Connect with us

Jamiyat

Hayitlik

Published

on


Ufq uzra sizib chiqqan nimjon tong nurlari tun zulmatiga bas kelolmay, mahzun va tund qiyofada qotib qolgandi. Uy ichidagi sukunat va zulmat esa Hoshimjonning yuragiga ko‘chgan, butun borlig‘ini chorasizlik va iztirob iskanjasiga solgandi.

Bugun — arafa. Ertaga esa Muqaddas Hayit ayyomi…

Hoshimjon yolg‘iz o‘g‘li Sobirjonga bayram quvonchini tuhfa qilishni, hech bo‘lmasa arzigulik bir hayitlik olib berishni niyat qilgandi. Ammo hayitlik uchun asrab qo‘yilgan bor-budi ayolining kutilmagan xastaligi sabab dori-darmonga sarf bo‘lib ketdi. Umidsizlik uning yuragini kemirar, ichidagi og‘riqli xo‘rsiniqlar tomog‘iga tiqilardi.Mana uch kundirki, uning yagona tirikchilik manbai bo‘lgan mardikor bozorida tayinli ish chiqmasdi. Osmon ham go‘yo odamlar dardiga sherik bo‘lganday, tinimsiz yig‘lar, sovuq yomg‘ir yerni savalardi. Har tong hamqishloqlari bilan umid ilinjida bozorga chiqishar, ammo kun bo‘yi yomg‘irda ivib-shallabo bo‘lib, kechga yaqin quruq yo‘lkiraga arang yetadigan chaqalar bilan mahzun qaytishardi.

Bu o‘ylar Hoshimjonning ko‘ksiga toshdek botardi. Biroq u yaxshi bilardi: chorasizlikka taslim bo‘lish — ota degan muqaddas nomga isnod.Shu payt qalbiga go‘yo bir nur sizib kirgandek bo‘ldi. Ichida kimdir uni turishga, sinmaslikka undayotgandek edi. U og‘ir nafas olib, qaddini rostladi.

— Nima bo‘lsa bo‘ldi… Tavakkal qildim. Yaratgan Egam, O‘zing yo‘limni och… — deya pichirladi u.

Shu bir og‘iz kalom uning qalbidagi qo‘rquv va shubha tumanlarini tarqatib yubordi. Umidning so‘nggi uchqunini ham so‘ndirmaslik uchun u ostona hatlab, sovuq va nam ko‘chaga chiqdi. Ko‘ngliga tukkani bitta edi: u bugun uyiga quruq qo‘l bilan qaytmaydi. Nima bo‘lganda ham farzandi uchun hayitlik olib keladi.

Mardikor bozori bugun ham fayzsiz edi. Kun nogahon aynib, odamlar siyraklashib qolgan, osmon bag‘rini yorgan chaqmoqlar ortidan yomg‘ir yanada avj bilan quyilardi. Sovuq yomg‘ir tomchilari Hoshimjonning yuz-ko‘zini yuvib, kiyimlarini shalabbo qilgan bo‘lsa-da, u joyidan qimirlamasdi. Chunki uning qalbida bitta ilinj bor edi — bugun o‘g‘li oldiga quruq qo‘l bilan qaytmaslik.

Nihoyat, yomg‘ir pardasini yorib, uzoqdan hashamatli qimmatbaho mashina ko‘rindi. Mashina yo‘l chetida siltanib to‘xtashi bilan bozordagi sanoqli mardikorlar birdan jonlanib ketishdi. Hamma xuddi so‘nggi umid qayig‘iga yopishgandek mashina tomon otildi.

Hoshimjon esa bir chetda turardi. G‘ururi yo‘l qo‘ymadimi, andisha qildimi — har qalay, u o‘zini boshqalardek arzonga solgisi kelmasdi. Ammo ko‘p o‘tmay g‘alati holat yuz berdi. Mashina atrofini o‘rab olgan yigitlar birin-ketin orqaga chekina boshlashdi. Ularning yuzida hazar va hafsalasizlik aralash ifoda bor edi.

«Ish juda og‘irmikan?.. Yo haqi arzimasmikan?..» degan o‘y o‘tdi Hoshimjonning xayolidan. U ikkilanishini yengib, sekin mashinaga yaqinlashdi.

— Assalomu alaykum, aka, — dedi u ovoziga qat’iyat berishga urinib. — Men ishga tayyorman. Qanday yumush bo‘lsa ham qilaman.

Mashina ichida o‘tirgan kishi ziyoli, ammo ayni paytda o‘ta noqulay ahvolga tushgan odamga o‘xshardi. U Hoshimjonga xijolat bilan qarab, past ovozda dedi:

— Ishning o‘zi mayli-ya, ukam… Lekin aytishga tilim bormayapti… Hojatxonaning chuquriga qimmatbaho telefonim tushib ketdi. Menga telefonning o‘zi emas, ichidagi juda muhim hujjatlar kerak. Shuni olib beradigan odam qidiryapman. Shuning uchun haligi yigitlar hazar qilib ketishdi. Siz aniq tusha olasizmi?..

Bu savol Hoshimjonning qalbiga xanjardek botdi. Bir tarafda — yillar davomida asrab kelgan oriyati, g‘ururi, nafsoniyati… Ikkinchi tarafda esa ertaga: — Dada, menga hayitlik olib keldingizmi?.. — deb umid bilan ko‘ziga tikiladigan Sobirjoni… Uy to‘rida kasallik bilan olishib yotgan ayoli… Qozoni sovub qolgan xonadoni…

Ertaga hammaning uyidan hayit hidi taralganda, uning uyi huvillab turishi…Insoniy g‘urur va otalik burchi uning qalbini ayovsiz tilka-pora qilardi. Ko‘z oldiga o‘g‘lining mahzun nigohlari kelishi bilan u ichidagi barcha kibrni bo‘g‘ib tashladi.

Farzandining birgina tabassumi uchun inson hatto o‘z oriyatini ham qurbon qila olarkan…

Hoshimjonning ko‘zlaridan oqqan yosh yomg‘ir tomchilariga qorishib ketdi. U og‘ir tin oldi. So‘ng boshini tik ko‘tardi.
— Men roziman, aka. Ketdik, — dedi qat’iy ovozda. — Faqat ishga kirishishdan oldin ba’zi kerakli anjomlarni olishimiz kerak…
Mashina sohibi Hoshimjonning tog‘dek bardoshiga, sinmas irodasi va otalik muhabbatiga ich-ichidan tahsin aytdi.Ko‘p o‘tmay, ular muhtasham bir hovli qarshisida to‘xtashdi. Taqdir yo‘llari tutashgan ana shu lahzada haligi kishi kutilmaganda Hoshimjonga o‘girildi. Uning nigohlarida yosh, ovozida esa titroq bor edi.

— Meni kechiring, birodar… Aslida telefon ham, uning yo‘qolishi ham shunchaki bahona edi. Hech qanday telefon tushmagan…

Hoshimjon nima gapligini anglolmay, hayrat va shubha bilan unga tikilib qoldi.

Saxovatpesha inson esa so‘zida davom etdi:

— Men ushbu muborak kunda, Muqaddas Hayit arafasida Yaratganning rizoligi uchun ehson qilmoqchi edim. Ammo bu ko‘makni shunchaki tilanchilik qilib yurganlarga emas, balki oilasi uchun har qanday mashaqqatni bo‘yniga oladigan, halol mehnatdan qochmaydigan, haqiqiy muxtoj insonga ilinmoqchi edim…

U bir nafas to‘xtab, hayajon bilan,

— Bilasizmi, bugun saharda ajib bir tush ko‘rdim. Tushimda go‘yo samoviy bir sado: “Bugun arafa… Muqaddas kun… G‘aflatda qolma. Ehson qil. Ammo uning qadrini biladigan, munosib bandaga ber…” — deb nido qildi.

Uning ovozi titrab ketdi.

— Bozordagilarni kuzatdim. Hamma yengil ish izladi. Shartni eshitgach, hazar qildi. Ammo siz… Siz oilangiz uchun o‘zingizni olovga ham, suvga ham tashlashga tayyor ekansiz. Siz bu sinovdan o‘tdingiz, birodar. Bugungi hayitlikka ham, ehsonga ham aynan siz munosibsiz…

Hayitlik esa juda katta edi. Bir velosiped va ro‘zg‘orga ancha vaqtgacha yetadigan mablag‘…

Bu so‘zlar Hoshimjonning qulog‘iga go‘yo osmondan tushgan mujdaday eshitildi. U shu onda buyuk bir haqiqatni angladi: sahar payti uni to‘shakdan turishga undagan o‘sha sirli kuch, qalbiga umid solgan o‘sha ilkis dalda behuda emas ekan. Qalblarni So‘rovchi Zot Anvar akaning tushiga kirgan ilohiy nido bilan Hoshimjonning yuragidagi unsiz duolarni bir-biriga bog‘lab, ularni mana shu sovuq shahar ko‘chasida ro‘baro‘ qilgan ekan.

Bu pullar insonning insonga bergan sadaqasi emas, balki sabr, tavakkal va halollik evaziga yuborilgan Muqaddas Hayit tuhfasi edi…

Hoshimjon ko‘z yoshlarini to‘xtata olmas, titroq lablari bilan qayta-qayta:

— Xudoyim… O‘zingga shukr… Bandangni unutmaganing uchun shukr… — deya pichirlardi.

Tashqarida esa hali-hamon yomg‘ir yog‘ardi. Ammo Hoshimjonning qalbida allaqachon Quyosh chiqib bo‘lgan edi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Mahallalar budjetiga tushadigan mablag‘lar ko‘paytiriladi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev mahallalar moliyaviy mustaqilligini oshirishga qaratilgan yangi choralarni e’lon qildi. Ularga qo‘shimcha soliq tushumlari va boshqa manbalar hisobidan bu yil 1,6 trillion so‘m, kelasi yildan esa 2 trillion so‘mgacha mablag‘ qoldirilishi rejalashtirilmoqda.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.

Mahallalar budjetini mustahkamlash bo‘yicha yangi tashabbuslar ilgari surildi. Joriy yil mahallalar budjetiga 600 milliard so‘m mablag‘ qolishi reja qilingan edi.

Iyun oyidagi Prezident farmoni bilan mahallada qoladigan yer va mol-mulk solig‘ining ulushi 10 foizdan 15 foizga oshirildi. Sanitariya qoidalarini buzganlik va noqonuniy qurilish uchun jarimalarning 10 foizi mahallaga tushadigan bo‘ldi.

Shuningdek, 5 ming kvadrat metrgacha bo‘sh binolarni mahallaning o‘zi sotuvga chiqarishiga ruxsat berildi. Buning hisobidan mahallalar budjetiga yana 405 milliard so‘m tushadi.

Endi mahalladagi noturar obektlardan tushgan yer va mulk solig‘ining 5 foizi ham mahallaning o‘ziga beriladi. Bu orqali mahallalar ixtiyorida yiliga yana 400 milliard so‘m mablag‘ qoladi.

Yil davomida eng ko‘p tadbirkorlarni ro‘yxatga olgan, eng ko‘p yangi ish o‘rni yaratgan, tushum darajasi eng yuqori bo‘lgan va eng ko‘p qo‘shimcha soliq bazasi topgan 200 ta mahallaga 2 milliard so‘mdan mukofot beriladi.

Umuman, yangi tashabbuslar hisobiga mahallalar budjetiga tushum bu yil 1 trillion 600 milliard so‘mga, kelasi yildan esa 2 trillion so‘mga yetadi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Har bir hokimga bittadan mahallani obodonlashtirish vazifasi yuklatildi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev mahallalarda obodonlashtirish ishlarini umummilliy harakatga aylantirish va eng namunali mahallalarni soliq imtiyozlari bilan rag‘batlantirishni taklif etdi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.

Ta’kidlanishicha, har bir viloyat hokimi, uning o‘rinbosarlari va viloyat tashkilotlari rahbarlari bittadan tumanni, tumanlardagi mas’ullar esa bittadan mahallani olib, bir oy davomida ozodalik va obodonlashtirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlarni tashkil etadi.

Mahallada obodonchilik ishlarini tashkil etish bo‘yicha Bosh vazir boshchiligida respublika shtabi tuziladi. Hududiy shtablarga hokimlar rahbarlik qiladi. Bu ishlar bir oylik aksiya emas, balki yil bo‘yi ishlaydigan umummilliy harakatga aylantirilishi zarurligi ta’kidlandi.

Mehnatga yarasha rag‘bat bo‘lishi kerakligi ta’kidlandi. Shu bois, yil yakuni bilan ko‘p qavatli uylardagi “Eng orasta xonadon”, mahalladagi “Eng fayzli hovli”, hududdagi “Eng obod ko‘cha”, tuman va viloyatdagi “Eng namunali mahalla” nominatsiyalari joriy etiladi.

Tanlov g‘oliblari bo‘lgan ko‘p qavatli uylardagi kvartiralar uchun mol-mulk solig‘idan, hovli-joylar uchun esa yer solig‘idan imtiyoz beriladi.

Yaxshi tajriba yaratgan “mahalla yettiligi” mukofotlanadi, ularning ish uslubi boshqa hududlarga namuna qilib ko‘rsatiladi. Mahallalardagi ilg‘or tajribalarni keng yoritish zarurligi ham qayd etildi.

Hududlarda temir yo‘l atrofini obodonlashtirish ishlari boshlangan. Birgina Toshkent – Xiva yo‘nalishidagi temir yo‘l bo‘yida 285 ta mahalla bor, ushbu yo‘nalish 45 ta tumandan o‘tadi.

Qolgan viloyat hokimlariga ham bir haftada hududidan o‘tgan magistral yo‘llar va temir yo‘l bo‘ylari, ular atrofidagi uy-joy va tijorat obektlarini to‘liq xatlovdan o‘tkazish vazifasi qo‘yildi.

Ikki haftada ushbu hududlarni namunali qiyofaga keltirish bo‘yicha katta dastur ishlab chiqib, amaliy natijaga erishish topshirildi.

“Mahalla – xalqqa eng yaqin boshqaruv bo‘g‘ini. Odamlarning kundalik masalalari shu yerning o‘zida, ortiqcha ovoragarchiliksiz hal bo‘lishi kerak”, dedi prezident.

Hozir “yettilik” orqali 100 ga yaqin xizmat ko‘rsatilmoqda. Endi barcha davlat xizmatlari bosqichma-bosqich mahallaga tushiriladi.

Namangan viloyatiga tashrif chog‘ida Norin tumanidagi Yangi Namangan mahallasi misolida samarali tajriba yo‘lga qo‘yilgan. Bu yerda Axborot va xizmat markazi tashkil etilib, 8 ta olis mahalla aholisi uchun bir joyda 980 ta davlat xizmati ko‘rsatilmoqda.

Xovos tumanidagi Qahramon mahallasida ham Vengriyaning “aqlli qishloq” tajribasi asosida shunday markaz tashkil etilmoqda.

Yil yakunigacha Norin va Xovos tajribalarini Qo‘ng‘irot, Konimex, Boysun, Qamashi, Qo‘shrabot, Tuproqqal’a, G‘ijduvon, Forish, Beshariq, Jalaquduq va Ohangaron tumanlarida joriy etish topshirildi. Urganch shahridagi Olimpiya mahallasida yo‘lga qo‘yilgan “aqlli mahalla” tajribasi esa har bir viloyatning 10 tadan mahallasida tatbiq qilinadi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Prezident ijtimoiy yordam so‘rayotgan odamlarning arizasi asossiz rad etilayotganini tanqid qildi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev ijtimoiy reyestrga muhtoj oilalarni asossiz kiritmaslik holatlarini keskin tanqid qildi. Yig‘ilishda yil yakunigacha 25 turdagi ijtimoiy xizmatni mahallalarga tushirish va reyestr yuritilishi ustidan nazoratni kuchaytirish topshirildi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.

Mahallalarda ijtimoiy yordamlar ko‘lamini kengaytirish masalasi muhokama qilindi. Joylarda ijtimoiy reyestrga kiritishni asossiz rad etish yoki sun’iy ravishda reyestrdan chiqarish holatlari uchrayotgani tanqid qilindi.

Oqibatda ehtiyojmand oilalar ijtimoiy yordam olish, farzandini bog‘cha va to‘garakka berish kabi kafolatlangan xizmatlardan foydalana olmayapti. 184 ta mahallada bir oy ichida kelgan 2 ming arizaning barchasi asossiz rad qilingan.

Bunday holatlar Bo‘ston, Oltinko‘l, Xovos, Toshloq, Sharof Rashidov, Uchquduq va Dehqonobod tumanlarida ko‘pligi qayd etildi. Shu sababli reyestrga kirish masalasida prezidentga murojaatlar yil boshidan 1,5 barobar oshib, 30 mingdan 46 mingga ko‘paygan.

Bosh prokuraturaga ijtimoiy reyestr to‘g‘ri yuritilishini qat’iy nazorat qilish, Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari Shahnoza Mirziyoyevaga reyestr haqqoniyligi yuzasidan prezidentga muntazam axborot berib borish topshirildi.

Mutasaddilar oldiga yil yakunigacha nogironlikni erta aniqlash, xonadonlarni moslashtirish, ijtimoiy uyga joylashtirish kabi 25 turdagi xizmatni mahallaga tushirish vazifasi qo‘yildi.

Uch oyda demensiya va aqliy zaifligi bo‘lgan shaxslar uchun 250 ta mahallada kunduzgi va uyda parvarish xizmati hamda “Madad” uylari, 75 ta mahallada o‘zgalar parvarishiga muhtoj keksalar uchun “Faol hayot” dasturi, shuningdek, qarovsiz qolgan va zo‘ravonlikka uchragan bolalar uchun “Qo‘llab-quvvatlash markaz”lari tashkil etiladi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Prezident mahallalarda jinoyatchilikni kamaytirish bo‘yicha yangi vazifalarni belgiladi

Published

on


Prezident huzurida o‘tgan yig‘ilishda ma’lum qilinishicha, so‘nggi uch yilda kriminogen vaziyati og‘ir bo‘lgan 1 162 ta mahallaning 571 tasida joriy yilda birorta ham jinoyat sodir etilmagan. Endi ushbu tajriba asosida yangi metodika ishlab chiqilib, u avvalo kriminogen vaziyati og‘ir mahallalarda joriy etiladi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.

Mahallalarda jinoyatchilikni jilovlash bo‘yicha yaratilgan tizim o‘z natijasini berayotgani qayd etildi. So‘nggi uch yilda kriminogen vaziyati og‘ir bo‘lgan 1 ming 162 ta mahallaning 571 tasida bu yil birorta jinoyat sodir etilmadi.

Ta’kidlanishicha, bunga videokameralar o‘rnatilib, xavfsiz ko‘cha va yo‘laklar tashkil qilingani, aholi muammolari ilmiy asosda hal etilgani, oilalarga psixologik yordam ko‘rsatilgani natijasida erishildi.

Endi jinoyatchilikni jilovlashga mas’ul ilmiy tashkilotlar bilan birga namunali mahallalar tajribasi asosida metodika ishlab chiqiladi. Yil davomida “qizil” va “sariq” toifadagi mahallalar profilaktika inspektorlari ushbu metodika bo‘yicha joyiga borib o‘qitiladi.

Namangan viloyatida profilaktika inspektorlariga yonkameralar berilib, planshetlariga integratsiya qilingan tajriba ham ijobiy natija bergan. Bu orqali fuqarolar shaxsini aniqlash, ma’muriy bayonnoma to‘ldirish va sudga material yuborish avtomatlashgan.

Natijada profilaktika inspektorlarining ish yuklamasi qisqarib, ayrim mahallalarda jinoyatlar 10 tadan 5 taga kamaygan. Mazkur tajribani yil yakunigacha Namangan viloyatida to‘liq, qolgan hududlarda esa kriminogen vaziyati og‘ir bo‘lgan 448 ta mahallada yo‘lga qo‘yish vazifasi belgilandi.4



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Toshkent atrofida yangi «yashil belbog‘»lar barpo etiladi

Published

on


Toshkent shahri va unga tutash hududlarda «Yashil belbog‘» loyihasining navbatdagi bosqichi amalga oshiriladi. Unga muvofiq, yangi yashil hududlar barpo etilib, iqlimga mos, qurg‘oqchilikka chidamli daraxt va buta ko‘chatlari ekiladi.

Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi ma’lum qilishicha, ijtimoiy tarmoqlarda Toshkent shahri atrofida «yashil belbog‘»lar tashkil etish hamda yo‘l yoqalarida tabiiy o‘sib chiqqan daraxt va buta nihollarini saqlab qolish yuzasidan bildirilgan fikrlar o‘rganilgan.

Qayd etilishicha, prezidentning farmon va qarorlariga muvofiq, 2022–2026 yillarda Toshkent shahrida 1 million 350 ming tupdan ortiq daraxt va buta ko‘chatlari o‘tqazilgan. 2025–2026 yillarda esa poytaxt va unga tutash hududlarda Bektemir tumanida 38 ming, Toshkent tumanida 20 ming, Yangihayot tumanida 2,1 ming va Qibray tumanida 100 ming tup daraxt ekilgan. Shuningdek, 4R–21 avtomobil yo‘li yoqasida ham 2 mingdan ziyod manzarali daraxt va buta ko‘chatlari o‘tqazilgan.

2026–2027 yillarda Yangihayot tumanida 21,21 gektar, Sergeli tumanida 6,81 gektar, Bektemir tumanida 40,1 gektar hamda Chirchiq daryosining Mirzo Ulug‘bek, Yashnobod va Bektemir tumanlari hududidan o‘tuvchi qismi bo‘ylab 100 gektar maydonda yangi «yashil belbog‘»lar tashkil etish rejalashtirilgan.

Shuningdek, prezidentning 2026 yil 25 martdagi farmoniga muvofiq, Toshkent shahri va viloyatida botanika hamda dendrologiya bog‘larini tashkil etish uchun jami 385,3 gektar yer maydoni ajratiladi. Vazirlar Mahkamasining qarori asosida esa poytaxtda umumiy maydoni 139,6 gektar bo‘lgan to‘qqizta yangi jamoat bog‘ini barpo etish belgilangan.

Ekologiya qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, «Yashil belbog‘» loyihasi doirasida 2045 yilga qadar Toshkent shahri va unga tutash hududlarda kamida 58 ming gektar maydonda intensiv himoyaviy o‘rmonzorlar tashkil etish rejalashtirilgan. Buning uchun 50 million tupdan kam bo‘lmagan iqlimga mos, qurg‘oqchilikka chidamli va changni yaxshi ushlab qoluvchi daraxt hamda buta ko‘chatlari ekilib, ularning yashovchanligini 85 foizga yetkazish maqsad qilingan.

Mas’ullar ta’kidlashicha, «yashil belbog‘» loyihasi faqat ko‘chat ekish bilan cheklanmaydi. Uning doirasida yashil hududlarning huquqiy muhofazasini kuchaytirish, suv tejovchi sug‘orish tizimlarini joriy etish, havo sifati va yashillik qoplamini muntazam monitoring qilish, shuningdek, yo‘l yoqalarida tabiiy o‘sib chiqqan daraxt va buta nihollarini saqlab qolish choralari ham amalga oshiriladi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.