa ommaviy tadbirlardan vaqtincha cheklanish.
Sanepidqo‘mita ma’lum qilishicha, respublikada epidemiologik vaziyat barqaror saqlanmoqda va infeksiya tarqalishining oldini olish bo‘yicha keng ko‘lamli choralar amalga oshirilmoqda.
Ijtimoiy tarmoqlarda Toshkent viloyati Oqqo‘rg‘on tumanidagi 48-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabda o‘quvchilar uchun ijodiy kecha o‘tkazilgani va unda aktrisa Nilufar Hamidova ishtirok etgani aks etgan videolavha tarqalib, ko‘plab muhokamalarga sabab bo‘ldi.
Toshkent viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi bergan rasmiy munosabatga ko‘ra, 21-aprel kuni bo‘lib o‘tgan tadbir Oqqo‘rg‘on tumani hamkor tashkilotlar tashabbusi bilan «ijodiy uchrashuv» doirasida tashkil etilgan.
Tadbirga hududdagi «Qushtamg‘ali» mahallasi yoshlar yetakchisi O.A. hamda maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari A.R. «bosh-qosh» bo‘lgan.
«Biroq, mazkur tadbir haqida Toshkent viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi hamda uning hududiy bo‘limiga oldindan ma’lumot taqdim etilmagan. Bu esa belgilangan tartib-qoidalarning qo‘pol ravishda buzilganini ko‘rsatadi», – deyiladi rasmiy munosabatda.
Ta’kidlanishicha, hozirda holat o‘rganilyapti. Tadbirga mas’ul bo‘lgan shaxslarning xatti-harakatlariga huquqiy baho berilib, belgilangan tartibda tegishli choralar ko‘riladi.
Prezident Mirziyoyev hokimlarni birinchi chorakda kutilganidan past ko‘rsatkichlar uchun tanbeh berdi
Yevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
Namanganning sobiq hokimi 60 ming dollar pora olishda ayblanib, sudga murojaat qildi
-
Jamiyat5 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Dunyodan5 days ago
Ukraina Turkiyaga Zelenskiy-Putin uchrashuvi boʻyicha soʻrov yubordi
-
Siyosat3 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Dunyodan4 days agoEron Hurmuz boʻgʻozini bloklagani sababli muzokaralarni rad etmoqda
-
Siyosat4 days ago“Oʻzbekneftgaz” va Xitoyning CNPC hamkori uglevodorodlarning oʻta chuqur zahiralarini oʻrganish boʻyicha
-
Siyosat4 days agoSamarqandda narkotiklarning transmilliy tahdidlariga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro forum bo‘lib o‘tmoqda
-
Siyosat3 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Siyosat2 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi